I SA/Sz 524/12
WyrokWSA w Szczecinie2012-11-22
Skład orzekający: Joanna Wojciechowska, Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Marzena Kowalewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo odmówił umorzenia połowy zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych, biorąc pod uwagę trudną sytuację finansową podatnika i jego rodziny?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo oceniły sytuację faktyczną i prawną, stwierdzając brak przesłanek do umorzenia zaległości podatkowej. Trudna sytuacja finansowa podatnika i jego rodziny, w tym brak stałych dochodów i konieczność spłaty zobowiązań przez rodziców, nie została uznana za nadzwyczajne zdarzenie losowe uzasadniające umorzenie. Organy prawidłowo oceniły, że posiadane przez rodzinę środki oraz dochód ze sprzedaży nieruchomości nie uzasadniają odstąpienia od obowiązku zapłaty podatku.Stan faktyczny
Podatnik P. R. złożył wniosek o umorzenie połowy zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. wraz z odsetkami, uzasadniając to trudną sytuacją finansową, brakiem stałych dochodów z powodu kontynuowania nauki oraz opieką lekarską. Organy podatkowe odmówiły umorzenia, uznając, że sytuacja finansowa podatnika i jego rodziny, mimo trudności, nie ma charakteru nadzwyczajnego i nie uzasadnia zastosowania ulgi. Podatnik zakwestionował tę decyzję, podnosząc m.in. zarzut błędnej informacji uzyskanej od pracownika urzędu skarbowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.), Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Protokolant Lidia Maląg, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 22 listopada 2012 r. sprawy ze skargi P. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 10 kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia połowy kwoty zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. wraz z odsetkami oddala skargę
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. decyzją z dnia [..] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w S. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] r., odmawiającą P. R. umorzenia połowy kwoty zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r.,
tj.: kwoty [...] zł oraz odsetek za zwłokę w kwocie [...] zł od dochodu
z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości.
Z treści zaskarżonej decyzji wynika, że postępowanie administracyjne zostało wywołane wnioskiem P. R., który żądanie umorzenia połowy zaległości podatkowej oraz rozłożenia na raty pozostałej jej części uzasadnił tym, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej oraz brakiem stałych źródeł dochodów z uwagi na kontynuowanie nauki. Strona zadeklarowała, że raty w wysokości [...] zł miesięcznie, uiszczać będzie matka podatnika – E. R.. Wniosek uzupełniono pismem z dnia 26 października 2011 r. oraz z dnia 28 listopada 2011 r. wyjaśniając, że strona jest pod stałą opieką lekarską, na co przedstawiła zaświadczenie, i ma ograniczone możliwości zarobkowania. Matka podatnika jest niezdolna do pracy, ma przyznaną III grupę inwalidzką, utrzymuje się z emerytury. Ojciec pracował
we wrześniu 2011 r. na umowę zlecenie i uzyskał wynagrodzenie w kwocie [...] zł brutto. Strona proponuje spłatę pozostałej połowy zadłużenia w ratach po
[...] zł miesięcznie, które uiszczałaby matka, bowiem P. R. nie posiada środków finansowych.
Podatnik, reprezentowany przez matkę, wskazał dalej, że jego sytuacja finansowa nie uległa zmianie od dnia złożenia oświadczenia o stanie rodzinnym
i majątkowym z dnia 13 maja 2011 r. Strona dołączyła kopię umowy kredytowej zawartej przez rodziców w dniu 21 października 2011 r. w sprawie kredytu hipotecznego na zakup mieszkania w G. przy ul. [...] na kwotę [....] zł oraz przedwstępną umowę deweloperską na zakup tego mieszkania wyjaśniając, że kupno mieszkania w G. przy ul. [...] nie doszło do skutku.
W toku postępowania Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. ustalił, że P. R. mieszka z rodzicami, właścicielami domu mieszkalnego, prowadząc wspólnie gospodarstwo domowe. Matka uzyskuje miesięczny dochód netto w wysokości [...] zł ze świadczenia emerytalnego oraz prowadzi działalność gospodarczą, z której dochód roczny w 2010 r. wynosił [...] zł, ojciec jest bezrobotny, siostra uczy się w gimnazjum. Podatnik jest bezrobotny, bez prawa do zasiłku, jest słuchaczem pierwszego semestru Uzupełniającego Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych Ż. w S. S., nie deklaruje posiadania nieruchomości i majątku ruchomego, oszczędności, lokat, nie jest obciążony spłatą pożyczek i kredytów. Koszty utrzymania mieszkania ponoszą rodzice, a okresowe (miesięczne) wydatki kształtują się następująco: gaz – [...] zł, energia – [...] zł, woda i śmieci – [...] zł, dekoder P. abonament – [...] zł, telefony komórkowe –[..] , zł, telefon stacjonarny z internetem –[...] zł, podatek od nieruchomości rocznie –[...] zł, ubezpieczenie domu ok. [...] zł, składki ubezpieczenia na życie rodziców w[..] . w wysokości [...] zł.
Dokonując dalszej analizy sytuacji finansowo - materialnej rodziców podatnika, organ stwierdził, że matka strony posiada polisy ubezpieczeniowe - wpłaty miesięcznie [...] zł oraz [...] zł. Jest także właścicielem samochodu osobowego marki K C, rok produkcji 2002 oraz samochodu osobowego O V, rok produkcji 1995, a obowiązkowe ubezpieczenie OC wynosi łącznie [...] zł rocznie. E.R. obciążona jest spłatą pożyczki na kwotę [..] zł uiszczając miesięczną ratę w wysokości [...] zł. Ponadto, E. R. posiada umowę o limit kredytowy i kartę płatniczą w [...] z dnia 2 lutego 2009 r. z limitem kredytu [...] zł oraz pożyczki z [...] (limit pożyczki[...] ) zł. Według oświadczenia, matka podatnika choruje na gardło i tarczycę, a jej comiesięczne koszty dojazdu do lekarza wynoszą [...] zł.
Organ podatkowy pierwszej instancji ustalił również, że podatnik nie posiada nieruchomości i majątku ruchomego, oszczędności lub lokat oraz nie jest obciążony spłatą pożyczek i kredytów. Natomiast, z wniosku z dnia 16 kwietnia 2011 r.
o udzielenie E. R. kredytu mieszkaniowego na zakup lokalu w G. wynika, że posiada ona środki na rachunku bankowym w wysokości [...] zł oraz oszczędności w kwocie [...] zł. P. R. zawarł 28 kwietnia 2011 r. umowę kupna nieruchomości lokalu w G. przy ul. [...] która jednak nie doszła do skutku, poniE.ż sprzedający nie otrzymali kredytu na nabycie kolejnego mieszkania. P. R. wyjaśnił, że środki ze sprzedaży mieszkania
w 2010 r. przeznaczył na spłatę kredytu rodziców w wysokości [....] zł,
co umożliwiło im zaciągnięcie kolejnego, na zakup mieszkania dla niego. Ponadto, jak wynika z decyzji Starostwa G. z dnia [...] K. R. (ojciec) otrzymuje zasiłek dla bezrobotnych w kwocie [...] zł brutto.
W dalszej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ podatkowy wskazał, że zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. jest rezultatem sprzedaży w 2010 r. za kwotę [...] zł, otrzymanego w 2007 r. w drodze darowizny, lokalu mieszkalnego położonego w K P przy ul. [...] a obowiązek uregulowania podatku wynika z przepisów prawa podatkowego, tj. art. 30e ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Podatnik nie udokumentował zameldowania w tym mieszkaniu na pobyt stały, przez okres niekrótszy niż 12 miesięcy przed datą jego zbycia, co oznacza brak prawa do skorzystania z ulgi meldunkowej, a tym samym skutkowało obowiązkiem zapłaty 19% podatku od dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. wskazał dalej, że podatnik wyjaśnił w toku postępowania, że obowiązek zapłaty przedmiotowego podatku dochodowego od dochodu ze sprzedaży nieruchomości nabytej w drodze darowizny od rodziców, jest skutkiem błędnej informacji uzyskanej od pracownika organu podatkowego. W związku z powyższym, strona pismem z dnia 27 maja 2011 r. złożyła do Dyrektora Izby Skarbowej w S., skargę na pracownika Urzędu Skarbowego w G. wywodząc, że błędna informacja, miała spowodować przeprowadzenie transakcji sprzedaży i, w konsekwencji, spowodowała powstanie obowiązku podatkowego w podatku dochodowym w wysokości [...] zł.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w tej sprawie, pismem z dnia 30 czerwca 2011 r., Dyrektor Izby Skarbowej S., nie uwzględnił argumentów strony w powyższym zakresie.
Powyższe informacje Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. ocenił jako niedające podstaw do przyznania wnioskowanej ulgi i decyzją z dnia [...] r., nr[...] , odmówił umorzenia połowy kwoty zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. oraz decyzją z tego samego dnia, nr[...] , odmówił rozłożenia na raty pozostałej kwoty z tego tytułu.
Od obu decyzji, strona odwołała się do Dyrektora Izby Skarbowej
w S.. Odwołując się od decyzji odmawiającej umorzenia połowy kwoty zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. podatnik podniósł, że wydając obie odmowne decyzje organ podatkowy nie odniósł się do zaproponowanej ugody spłaty połowy zadłużenia i umorzenia pozostałej części. Odwołujący nie zgodził się z oceną nie uprawdopodobnienia pozyskania środków na realizację układu ratalnego. Wprawdzie, jak wskazał, nie posiada dochodów ani majątku to jednak, spłaty zadłużenia będzie dokonywać matka, która nie może uiszczać rat w wyższej niż zaproponowana wysokości z uwagi na uzyskiwane dochody, a dodatkowej pracy ze względu na stan zdrowia podjąć się nie może. Strona zakwestionowała twierdzenie organu dotyczące istnienia świadomości zapłaty podatku w przypadku nieprzedstawienia zaświadczenia o zameldowaniu
w sprzedanym lokalu mieszkalnym. Dalsza część pisma, dotyczyła zarzutu uzyskania błędnej informacji w urzędzie skarbowym na temat opodatkowania dochodu
ze sprzedaży mieszkania.
Nadto, strona dołączyła dodatkowe dokumenty mające obrazować jej sytuację materialno-finansową.
Dyrektor Izby Skarbowej w S. dokonując oceny stanu faktycznego i prawnego w sprawie uznał, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie i utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Przytaczając treść przepisów prawnych regulujących problematykę umorzenia zaległości podatkowej, organ odwoławczy wskazał, że mając na uwadze łączne dochody rodziny w zestawieniu
z miesięcznymi wydatkami, nie kwestionuje argumentacji co do położenia finansowego rodziny, jednak sytuacja ta nie jest też szczególna czy też zaistniała
w wyjątkowych okolicznościach. Tym bardziej, że jak wynika z materiału dowodowego, rodzina (matka podatnika) posiada środki na rachunku bankowym w wysokości [...] zł oraz oszczędności w kwocie [...] zł.
Jak wskazał organ odwoławczy, nie kwestionuje on wagi problemów finansowych związanych z brakiem stałego źródła dochodów podatnika i jego ojca, jednakże problem braku ofert pracy nie jest zdarzeniem odosobnionym w dzisiejszych realiach gospodarczych, a w podobnej sytuacji znajduje się wiele gospodarstw domowych. Konieczność zapłaty podatku z tytułu sprzedaży mieszkania w związku z brakiem uprawnień do skorzystania z ulgi meldunkowej wynika z przepisów prawa, a posiadanie planów dotyczących inwestowania środków finansowych (sprzedaż, zakup mieszkania) nie jest sytuacją wyjątkową, uzasadniającą umorzenie całości czy też części zaległości podatkowej. Podobnie organ ocenił także okoliczności nieuzyskiwania przez stronę dochodów, braku majątku i pozostawania - z racji wieku i kontynuowania nauki - na utrzymaniu rodziców. Zdaniem organu odwoławczego, również konieczność spłaty przez rodziców zaciągniętych zobowiązań finansowych nie stanowi przesłanki do umorzenia zaległości podatkowych. Mieszczą się one w sferze życia codziennego indywidualnego podatnika, za które Skarb Państwa nie może ponosić odpowiedzialności. Konieczność ponoszenia przez rodziców podatnika codziennych kosztów utrzymania, czy przebyte i aktualne choroby nie należą do sytuacji indywidualnie wyjątkowych, jako że dotyczą ogółu społeczeństwa
Dyrektor Izby Skarbowej w S. zauważył przy tym, że co najmniej od
8 marca 2011 r. (data złożenia zeznania podatkowego za 2010 r.) Podatnik miał świadomość konieczności zapłaty przedmiotowej należności. Po upływie terminu
do zapłaty, należności nie uiścił, dysponując środkami finansowymi uzyskanymi
ze sprzedaży lokalu dokonanej dnia 25 listopada 2010 r. Kwota ta rozdysponowana została na inne cele, tj. spłatę kredytu rodziców [...] zł, [...] zł tytułem zaliczki na zakup mieszkania (brak informacji czy odzyskał należność w związku z nie sfinalizowaniem umowy) oraz zakup kolejnego mieszkania. Mając na uwadze powyższe organ podkreślił, że umarzanie zaległości podatkowych podatnikowi, który dysponuje środkami na zapłatę podatku lecz posiadane środki finansowe przeznacza na inne cele, nie leży w interesie publicznym.
Organ odwoławczy wskazał również, że podnoszone zarzuty braku wiedzy o konieczności zapłaty podatku, wskutek błędnej informacji uzyskanej od pracownika urzędu skarbowego, stanowiły przedmiot skargi i w odrębnym trybie zostały przeanalizowane przez Dyrektora Izby Skarbowej w S..
Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w S., nie można uznać,
że niekorzystna sytuacja strony na tle sytuacji finansowej rodziny jest wynikiem zdarzeń losowych czy niezależnych od sposoby jej postępowania. Wynika ona bowiem z wyborów życiowych i nie stanowi podstawy faktycznej do odstąpienia
od dochodzenia zapłaty należności podatkowej.
Odnosząc się do zarzutu zajęcia egzekucyjnego środków na rachunku bankowym, którego strona nie jest właścicielem, organ odwoławczy wyjaśnił, że podjęta 4 lipca 2011 r. próba zajęcia rachunku w [...] okazała się nieskuteczna ze względu na nieprowadzenie przez bank rachunku P. R..
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego E. R., działając w charakterze pełnomocnika P. R., nie zgodziła się z rozstrzygnięciem organów, nie podnosząc jednak zarzutów co do samej decyzji.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że zaproponowano kwotę rat
w wysokości adekwatnej do aktualnych możliwości rodziny. P. R. nie posiada żadnych środków finansowych. Ponadto ma kłopoty ze zdrowiem, jest alergikiem, cierpi na astmę oskrzelową oraz poważne problemy z kręgosłupem, więc nie wiadomo, czy i kiedy, znajdzie odpowiednią dla siebie pracę. Postępowanie egzekucyjne wykazało, że zaległość ta jest nieściągalna, dlatego zdaniem strony skarżącej, interes podatnika nie stoi w sprzeczności z interesem społecznym.
Ponadto, w skardze podkreślono, że nie zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności sprawy mogące mieć wpływ na treść decyzji, a mianowicie nie zostały przesłuchane żadne osoby wskazane w postępowaniu, które mogłyby wnieść nowe informacje do sprawy czyli P. R., czy pani S., która złożyła oświadczenie, że była świadkiem rozmowy, poza tym nie umożliwiono skarżącemu wskazania osoby, która udzieliła błędnej informacji.
W ocenie strony skarżącej, organy nie oceniły wnikliwie istotnych w sprawie okoliczności związanych z przyczynami powstania zaległości podatkowej wraz z sytuacją osobistą i majątkową podatnika oraz trwałością tej sytuacji oraz możliwościami spłaty zaległości w przyszłości.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w S. wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. uznał, co następuje:
Skarga jest bezzasadna.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że rolą sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami zarówno prawa materialnego, jak i procesowego, w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w chwili wydania zaskarżonej decyzji.
Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić legalność działania organu orzekającego. Oznacza to, że Sąd nie może kształtować sytuacji prawnej skarżącego poprzez zmianę treści zaskarżonej decyzji, na przykład, poprzez umorzenie połowy kwoty zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2010 wraz z odsetkami.
Przystępując do oceny legalności zaskarżonej decyzji należy w pierwszej kolejności wskazać, że została ona oparta o przepis art. 67a § 1 pkt 3 ustawy
z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), który stanowi, że organ podatkowy na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Z powyższej regulacji wynika, że wniosek podatnika wszczyna postępowanie w sprawie ulgi w spłacie podatków. Jednakże należy podkreślić,
że stosowanie ulg podatkowych jest odstępstwem od zasady powszechności opodatkowania określonej w art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, który stanowi, że każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków określonych w ustawie.
Umorzenie zaległości podatkowej stanowi nieefektywny sposób wygasania zobowiązań podatkowych. Oznacza to, że dany podmiot (wierzyciel) może definitywnie zrezygnować z wierzytelności podatkowej. Inaczej jednak niż
w cywilnoprawnych stosunkach zobowiązaniowych wierzyciel nie ma swobody
w dysponowaniu wierzytelnością podatkową, lecz może zrezygnować z tej wierzytelności tylko w zakresie i na zasadach określonych przez prawo.
Ze względu na konstrukcję art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, użyte
w nim określenia "ważny interes podatnika" i "interes publiczny" odnoszą się
do hipotezy normy prawnej i wskazują sytuację faktyczną, w której można dokonać umorzenia zaległości podatkowej lub odsetek za zwłokę.
Jeżeli więc organ podatkowy stwierdzi wystąpienie przypadków mieszczących się w hipotezie normy prawnej może, lecz nie musi, umorzyć zaległość podatkową lub odsetki za zwłokę, a więc zastosować uznanie administracyjne. W sytuacji zaś, gdy stwierdzi, że w sprawie nie zachodzą przesłanki wskazane w tym przepisie,
tj. brak "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego" przepis ten w ogóle nie może mieć zastosowania.
W orzecznictwie przyjmuje się, że ważny interes podatnika to sytuacja, gdy
z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków podatnik nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowych. Będzie to utrata możliwości zarobkowania, utrata losowa majątku. Przez interes publiczny rozumie się dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, korektę błędnych decyzji, itp. Wynika to z wyjątkowego charakteru instytucji umorzenia stanowiącej odstępstwo od zasady równości i powszechności opodatkowania. Zasadą pozostać musi, płacenie podatków w sposób i w terminach przewidzianych przez prawo. Jedynie nadzwyczajne okoliczności mogą spowodować odstępstwo od tej reguły (por. B. Dauter S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek. Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2007, s. 522 i n. tezy 14,15 i 18 do 20 i powołane tam orzecznictwo).
Z brzmienia art. 67 a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, nie wynika prawo organu podatkowego do określania ważnego interesu podatnika. Organ podatkowy, jako przedstawiciel Skarbu Państwa, posiada kompetencje do określania interesu publicznego i jego uzasadniania. Ważny interes podatnika określa i uzasadnia podatnik, a wagę tego uzasadnienia ocenia organ.
W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że kontrola legalności decyzji wydawanych w ramach, tzw. uznania administracyjnego sprowadza się do oceny, czy organ podatkowy uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających wskazywać na ważny interes podatnika lub interes publiczny oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył on zasady swobodnej oceny dowodów. Kontroli Sądu nie podlega zatem uznanie samo w sobie, ale sposób, w jaki nastąpiło zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, uzasadnienie stanowiska organu, a także
to czy swobodne uznanie organu podatkowego nie przekształciło się w uznanie dowolne (vide m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja
2002 r., sygn. akt: SA/Sz 2548/00, LEX nr 78302 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 listopada 2001 r., sygn. akt: SA/Sz 1292/00, LEX nr 78300). Również w doktrynie wskazuje się, że ocenie może podlegać legalność działania organu podatkowego, a nie zasadność i celowość odmowy (por. J. Kotecki - Odmowa umorzenia zaległości podatkowej - uznaniowość decyzji organów podatkowych, Doradca podatkowy, t.2, 2000/3/58).
Kontrolując prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo zgromadziły materiał dowodowy, na jego podstawie prawidłowo wyciągnęły wnioski w zakresie odmowy umorzenia połowy kwoty zaległości podatkowej, i że dokonana ocena mieści się w ustawowych granicach, zaś wyciągnięte wnioski są logiczne i poprawne.
W aktach sprawy znajdują się dokumenty świadczące o wszechstronnym zbadaniu przez organy podatkowe sytuacji skarżącego. Rozważając "ważny interes podatnika" organy wskazały bowiem, że dostrzegają trudne położenie ekonomiczne zobowiązanego, gdyż skarżący nie posiada własnych dochodów, jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Wskazały, że skarżący dokształca się w Liceum Uzupełniającym dla Dorosłych Ż w S S, nie posiada nieruchomości i majątku ruchomego, oszczędności oraz lokat. W ocenie organów podatkowych, sytuacja skarżącego jest trudna, lecz nie można jednak przypisać jej charakteru nadzwyczajnego zdarzenia losowego, niezależnego od jego działania.
Dyrektor Izby Skarbowej w S., oceniając zdolność finansową skarżącego, logicznie ocenił zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, przyjmując, że co prawda skarżący jest obecnie na utrzymaniu rodziców, jednakże brak stałego źródła dochodów spowodowany brakiem ofert pracy, jest zjawiskiem dość powszechnym, i że w podobnej sytuacji znajduje się wielu młodych ludzi. Nadto, organ odwoławczy dostrzegł, że skarżący nie jest obciążony spłatą pożyczek ikredytów, oraz że posiadał środki ze sprzedaży lokalu w K P. Potrzeba wydatkowania tych środków na zakupu mieszkania celem usamodzielnienia się, nie może być priorytetowo traktowana przed obowiązkiem uiszczenia należnego podatku, a więc spłaty zaległości wobec Skarbu Państwa, które to należności powinny być zaspokojone w pierwszej kolejności. Należy wskazać, że przychód ze sprzedaży nieruchomości jest dochodem jednorazowym, dodatkowym, a uiszczenie z tego tytułu podatku, nie stanowiło dla podatnika zagrożenia egzystencji. Roztropność nakazywała zaś takie gospodarowanie uzyskanymi środkami ze sprzedaży nieruchomości (którą podkreślić należy podatnik uzyskał w darowiźnie), by zabezpieczyć płatności wynikające z tej transakcji,
a dopiero pozostałe przeznaczyć na inne, własne potrzeby. Fakt natomiast,
że skarżący nie dochował warunków do skorzystania z tzw. ulgi meldunkowej, a więc nieumiejętne stosował prawo, tłumaczony udzieleniem mu błędnych wyjaśnień przez pracowników urzędu skarbowego, nie jest w ocenie Sądu, okolicznością mogącą prowadzić do uznania, że społeczne względy, rozumiane jako "interes publiczny", przemawiają za uchyleniem obowiązku uiszczenia podatku.
Sąd podziela stanowisko organu, że w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do umorzenia zaległości. Kierując się zasadą prawdy obiektywnej, organ podatkowy wnikliwie ocenił sytuację finansową i materialną skarżącego, biorąc również pod uwagę zarówno dochody jak i wydatki rodziców, na których utrzymaniu pozostaje. Jak bowiem wynika z akt sprawy, organy podatkowe ustaliły, że skarżący pozostaje na utrzymaniu rodziców. Matka skarżącego uzyskuje emeryturę w kwocie [...] zł, ojciec zatrudniony jest na umowę zlecenie i otrzymał w styczniu 2012 r.
z tego tytułu kwotę [...] zł brutto (netto ok. [....] zł) do kwietnia 2012 r. uzyskiwał również zasiłek dla bezrobotnych w wysokości [...] zł brutto (netto ok. [...] zł). Ponoszone zaś wydatki na zaspokajanie podstawowych potrzeb bytowych w kwocie ok. [...] zł miesięcznie, nie mają znamion okoliczności nadzwyczajnych i są powszechnym elementem codziennej egzystencji. W toku postępowania podatkowego ustalono także, że rodzina skarżącego posiada środki na rachunku bankowym w wysokości [...] zł oraz oszczędności w kwocie [...] zł. Słusznie organ podatkowy zauważył, że konieczności spłaty przez rodziców zaciągniętych zobowiązań finansowych jest efektem podjętych indywidualnych decyzji finansowych na gruncie zarządzania majątkiem i środkami finansowymi, i nie stanowi przesłanki do umorzenia zaległości podatkowych. Również konieczność ponoszenia przez rodziców skarżącego codziennych kosztów utrzymania, czy przebyte i aktualne choroby nie należą do sytuacji indywidualnie wyjątkowych, jako że dotyczą ogółu społeczeństwa.
Zdaniem Sądu, Dyrektor Izby Skarbowej wydając orzeczenie w trybie art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej prawidłowo przedstawił zatem interpretację przesłanek warunkujących wydanie decyzji w przedmiocie ulgi płatniczej (tj. ważny interes podatnika lub interes publiczny), a następnie uwidocznił w decyzji analizę sytuacji wnioskodawcy w ich kontekście. Uczynił to w sposób czytelny i umożliwiający kontrolę poszczególnych etapów rozumowania, przedstawiając wszystkie przesłanki faktyczne i interpretacyjne wnioskowania. Rozpatrując sprawę organy podatkowe miały na uwadze podane przez stronę fakty, okoliczności i zdarzenia uzasadniające wystąpienie ustawowych przesłanek opisanych w art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej, przeprowadziły ich analizę i doszły do wniosku, iż w sprawie nie zachodzi tego rodzaju szczególny stan faktyczny, który powodował udzielenie tej ulgi podatkowej. Przedstawiły szczegółowo sytuację materialną i rodzinną podatnika, którą ustaliły na podstawie przeprowadzonego postępowania dowodowego.
Odnosząc się zaś do podnoszonego w skardze zarzutu błędnej informacji organu podatkowego, która miała skutkować podjęciem decyzji o sprzedaży mieszkania, co w konsekwencji, zdaniem strony, spowodowało zaległość podatkową, to powyższe, jak słusznie organ podatkowy zauważył, stanowiło, przedmiot skargi złożonej w odrębnym trybie.
Również oświadczenie osoby mającej być świadkiem zdarzenia w urzędzie skarbowym, złożone zostało w toku postępowania odwoławczego zakończonego decyzją z dnia [...] r., stanowiąc przedmiot oceny zarówno organu odwoławczego, jak i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 15 marca 2012 r. - sygn. akt I SA/Sz 1005/11.
Reasumując, w ocenie Sądu, organ podjął niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy, a zaskarżoną decyzję wydał na podstawie wyczerpująco zebranego materiału dowodowego i prawidłowo stwierdził, że nie wystąpiły przesłanki przemawiające za umorzeniem połowy kwoty zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. wraz z odsetkami. Według Sądu taka ocena, jaką przedstawił organ w zaskarżonej decyzji, mieści się w ramach uznania administracyjnego, które w sprawie nie nosiło cech oceny dowolnej. To, że skarżący odmiennie ocenia materiał dowodowy nie znaczy, że ocena dowodów została dokonana przez organ z przekroczeniem granic zasady swobodnej oceny dowodów.
Mając zatem na uwadze powyższe i uznając, że skoro wymienione przepisy, określające przesłanki umorzenia zaległości podatkowych, uzależniają zastosowanie tego rodzaju ulgi od stanowiska organu, a w tej sprawie organ, po rozważeniu zaistnienia w sprawie tych przesłanek i należytym ich uzasadnieniu, podjął decyzję o odmowie umorzenia, to nie ma podstaw do uznania, że w sprawie naruszone zostały przepisy regulujące zasady umarzania zaległości podatkowych.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak
w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło