I SA/Sz 528/13

Dnia 20 czerwca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Sędzia WSA – Anna Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. J. o wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] r. nr [...], decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...], decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] r. nr [...] i [...] oraz decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w sprawie ze skargi J. J. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia decyzji ostatecznej p o s t a n a w i a odmówić wstrzymania wykonania wskazanych decyzji. J. J., pismem z dnia [...] r., wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r., nr [...], w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia decyzji ostatecznej tego organu z dnia [...] r. o nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] r. o nr [...] i [...], określającą J. J. kwoty podatków należnych z tytułu importu samochodu osobowego marki [...], tj.: kwotę podatku akcyzowego oraz kwotę podatku od towarów i usług. Przy czym, wydając wskazaną decyzję z dnia [...] r., organ I instancji przyjął ustalenia dokonane w ostatecznej decyzji z dnia [...] r. nr [...], utrzymanej w mocy decyzją Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. o nr [...], w przedmiocie zaksięgowania retrospektywnie kwoty długu celnego, stanowiącej różnicę między prawnie należną kwotą długu celnego a kwotą należności celnych wynikających ze zgłoszenia celnego. Pismem z dnia [...] r., adwokat M. S. - informując w piśmie, że jest pełnomocnikiem J. J. - złożył wniosek do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie o wstrzymanie wykonania ww. decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] r. i z [...] r. oraz decyzji Dyrektora Izby Celej z dnia [...] r. i [...] r. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że znajduje on swoje oparcie w treści art. 63 § 3 P.p.s.a., gdyż wobec skarżącego toczy się postępowanie egzekucyjne, gdzie podstawą działania Dyrektora Izby Celnej są ww. decyzje. Wskazano również, że postępowanie zawisłe przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie pod sygn. akt I SA/Sz 896/12 (obecna sygn. akt: I SA/Sz 528/13) toczy się w granicach sprawy administracyjnej, która dotyczy wysokości podatku od sprawdzonego pojazdu osobowego marki [...]. Skarżący podniósł szereg argumentów, popartych dowodami, które zostały pominięte przez Izbę Celną i Urząd Celny w ramach toczącego się postępowania dowodowego, przez co musiał skierować sprawę na drogę postępowania sądowego. Ponadto nadmieniono, że w przypadku uwzględnienia skargi przez Sąd, decyzje, które stanowią podstawę egzekucji zostaną wyeliminowane z obiegu prawnego, a co za tym idzie - może dojść do ponownego zbadania całego materiału dowodowego w sprawie i ewentualnie uwzględnienia stanowiska skarżącego. Z uwagi na wysokość naliczonych zaległości, tj. ponad [...] zł, dokonanie egzekucji z majątku skarżącego może doprowadzić do nieodwracalnych szkód dla niego i jego najbliższej rodziny. Postanowieniem z dnia 23.01.2013 r. o sygn. akt I SA/Sz 896/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił wniosek adwokata M. S. o wstrzymanie wykonania wskazanych powyżej decyzji, w sprawie ze skargi J. J. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania. Sąd I instancji uznał bowiem, że wniosek o wstrzymanie wykonania wskazanych decyzji został złożony przez osobę nieuprawnioną, tj. adwokata M. S., który nie wykazał, że jest umocowany do działania w imieniu skarżącego – J. J.. Sąd wskazał, że zarządzeniem z dnia [...] r., wezwano adwokata do złożenia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania – oryginału lub uwierzytelnionej kopii pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie doręczono adwokatowi w dniu [...] r., natomiast odpowiedź jego na wezwanie z załączonym pełnomocnictwem wpłynęła do Sądu po zakreślonym przez Sąd terminie. Tym samym Sąd I instancji uznał, że przedstawione po terminie pełnomocnictwo nie uprawnia adwokata do skutecznego złożenia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji podjętych w postępowaniu prowadzonym w granicach niniejszej sprawy. W wyniku rozpoznania zażalenia J. J. na opisane powyżej postanowienie z dnia 23.01.2013 r., Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z dnia 23.04.2013 r. o sygn. akt I GZ 71/13, uchylił zaskarżone orzeczenie i wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji przekazał do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w okolicznościach niniejszej sprawy, jak wynika z treści złożonego wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, przedmiotowy wniosek został złożony w imieniu skarżącego – J. J.. Uznając, że skutki podejmowanych przez pełnomocnika działań obciążają mocodawcę, Sąd przyjął, że to strona skarżąca złożyła przedmiotowy wniosek. Jako błędne ocenił natomiast stanowisko Sądu I instancji, wskazujące, że wniosek został złożony przez adwokata M. S. w imieniu własnym. Sąd II instancji podkreślił, że w aktach administracyjnych sprawy znajduje się pełnomocnictwo z dnia [...] r. udzielone adwokatowi M. S. przez J. J. do występowania w sprawie (k. [...] akt administracyjnych). Pełnomocnictwo to zostało złożone w postępowaniu administracyjnym i obejmowało ono umocowanie do działania w imieniu strony także przed sądem administracyjnym. Uznając zatem, że w aktach administracyjnych sprawy znajdowało się skuteczne pełnomocnictwo udzielone adwokatowi M. S., który w imieniu skarżącego J. J. złożył wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, Sąd II instancji wskazał, aby Sąd I instancji, rozpoznając wniosek strony, odniósł się i zbadał zaistnienie przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji, określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Ponownie rozpoznając sprawę zainicjowaną wnioskiem skarżącego o wstrzymanie wykonania decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje: Po analizie wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania opisanych na wstępie decyzji, Sąd doszedł do przekonania, że wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie. Uzasadniając powyższe, na wstępie wskazać należy, że w myśl art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Jak wynika z treści przywołanego powyżej art. 61 § 3 P.p.s.a., katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności spoczywa na wnioskodawcy. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne. W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca, uzasadniając wniosek, wskazała, że w przypadku uwzględnienia skargi przez Sąd, decyzje, które stanowią podstawę egzekucji zostaną wyeliminowane z obiegu prawnego, a co za tym idzie - może dojść do ponownego zbadania całego materiału dowodowego w sprawie i ewentualnie uwzględnienia stanowiska skarżącego. Wskazano także, że z uwagi na wysokość zaległości naliczonych w przedmiotowych decyzjach, tj. ponad [...] zł, dokonanie egzekucji z majątku skarżącego może doprowadzić do nieodwracalnych szkód dla niego i jego najbliższej rodziny. W ocenie Sądu, uzasadnienie wniosku Skarżącego jest zbyt ogólnikowe, a wskazane przez Stronę okoliczności - niepoparte ani wyczerpującą argumentacją, ani dokumentami źródłowymi dotyczącymi aktualnej sytuacji finansowej oraz majątkowej skarżącego - nie przemawiają za uznaniem, że w sprawie wystąpiły przesłanki wymienione w art. 61 § 3 P.p.s.a. Niezależnie od powyższego brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania ww. decyzji, gdyż - wbrew stanowisku zawartemu we wniosku – decyzje te nie stanowią "aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy" zainicjowanej skargą z dnia [...] r. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 01.12.2011 r., sygn. akt I FZ 404/11, dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/), użyte w ww. przepisie wyrażenie "w granicach tej samej sprawy" należy interpretować na tle art. 3 § 2 P.p.s.a, który wskazuje na przedmiot sądowej kontroli, a także art. 134 i art. 135 P.p.s.a., które regulują zakres sądowej kontroli. Ten ostatni przepis stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga. Można więc powiedzieć, że pojęcia "granice tej samej sprawy" i "granice sprawy, której dotyczy skarga" zakreślają zbliżone ramy prawne. W związku z tym zakresem art. 61 § 3 objęte będą zarówno akty wydane w pierwszej instancji, jak i np. akty, w stosunku do których toczy się postępowanie w trybie nadzwyczajnym lub w trybie autokontroli. Za takim rozumieniem omawianego zwrotu normatywnego pośrednio opowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów w uchwale z dnia 27.06.2000 r. (sygn. akt FPS 12/99, ONSA 2001, nr 1, poz. 7). Stwierdził w niej mianowicie, że zwrot "we wszystkich postępowaniach" użyty w art. 29 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), wskazywał, że środki prawne, o których mowa w tym przepisie, mogą być stosowane do aktów lub czynności wydanych lub podjętych w różnych, a więc odrębnych postępowaniach prowadzonych "w granicach danej sprawy". Chodzi zatem zarówno o postępowanie zaliczane do trybu głównego, jak i postępowania należące do trybu nadzwyczajnego. Odnosząc się do zwrotu normatywnego "w granicach danej sprawy", Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że chodzi o sprawę w ujęciu materialnym, w związku z czym o postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy będzie można mówić wówczas, gdy przedmiotem tych postępowań będzie sprawa wykazująca tożsamość podmiotową i przedmiotową (por. np. T. Woś (w:) Idem (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 433 i n.). Odnosząc powyższe rozważania do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy, należy stwierdzić, że ww. wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Celnego oraz Dyrektora Izby Celnej skarżący próbował objąć akty administracyjne, które znajdują się poza granicami niniejszej sprawy, rozumianej w sensie materialnym. Wszczęta skargą skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie sprawa sądowoadministracyjna dotyczy w zakresie przedmiotowym odmowy wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia decyzji ostatecznej i jest następstwem wydania przez Dyrektora Izby Celnej postanowienia z dnia [...] r., którym utrzymano w mocy postanowienie tego organu z dnia [...] r., odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. Sprawa administracyjna i będąca jej następstwem sprawa sądowoadministracyjna - rozumiane proceduralnie - są następstwem sprawy, w której Dyrektor Izby Celnej wydał decyzję z dnia [...] r. utrzymującą w mocy decyzję Naczelnik Urzędu Celnego z dnia [...] r., którą określono skarżącemu zobowiązanie w podatku akcyzowym oraz w podatku od towarów i usług. Wydanie tych decyzji nastąpiło zaś z uwzględnieniem ustaleń zawartych w decyzji wskazanego Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] r., utrzymanej następnie w mocy decyzją Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r., a dotyczącej retrospektywnego zaksięgowania długu celnego. Jednakże sprawy te – analizowane od strony materialnej – nie są tożsame ze sprawami, w których organy celne wydały powyższe decyzje. O ich odrębności stanowi odmienność przedmiotowa: 1) w sprawie, w której zapadła decyzja Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] r. oraz utrzymująca ją w mocy decyzja Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. przedmiotem było określenie podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług, a w sprawie, w której Naczelnik Urzędu Celnego podjął decyzję z dnia [...] r. utrzymaną w mocy decyzją Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. - retrospektywne zaksięgowanie kwoty długu celnego; 2) w sprawie, w której zapadło zaskarżone postanowienie z dnia [...] r. zakres przedmiotowy obejmuje kwestię odmowy wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia decyzji ostatecznej. Nie ulega wątpliwości, że wskazane sprawy są ze sobą w związku chronologicznym i podmiotowym, jednakże ze względu na wyżej podkreśloną odrębność zakresów przedmiotowych nie można uznać, że tworzą one tę samą sprawę w znaczeniu materialnym. Decyzje, o wstrzymanie których wniósł skarżący, nie mieszczą się w zbiorze aktów prawnych, które mogłyby być objęte wstrzymaniem wykonania w toku postępowania zainicjowanego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie skargą z dnia [...] r. Podkreślić przy tym należy, że – wbrew stanowisku wyrażonemu we wniosku – postępowanie zawisłe przed Sądem pod sygn. akt I SA/Sz 528/13 nie toczy się w granicach sprawy administracyjnej, która dotyczy wysokości podatku od sprowadzonego pojazdu osobowego marki [...]. W tym stanie sprawy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.