I SA/Sz 566/08
WyrokWSA w Szczecinie2008-12-10
Skład orzekający: Zofia Przegalińska, Alicja Polańska, Joanna Wojciechowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Celnej prawidłowo określił podstawę opodatkowania podatkiem akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego używanego samochodu osobowego, uwzględniając jego stan techniczny i porównując ceny rynkowe?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Dyrektor Izby Celnej prawidłowo określił podstawę opodatkowania podatkiem akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego używanego samochodu osobowego. Organ odwoławczy miał prawo zakwestionować zadeklarowaną przez stronę niską cenę zakupu, gdy porównanie z cenami rynkowymi wykazało znaczną rozbieżność. Zastosowanie art. 10 ust. 5 ustawy o podatku akcyzowym, polegające na ustaleniu podstawy opodatkowania na podstawie przeciętnych cen rynkowych, było uzasadnione, a orzeczenie ETS w sprawie C-313/05 nie zostało naruszone, ponieważ zastosowana metoda ustalenia podstawy opodatkowania zapobiegła niekorzystnemu zróżnicowaniu podatkowemu.Stan faktyczny
H.Z. nabyła wewnątrzwspólnotowo używany samochód osobowy i zadeklarowała niską cenę zakupu oraz podatek akcyzowy. Organ celny, po przeprowadzeniu czynności sprawdzających i powołaniu biegłego, zakwestionował zadeklarowaną cenę, wskazując na znaczną rozbieżność z cenami rynkowymi podobnych pojazdów oraz uwzględniając ujemną korektę wartości pojazdu z tytułu jego powypadkowego stanu i uszkodzeń. Dyrektor Izby Celnej uchylił decyzję organu pierwszej instancji i określił niższe zobowiązanie podatkowe, opierając się na przeciętnych cenach rynkowych. H.Z. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Celnej, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, ustawy o VAT i ustawy o podatku akcyzowym, w tym kwestionując kompetencje organu do weryfikacji podstawy opodatkowania oraz powołując się na orzeczenie ETS.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alicja Polańska,, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Joanna Marska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi H.Z. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego oddala skargę
Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Celnej po rozpatrzeniu odwołania H.Z. uchylił w całości decyzję Naczelnika Urzędu Celnego nr [...] z dnia [...] i określił H.Z. należne zobowiązanie w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnego samochodu osobowego marki [...] o numerze nadwozia [...] rok produkcji 2005 oraz pojemności silnika 2720 cm2 w kwocie [...].
Z uzasadnienia decyzji z [...] wynika, że w dniu 1 kwietnia 2008r. H.Z. złożyła deklarację uproszczoną [...], dotyczącą nabycia wewnątrzwspólnego, którego przedmiotem był samochód osobowy marki [...]. W deklaracji tej H.Z. jako podstawę obliczenia podatku zadeklarowała kwotę [...], zobowiązania w podatku akcyzowym w kwocie [...]. Wraz z deklaracją przedstawiona została faktura nr [...] z dnia [...] dokumentującą zakup samochodu w B. za [...] stanowiącą równowartość [...].
Prowadząc czynności sprawdzające organ zwrócił się do strony o przedłużenie dowodów uzasadniających niską cenę zakupu przedmiotowego samochodu osobowego oraz o przedstawienie pojazdu celem przeprowadzenia oględzin. W odpowiedzi na powyższe H.Z. przedłożyła tłumaczenie faktury nr [...] oraz ocenę techniczną nr [...] z dnia [...] sporządzoną przez rzeczoznawcę samochodowego S.S. Z treści tej oceny wynika, że samochód nabyty przez strony jest pojazdem powypadkowym, na co wskazują naprawy blacharskie i lakiernicze oraz fakt wymiany przedniej szyby czołowej. Nadto z oceny wynika, że w pojeździe brak jest przedniej osłony podsilnikowej plastikowego nadkola przedniego i jednego z zaczepów mocowania tylnego zderzaka, a także brak sygnału dźwiękowego, uszkodzenia przedniego amortyzatora oraz uszkodzenie przedniej poduszki bezpieczeństwa.
Naczelnik Urzędu Celnego postanowieniem z [...] powołał biegłego z dziedziny techniki samochodowej, celem wydania opinii w zakresie procentowego ubytku pierwotnej wartości w/w samochodu osobowego w związku z jego uszkodzeniami. W dniu 8 maja 2008r. S.S.– będący biegłym skarbowym w zakresie techniki samochodowej, maszyn i urządzeń Izby Skarbowej, przeprowadził oględziny samochodu i sporządził ocenę techniczną nr [...], w której określił ujemną korektę wartości rynkowej pojazdu z tytułu naprawy powypadkowej w wysokości (-) 15% oraz ujemną korektę z tytułu istniejących braków i uszkodzeń (-) 9%. Ogółem ujemna korekta wartości rynkowej ocenianego pojazdu wyniosła (-) 24%.
Decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego określił H.Z. należne zobowiązanie w podatku akcyzowym w kwocie [...] z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego marki [...].
W odwołaniu H.Z. zarzuciła organowi pierwszej instancji bezzasadne określenie podstaw opodatkowania w oparciu o średnią wartość rynkową pojazdów podobnych do samochodu będącego przedmiotem prowadzonego postępowania, jak również pominięcie wcześniejszej historii samochodu, jako okoliczności uzasadniającej niską cenę nabytego pojazdu.
Dyrektor Izby Celnej, uchylił decyzję organu pierwszej instancji i określił zobowiązanie H.Z. w kwocie [...] tj. w kwocie niższej od określonej w zaskarżonej decyzji [...].
Jak wynika z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego, ustalił on na podstawie dokumentów, że w chwili nabycia pojazd w czasie jego wcześniejszej eksploatacji uległ uszkodzeniu i był po naprawie, posiadał nieliczne braki i uszkodzenia wskazane w ocenie technicznej nr [...] co jak następnie wykazał rzeczoznawca spowodowało ogólną ujemną korektę wartości rynkowej pojazdu z tego tytułu (-) 24%.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że przeprowadził analizę ofert sprzedaży samochodów o cechach odpowiadających pojazdowi nabytemu przez stronę, zamieszczonych w europejskich portalach internetowych i stwierdził, że pojazdy tego typu, wystawione są na sprzedaż po cenach ponad trzykrotnie i czterokrotnie wyższych od ceny wskazanej w fakturze nr [...] z dnia [...] przedstawionej przez stronę.
W uzasadnieniu podano, że na belgijskim portalu internetowym "autozone.be", samochody o zbliżonym przebiegu oferowane są w cenach 22.900 – 28.500 EURO zaś na niemieckim portalu "mobile.de", w cenach 23.900 – 29.950 EURO. Za ceny zbliżone do ceny przedstawionej przez stronę, oferowane są samochody powypadkowe, przed dokonaniem jakichkolwiek napraw.
Rozbieżność cen zawartych w ofertach sprzedaży samochodów używanych, mających zbliżony, wiek, przebieg i stan utrzymania do pojazdu będącego przedmiotem prowadzonego postępowania podatkowego, wynika, m.in. ze sposobu ich wcześniejszej eksploatacji, stopnia uszkodzeń i dokonanych napraw. Organ odwoławczy podkreślił, iż najtańsze z oferowanych do sprzedaży samochodów (wśród których niewątpliwie znajdują się pojazdy, które w przeszłości uległy kolizji drogowej) są oferowane w cenach co najmniej trzykrotnie przewyższających cenę wskazaną przez stronę jako podstawa opodatkowania.
W konsekwencji dokonanych ustaleń organ odwoławczy uznał, że zastosowanie w sprawie znajduje art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym zgodnie z którym podstawę opodatkowania ustala się na podstawie przeciętnych cen stosowanych w danej miejscowości lub na rynku krajowym w obrocie wyrobami akcyzowymi tego samego rodzaju, w dniu powstania obowiązku podatkowego pomniejszonych o kwotę podatku od towarów i usług oraz o kwotę akcyzy.
Mając na uwadze powyższy przepis Dyrektor Izby Celnej w celu określenia wartości rynkowej podobnego pojazdu, który został zarejestrowany wcześniej w Polsce wykorzystał następujące źródła informacji (programy komputerowe) służące do ustalenia wartości rynkowych pojazdów samochodowych :
1. Eurotax Informator Rynkowy Samochody Osobowe – właściciel programu Eurotax Glass's Polska Sp. z o.o. ul. Janczarów 4, 02-960 Warszawa,
2. Info-Eksport Katalog Stowarzyszenia Techniki Samochodowej i Ruchu Drogowego właściciel programu "Info-Eksport" Sp. z o.o. ul. 1-ego Sierpnia 36B Am.1, 02-134 Warszawa.
Po dokonaniu analizy średnich cen na rynkach krajowych z miesiąca marca 2008r. – pojazdów samochodowych podobnych do tego, który został nabyty przez stronę ustalił :
1. W oparciu o program komputerowy Eurotax Glass's, że średnia cena rynkowa wynosi 94.700 zł (dobry stan pojazdu),
2. W oparciu o program komputerowy Info – Ekspert, że średnia cena rynkowa wynosi 107.800 zł.
Do analizy organ przyjął cenę korzystniejszą dla strony tj. kwotę [...].
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona skarżąca zarzuciła naruszenie w związku z wydaną decyzją z dnia [...] następujących przepisów :
1. art. 120 ustawy z dnia 29 sierpnia 2005r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005r. Nr 8 poz. 60 ze zm.),
2. art. 121 ustawy Ordynacja podatkowa,
3. art. 19 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.),
4. art. 29 ust. 13 i ust. 15 ustawy o podatku od towarów i usług,
5. art. 33 ust. 2 ustawy o podatkach od towarów i usług,
6. art. 20 ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 29, poz. 257 ze zm.),
7. art. 10 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku akcyzowym
i wniosła o uchylenie w całości decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...].
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że zgodnie z art. 19 ust. 7 ustawy o podatku od towarów i usług obowiązek podatkowy w imporcie towarów powstaje z chwilą powstania długu celnego. Oznacza to, że w tej sprawie obowiązek podatkowy powstał z chwilą przedstawienia towaru do oclenia. Ponieważ zaś zgodnie z art. 29 ust. 13 jeżeli przedmiotem importu są towary opodatkowane podatkiem akcyzowym, podstawą opodatkowania jest wartość celna powiększona o należne cło i podatek akcyzowy, a import samochodów podlegał wówczas opodatkowaniu tym podatkiem, nie budzi wątpliwości, że podstawą opodatkowania była w przedmiotowej sprawie zadeklarowana wartość celna samochodu powiększona o należny podatek akcyzowy. Skarżąca twierdzi, że co prawda zgodnie z art. 33 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług jeżeli organ celny stwierdzi, że w zgłoszeniu celnym kwota podatku została wykazana nieprawidłowo, naczelnik urzędu celnego wydaje decyzję określającą podatek w prawidłowej wysokości. Jednakże zdaniem skarżącej uprawnienie to nie daje podstawy do weryfikacji wysokości podstawy opodatkowania podatkiem VAT. Służyć ono może wyłącznie do prostowania wysokości przyjętych stawek podatku oraz ewentualnych błędów w obliczeniu wysokości podatku.
Jak wywodzi dalej skarżąca, ponieważ jednak art. 33 ust. 1 stanowi jednoznacznie, że podatnicy są obowiązani do odliczenia i wykazania w zgłoszeniu celnym kwoty podatku, z uwzględnieniem obowiązujących stawek, to nie budzi wątpliwości, że organ celny nie ma kompetencji, aby w drodze weryfikacji wartości celnej towaru wpływać na wysokość zobowiązania podatkowego.
Według skarżącej podstawa opodatkowania wykazywana jest raz, w zgłoszeniu celnym. Nawet, jeżeli następnie organ celny przyjmuje inną jej wysokość, wysokość zobowiązania podatkowego pozostaje bez zmian.
Zdaniem skarżącej z podobnych względów naruszono w rażący sposób art. 20 ustawy o podatku akcyzowym. Ustawa ta nie daje organom podatkowym podstaw do kwestionowania przyjętej wysokości podstawy opodatkowania. Skarżąca przywołała, też wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 18 stycznia 2007r. w sprawie C-313/05 w którym stwierdzono, że podatek taki jaki ustanowiono w Polsce na sprowadzone do Polski samochody osobowe używane stanowi naruszenie zasady równego traktowania towarów. Wyrok ten jak stwierdziła skarżąca powinien być zastosowany w niniejszej sprawie bowiem Szwajcaria jest państwem stowarzyszonym ze Wspólnotą Europejską i towary z niej pochodzące mają prawo do równego traktowania z towarami UE.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Na wstępie należy wyjaśnić, iż przepisy ustawy o podatku od towarów i usług, na naruszenie których wskazano w skardze nie były stosowane przez organy celne obu instancji. Zatem zarzuty w tym zakresie należy uznać za nietrafne.
Z zaskarżonej decyzji wynika, że skarżąca dokonała nabycia wewnątrzwspólnotowego używanego samochodu osobowego z B. Przez nabycie wewnątrzwspólnotowe zgodnie z definicją tego pojęcia zawartą w art. 2 pkt 11 ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 29 poz. 257 ze zm.) należy rozumieć przemieszczanie wyrobów akcyzowych z terytorium jednego państwa członkowskiego Unii Europejskiej na terytorium naszego kraju będącego również członkiem Unii Europejskiej.
Co się zaś tyczy kwestii wydania przez organ celny pierwszej instancji decyzji określającej H.Z. zobowiązanie w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego to podstawą i przyczyną zakwestionowania deklaracji uproszczonej [...] było powzięcie wątpliwości przez organ podatkowy co do ceny nabytego wewnątrzwspólnotowo samochodu osobowego marki [...]. Ponieważ w ocenie organu celnego była ona zbyt niska zatem uprawnione było działanie organu celnego polegające na podjęciu czynności kontrolnych zmierzających do ustalenia czy nie doszło do zaniżenia podstawy opodatkowania podatkiem akcyzowym.
Jak wynika ze wskazanej w decyzji podstawy prawnej w celu ustalenia podstawy opodatkowania organ oparł się na treści art. 10 ust. 5 ustawy o podatku akcyzowym, który nakazuje w przypadku niemożności zastosowania sposobów ustalenia podstaw opodatkowania wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1 – 3 aby organ ustalał tą podstawę na podstawie przeciętnych cen stosowanych w danej miejscowości na rynku krajowym w obrocie wyrobami akcyzowymi tego samego rodzaju, w dniu powstania obowiązku podatkowego, pomniejszonych o kwotę podatku od towarów i usług oraz o kwotę akcyzy.
Taką metodę ustalania podstawy opodatkowania zastosowały organy celne, szczegółowo opisując metodę ustalania danych i sposobu wyliczenia podstawy opodatkowania oraz podatku.
Wobec powołania się strony skarżącej na orzeczenie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości to podkreślić należy, że nie zakwestionował on, jako sprzecznej z prawem wspólnotowym, samej możliwości obciążenia podatkiem akcyzowym samochodów osobowych, wskazał jedynie, że niedopuszczalny w świetle prawa jest skutek opodatkowania prowadzący do niekorzystnego zróżnicowania wysokości podatku akcyzowego obciążającego samochody nabyte w innym niż Polska państwie członkowskim w porównaniu do podobnych samochodów zarejestrowanych w Polsce.
W niniejszej sprawie sytuacja taka nie zachodzi, z uwagi na zastosowaną metodę ustalenia podstawy opodatkowania przy zastosowaniu przeciętnych cen stosowanych na rynku krajowym.
W ocenie Sądu skarga nie jest zasadna bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób i w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowania z obrotu prawnego w oparciu o którąkolwiek z podstaw prawnych wskazanych w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 158 poz. 1270 ze zm.).
Z tej przyczyny należało skargę oddalić na podstawie art. 151 powołanej wyżej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło