I SA/Sz 550/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Ewa Wojtysiak po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 13 grudnia 2012 r., sygn. akt I SA/Sz 550/12 w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług p o s t a n a w i a: odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 13 grudnia 2012 r. oddalił skargę M. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług. Pismem z dnia [...] r., nadanym w urzędzie pocztowym w dniu [...] r. (data stempla pocztowego), strona skarżąca wniosła o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku oraz doręczenie go wraz z uzasadnieniem. Postanowieniem z dnia [...] r. tut. Sąd odmówił skarżącemu sporządzenia uzasadnienia wyroku z uwagi na złożenie go po terminie. Postanowienie to doręczono skarżącemu w dniu [...] r. W dniu [...] r. (data nadania w urzędzie pocztowym) skarżący wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 13 grudnia 2012 r. Uzasadniając swój wniosek skarżący podniósł, iż w dniu [...] r. otrzymał informację o wyznaczonym terminie posiedzenia na dzień 5 grudnia 2012 r. W związku z tym, że nie mógł osobiście uczestniczyć w rozprawie sądowej, w dniu 10 grudnia 2012 r. skontaktował się telefonicznie z Sądem w celu uzyskania informacji na temat wyniku posiedzenia. Poinformowano go, że Sąd odroczył ogłoszenie orzeczenia wyroku do dnia 19 grudnia 2012 r. w związku z czym w dniu 21 grudnia 2012 r. skontaktował się ponownie z Sądem, gdzie uzyskał informacje, że oddalono jego skargę. Wobec powyższego, w dniu 27 grudnia 2012 r., złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku zaś w dniu 4 lutego 2013 r. doręczono mu postanowienie odrzucającego jego wniosek jako złożony po terminie. Według skarżącego nie było jego winą, że w sekretariacie sądowym podano mu błędne informacje co do terminu ogłoszenia wyroku, skoro więc miał on informacje, iż wyrok został wydany w dniu 19 grudnia 2012 r. to – w jego ocenie -termin do wniesienia wniosku o sporządzenie jego uzasadnienia upływał w dniu 26 grudnia 2012 r. a ponieważ był to dzień świąteczny – w dniu 27 grudnia 2012 r. Jak podkreślił skarżący, informacje uzyskane z Sądu są dla niego informacjami "z pierwszej ręki" i nie miał wątpliwości co do ich wiarygodności bądź pomyłki pracownika sekretariatu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Stosownie do postanowień art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej zwaną "p.p.s.a.", w sprawach, w których skargę oddalono uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku. Natomiast zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu i w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a.). Równocześnie ze złożeniem wniosku strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Stosownie do treści przywołanych powyżej przepisów, przywrócenie terminu może więc nastąpić jedynie wówczas, gdy spełnione zostały łącznie trzy przesłanki: 1) wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, 2) zainteresowany uprawdopodobnił, że uchybił terminowi bez swojej winy, 3) dopełniona została czynność, dla której określony był termin. Brak choćby jednej z tych przesłanek uniemożliwia przywrócenie terminu. Rozpatrując w pierwszej kolejności spełnienie, wynikającego z art. 87 § 1 p.p.s.a. wymogu złożenia wniosku o przywrócenie terminu w terminie siedmiodniowym, od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu wskazać należy, iż według oświadczenia skarżącego o uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 13 grudnia 2012 r. dowiedział się w dniu 4 lutego 2013 r. W tej sytuacji złożony w dniu 11 lutego 2013 r. przez niego wniosek o przywrócenie ww. terminu należy uznać za dokonany w ustawowym terminie określonym w ww. przepisie. Wraz z wnioskiem strona dopełniła również czynności, której terminowi uchybiła, dołączając wniosek o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania wniosku należy dokonać oceny przesłanki braku winy w uchybieniu terminu, która pozwoli na ustalenie, czy niedochowanie terminu zostało spowodowane przez przeszkodę w sposób rzeczywisty uniemożliwiającą dokonanie czynności procesowej w przewidzianym dla niej terminie. Odnosząc się do kwestii uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu należy wskazać, że zgodnie z poglądami wyrażonymi w orzecznictwie, jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można się domagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa bowiem ma ono charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. wyrok NSA z 20 maja 1998 r., sygn. akt I SA/Ka 1718/96, niepubl.). W orzecznictwie przyjmuje się zgodnie, że uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (por. wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2002 r., sygn. akt II SA/Ka 1977/00, niepubl.) Tak więc osoba zainteresowana przywróceniem terminu ma uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna uwiarygodnić odpowiednią argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna. W sprawie należało zatem dokonać oceny, czy skarżący uchybił terminowi bez własnej winy, przy uwzględnieniu obiektywnego miernika staranności, którego można wymagać od każdej należycie dbającej o swoje interesy osoby. W ocenie Sądu skarżący nie wykazał, aby niezachowanie terminu, nastąpiło bez jego winy. Okoliczność, na którą powołuje się skarżący nie stanowi bowiem przeszkody, której strona nie mogła usunąć. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że został błędnie poinformowany przez Sąd, co do terminu ogłoszenia wyroku sądowego w sprawie z jego skargi, ponieważ – według niego – podano mu datę 19 grudnia 2012 r. zamiast prawidłowej 13 grudnia 2012 r. Wobec powyższego skarżący wyliczył, że termin do złożenia wniosku upływa w dniu 27 grudnia 2012 r. i w tymże dniu taki wniosek złożył – jak się okazało po terminie. O przekroczeniu terminu skarżący dowiedział się w dniu 4 lutego 2013 r. po odebraniu postanowienia Sądu z dnia 31 stycznia 2013 r., w którym odmówiono mu sporządzenia uzasadnienia tego wyroku. Jednocześnie skarżący wskazał, że zawierzył informacji telefonicznej udzielonej mu przez pracownika sekretariatu tutejszego Sądu. Powyższe twierdzenia skarżącego są w ocenie Sądu mało wiarygodne, pozostają bowiem w sprzeczności z logiką i zasadami doświadczenia życiowego. Strona powołała się na błędną informację, uzyskaną telefonicznie z Wydziału Informacji Sądowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie (skarżący podał, iż dzwonił pod numer 91 48 49 255 podany w zawiadomieniu o terminie rozprawy, który jest numerem Wydziału Informacji Sądowej). Wskazać należy, że praktyka sądowa stosowana przy udzielaniu stronom informacji o sprawach wymaga aby informacje telefoniczne, które są udzielane stronom postępowania w sprawie rozstrzygnięć Sądu poprzedzone były pytaniami mającymi na celu sprawdzenie zgodności podawanej przez petenta sygnatury z oznaczeniem strony skarżącej. Informacje te podawane są w oparciu o zapisy zawarte w systemie komputerowym lub terminarzu rozpraw. Na wokandzie w dniu 19 grudnia 2012 r. nie było żadnej sprawy ze skargi skarżącego wobec czego wydaje się mało prawdopodobne aby pracownik sekretariatu udzielił takiej informacji. Ponadto, skarżący zadzwonił do Sądu w dniu 21 grudnia 2012 r. a zatem w pierwszy dzień po terminie do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, który to termin upływał w dniu 20 grudnia 2012 r. Tym bardziej więc wydaje się nieprawdopodobne aby udzielono mu informacji o wyniku sprawy zainicjowanej jego skargą w sytuacji, gdy w pierwszej kolejności musiał podać jej sygnaturę oraz swoje imię i nazwisko, co jak już wyżej wskazano jest praktykowane powszechnie przy udzielaniu jakichkolwiek informacji stronom. Oznacza to, że wprowadzając do systemu sygnaturę sprawy pojawia się informacja o sprawie, wskazując również na datę wydania orzeczenia kończącego sprawę. Skoro zatem skarżący twierdzi, że dzwonił 21 grudnia 2012 r. zaś wyrok oddalający jego skargę został wydany w dniu 13 grudnia 2012 r., nie wydaje się prawdopodobne aby pracownik Wydziału Informacji Sądowej tut. Sądu nie skorygował błędnego przeświadczenia strony o dacie wydania tego orzeczenia, tj. 19 grudnia 2012 r. W ocenie Sądu, przyjęta w Wydziale Informacji Sądowej procedura udzielania informacji telefonicznej o sprawach wyklucza w tym konkretnym przypadku możliwość udzielenia błędnej informacji. Nadto, należy mieć na uwadze, że skarżący pismem Sądu z dnia 30 października 2012 r. został zawiadomiony o terminie rozprawy. Pismo to zawierało pouczenie, że uzasadnienie wyroku jest doręczane na wniosek złożony w terminie 7 dni od daty ogłoszenia wyroku, a złożenie wniosku po upływie terminu jest czynnością bezskuteczną. W konsekwencji skarżący niewątpliwie musiał sobie zdawać sprawę, że bezzwłocznie powinien podjąć kroki w celu poznania rozstrzygnięcia w jego sprawie. Oznacza te, że strona była pouczona o terminie określonym w art. 141 § 2 p.p.s.a. i z własnej winy nie zachowała dostatecznej staranności przy prowadzeniu własnych spraw. Należy również wskazać, że informacja telefoniczna nie jest jedynym sposobem zweryfikowania treści rozstrzygnięcia. Naczelny Sąd Administracyjny uruchomił - dostępną za pośrednictwem internetu - bazę orzeczeń sądów administracyjnych. W bazie tej znajduje się treść wydanych po dniu 1 października 2007 r. wyroków i postanowień wraz z uzasadnieniami. Dodatkowo baza jest uzupełniana o informacje o orzeczeniach kończących postępowania sądowoadministracyjne (wraz z ich uzasadnieniami) wydanych w okresie pomiędzy 1 stycznia 2004 r., a 30 września 2007 r. Baza ta jest dostępna pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/. Choć baza ta ma charakter jedynie informacyjny i edukacyjny, nie jest natomiast oficjalnym publikatorem orzeczeń sądowych, to niemniej jednak stanowi źródło, które umożliwiało stronie zweryfikowanie wiedzy na temat wydanego orzeczenia. Twierdzenie o błędnej informacji, uzyskanej w wyniku rozmowy telefonicznej jest gołosłowne i nie może stanowić samodzielnej podstawy do uwzględnienia przedstawionych żądań. W tym wypadku ocena działania strony musi być dokonana z uwzględnieniem faktu, że nie wziął on udziału w rozprawie, o której został powiadomiony, a zatem ponosi pełną odpowiedzialność za brak wiedzy o stanie sprawy, która odbyła się bez jego obecności. W ocenie Sądu, dalsze działania strony wskazują raczej na chęć przerzucenia odpowiedzialności za własne uchybienia (w szczególności art. 141 § 2 p.p.s.a.) na Sąd, niż na dezinformację, której Sąd, w świetle dokonanych ustaleń, nie daje wiary. W tym miejscu zauważyć również należy, że w razie wątpliwości co do terminu publikacji wyroku, strona miała możliwość sięgnięcia do akt sprawy, zawierających protokół z rozprawy z dnia 5 grudnia 2012 r., w którym odnotowano nowy termin ogłoszenia orzeczenia (13 grudnia 2012 r. - k. 40 akt sądowych). Przede wszystkim zaś podkreślenia wymaga, że przedłużenie terminu publikacyjnego na posiedzeniu wyznaczonym do ogłoszenia orzeczenia, o którym strony były zawiadomione, nie wymaga innego zawiadomienia prócz ogłoszenia (por. wyrok NSA z 8 grudnia 2005 r., II FSK 25/05, LEX nr 190352). Wobec powyższego nie jest okolicznością usprawiedliwiającą przekroczenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia brak wiedzy strony o ogłoszeniu wyroku na posiedzeniu wyznaczonym w późniejszym terminie. Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu, przedstawiona przez skarżącego okoliczność w niewystarczającym stopniu uprawdopodabnia brak jego winy w uchybieniu terminu odnośnie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W tym stanie sprawy, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.