I SA/Sz 528/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 8 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 rok p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący K. S. (ur. [..] r.) złożył w sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, uzupełniony w dniach 2 i 28 sierpnia 2017 r. Koszty sądowe w sprawie sprowadzają się na obecnym etapie postępowania do wpisu od skargi w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że jego sytuacja finansowa jest trudna. Pracuje w H., jednak jego dochody są niewielkie, ponosi duże koszty utrzymania. Dodatkowo wskazał na zasądzoną spłatę na rzecz przyrodniego brata, który dochodzi roszczeń po zmarłym ojcu. Wyjaśnił, że obecnie nie stać skarżącego na uiszczenie wpisu od skargi. Jego zarobki są uzależnione od ilości przepracowanych godzin w miesiącu i wahają się od [...] euro do [...] euro. Wskazał dodatkowo na zabezpieczony udział w nieruchomości położonej w P. Podał następnie, że źródłem utrzymania jest umowa o pracę, a wynagrodzenie wynosi [...] euro miesięcznie. Z oświadczenia skarżącego wynika, że gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie, nie ma innych osób na utrzymaniu. Odnośnie do majątku wskazał na posiadany udział do 1/3 części nieruchomości położonej w S. przy ul. T. oraz na samochód A. o wartości [...] zł. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej w skrócie "p.p.s.a.") przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym między innymi zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (vide: art. 245 § 3 cyt. ustawy), następuje gdy ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek, o którym mowa wyżej, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, że nie może ona zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Dlatego też prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym może być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Tylko bowiem w takim przypadku istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na pozostałych współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony skarżącej z obowiązku ich ponoszenia (vide: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 10 stycznia 2005 r. sygn. akt FZ 478/04, z dnia 12 stycznia 2011 r. sygn. akt I GZ 441/10, z dnia 22 marca 2012 r. sygn. akt II GZ 99/12, dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA: www.orzeczenia.nsa.gov.pl) ). Odnosząc powyższe do realiów rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku Mając na uwadze powyższe trzeba wskazać, że Skarżący jest aktualnie zobowiązany do uiszczenia wpisów od skarg w sprawie oraz trzech innych sprawach zawisłych przed tutejszym Sądem - sygn. akt: I SA/Sz 528/17 - I SA/Sz 531/17- w łącznej wysokości w wysokości [...] zł. Należy zwrócić uwagę, że kwota ustalonego wpisu od skargi w sprawie nie jest wygórowana, stanowi [...] zł i w niewielkim stopniu przekracza najniższy wpis sądowy od skargi w postępowaniu sadowoadminstracyjnym ([...] zł). W ocenie referendarza sądowego, skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Skarżący jest osobą młodą ([...] lat), aktywną zawodowo, prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, nie ma na utrzymaniu innych osób, źródłem utrzymania jest praca w H. (umowa o pracę) z wynagrodzeniem netto [...] Euro, stanowiącym równowartość [...] zł (wg średniego kursu Euro z dnia 7 września 2017 r., wynoszącego według NPB [...] zł - dostępny na stronie internetowej NBP www.nbp.pl). Referendarz sądowy odnotował, że według oświadczenia skarżącego, przeznacza on całe wynagrodzenie na: wydatki związane z wynajmem mieszkania ([...] Euro), opłatą za paliwo ([...] Euro), wyżywieniem ([...] Euro), zakupem odzieży ([...] Euro), opłatą telefonu i internetu ([...] Euro), jednak w ocenie rozpoznającego wniosek, skarżący jest w stanie, po ograniczeniu wydatków do koniecznego utrzymania, uiścić wpis sądowy w sprawie. W praktyce orzeczniczej powszechnie wyrażane jest stanowisko, w świetle którego koszty procesu należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami, zaś ubiegający się o przyznanie prawa pomocy powinien w pierwszej kolejności poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania (zob. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 lutego 2016 r., I OZ 115/16; z 17 grudnia 2015 r., I OZ 1682/15, www.nsa.gov.pl). Należy dodać, że do oceny możliwości płatniczych w sprawie nie uwzględniono wskazanego w uzasadnieniu wniosku obowiązku spłaty na rzecz przyrodniego brata, ponieważ zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych, zobowiązania cywilnoprawne skarżącego nie mogą być powodem pokrycia z budżetu Skarbu Państwa kosztów zainicjowanego przez wnioskodawcę postępowania (postanowienie NSA z dnia 23 stycznia 2006 r. sygn. akt II FZ 23/06, niepubl.; postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2011 r. sygn. akt I GZ 441/10, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Uznając, że podana przez skarżącego wysokość wynagrodzenia za jego pracę w H. może stanowić źródło pokrycia zarówno wydatków ponoszonych w celu zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, jak również kosztów opłat sądowych w postępowaniu wszczętym wniesioną skargą, referendarz sądowy odstąpił od wezwania skarżącego do przedstawienia, w trybie art. 255 p.p.s.a., przetłumaczonych na język polski dokumentów: umowy o pracę, wyciągu (wyciągów) z rachunku (rachunków) bankowych skarżącego, udokumentowania kosztów utrzymania, deklaracji podatkowych, a także innych materiałów źródłowych, potwierdzających złożone oświadczenia w sprawie. W świetle powyższych uwag, należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie nie ma powodów do uprzywilejowanego traktowania skarżącego i zwolnienia go od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie, zwłaszcza, że ich wysokość nie jest wygórowana. Mając to na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono, jak w sentencji.