I SA/Sz 521/06

WyrokWSA w Szczecinie2007-02-15

Skład orzekający: Kazimiera Sobocińska, Alicja Polańska, Marzena Kowalewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa umorzenia odsetek od zaległości podatkowej jest uzasadniona, jeśli organ podatkowy dokonał zwrotu nadpłaty podatku, a następnie zakwestionował zeznanie podatkowe, co doprowadziło do powstania zaległości i odsetek?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ odwoławczy wadliwie ocenił okoliczności powstania należności odsetkowej. Skoro organ podatkowy dokonał zwrotu nadpłaty, a następnie zakwestionował zeznanie podatkowe, nie można obarczać podatnika pełną odpowiedzialnością za błąd organu, co uzasadnia umorzenie odsetek za zwłokę w rozumieniu art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej.
Stan faktyczny
Skarżący L. R. zwrócił się o umorzenie zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2002-2004. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił umorzenia, wskazując na sytuację finansową podatnika. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał decyzję w mocy. Skarżący zarzucił organom nieuwzględnienie jego sytuacji i błędne rozliczenia. Sąd uchylił decyzję w części dotyczącej odmowy umorzenia odsetek, a w pozostałej części skargę oddalił.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję w części odmawiającej umorzenia odsetek od zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2002, 2003, 2004; w pozostałej części skargę oddalono; stwierdzono, że uchylona część decyzji nie podlega wykonaniu; zasądzono zwrot połowy kosztów sądowych od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska Sędziowie: Sędzia WSA Alicja Polańska Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.) Protokolant Karolina Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2007 r. sprawy ze skargi L. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych wraz z odsetkami za lata 2002, 2003 i 2004 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części odmawiającej umorzenia odsetek od zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2002,2003,2004, 2. w pozostałej części skargę oddala, 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja w części uchylonej nie podlega wykonaniu, 4. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę [...]ZŁ tytułem zwrotu połowy kosztów sądowych. Wnioskiem z dnia [...]. L. R. zwrócił się do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego z prośbą o umorzenie zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2002-2004. Swoje żądanie umotywował okolicznościami w jakich doszło do powstania zaległości oraz trudną sytuacją finansową w jakiej się obecnie znajduje. Decyzją [...] z dnia [...] , w oparciu o przepisy art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacji podatkowej ( Dz.U. Nr 8 z 2005 r. poz. 60 ze zm.), Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego odmówił uwzględnienia wniosku Strony nie znajdując przesłanek uzasadniających zastosowanie ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowej, która na dzień złożenia wniosku tj. [...] za lata 2002-2004 r. wynosiła łącznie [...] zł a odsetki za zwłokę [...] zł. Organ ustalił, że ze złożonego przez Stronę w dniu [...] r. oświadczenia o stanie majątkowym, sytuacji rodzinnej i ciężarach finansowych wynika, że L. R. zamieszkuje wraz z rodziną w mieszkaniu o pow.[...], które zostało przydzielone przez KW Policji w K. w [...] roku. Żadnych innych nieruchomości Zobowiązany nie wykazał, natomiast jako majątek ruchomy wymienił samochód [...]. nie podając jego wartości, który został zakupiony na kredyt /wzięty na [...] Lat, rata miesięczna w wys. [...] zł, kapitałów pieniężnych, oszczędności ani innych praw majątkowych stanowiących własność lub współwłasność podatnika - nie wykazał. Jako źródła dochodu podatnik wymienił emeryturę w kwocie [...] zł miesięcznie oraz dochód ze stosunku pracy w firmie "T." w wys. [...] zł. Łączny dochód za 2005 r. /po odliczeniach wyniósł [...] /wg PIT37/, co daje średni miesięczny dochód w kwocie [...] zł. Ponadto podatnik wykazał, że we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z nim pozostają: niepracująca żona E. R. oraz synowie B. i T. R., z których jeden aktualnie poszukuje pracy, a drugi jeszcze się uczy. Wskazując stałe obciążenia finansowe swojej rodziny podatnik wymienił czynsz w wys.[...] zł miesięcznie oraz opłaty za dostarczane media /energia, gaz, RTV, telefon! na kwotę [...] zł, a także zaległość z tytułu czynszu w wys.[...] zł. Natomiast jako obciążenia okresowe wskazał zobowiązania z tytułu zaciągniętych kredytów w wys. [...] zł miesięcznie. Oceniając przedstawioną przez podatnika sytuację finansową, majątkową i rodzinną, organ zauważył, iż jest ona porównywalna z sytuacją większości polskich rodzin. Podatnik posiada majątek w postaci samochodu osobowego i dwa źródła dochodów, które umożliwiają regulowanie bieżących zobowiązań. Ma też zdolność do zaciągania i regulowania zobowiązań kredytowych o czym świadczy fakt spłaty rat kredytów w łącznej kwocie [...] zł. W tej sytuacji brak jest przesłanek do uznania sytuacji finansowej, majątkowej i rodzinnej L. R. za wyjątkową i trudną oraz stwierdzenia, że zapłata zaległych zobowiązań podatkowych z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2002-2004 spowoduje zagrożenie egzystencji podatnika i Jego rodziny. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem L. R. w dniu[...] . złożył odwołanie, w którym stwierdził, że z decyzją nie może się zgodzić, gdyż nie uwzględniono interesu podstawowej komórki społecznej - w tym przypadku rodziny podatnika, co pogorszyło jej sytuację materialną. Jednocześnie ponownie przedstawił sposób w jaki dokonywał rozliczeń podatkowych za lata 2002-2004. wskazując, iż w wyniku przyjętego przez niego sposobu rozliczenia zobowiązań doszło jedynie do uchybień formalnych, a nie merytorycznych. Kwoty nadpłat wynikających z rozliczenia indywidualnego nie uwzględniającego braku dochodów niepracującej żony i bez wykazywania dochodów z emerytury, byłyby bowiem zbliżone do kwot nadpłat wynikających z przyjęcia sposobu rozliczenia zobowiązań podatkowych wspólnie z niepracującą żoną i przy uwzględnieniu dochodów z emerytury. Ponadto podatnik zakwestionował również sposób dokonywania zwrotów nadpłat przez organy podatkowe, nie sprawdzających przed tym całości dokumentacji podatkowej jaka wpływa od innych instytucji" np.: organów wypłacających świadczenia emerytalne. L. R. stoi na stanowisku, iż to organ podatkowy I instancji ponosi również współodpowiedzialność za zaistniały stan -rzeczy i poprosił o pozytywne rozpatrzenie odwołania. Decyzją [...] z [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy ustosunkował się do wszystkich zarzutów przedstawionych przez stronę oraz wskazał na podstawie jakich przepisów prawa i w oparciu o jakie argumenty, odmówił uchylenia zaskarżonej decyzji. Organ wskazał, że w zeznaniu podatkowym PIT-37 wymienione są poszczególne źródła przychodów, wśród nich bezpośrednio pod przychodami z wynagrodzenia znajduje się również miejsce na przychody z emerytury. Oczywistym pozostaje więc, że skoro L. R. takie świadczenie otrzymywał, a w zeznaniu podatkowym jest rubryka przewidziana do wykazania przychodów z tego tytułu, to powinien te przychody wykazać. Na druku PIT-37, tuż przy oznaczeniu formularza znajduje się informacja, że prawidłowe wypełnienie zeznania ułatwi wcześniejsze zapoznanie się z broszurą informacyjną dostępną w urzędach skarbowych. W broszurze tej znajdują się wyczerpujące informacje gdzie i w jaki sposób Podatnik powinien wykazać otrzymywane przychody, w tym również świadczenia emerytalne, zawiera ona także wyjaśnienia dotyczące możliwości łącznego opodatkowania małżonków. Ponadto organ wskazał, że ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, jest aktem prawnym obowiązującym już od kilku lat, a dostęp do niej nie jest ograniczony, więc każdy podatnik - we własnym, dobrze pojętym interesie - ma prawo i możliwość zapoznania się z przepisami podatkowymi dotyczącymi rozliczeń podatkowych jakich dokonuje. Biorąc pod uwagę powyższe, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że przy dochowaniu należytej staranności L. R. miał niczym nieograniczoną możliwość dotarcia do wszystkich potrzebnych dokumentów i informacji, a następnie mógł je we właściwy sposób wykorzystać do prawidłowego rozliczenia się ze zobowiązań podatkowych za lata 2002-2004. Fakt, iż Podatnik tego nie zrobił nie może obecnie uzasadniać udzielenia ulgi w postaci umorzenia zaległych zobowiązań i nie mogą zmienić tego wyjaśnia Strony, iż popełnione błędy nie wynikały z Jego złej woli lecz z nieświadomości. Dyrektor Izby podkreślił, że organy podatkowe wydając decyzję o odmowie umorzenia zaległego podatku, nie mogły kierować się jedynie interesem gospodarczym Strony. Jako organy administracji państwa zobowiązane są bowiem do dbania o interes ogólnospołeczny, w tym wypadku o zapewnienie terminowych i w odpowiedniej wysokości wpływów z należności Zasadność zaś oceny organu co do sytuacji finansowej, zdaniem Dyrektora, pośrednio potwierdza również fakt, iż w dniu [...] . L. R. dokonał wpłaty w wys. [...] zł na poczet obciążających Go zaległości, co spowodowało, że na dzień wydania niniejszej decyzji na Podatniku nie ciążą żadne zaległości, gdyż pozostała kwota zaległych zobowiązań została uregulowana z nadpłaty podatku dochodowego za 2005 r. wykazanej w zeznaniu PIT-37. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie L. R. zarzuca, iż Dyrektor Izby Skarbowej, nie starał się, nie chciał lub nie mógł zrozumieć istoty podniesionych przez podatnika argumentów. W tej sytuacji skarżący, tak jak w odwołaniu z dnia [...], ponownie przedstawił sposób w jaki dokonywał rozliczeń podatkowych wskazując, iż w wyniku przyjętego przez niego sposobu rozliczenia zobowiązań doszło jedynie do uchybień formalnych, a nie merytorycznych. Zdaniem podatnika, kwota nadpłat wynikających z rozliczenia indywidualnego, nie uwzględniającego braku dochodów niepracującej żony/ i bez wykazywania dochodów z emerytury, dawałaby identyczne kwoty nadpłat, jak wynikające z przyjęcia sposobu rozliczenia zobowiązań podatkowych wspólnie z niepracującą żoną i przy uwzględnieniu dochodów z emerytury. Ponadto podatnik zakwestionował również sposób dokonywania zwrotów nadpłat przez organy podatkowe, nie sprawdzających przed tym całości dokumentacji podatkowej jaka wpływa od innych instytucji" np.: organów wypłacających świadczenia emerytalne. L. R. podnosi, że w tych okolicznościach kwoty nadpłat podatków, które mu zwracano, nie zostały przez niego wyłudzone i nie powinien ich zwracać. Skarżący nie zgadza się z twierdzeniem, że "odmowa udzielenia wnioskowanej ulgi nie narusza ważnego interesu podatnika" oraz z tym, że konieczność zwrotu niesłusznie pobranych nadpłat ,,nie spowoduje zagrożenia egzystencji podatnika". Kwestionuje także argument organu, iż fakt wpłacenia przez niego całej zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę potwierdza, że odmowa udzielenia ulgi nie narusza ważnego interesu podatnika. Skarżący przedstawia także ponownie swoją sytuację finansową, majątkową i rodzinną stwierdzając, iż aby móc spłacić zaległość podatkową musiał pożyczyć pieniądze od znajomych i teraz będzie musiał je oddać. Uznaje odmowę udzielenia wnioskowanej ulgi za działanie bezduszne i niesprawiedliwe, bowiem w jego odczuciu popełnił tylko błąd formalny i nie powinien zwracać kwoty otrzymanych wcześniej nadpłat. Za niesprawiedliwe skarżący uznaje również to, iż wymaga się od niego złożenia korekty zeznań podatkowych za lata 2002, 2003 i 2004, polegającej na uzupełnieniu źródła dochodu o dochód z emerytury przy jednoczesnym uniemożliwieniu rozliczenia na wspólne z niepracującą żoną. Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, co następuje: Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji prowadzona na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) wykazała, że skarga jest zasadna. W rozpatrywanej sprawie decyzje organów zostały wydane w oparciu o art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). Przepis ten stanowi, że w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe lub odsetki za zwłokę. Umorzenie zaległości podatkowej powoduje również umorzenie odsetek za zwłokę w całości lub w takiej części, w jakiej została umorzona zaległość podatkowa. Powołany przepis z ustawy Ordynacja podatkowa jest przepisem o charakterze wyjątkowym, umożliwiającym organom podatkowym umorzenie podatku (odsetek od zaległości podatkowej) tylko w wypadkach uzasadnionych szczególnym interesem podatnika lub interesem publicznym. Jak przyjmuje się w orzecznictwie Sądów Administracyjnych wszelkie zwolnienia i ulgi podatkowe w systemie prawa są wyjątkiem, istotnym odstępstwem od zasady sprawiedliwości podatkowej (powszechności i równości opodatkowania), a ich zastosowanie nie może odbywać się w drodze wykładni rozszerzającej. Ustawodawca stanowiąc w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej materialnoprawną podstawę umarzania zaległości podatkowych lub odsetek za zwłokę, upoważnił organy podatkowe do orzekania w ramach tzw. uznania administracyjnego, pozostawiając im ocenę, czy w konkretnej sprawie występują okoliczności uzasadniające umorzenie, jak również ocenę zakresu tego umorzenia. Kontrola legalności wydanych w ramach tzw. uznania administracyjnego sprowadza się do badania, czy w procesie dochodzenia do tej decyzji organ uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających wskazywać na ważny interes podatnika lub interes publiczny uzasadniający umorzenie zaległości podatkowej lub odsetek oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył on zasady swobodnej oceny dowodów (art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa). Prezentowane poglądy dotyczą również możliwości umarzania należności podatkowych w rozpatrywanej sprawie. Rozpatrując sprawę wywołaną skargą L. R. w tak zakreślonych ramach, stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja w części dotyczącej odmowy umorzenia zaległości w podatku, w żadnej mierze nie wykracza poza ramy uznania administracyjnego i podjęta została po przeprowadzeniu dokładnego postępowania dowodowego. Organy podatkowe słusznie podniosły, że w przypadku rozpatrywania wniosku o przyznanie ulgi podatkowej istotną rolę odgrywa ustalenie aktualnej sytuacji materialnej i majątkowej podatnika. Z przeprowadzonego postępowania dowodowego, w tym ze zgromadzonych informacji na temat sytuacji rodzinnej, majątkowej, finansowej wynika, że skarżący posiada stałe źródło dochodu z emerytury i wynagrodzenia z pracy. Za uzasadnione uznać należy stanowisko organów, że trudności życia codziennego, nie są wystarczającą przesłanką przemawiającą za umorzeniem zaległości. W ocenie Sądu, nie doszło w sprawie niniejszej do naruszenia prawa. Sytuacja materialna skarżącego jest niewątpliwie trudna, lecz, jak to podnosi Dyrektor Izby Skarbowej, nie odbiega ona w sposób istotny od sytuacji, w której znajduje się znaczna część społeczeństwa regulująca swoje zobowiązania podatkowe. Okoliczności zaś w jakich doszło do zwrotu nadpłaty skarżącemu bezspornie przemawiają za zastosowania ulgi podatkowej w postaci rozłożenia na raty zapłaty zaległości. W sprawie, natomiast sporne jest przede wszystkim zagadnienie, czy fakt dokonania przez organ podatkowy zwrotu podatku wykazanego w zeznaniu podatkowym za lata 2002 do 2004 a następnie uznanie tej nadpłaty za nie mającej podstaw prawnych, daje stronie skuteczną podstawę do żądania umorzenia odsetek z tytułu zaległości podatkowej, w tym podatku za ten okres. Pozostaje poza sporem, że skarżący otrzymał zwrot nadpłaty podatku wykazanego w złożonych zeznaniach podatkowych za lata 2002 do 2004. W styczniu 2006 r. Urząd Skarbowy dokonał czynności sprawdzających, w zakresie prawidłowości złożonego przez skarżącego zeznania podatkowego za lata 2003 i 2004, czego następstwem było zakwestionowanie złożonych zeznań. Wbrew stanowisku Dyrektora Izby Skarbowej, wyrażonemu w zaskarżonej decyzji, okoliczność ta ma znaczenie dla poprawności podjętego rozstrzygnięcia. Jest oczywiste, że do momentu zakwestionowania zeznania w styczniu 2006 roku, podatnik miał prawo pozostawania w uzasadnionym przekonaniu, iż dokonane w zeznaniu rozliczenie podatku dochodowego było prawidłowe, jeśli zważyć również na okoliczność, że przekazywane w niniejszej sprawie przez płatnika deklaracje PIT 40a były w posiadaniu organu podatkowego dokonującego wypłaty nadpłaty. Proste zestawienie danych z zeznania podatkowego PIT 37 złożonego przez skarżącego i deklaracji PIT 40 a złożonego przez płatnika, przy ich wprowadzaniu do systemu prowadzonego przez urząd skarbowy winno spotkać się ze strony urzędu skarbowego na reakcję i to przed dokonaniem zwrotu nadpłaty. Temu właśnie służą czynności sprawdzające. Jest również oczywiste, że dokonanie zwrotu podatku nie niweczy prawa organu do wydania, w późniejszym, czasie decyzji określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych. Jeżeli jednak organy, nie zakwestionowały wynikającej z zeznania nadpłaty i kwotę w tym zeznaniu wykazaną przekazały podatnikowi, to nie można uznać stanowiska organów za prawidłowe, gdy wychodząc z zasady samoopodatkowania twierdzą, iż za błędne rozliczenie podatku ponosi odpowiedzialność jedynie skarżący. Oczywistym jest fakt, że gdyby skarżący prawidłowo zadeklarował dochody –sumując uzyskane z tytułu emerytury i wynagrodzenia za pracę i w konsekwencji wysokość podatku, to nie powstałaby, nie tylko należność odsetkowa, ale i zaległość podatkowa. Nieprawidłowość złożenia zeznania nie ma jednak znaczenie w sprawie, lecz ocena działań organu podatkowego i wpływu tych działań na powstanie należności odsetkowej. Organ podatkowy, dokonując zwrotu nadpłaty miał obowiązek uwzględnić obowiązujące przepisy prawa w tym art. 272 ustawy Ordynacja podatkowa i właściwie je zastosować – działania takiego ma prawo oczekiwać podatnik. W świetle powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że organ odwoławczy oceniając w niniejszej sprawie, w sposób wadliwy, okoliczności powstania należności odsetkowej - w okresie od złożenia zeznania podatkowego za lata 2002 do 2004 do momentu wpłaty przez skarżącego zaległości - naruszył swoim postępowaniem art. 187 § 1 i 191 Ordynacji podatkowej, nie uwzględniając ważnego interesu podatnika i naruszając tym samym art. 67 § 1 tej ustawy. Podatnik nie może być obarczany skutkami błędu, obciążającego organ podatkowy, co wymaga umorzenia za ten okres odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej, gdyż przemawia za tym, w rozumieniu art. 67 a § 1 Ordynacji podatkowej, jego ważny interes. Za uzasadniony uznać należy zarzut skarżącego, że uiszczenie w niniejszej sprawie przez stronę zaległości podatkowej przy jednoczesnym wskazaniu źródła sfinansowania, bez jej weryfikacji, nie jest równoznaczne z możliwościami płatniczymi strony, z jej sytuacją materialną a może przemawiać, zdaniem Sądu, jedynie za operatywnością strony. Ocena tej okoliczności wyprowadzona przez organ odwoławczy nie miała jednak wpływu na rozstrzygnięcie, z uwagi na to, że okoliczność ta tj. fakt zapłaty miał miejsce po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji i nie wpływał na ocenę ziszczenia się przesłanki z art. 67a ustawy Ordynacja podatkowa. Nie może odnieść zamierzonego skutku zarzut skarżącego, że przyjęcie innego sposobu rozliczenia podatku tj. wspólnie z niepracującą małżonką prowadziłoby do tego, że skarżący nie musiałby wpłacać zwróconej przez urząd skarbowy nadpłaty. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja odmawiająca umorzenia zaległości podatkowej i to wynikająca z zeznania podatkowego-jak sam wskazuje skarżący przy wyborze indywidualnego sposobu rozliczenia. Okoliczność zatem wspólnego opodatkowania małżonków mogłaby być przedmiotem oceny Sądu w sytuacji złożenia takiego zeznania przez skarżącego i jego zakwestionowania przez urząd skarbowy. Rozważania zatem organu co do uprawnienia podatnika złożenia zeznania wspólnie ze współmałżonką w ramach niniejszego postępowania jest bezprzedmiotowe. Wskazać jedynie można, że art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) stanowił, iż małżonkowie, pomiędzy którymi istnieje wspólność majątkowa, pozostający w związku małżeńskim przez cały rok podatkowy, mogą być, na wniosek wyrażony we wspólnym zeznaniu rocznym, opodatkowani łącznie (...) - ani ten przepis, ani pozostałe postanowienia ustawy w stanie prawnym obowiązującym do dnia 1 stycznia 2003 r., nie uzależniały możliwości skorzystania przez małżonków ze wspólnego opodatkowania od terminowego złożenia zeznania zawierającego wniosek, o jakim mowa wyżej. Tego rodzaju warunku nie można było wyprowadzić z treści art. 45 ust. 1 ustawy. Ten przepis z kolei nakładał na podatników obowiązek składania zeznania o dochodzie i określał termin do złożenia takiego zeznania na dzień 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym. Upływ terminu nie zwalniał jednak podatnika z obowiązku złożenia zeznania; obowiązek ten dalej istniał, tyle że jego nieterminowe wypełnienie było wykroczeniem w rozumieniu Kodeksu karnego skarbowego, pociągającym za sobą określone sankcje na podstawie tej ustawy. Ani z ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ani z postanowień ustawy Ordynacja podatkowa nie można było również wyprowadzić wniosku, iż małżonkowie, o których mowa w cytowanym art. 6 ust. 2 ustawy, nie mogli skorygować wcześniej złożonego (złożonych przez każdego z nich) indywidualnie zeznania, jeśli następnie doszli do przekonania, że wspólne opodatkowanie byłoby korzystniejsze. Osobom takim przysługiwało prawo żądania zwrotu ewentualnej nadpłaty podatku na podstawie art. 79 § 2 pkt 1 lit. a Ordynacji podatkowej. O zasadności takiej interpretacji przesądzała zmiana przepisów, wprowadzona przez art. 1 pkt 6 lit. b ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 141, poz. 1182 ze zm.), polegająca na dodaniu do art. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ust. 10 ograniczającego możliwość, m.in. łącznego opodatkowania małżonków do wniosku o łączne opodatkowanie w zeznaniu rocznym, złożonym w terminie wskazanym w art. 45 ust. 1 ustawy. Zgodnie z art. 8 ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. weszła ona w życie z dniem 1 stycznia 2003 r. i miała zastosowanie do dochodów (strat) uzyskanych od tego dnia. Wobec tak kategorycznego stwierdzenia ustawodawcy nie można było uznać, że zmiana przepisów miała charakter jedynie potwierdzający zasadność wcześniej stosowanej praktyki orzeczniczej, odnoszącej się do art. 6 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm), Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej polegającej na badaniu zgodności rozstrzygnięcia z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego i to na dzień ich wydania w granicach danej sprawy. Sprawą poddaną kontroli Sądu, na skutek złożonej skargi przez L. R. jest odmowa umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych a lata 2002 do 2004 r. Tylko zatem legalność działania organów w tym zakresie tj. czy organy rozważyły przesłanki z art. 67 a ustawy Ordynacja podatkowa poddane zostało kontroli Sądu. Podstawą orzekania przez sąd jest stan faktyczny sprawy, sprawą jest zaś odmowa umorzenia zaległości podatkowej, wysokość zobowiązania wynika z zeznania podatkowego PIT 37 złożonego indywidualnie przez skarżącego, zatem hipotetyczne rozważania jak czyni skarżący, jakie byłoby rozliczenie skarżącego przy złożeniu zeznania wspólnie z żoną, które nie miało miejsca, nie może mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia . Biorąc powyższe ustalenia pod uwagę, Sąd na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 152, art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi decyzję odmawiającą umorzenia odsetek od zaległości podatkowej uchylił, w pozostałym zakresie skargę jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło