I SA/Sz 565/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Sędzia WSA – Kazimierz Maczewski po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania w podatku od towarów i usług za [...], [...], [...], [...] kwartał [...] wraz z odsetkami za zwłokę oraz zabezpieczenia na majątku podatnika należności w tym podatku p o s t a n a w i a: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący M. P. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania w wysokości [...] w podatku od towarów i usług za [...], [...], [...], [...] kwartał [...] wraz z odsetkami za zwłokę oraz zabezpieczenia na majątku podatnika należności w tym podatku, domagając się jej uchylenia, podnosił, że jego sytuacja finansowa jest bardzo dobra i ma tendencję wzrostową (w [...] dochód w wysokości [...]), dysponuje on majątkiem znacznej wartości, jest właścicielem samochodu ciężarowego i współwłaścicielem samochodu osobowego o wartości rzędu [...] zaś zadłużenie w wysokości [...] nie wyczerpuje nawet jego jednomiesięcznych dochodów. Jednocześnie ze skargą skarżący złożył wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji. W uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji skarżący wskazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji może doprowadzić do wyrządzenia mu znacznej szkody i może spowodować trudne do odwrócenia skutki. Dokonanie zabezpieczenia na majątku skarżącego może znacznie zagrozić jego płynności finansowej, a ponadto może stracić wiarygodność jako kontrahent w relacjach gospodarczych (doświadczenie życiowe pokazuje, że takim podmiotom trudniej jest np. uzyskać kredyty inwestycyjne na działalność gospodarczą). Jak zaznaczył skarżący, prowadzona działalność jest dla niego jedynym źródłem dochodów, a zatem wykonanie zaskarżonej decyzji może doprowadzić go do stanu niewypłacalności. Jest to tym bardziej istotne, że bez dochodów nie będzie w stanie realizować swoich bieżących zobowiązań, w tym tych o charakterze publicznoprawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 - zwanej dalej "p.p.s.a."), wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, jak stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeśli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Wskazać należy, że rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd związany jest zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Są nimi niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody - i to nie każdej szkody, a jedynie znacznej - oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych od odwrócenia skutków, i to wnioskodawca - strona postępowania obciążona została obowiązkiem ich przedstawienia. Poprzez wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Z kolei, trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Z konstrukcji powyższego przepisu przede wszystkim wyłaniają się dwie podstawowe dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy zasady. Po pierwsze, postępowanie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji jest postępowaniem prowadzonym na wniosek skarżącego, a więc sąd nie jest uprawniony do działania z urzędu, a jedynie w zakresie, na jaki wskazuje skarżący w treści tego wniosku. Nie jest dopuszczalna zatem, samodzielna konkretyzacja rzeczywistej woli autora wniosku przez sąd. Po drugie, stosownie do treści przytoczonych powyżej przepisów, warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku, okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku powinno więc odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności), świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Konieczna jest spójna argumentacja, poparta faktami oraz odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Nieodzowne jest w jej ramach wykazanie zaistnienia jednej z przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Natomiast brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. Sąd bowiem nie jest zobowiązany ustalać tych okoliczności we własnym zakresie, gdyż w istocie sprowadzałby się do uzupełniania za stronę skarżącą uzasadnienia wniosku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...], sygn. akt FZ 65/04, niepubl.). W postanowieniu z dnia [...] oznaczonym sygn. akt I FZ 148/09 (LEX nr 564208) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w interesie strony skarżącej leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 63 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania decyzji występowały w sprawie – sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciążają stronę. Odnosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy podnieść należy, że rozpoznawany wniosek powyższych wymogów nie spełnia. Jak wynika z akt sprawy, skarżący nie zawarł na tyle skonkretyzowanych twierdzeń odnoszących się do wniosku o wstrzymanie wykonania ww. decyzji ani nie przedłożył wraz z wnioskiem takich dokumentów, które w ocenie Sądu, uprawdopodobniałyby przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący wskazał ogólnikowo, że prowadzona działalność jest jego jedynym źródłem dochodów w związku z czym dokonanie zabezpieczenia na jego majątku może skutkować utratą płynności finansowej i może utracić wiarygodność jako kontrahent w relacjach gospodarczych - jednakże nie przedstawił jakichkolwiek dokumentów, z których wynikałby zarówno jego stan majątkowy, jak i wysokość przychodów w bieżącym okresie, co umożliwiałoby dokonanie przez Sąd stosownej oceny skutków braku wstrzymania wykonania decyzji. W ocenie Sądu, przedstawione przez stronę okoliczności faktyczne samoistnie nie wyczerpują przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Na obecnym etapie postępowania uznać je zatem należy za czysto teoretyczne i jako takie nie mogą one stanowić przesłanki motywującej wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji podatkowych. Zauważyć przy tym należy, że każda decyzja administracyjna określająca zobowiązanie podatkowe pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Obowiązek o charakterze pieniężnym, a takiego dotyczy niniejsza sprawa, ma z natury odwracalny charakter. Oznacza to, że w razie jego zrealizowania, a następnie uwzględnienia skargi, objęta zaskarżoną decyzją kwota pieniężna będzie podlegała zwrotowi (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...], sygn. akt II GSK 1562/11, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl), a wyrównaniu ewentualnej szkody w postaci utraconych korzyści służy instytucja oprocentowania zwrotu nadpłaty. Niezależnie od powyższego pragnie zwrócić uwagę, że uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji jest sprzeczne z treścią skargi, w której skarżący dowodził, że jego sytuacja finansowa jest bardzo dobra i ma tendencję wzrostową oraz że dysponuje on majątkiem znacznej wartości, jest właścicielem samochodu ciężarowego i współwłaścicielem samochodu osobowego o wartości [...] zaś zadłużenie w wysokości [...] nie wyczerpuje nawet jego jednomiesięcznych dochodów. Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.