I SA/Sz 525/05

WyrokWSA w Szczecinie2005-12-21

Skład orzekający: Marian Jaździński, Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Zofia Przegalińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy grunty stanowiące własność podatnika, które wchodzą w skład gospodarstwa rolnego powiększonego o grunty użyczone, podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, czy podatkiem rolnym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że grunty stanowiące własność podatnika, które wchodzą w skład gospodarstwa rolnego powiększonego o grunty użyczone, podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym, a nie podatkiem od nieruchomości. Kluczowe jest posiadanie gruntów o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha, niezależnie od rodzaju posiadania (własność czy użyczenie), co wyłącza możliwość opodatkowania tych gruntów podatkiem od nieruchomości.
Stan faktyczny
Wójt Gminy D. ustalił J. W. podatek od nieruchomości za 2001 r. Skarżący nie zgodził się z decyzją, podnosząc, że powiększył swoje gospodarstwo o działkę użyczoną, co powinno skutkować opodatkowaniem podatkiem rolnym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że grunty nie stanowią gospodarstwa rolnego z uwagi na powierzchnię i rodzaj posiadania. Skarżący wniósł skargę do WSA.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i stwierdzono, że nie podlega wykonaniu, zasądzono zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Jaździński, Sędziowie Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.), Sędzia NSA Zofia Przegalińska, Protokolant Karolina Borowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za rok 2001. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sz. na rzecz skarżącego J. W. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] r. o nr [...], wydaną na podstawie art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), art. 2, art. 3 i art. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 31 ze zm.), uchwały Nr [...] Rady Gminy w D. z dnia [...] r. w sprawie określenia wysokości stawek w podatku od nieruchomości na 2001 r., zwolnień i sposobu poboru oraz Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1999 r. w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego (Dz. U. z 1999 r. Nr 105, poz. 1200), Wójt Gminy D. ustalił J. W. podatek od nieruchomości za 2001 r. w wysokości [...] zł, opodatkowując posiadane przez niego grunty jako "grunty pozostałe" z uwzględnieniem [...]% ulgi. Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem J. W. złożył odwołanie od ww. decyzji podnosząc, że organ pierwszej instancji nie uwzględnił przy wymiarze podatku faktu, że od dnia [...] r. powiększył on swoje gospodarstwo o działkę nr [...] o powierzchni [...] ha położoną w W., co powinno skutkować opodatkowaniem posiadanych przez niego gruntów podatkiem rolnym, a nie podatkiem od nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sz. decyzją z dnia [...] r. o nr [...], wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1, art. 211 i art. 212 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, art. 1 ust. 1 i 2, art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 1993 r. Nr 94, poz. 431 ze zm.) oraz uchwały Nr [...] Rady Gminy D. z dnia [...] r. w sprawie określenia wysokości stawek w podatku od nieruchomości na 2001 r., zwolnień i sposobu poboru, po rozpatrzeniu odwołania J. W., utrzymało w mocy, wskazaną na wstępie, decyzję organu pierwszej instancji. Uzasadniając swoje stanowisko, organ odwoławczy, po przytoczeniu treści art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 ustawy o podatku rolnym oraz art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002 r., wskazał, że podatnik jest właścicielem [...] ha użytków rolnych, które nie stanowią gospodarstwa rolnego w rozumieniu art. 1 ust. 2 ustawy o podatku rolnym (w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002 r.) z uwagi na powierzchnię nie przekraczającą 1 ha fizycznego lub przeliczeniowego. Z tego też względu, zdaniem Kolegium, użyczenie przez D. M. podatnikowi działki gruntu o powierzchni [...] ha nie spowodowało przejścia nie niego obowiązku podatkowego, co do tej działki, ani nie sprawiło, że stał się on podatnikiem podatku rolnego, co do gruntów stanowiących jego własność. Z tego zatem względu, w ocenie organu odwoławczego, organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił, że działka gruntu będąca własnością J. W. podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, który został wymierzony zgodnie z uchwałą Nr [...] Rady Gminy w D. z dnia [...] r. w sprawie stawek podatku od nieruchomości na 2001 r. (...) w wysokości [...] zł za [...] m2 gruntu, przy zastosowaniu ulgi w wysokości [...]% dla osób, które z związku z wejściem w życie ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 1991 r. Nr 7, poz. 24) przestały być uważane za rolników z mocy prawa (§ 2 ww. uchwały). W skardze na wskazaną powyżej decyzję, złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, J. W. ponownie podkreślił fakt rozszerzenia jego gospodarstwa rolnego do powierzchni powyżej [....] ha poprzez przyłączenie działki nr [...] we wsi W., co jego zdaniem uzasadnia opodatkowanie posiadanych przez niego gruntów podatkiem rolnym, i w związku z tym wniósł o uchylenia zaskarżonej decyzji i przyznanie mu prawa do korzystania z podatku rolnego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wniosło o jej oddalenie podkreślając, że podatnik nie posiada przymiotu właściciela ani samoistnego posiadacza użytkowanych gruntów ani nie zawarł umowy użyczenia gruntów, wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, ze Skarbem Państwa lub gminą, co uzasadnia twierdzenie, że użyczona działka nie mogła powiększyć powierzchni należących do niego gruntów, umożliwiając jednocześnie opodatkowanie go podatkiem rolnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) Sąd dokonuje kontroli zgodności ostatecznych decyzji administracyjnych z prawem. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji ostatecznej, dokonana według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, doprowadziła do stwierdzenia, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. Nr 94, poz. 431 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 stycznia 2003 r. "opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają określone w ustawie grunty gospodarstw rolnych". Ust. 2 ww. artykułu stanowi natomiast, że: "za gospodarstwo rolne dla celów podatku rolnego uważa się obszar użytków rolnych, gruntów pod stawami oraz, sklasyfikowanych w operatach ewidencyjnych jako użytki rolne, gruntów pod zabudowaniami związanymi z prowadzeniem tego gospodarstwa o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej lub osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej nie mającej osobowości prawnej." Jak wynika, że materiałów zgromadzonych przez organy podatkowe J. W. jest właścicielem użytków rolnych o powierzchni [...] ha, stanowiących działkę nr [...] położoną we wsi W. w gminie D. Sz. Ponadto, użytkuje on, na podstawie umowy użyczenia zawartej w dniu [...] r. z siostrą – D. M., działkę o powierzchni [...] ha położoną we wsi W. w gminie P. W posiadaniu podatnika znajdują się więc grunty o łącznej powierzchni [...]ha. Powyższy fakt, w świetle przytoczonej treści art. 1 ust. 1 i 2 ustawy o podatku rolnym, w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002 r., uzasadnia stwierdzenie, że grunty stanowiące własność J. W., jako wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym, bowiem zgodnie z treścią ww. przepisów gospodarstwo rolne tworzą zarówno grunty, które stanowią własność jak i te, które znajdują się w posiadaniu osoby fizycznej lub prawnej, bez rozróżnienia jakiego rodzaju ma być to posiadanie. Podmioty zobowiązane do uiszczania podatku rolnego wskazuje art. 3 ust. 1 ww. ustawy, który do 31 grudnia 2002 r. stanowił, że: "obowiązek podatkowy w podatku rolnym, z zastrzeżeniem ust. 2 (nie znajdującego zastosowania w niniejszej sprawie), ciąży na osobach fizycznych, osobach prawnych, jednostkach organizacyjnych nie mających osobowości prawnej, które: 1) są właścicielami albo samoistnymi posiadaczami gruntów wchodzących w skład gospodarstw rolnych lub 2) posiadają - na podstawie zawartej umowy albo innego tytułu prawnego, a także bezumownie - grunty wchodzące w skład gospodarstw rolnych stanowiących własność Skarbu Państwa lub gminy." Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że na J. W. ciąży obowiązek podatkowy w podatku rolnym co do gruntów, których jest on właścicielem, bowiem jak już wskazano powyżej wchodzą one w skład gospodarstwa rolnego. Kwestia rodzaju posiadania (posiadanie zależne lub niezależne) gruntów rolnych wskazywana przez Kolegium jako podstawa do opodatkowania J. W. podatkiem od nieruchomości, nie ma w niniejszej sprawie znaczenia albowiem nie zmienia faktu, że będąc posiadaczem użyczonej działki podatnik posiada gospodarstwo rolne, a grunty wchodzące w jego skład, więc również działka J. W., opodatkowane są podatkiem rolnym. Tak więc, podkreślana przez organ odwoławczy okoliczność, że podatnik jest jedynie posiadaczem zależnym użyczonych mu przez D. M. gruntów, uzasadnia jedynie stanowisko, że podatek rolny odnośnie działki stanowiącej własność D. M. ciąży nie niej, jako właścicielce, a nie na podatniku, natomiast w żaden sposób nie decyduje o tym czy grunty J. W. należy uznać za wchodzące w skład gospodarstwa rolnego czy też nie, skoro nie ulega wątpliwości, że w jego posiadaniu znajdują się grunty o powierzchni przekraczającej [...] ha. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że brak było podstaw do opodatkowania J. W. podatkiem od nieruchomości, bowiem zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002 r., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegały grunty nie objęte przepisami o podatku rolnym lub leśnym. Z tego też względu zaskarżona decyzja, jako wydana z naruszeniem prawa materialnego, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, podlegała uchyleniu na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie przepisów art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, a o niewykonalności zaskarżonej decyzji na podstawie przepisu art. 152 ww. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło