I SA/Sz 560/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Alicja Polańska po rozpoznaniu w Wydziale I dniu 14 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi I. H. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. z dnia [...] r. nr [..] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do marca 2013 r. p o s t a n a w i a: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Skarżąca I H. wraz ze skargą złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wskazała, że skarżona decyzja podlegając wykonaniu, stwarza zagrożenie dla egzystencji skarżącej i prowadzonej działalności gospodarczej jeszcze przed prawomocnym rozstrzygnięciem sporu przed sądem. Skarżąca przytoczyła brzmienie art. 61 § 1, § 2 pkt 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.); dalej zwaną: "p.p.s.a.", następnie powołała się na pogląd NSA w zakresie przesłanek wstrzymania wykonania decyzji i wskazała, że prowadzenie względem skarżącej egzekucji polegającej na zajęciu nieruchomości i ruchomości wchodzących w skład przedsiębiorstwa spowoduje utratę majątku, w oparciu o który prowadzona jest działalność gospodarcza, a którego utrata bezpośrednio wiązać się będzie z zaprzestaniem prowadzenia działalności gospodarczej. Skarżąca wskazała, że prowadzenie egzekucji z rachunków bankowych może natomiast doprowadzić do utraty płynności finansowej, która w konsekwencji mogłaby spowodować nieodwracalne skutki w postaci utraty obrotów i zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej. W ocenie skarżącej zachodzi tym samym realna obawa, że konieczność uiszczenia kwoty wynikającej ze zaskarżonej decyzji doprowadzi do likwidacji prowadzonej działalności. Ewentualne późniejsze odzyskanie wpłaconych środków pieniężnych w wyniku pozytywnego rozstrzygnięcia sądu co do zasadności skargi na decyzję organu nie odwróci skutków utraty płynności finansowej działalności gospodarczej skarżącej, a w konsekwencji likwidacji, biorąc pod uwagę, iż utrudnione, a niekiedy nawet niemożliwe jest powrócenie na określony rynek z zachowaniem zaufania kontrahenta. Powyżej wskazane skutki prowadzenia egzekucji stanowią tym samym przesłankę wstrzymania wykonania decyzji. Skarżąca wskazała, że wymierzona kwota zobowiązań podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług jest tak wysoka, że nie może być jednorazowo zapłacona przez skarżącą i nie jest również możliwe jej wyegzekwowanie ze względu na brak majątku podlegającego egzekucji o wartości zapewniającej spłatę zaległości podatkowej. Zaznaczyła również, że jakakolwiek egzekucja podjęta wobec wskazanego źródła dochodów spowoduje likwidację tego źródła i pozostawienie zaległości podatkowych całkowicie niespłaconych ze względu na brak po stronie dłużnika możliwości pozyskania dochodów z innych źródeł. Skarżąca wskazała, że w ramach prowadzonej działalności gospodarczej zatrudnionych ma na stałe czterech pracowników i jednego na umowę zlecenie. Skarżąca ma na utrzymaniu siebie i syna. Zarówno konta bankowe prywatne jak i firmowe zostały zajęte przez urząd skarbowy. Środki trwałe posiadane w ramach prowadzonej działalności gospodarczej również zajęte zostały przez urząd skarbowy (pięć samochodów i jedna maszyna rozlewnicza). Skarżąca załączyła deklaracje podatkowe za rok 2016 i 2017. W toku postępowania sądowoadministracyjnego skarżąca złożyła na urzędowym formularzu PPF, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w którym przedstawiła swoją sytuację rodzinną, finansową i stan majątku. Do wniosku załączyła m.in. kopie zeznań podatkowych i deklaracji na zaliczkę miesięczną na podatek dochodowy wg stawki 19 %, faktur VAT dotyczących wydatków firmy, listę płac, kopie umów zlecenia i kopię deklaracji rozliczeniowej ZUS. Odpowiadając na wezwanie starszego referendarza sądowego rozpoznającego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, strona skarżąca nadesłała żądane dokumenty, które zostały szczegółowe opisane w postanowieniu referendarza sadowego z dnia 11 sierpnia 2017 r., sygn. akt I SA/Sz 560/17 (dostępne na stronie internetowej: www. orzeczenia.nsa.gov.pl). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.); dalej zwaną: "p.p.s.a.", wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Stosownie zaś do art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi, sąd może, na wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu w całości lub części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zatem, przyznanie stronie skarżącej ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym poprzez wstrzymanie wykonania aktu, jest wyjątkiem od zasady wykonalności decyzji ostatecznej. Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji następuje na wniosek skarżącego. Na podstawie przytoczonych przepisów uznać należy, że ciężar uzasadnienia tego wniosku spoczywa na wnioskodawcy. Wnioskodawca powinien wykazać, że wykonanie zaskarżonych przez niego aktów lub czynności organu administracji, spowoduje wyrządzenie znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki, przy czym jego twierdzenia powinny być poparte dokumentami źródłowymi, w tym dotyczącymi sytuacji finansowej i majątkowej. Przesłanki, jakimi powinien kierować się sąd przy rozstrzyganiu wniosku o wstrzymanie wykonania, zostały w sposób wyczerpujący określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. W ocenie sądu, wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie został należycie uzasadniony. Jednak mając na uwadze uchwałę NSA z dnia 17 lutego 2014 r., II FPS 9/13 (LEX nr 1460612), w której sąd wskazał, że w postępowaniu wszczętym na skutek złożenia przez stronę wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej, sąd orzeka na podstawie akt sprawy, sąd rozpoznający sprawę uznał, że jest obowiązany do dokonania oceny przytoczonych przez stronę we wniosku okoliczności w oparciu o całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w aktach, nie zaś tylko w oparciu o dokumenty załączone do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Sąd po przeanalizowaniu ww. dokumentów, stwierdził, że ze zebranego materiału dowodowego wynika, że faktycznie sytuacja finansowa strony skarżącej jest trudna, gdyż skarżąca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, ma na utrzymaniu [...] syna, który studiuje. Posiadane przez nią nieruchomości (udział w domu jednorodzinnym, działka) obciążone są hipotekami przymusowymi. Rachunki bankowe oraz wierzytelności również zostały zajęte w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym. Podobnie środki trwałe zgromadzone w ramach prowadzonej działalności gospodarczej zostały zajęte. Dodać należy, że prowadzone postępowanie egzekucyjne dotyczy zaległości w kwocie ponad [...] zł. Skarżąca nie posiada oszczędności, a utrzymuje się z działalności gospodarczej, która aktualnie przynosi straty. Sąd rozpoznając wniosek, wziął pod uwagę nie tylko trudną sytuację finansową skarżącej, która sama prowadzi gospodarstwo domowe, ale także zły stan zdrowia skarżącej, wymagający ciągłej opieki lekarza i ponoszenia kosztów leczenia. Sąd miał także na względzie okoliczność, że w drugiej sprawie skarżącej zawisłej przed tutejszym sądem, organ wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Reasumując, wskazać należy, że rozpoznając wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie całej dokumentacji załączonej do akt sprawy, sąd uznał, że wykonanie decyzji orzekającej o zwrocie znacznej kwoty pieniężnej ([...] zł) spowoduje powstanie znacznej szkody w majątku skarżącej lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki w prowadzonej przez nią działalności gospodarczej. Wobec powyższego, w ocenie sądu, w sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie ochrony tymczasowej dla skarżącej. W tej sytuacji, sąd na podstawie przepisu art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a, postanowił orzec jak w sentencji postanowienia.