I SA/Sz 51/08

PostanowienieWSA w Szczecinie2008-04-04

Skład orzekający: Iwona Golec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która nie przedstawiła pełnej dokumentacji finansowej na wezwanie sądu, może zostać pozbawiona prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego nie wykazała w sposób dostateczny braku środków na pokrycie kosztów sądowych, ponieważ nie przedstawiła wszystkich wymaganych przez sąd dokumentów finansowych, w tym wyciągów z rachunków bankowych. Brak wykazania przesłanek do przyznania prawa pomocy skutkuje odmową jego udzielenia.
Stan faktyczny
Skarżąca Spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie podatku VAT. Spółka argumentowała trudności finansowe spowodowane zaległościami kontrahentów i spadkiem koniunktury. Sąd wezwał do przedłożenia dodatkowych dokumentów finansowych, w tym wyciągów z rachunków bankowych, których spółka nie przedstawiła w całości.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącej Spółce przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie- -Iwona Golec po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 kwietnia 2008 r. wniosku "E" Spółki z o.o. z siedzibą w M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z [...] . nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień 2005 r. oraz ustalającą dodatkowe zobowiązanie podatkowe p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej Spółce przyznania prawa pomocy. Skarżąca Spółka wraz ze skargą na wyżej opisaną decyzję złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z 31 stycznia 2008 r. ustalony został wpis od skargi w wysokości 400 zł. W uzasadnieniu sporządzonego w dniu 17 grudnia 2007 r. wniosku wskazano, że Spółka nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania z uwagi na trudności finansowe spowodowane zaległościami płatniczymi kontrahentów oraz powszechnym spadkiem koniuktury gospodarczej w zakresie przedmiotu działalności gospodarczej skarżącej Spółki ( wskazano wcześniej, że przedmiot działalności obejmuje: sprzedaż hurtową odpadów i złomu, działalność agentów zajmujących się sprzedażą towarów różnego rodzaju, pozostałą sprzedaż hurtową nie wyspecjalizowaną, zagospodarowanie odpadów, wywóz śmieci i odpadów ) oraz związanym z tym zmniejszeniem wysokości uzyskiwanych dochodów. Podniesiono dalej w uzasadnieniu wniosku, iż wnioskodawczyni podejmuje działania mające na celu utrzymanie płynności finansowej oraz, że ze względu na znaczną wartość przedmiotu zaskarżenia uiszczenie wpisu sądowego zakłóci płynność finansową Spółki, pomimo uprzedniego przygotowania się do ponoszenia kosztów postępowań sądowych. Zaznaczono, że brak zdolności płatniczych skarżącej Spółki związany jest nadto z brakiem efektywnych aktywów oraz zaprzestaniem płatności przez jej kontrahentów. Z kolei w oświadczeniu o majątku i dochodach z 17 grudnia 2007 r. wskazano, że Spółka posiada kapitał zakładowy w wysokości 60.000,00 zł, środki trwałe o wartości 8.976,70 zł, a za ostatni rok bilansowy poniosła stratę bilansową w wysokości 20.221,04 zł a nadto, że Spółka dysponuje trzema rachunkami bankowymi i według stanu na koniec listopada 2007 r. posiadała na nich środki pieniężne w łącznej wysokości 6.803,10 zł. W odpowiedzi na kierowane w dniu 13 lutego 2008 r. w trybie art. 255 p.p.s.a. wezwanie do przedłożenia wyciągów z rachunków bankowych skarżącej Spółki za okres od 1 stycznia do 12 lutego 2008 r. przedstawiła jedynie wyciągi z (...) Banku za okres 22 - 31 stycznia 2008 r. z saldem końcowym 137 zł, wyciągi z rachunków w Banku (...) za okres od 1 do 31 stycznia 2008 r. z saldem końcowym 1.221,13 zł oraz 21,13 zł. Wbrew wezwaniu skarżąca Spółka nie przedstawiła wymaganych informacji dotyczących, wykazanego na urzędowym formularzu PPPr, rachunku bankowego prowadzonego przez (..)Bank. W odpowiedzi na w/w wezwanie Spółka przedłożyła ponad powyższe bilans Spółki sporządzony 31 grudnia 2007 r., w których wykazano majątek obrotowy o wartości 673.000,10 zł, zobowiązania krótkoterminowe o wartości 748.000,70 zł, towary 233.000,80 zł, należności i roszczenia 424.000,70 zł, w tym, dochodzone na drodze sądowej w wysokości 73.300,00 zł, zgromadzone środki pieniężne 14.600,00 zł. Stosownie do przepisu art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ), dalej: p.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym obejmującym koszty sądowe ( art. 245 § 3 p.p.s.a.), gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Ubiegający się o taką pomoc winien zatem wykazać, iż nie ma środków na poniesienie kosztów sądowych, a Sąd na podstawie przedstawionych danych ocenia, czy udzielenie takiej pomocy jest zasadne. Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową zarezerwowaną wyłącznie dla podmiotów znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji finansowej uniemożliwiającej pokrycie kosztów procesu. Należy przy tym podkreślić, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty, powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym przepisie. Analiza zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie prowadzi do wniosku, że wniosek skarżącej Spółki nie zasługuje na uwzględnienie. Zaznaczyć należy , że posiadane przez skarżącą zobowiązania i ich spłata są to normalne okoliczności (ryzyko) związane z prowadzeniem każdej działalności gospodarczej, którym to ryzykiem nie można obciążać Skarbu Państwa. Podkreślić w tym miejscu należy, że w niniejszej sprawie Spółka nie wykonała prawidłowo zobowiązania w zakresie przedstawienia określonych w wezwaniu wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, mających obrazować faktyczną sytuację finansową Spółki. Z uwagi na to, że skarżąca Spółka nie przedłożyła wyciągu z rachunku bankowego prowadzonego przez (...) Bank (...) za wskazany w wezwaniu okres oraz nie przedłożyła tzw. historii rachunku bankowego, prowadzonego przez Bank (...) za okres od 1 do 12 lutego 2008 r. oraz nie wyjaśniła przyczyny braku przedłożenia wymaganych danych - wskazać należy, że skarżąca nie wykazała w sposób dostateczny jakie są jej możliwości płatnicze. Zaznaczyć w tym miejscu należy,że, jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 20 stycznia 2006 r. sygn. akt I OZ 1551/05, że "to do Sądu należy uznanie, czy złożone oświadczenie o stanie majątkowym i dochodach ma charakter wyczerpujący i dostateczny. W kompetencji Sądu pozostaje również uznanie, jakie informacje niezbędne są dla stwierdzenia istnienia przesłanek dla przyznania prawa pomocy. Sąd miał zatem podstawy do żądania dodatkowych informacji, także tych dotyczących wysokości wydatków ponoszonych przez skarżącego w związku z utrzymaniem. Przepis art. 255 p.p.s.a. nakłada bowiem na stronę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy obowiązek złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych na wezwanie Sądu. W konsekwencji strona, która nie realizuje obowiązków wynikających z wezwania Sądu, nie ma podstaw oczekiwać rozstrzygnięcia zgodnego z wnioskiem." Mając na uwadze powyższe oraz dane wynikające z przedłożonych dokumentów, stwierdzić należy, że skarżąca Spółka nie wykazała w sposób przekonujący, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, które na obecnym etapie sprowadzają się do wpisu sądowego od skargi w kwocie 400 zł. Mając na uwadze powyższe, stosownie do przepisu art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło