I SA/Sz 551/18

WyrokWSA w Szczecinie2018-09-20

Skład orzekający: Alicja Polańska, Jolanta Kwiecińska, Joanna Wojciechowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo ustalił powierzchnię użytkową budynków (elewatorów) na podstawie aktu notarialnego z 2004 r., nie będąc stroną tej umowy, w sytuacji gdy podatnik kwestionował tę powierzchnię i domagał się powołania biegłego?
Ratio decidendi
Organ podatkowy nieprawidłowo ustalił powierzchnię użytkową elewatorów, opierając się wyłącznie na akcie notarialnym z 2004 r., którego podatnik nie był stroną, a który zawierał jedynie oświadczenie stron. W sytuacji kwestionowania tej powierzchni przez podatnika i braku danych w ewidencji gruntów, a także rozbieżności między dokumentami, konieczne było przeprowadzenie postępowania dowodowego mającego na celu ustalenie rzeczywistej powierzchni użytkowej, co mogło obejmować oględziny połączone z pomiarem, ale niekoniecznie wymagało powołania biegłego.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. została opodatkowana podatkiem od nieruchomości za 2016 r. Organy podatkowe określiły wysokość zobowiązania, stosując stawki dla działalności gospodarczej do gruntów i budynków, w tym dwóch elewatorów zbożowych. Spółka kwestionowała sposób ustalenia powierzchni użytkowej elewatorów, oparty na akcie notarialnym z 2004 r., twierdząc, że nie jest stroną tej umowy i że budynki są w złym stanie technicznym. Po oddaleniu skargi przez WSA i uchyleniu wyroku przez NSA, sprawa wróciła do WSA w celu ponownego rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta [...]. Zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska Sędzia WSA Joanna Wojciechowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Furtak-Biernat po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 września 2018 r. sprawy ze skargi "[...]" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2016 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej "[...]" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze - po rozpatrzeniu sprawy na skutek odwołania wniesionego przez "[...]" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] od decyzji z dnia [...] r. nr [...] Prezydenta [...] określającej spółce wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na rok 2016 - utrzymało w mocy decyzję organu podatkowego I instancji. Organ podatkowy I instancji określił spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na rok 2016 w wysokości [...] zł. Przedmiotem opodatkowania była nieruchomość gruntowa stanowiąca działkę numer [...] wraz z prawem własności posadowionych na niej budynków. Postanowieniem Sądu Rejonowego w S. S. z dnia 27 lutego 2015 r. sygn. akt I Co [...] przysądzono na rzecz spółki prawo wieczystego użytkowania tej nieruchomości wraz z prawem własności posadowionych na niej budynków. Postanowienie uprawomocniło się 22 czerwca 2015 r. W dniu 7 lipca 2016 r. spółka sprzedała tę działkę. Działkę nr [...] o powierzchni [...] m˛ i budynki na niej zlokalizowane o łącznej powierzchni użytkowej [...] m˛ organ opodatkował stawką właściwą dla gruntów i budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Przedmiotem opodatkowania była również nieruchomość stanowiąca działkę nr [...], która także została nabyta przez spółkę na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w S. z dnia 29 kwietnia 2016 r. sygn. akt I Co [...] o przysądzeniu prawa własności. Postanowienie uprawomocniło się 20 maja 2016 r. Działka ta posiada powierzchnię [...] m˛, a budynki na niej zlokalizowane - wg deklaracji spółki - mają powierzchnię użytkową [...] m˛. Organ wskazał także, że z aktualnego odpisu z Rejestru Przedsiębiorców z dnia 5 stycznia 2016 r. wynikało, że do przedmiotu działalności spółki należą zarówno przedmioty mieszczące się w pojęciu działalności rolniczej, jak również w działalności gospodarczej. W trakcie postępowania organ przeprowadził oględziny nieruchomości położonej na działce nr [...], w trakcie których stwierdzono, iż znajdująca się na działce hala zajęta jest na składowanie zboża i wykorzystywana jest na działalność rolniczą. Z uwagi na prowadzoną przez spółkę działalność rolniczą na tej działce, organ opodatkował grunty i budynki na tej działce według stawek pozostałych. W odniesieniu do działki nr [...] organ, mając na uwadze m.in. decyzję podatkową wydaną wobec spółki za 2015 r. przyjął, że stan nieruchomości jest zły, jednak z uwagi na to, że strona nie przedłożyła organowi decyzji organu nadzoru budowlanego wskazanej w art. 1a ust. 2a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U.2016.716 ze zm.); dalej: "u.p.o.l.", organ zaliczył posadowione na niej budynki jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Dla ustalenia prawidłowej powierzchni użytkowej budynków, organ podatkowy przyjął jako dowód w sprawie akt notarialny Rep. A nr [...] z dnia 30 września 2004 r. dotyczący umowy sprzedaży działki nr [...] wraz ze znajdującymi się na niej budynkami, z którego wynika, że powierzchnia użytkowa każdego z dwóch elewatorów znajdujących się na tej działce wynosi [...] m˛. W dopuszczonym jako dowód protokole oględzin, powierzchnię pozostałych dwóch budynków określono, odpowiednio na [...] m˛ oraz [...] m˛. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, spółka wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i wydania decyzji uznającej, iż nieruchomości spółki nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości ewentualnie uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. W odwołaniu spółka zarzuciła, iż zaskarżona decyzja została wydana na podstawie niedokładnych, pobieżnych i dokonanych w sposób uproszczony ustaleniach faktycznych. Takie postępowanie organu stanowiło w ocenie spółki, naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 121 §, art. 122 oraz art. 180 § 1 i art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz.U.2016.716); dalej: "O.p.". Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. utrzymało mocy decyzję organu I instancji. Odnosząc się do kwestii dotyczącej momentu powstania zobowiązania w podatku od nieruchomości na działce nr [...] wraz ze zlokalizowanymi na niej budynkami SKO uznało, że spółka jest podatnikiem podatku od nieruchomości od tej działki od lipca 2015 r. do lipca 2016 r., tj. do czasu jej sprzedaży (akt notarialny z dnia 7 lipca 2016 r.). W przypadku działki nr [...], nabytej na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w S. z dnia 29 kwietnia 2016 r. sygn. akt I Co [...], które uprawomocniło się 20 maja 2016 r., spółka jest podatnikiem podatku od nieruchomości od 1 czerwca 2016 r. Wskazano, że w sprawie niesporne było, iż spółka - będąca przedsiębiorcą do lipca 2016 r. - była użytkownikiem wieczystym gruntu i budynków posadowionych na działce nr [...], zatem organ I instancji prawidłowo obciążył budynki i zajęty pod nie grunt stawkami najwyższymi, określonymi w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a i pkt 2 lit. b u.p.o.l. Podkreślono, że - zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. - o stawce podatku jak dla budynków związanych z działalnością gospodarczą w przypadku przedsiębiorcy przesądza sama okoliczność "posiadania" budynku i gruntu przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą. Ponadto, z ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostę Powiatu S. wynikało, że działka nr [...] jest oznaczona symbolem użytku Bi (inne tereny zabudowane). Wobec tego, przedmiotowa nieruchomość nie mogła zostać uznana za rolną i nie mogło tego podważyć powoływanie się przez spółkę na niemożność prowadzenia na działce nr [...] jakiejkolwiek działalności gospodarczej (w tym rolniczej) ze względu na stan techniczny. Odnosząc się do zarzutu spółki dotyczącego niewłaściwego sposobu ustalenia powierzchni użytkowej budynków znajdujących się na działce nr [...], organ wyjaśnił, że skarżąca nie udzieliła wyjaśnień dotyczących powierzchni użytkowej tych budynków. Spółkę wzywano do złożenia takich informacji po uprzednim złożeniu deklaracji na podatek od nieruchomości, w której wykazała ona powierzchnię zabudowy do opodatkowania. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie spółka zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania. W pierwszej kolejności skarżąca podniosła, że nie jest ona właścicielem lecz wieczystym użytkownikiem działki nr [...]. Z informacji zawartych w księdze wieczystej dotyczącej działki nr [...] wynika, że wniosek o wpis wieczystego użytkowania na rzecz spółki został złożony 9 marca 2016 r., zaś sam wpis nastąpił 2 czerwca 2016 r. Zatem, spółkę należałoby uważać za podatnika podatku od nieruchomości za działkę nr [...] dopiero od 9 marca 2016 r. Wskazano, że posiadane przez skarżącą budynki na nieruchomości nr [...] nie powinny w ogóle zostać opodatkowane podatkiem od nieruchomości jako budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Ponadto, skarżąca przypomniała, że w postępowaniu dotyczącym podatku od nieruchomości za 2015 r. organ ustalił, iż budynki na działce nr [...] (elewatory zbożowe) nie nadają się do używania ze względów technicznych. Tym samym, do używania nie nadają się też grunty, na których są położone budynki. W ocenie spółki, prawidłowa wykładnia przepisów u.p.o.l. prowadzi do wniosku, że budynki (i grunty) nienadające się do używania ze względów technicznych nie są w ogóle opodatkowane. Odnosząc się do ustaleń organu w zakresie określenia powierzchni użytkowej budynków, skarżąca zarzuciła, że organ nie powołał na tę okoliczność rzeczoznawcy, ani też nie oparł się o dane z ewidencji gruntów i budynków, a jedynie na podstawie aktu notarialnego z 2004 r., którego stroną nie była spółka i nie miała żadnego wpływu na treść oświadczenia osoby trzeciej zawartego w tym akcie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wyrokiem z dnia 14 czerwca 2017 r. sygn. akt I SA/Sz [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie skargę oddalił, podzielając w pełni ustalenia faktyczne i oceny prawne przyjęte przez organy podatkowe. Spółka wywiodła skargę kasacyjną od wyroku, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 6 czerwca 2018 r. sygn. akt II FSK 3346/17 uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie. Na wstępie sąd kasacyjny wskazał, że nie wszystkie z podniesionych zarzutów są uzasadnione. Sąd kasacyjny za nieuprawniony uznał zarzut niezastosowania art. 27 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U.2015.1774); dalej: "u.g.n." i błędnej wykładni art. 1004 k.p.c. w zw. z art. 999 § 1 i § 2 k.p.c., uznając za prawidłowe stanowisko sądu pierwszej instancji, że w sprawie nie ma zastosowania art. 27 u.g.n., gdyż podstawą nabycia przez spółkę działki nr [...] było postanowienie sądu dokonujące "przysądzenia własności na rzecz nabywcy" (spółki) prawa wieczystego użytkowania nieruchomości gruntowej, a nie umowa, o której mowa w tym przepisie. Nadto, powtarzające się daniny publiczne przypadające z nieruchomości od dnia prawomocności postanowienia o przysądzeniu własności (22 czerwca 2015 r.), ponosi nabywca. Sąd kasacyjny nie uwzględnił również zarzutu naruszenia art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., podzielając stanowisko sądu pierwszej instancji, że z uwagi na zmianę stanu prawnego od 1 stycznia 2016 r. względy techniczne straciły znaczenie jako okoliczność wyłączająca grunty i budynki posiadane przez przedsiębiorcę z kategorii związanych z działalnością gospodarczą. Sąd kasacyjny za nieuzasadniony uznał także zarzut naruszenia prawa procesowego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191, art. 233 § 1 pkt 2 lit. a i art. 233 § 3 O.p., a dotyczącego ustaleń faktycznych związanych z profilem działalności spółki jako rolniczej, uznając stanowisko sądu pierwszej instancji za prawidłowe w tym zakresie. Sąd kasacyjny za pozbawiony słuszności uznał także zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 O.p., podzielając stanowisko sądu pierwszej instancji, że organ podatkowy nie był zobowiązany do powołania biegłego na okoliczność ustalenia powierzchni użytkowej budynku, gdyż za wystarczające należałoby uznać dokonanie oględzin budynków połączonych z obmiarem powierzchni użytkowej. Sąd kasacyjny za zasadny uznał natomiast zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188, art. 194 § 1, art. 198 § 1 O.p., który dotyczył ustalenia powierzchni użytkowej elewatorów położonych na działce nr [...] przyjmując, że stanowisko sądu pierwszej instancji w tym zakresie było nieprawidłowe. Rozpoznając sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: W pierwszej kolejności zauważyć należy, że sprawa była już przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018.1302); zwanej dalej: "p.p.s.a", sąd rozpoznający sprawę związany jest wykładnią prawa dokonaną przez orzekający w tej samej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny. Związanie sądu administracyjnego oceną prawną, o jakiej mowa w powołanym przepisie oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym we wcześniejszym orzeczeniu NSA poglądem, jak również nie może odstąpić od wskazań co do dalszego postępowania. Zarówno w orzecznictwie jak i doktrynie przyjmuje się, że "związanie wykładnią prawa" oznacza wykładnię przepisów prawa materialnego i procesowego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania właśnie takiej decyzji. Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 lipca 2012 r. sygn. akt VI SA/Wa 967/12; dostępny są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sporna w sprawie jest kwestia czy organ podatkowy zasadnie zastosował dla działki nr [...] stanowiącej grunt wraz z posadowionymi na nim budynkami (w tym dwóch budynków magazynowych/elewatorów zbożowych) stawkę podatku jak dla gruntów i budynków związanych z działalnością gospodarczą oraz czy prawidłowo ustalił powierzchnie budynków podlegającą opodatkowaniu. W ocenie skarżącej, brak jest podstaw do zastosowania podwyższonej stawki do działki i budynków na niej posadowionych, ponieważ nieruchomość ta związana jest z działalnością rolniczą prowadzoną przez spółkę, a nadto ze względu na zły stan techniczny budynków nie może być na niej prowadzona żadna działalność gospodarcza, nadto organ ustalił powierzchnię użytkową dwóch elewatorów w sposób niewłaściwy, tj. na podstawie aktu notarialnego z 2004 r. którego skarżąca nie była stroną. W ocenie natomiast organu, o opodatkowaniu nieruchomości według stawek najwyższych przesądza sam fakt posiadania ich przez przedsiębiorcę. Stan nieruchomości pozostaje bez wpływu na stawkę opodatkowania chyba, że została wydana decyzja nakazująca rozbiórkę budynku lub budowli. Natomiast, ustalając powierzchnię użytkową elewatorów, organ przyjął jako dowód w sprawie akt notarialny Rep. A nr [...] z dnia 30 września 2004 r. dotyczący umowy sprzedaży działki nr [...] położonej w obrębie [...] miasta S. wraz ze znajdującymi się na niej budynkami. W § 3 tego aktu stawiający oświadczyli, iż powierzchnia użytkowa każdego z dwóch elewatorów wynosi [...] m2 i taką powierzchnię organ podatkowy przyjął. Rozstrzygając ponownie sprawę, przy uwzględnieniu - na podstawie art. 190 p.p.s.a. - stanowiska i argumentacji NSA przedstawionej w wyroku z dnia 6 czerwca 2018 r. sygn. akt II FSK 3346/17, sąd za uprawniony uznał zarzut naruszenia przez organ podatkowy przepisów art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1 i art. 187 § 1, art. 188, art. 194 § 1 i art. 198 § 1 O.p. dotyczący ustalenia powierzchni użytkowej elewatorów w sposób niewłaściwy. Zgodnie z art. 3 ust.1 pkt 1 i pkt 3 u.p.o.l., podatnikami podatku od nieruchomości są, m.in. osoby prawne będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych oraz użytkownikami wieczystymi gruntów. Stosownie zaś do treści art. 6 ust. 9 u.p.o.l. osoby prawne są obowiązane składać, w terminie do dnia 31 stycznia, organowi podatkowemu właściwemu ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania, deklaracje na podatek od nieruchomości na dany rok podatkowy, sporządzone na formularzu według ustalonego wzoru, a jeżeli obowiązek podatkowy powstał po tym dniu - w terminie 14 dni od dnia zaistnienia okoliczności uzasadniających powstanie tego obowiązku, a także odpowiednio skorygować deklaracje w razie zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 3, w terminie 14 dni od dnia zaistnienia tego zdarzenia. Ponadto, są obowiązane wpłacać obliczony w deklaracji podatek od nieruchomości - bez wezwania - na rachunek właściwej gminy, w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego, w terminie do dnia 15. każdego miesiąca, a za styczeń do dnia 31 stycznia. Obowiązek składania informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych oraz deklaracji na podatek od nieruchomości, o którym mowa w ust. 6 i w ust. 9 pkt 1, dotyczy również podatników korzystających ze zwolnień (art. 6 ust. 10 u.p.o.l.). Z brzmienia przywołanych przepisów wynika zatem, że skarżąca była obowiązana do zadeklarowania i zapłaty podatku w odpowiednich terminach, w tym wskazania powierzchni użytkowej budynków od których należny jest podatek. Niewykazanie w złożonej deklaracji powierzchni budynków stanowiących elewatory, nie zwalniało organy podatkowe od obowiązku podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania z własnej inicjatywy i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Stanowisko spółki sprowadzało się do kwestionowania w ogóle opodatkowania tych nieruchomości. To, że strona kwestionowała w ogóle powstanie obowiązku podatkowego nie oznacza, że jednocześnie pozbawiła się prawa do określenia prawidłowej wielkości powierzchni użytkowej budynku czyli podstawy opodatkowania w podatku od nieruchomości. Podkreślenia wymaga, że w odwołaniu od decyzji organu I instancji, podniesiono zarzut nieustalenia powierzchni użytkowej budynków, niepowołania na tę okoliczność rzeczoznawcy (czyli jak należy domniemywać dowodu z opinii biegłego) oraz oparcia ustaleń na akcie notarialnym z 2004 r. Zauważyć zaś należy, że w sprawie de facto ustalenie powierzchni użytkowej budynków stanowiących elewatory oparto wyłącznie na zapisie w akcie notarialnym z dnia 30 września 2004 r. Rep. A nr [...], którego stroną nie był podatnik. Nie ulega wątpliwości, że akt notarialny stanowi dokument urzędowy, o którym stanowi art. 194 § 1 O.p. Status taki przyznaje mu art. 79 pkt 1 w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy z 1991 r. Prawo o notariacie (Dz.U.2014.164 ze zm.). W orzecznictwie podkreśla się jednak, że oczywisty wpływ notariusza na ostateczne brzmienie aktu notarialnego nakazuje wnikliwą ocenę, które zdania lub ich część odtwarza bezpośrednio oświadczenie strony, a które stanowią fragment opracowania eksponujący ocenę dokonywaną przez notariusza redagującego akt notarialny (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 lutego 2009 r. sygn. akt IV CSK 471/08, publ. w LEX nr 583892). Akt notarialny, a zwłaszcza zawarte w nim stwierdzenia nie mogą być jednak traktowane jako niepodlegające jakiejkolwiek ocenie. W orzecznictwie podkreśla się, że art. 194 § 3 O.p. daje możliwość obalenia domniemania prawdziwości dokumentu urzędowego m.in. w zakresie treści. Organ podatkowy może odmówić wiarygodności dokumentowi urzędowemu jedynie w przypadku, gdy przeprowadzi postępowanie przeciwko jego autentyczności lub przeciwko zgodności z prawdą. Brak takiego postępowania i nieuznanie dokumentu urzędowego powoduje naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy. Dopiero bowiem, jeżeli postępowanie przeciwko dokumentowi urzędowemu doprowadzi do obalenia jednego z domniemań, dokument taki nie będzie stanowił dowodu w sprawie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 kwietnia 2015 r. sygn. akt I FSK 1417/14; dostępny w internetowej bazie orzeczeń NSA - http://orzeczenia.nsa.gov.pl.). W realiach rozpatrywanej sprawy, zgodnie z zapisem zamieszczonym w § 1 aktu notarialnego strony umowy sprzedaży oświadczyły, że działka gruntu jest zabudowana dwoma elewatorami o powierzchni użytkowej po 3.873,00 m˛. Oświadczenie to kwestionowane było w toku postępowania podatkowego przez skarżącą która wskazywała, że nie oparto się w tym względzie na ewidencji gruntów, a także domagała się powołania na tą okoliczność dowodu z opinii biegłego. Ze znajdującego się w aktach administracyjnych wydruku z kartoteki budynków z dnia 5 stycznia 2016 r. wynika, że nie wpisano w niej powierzchni użytkowej budynków, a jedynie powierzchnie ich zabudowy. Z kolei włączony przez organ I instancji w poczet materiału dowodowego postanowieniem z dnia 6 października 2016 r. protokół oględzin dokonanych w dniu 20 marca 2013 r. wskazuje tylko na powierzchnię użytkową jednego budynku i to wynoszącą [...] m˛. Wobec żądania podatnika, który kwestionował wielkość powierzchni użytkowej budynku w oparciu o stwierdzenia zawarte w akcie notarialnym oraz wobec braku możliwości jej ustalenia w zgodzie z ewidencją gruntów i budynków, a także wobec rozbieżności co do powierzchni budynków wynikających z różnych dokumentów (aktu notarialnego z 2004 r. i protokołu oględzin z 2013 r.), konieczne było przeprowadzenie postępowania dowodowego mającego na celu potwierdzenie lub zaprzeczenie wielkości przyjętej z oświadczenia zawartego w akcie notarialnym. Podkreślenia wymaga, że moc dowodowa dokumentów urzędowych nie jest absolutna, w tym tej ich części, która jedynie zawiera sprawozdanie, czy oświadczenie osób uczestniczących w jego sporządzaniu. Co więcej, bezkrytyczne przyjmowanie treści wszelkich dokumentów urzędowych, bez ich gruntownego zbadania, świadczy o naruszeniu zasady prawdy materialnej (por. pkt 3 w P. Pietrasz, Komentarz aktualizowany do art.194 ustawy - Ordynacja podatkowa, publ. LEX/el 2018). Pomimo że akt notarialny ma charakter dokumentu urzędowego, sporządzonego przez osobę zaufania publicznego, dysponującą odpowiednimi kwalifikacjami i obowiązaną do kontroli zgodności z prawem dokonywanych czynności oraz do czuwania nad zabezpieczeniem praw i słusznych interesów stron i innych osób, organ podatkowy jest uprawniony do oceny, czy ujęte w akcie notarialnym oświadczenia stron w nim uczestniczących odpowiadają rzeczywistości. Tym bardziej, jeżeli odpowiednie dane nie wynikają z ewidencji gruntów i budynków, która - zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U.2016.1629 ze zm.) - stanowi m.in. podstawę wymiaru podatków i świadczeń. Ponadto, co do powierzchni budynku istnieją rozbieżności pomiędzy zapisami aktu notarialnego a protokołem oględzin. Prócz tego wymaga podkreślenia, że wielkość podstawy opodatkowania zależna jest także od wysokości danej kondygnacji, co wynika z art. 4 ust. 2 u.p.o.l. Nie jest zatem wystarczające samo przeliczenie powierzchni zabudowy budynku poprzez ilość jego kondygnacji i przyjęcie na tej podstawie, że ustalone wielkości mieszczą się w wielokrotności powierzchni zabudowy budynku. Nie oznacza to jednak, że w takim przypadku organ podatkowy zobowiązany był do powołania biegłego na okoliczność ustalenia powierzchni użytkowej budynku, gdyż za wystarczające należy w takim przypadku uznać dokonanie oględzin budynków połączonych z obmiarem spornej powierzchni użytkowej; do dokonania takiej czynności nie są wymagane wiadomości specjalne. Pozostałe ustalenia organów podatkowych i wyrażone oceny prawne sąd uznaje za prawidłowe (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W tym stanie rzeczy, sąd orzekł jak w pkt I sentencji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego orzeczono jak w pkt II sentencji wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. 2018.265). Nadto, sąd wskazuje - na podstawie art. 141 § 4 p.p.s.a. - że dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy konieczne jest dokonanie nowego pomiaru powierzchni elewatorów.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło