I SA/Sz 537/06

WyrokWSA w Szczecinie2007-04-04

Skład orzekający: Marian Jaździński, Marzena Kowalewska, Kazimierz Maczewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy budynek domu handlowego, który jest budynkiem w rozumieniu prawa budowlanego, może być jednocześnie uznany za targowisko pod dachem lub halę używaną do targów, aukcji lub wystaw w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, co skutkowałoby obowiązkiem zapłaty opłaty targowej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie definiuje pojęć "targowiska pod dachem" ani "hali używanej do targów, aukcji, wystaw". W związku z tym, pomocniczo można posiłkować się definicjami zawartymi w przepisach dotyczących Klasyfikacji Środków Trwałych oraz Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organy nie dokonały jednoznacznych ustaleń w tym zakresie, a przy ponownym rozpatrzeniu sprawy powinny uwzględnić wskazane klasyfikacje.
Stan faktyczny
J.K. złożył wniosek o stwierdzenie nadpłaty w opłacie targowej za lata 2003-2004 z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w Domu Handlowym w O. na stoisku. Burmistrz Gminy oddalił wniosek, uznając Dom Handlowy za targowisko. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżący zarzucił organom błędną wykładnię przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz niewłaściwą ocenę dowodów, kwestionując uznanie Domu Handlowego za targowisko.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję i stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Jaździński Sędziowie: Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.) Sędzia WSA Kazimierz Maczewski Protokolant Karolina Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi J.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w opłacie targowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Wnioskiem z dnia [...] J. K. zwrócił się do Burmistrza Gminy o stwierdzenie nadpłaty w opłacie targowej za 2003 i 2004 r. z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w Domu Handlowym w O. na stoisku [...] oraz o zwrot dokonanej nadpłaty, wraz z należnymi odsetkami, na rachunek bankowy podatnika. Decyzją z dnia[...] , nr [...] Burmistrz Gminy oddalił wniosek podatnika w sprawie stwierdzenia nadpłaty w opłacie targowej za okres od stycznia do grudnia 2003 r. oraz od stycznia do maja 2004 r. w kwocie [...] zł z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej na targowisku usytuowanym w tzw. Domu Handlowym w O. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał, że opłata targowa pobierana jest od podmiotów dokonujących sprzedaży na targowiskach, za które uważa się wszelkie miejsca, na których prowadzi się handel. Skoro strona postępowania nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, zobowiązany jest zatem do uiszczenia opłaty targowej. W złożonym od ww. decyzji odwołaniu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego podatnik zarzucił jej niewłaściwe zastosowanie art. 15 ust. 2 i 2a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz błędne przyjęcie, że Dom Handlowy w O. jest targowiskiem w rozumieniu wskazanej ustawy. W uzasadnieniu odwołania podatnika wskazał, że zaskarżona decyzja błędnie dokonała, w oparciu o stan prawny obowiązujący przed 1 stycznia 2003 r. oraz o orzecznictwo Sądu Najwyższego z 1993 r., jak też o interpretację przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie klasyfikacji środków trwałych, oceny budynku Domu Handlowego, nazywając go targowiskiem. Tymczasem, zdaniem strony, jest on budynkiem, w rozumieniu prawa budowlanego, co oznacza, iż nie jest on targowiskiem pod dachem czyli wiatą, obiektem nie posiadającym ścian, kondygnacji itp. Ponadto, w opinii strony, wobec braku stosownych określeń w przepisach prawa budowlanego dla określenia, czy budynek ten może być zakwalifikowany jako hala, celowe jest posłużenie się innymi kryteriami, np. wynikającymi z definicji zawartej w Słowniku Języka Polskiego PWN albo kryterium funkcji. Na potwierdzenie swoich wywodów podatnik przedłożył dwie opinie prawne: prof. A. Zielińskiego oraz prof. B. Ziemianina, którzy na zlecenie Zrzeszenia Kupców "H" dokonali wykładni prawa. Podatnik nie zgodził się również z opinią Instytutu Techniki Budowlanej w Warszawie, wykonanej na zlecenie organu. Kolegium, decyzją z dnia [...] nr[...] , utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu podatkowego pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium stwierdziło, że podniesione przez stronę zarzuty nie znajdują podstaw. Klasyfikacja przedmiotowego budynku została dokonana przez organ pierwszej instancji na podstawie przepisu art. 15 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz w oparciu o aktualne orzecznictwo Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego z lat 2002 i 2003, jak również w oparciu o ekspertyzę wykonaną przez Instytut Techniki Budowlanej w Warszawie. Z ekspertyzy tej wynika, że Dom Handlowy w O jest budynkiem w rozumieniu przepisów prawa budowlanego oraz, z uwagi na jednolitą formę przestrzenno-użytkową i charakter - jest halą, która, mając na uwadze jej cechy techniczne oraz wyposażenie i przystosowanie do działalności handlowej, może być użytkowana jako hala targowa. A zatem to, że Dom Handlowy w O. jest budynkiem w rozumieniu prawa budowlanego nie przesądza o tym, iż ten sam obiekt nie jest targowiskiem w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. W skardze na ww. decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł o jej uchylenie zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 15 ust. 2 i 2a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez błędną wykładnię oraz obrazę art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez niewłaściwą ocenę dowodów, jak również niewyjaśnienie okoliczności u właściciela budynku Domu Handlowego, czy w tym obiekcie odbywają się targi, aukcje lub wystawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do przepisów art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 1533, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Podkreślenia wymaga, że sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawę prawną (art. 134 § 1), a wyrok wydaje na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1). Na wstępie należy również wyjaśnić, że tut. Sąd rozpoznawał już skargi dotyczące opodatkowania opłatą targową podatników dokonujących sprzedaży ze stoisk znajdujących się na terenie Domu Handlowego Wielobranżowego w O, sprawy o sygn. akt SA/Sz 756/05, SA/Sz 759/05, SA/Sz 786/05, I SA/Sz 353/06. W okolicznościach faktycznych rozpatrywanej sprawy jak i ww. sprawach nie było wątpliwości co do tego, że Dom Handlowy Wielobranżowy w O. jest budynkiem w rozumieniu prawa budowlanego, do którego odsyła art. 1a ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2002r. Nr 9, poz. 84 ze zm.). W tej sytuacji niezbędne było zatem ustalenie przez organy obu instancji, czy sporny obiekt jest targowiskiem pod dachem czy też halą używaną do targów, aukcji i wystaw, albowiem zgodnie z art. 15 ust. 2a powołanej ustawy o podatkach i opłatach lokalnych sprzedaż dokonywana w takich budynkach jest objęta opłatą targową. Jak już wspomniano wyżej zasadny będzie pobór opłaty targowej, gdy sprzedaż prowadzona jest wprawdzie w budynku lub w jego części, ale takim, który pozostając budynkiem jest jednocześnie targowiskiem pod dachem lub halą używaną do aukcji, targów lub wystaw – to w sprawie brak jednoznacznego ustalenia jakim obiektem jest Dom Handlowy Wielobranżowy w O. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że w ocenie obu instancji Dom Handlowy w O. określony jest zarówno jak hala wykorzystywana do targów, jak i jako targowisko pod dachem. W aktach sprawy znajdują się różne opinie biegłych co do funkcji przedmiotowego budynku i charakteru prowadzonej tam działalności. W opinii prof. B. Ziemianina powołano się zarówno na poglądy inż. M. Uniejewskiego oraz mgr inż. Z. Adamka, którzy wyrazili opinię, że przedmiotowy budynek jest domem towarowym lub domem handlowym, jak i na poglądy dr inż. S. Ćwika oraz zespołu prof. dr hab. inż. L. Runkiewicza, którzy stanęli na stanowisku, że przedmiotowy budynek jest halą targową. Na podstawie powyższych opinii wyrażono w konkluzji pogląd, iż przedmiotowy budynek jest wielostoiskowym domem towarowym, które to stanowisko zostało uznane za organy podatkowe za nieuzasadnione. Podobnie, prof. A. Zieliński w swojej opinii prawnej posiłkuje się orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, z którego wynika, iż "pobieranie opłaty targowej od osób wykonujących działalność w stałej placówce handlowej (pawilon, sklep) odrębnie wybudowanej na ten cel jest pozbawione podstawy prawnej" oraz wyjaśnieniami Ministra Finansów, zgodnie z którymi, zakres pojęcia "budynki handlowo-usługowe" nie obejmuje targowisk pod dachem, a w konkluzji formułuje pogląd, iż w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do powstania obowiązku zapłaty opłaty targowej. Tymczasem z powołanej w decyzji organu I instancji opinii Instytutu Techniki Budowlanej w Warszawie wynika, że Dom Handlowy w O. jest budynkiem w rozumieniu prawa budowlanego, co jednak nie przesądza, zdaniem organu, iż ten sam obiekt nie jest targowiskiem w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że skoro ustawa z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych nie definiuje pojęcia "targowiska pod dachem" oraz "hali używanej do targów, aukcji, wystaw" to pomocniczo można poszukiwać wyjaśnienia tych pojęć w przepisach wydanych na podstawie ustawy o statystyce publicznej (tj. w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999r. w sprawie Klasyfikacji Środków trwałych – Dz.U. Nr 112, poz. 1317 ze zm. oraz w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych – Dz.U. Nr 112, poz. 1316 ze zm.). Klasyfikacja ta posługuje się bowiem pojęciami tożsamymi i w ramach wykładni systemowej zewnętrznej należy przyjąć, że w art. 15 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych chodzi o rodzaje (klasy) obiektów budowlanych określonych w w/w klasyfikacjach. Taki pogląd zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 21 grudnia 2005r. sygn. akt II FSK 871/05 (LEX Nr 188456). Dlatego niezależnie od zarzutów podnoszonych w skardze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c, art. 152 i art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ dokona ustaleń we wskazanym wyżej kierunku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło