I SA/Sz 569/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu 8 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku pełnomocnika W.B. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi W. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania p o s t a n a w i a: odmówić stronie skarżącej przywrócenia termin do uiszczenia wpisu sądowego W. B. - reprezentowany przez pełnomocnika doradcę podatkowego J.S. - w piśmie z dnia 4 maja 2016 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r. znak [...]. Odpowiadając na wezwanie Przewodniczącej Wydziału I do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi, pełnomocnik uiścił wpis w dniu 1 lipca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2016 r. odrzucił skargę W. B. z uwagi na uiszczenie wpisu po terminie. Odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi skarżącego w dniu 25 sierpnia 2016 r. Pełnomocnik w piśmie z dnia 30 sierpnia 2016 r. (nadanym na poczcie w dniu 31 sierpnia 2016 r.) złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Uzasadniając żądanie, wskazał, że ww. opłata została uiszczona 1 lipca 2016 zamiast 30 czerwca 2016 r. Zdaniem pełnomocnika jednodniowe opóźnienie spowodowane zostało przez błędne przekonanie co do daty odbioru odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego. Z chwilą odbioru odpisu zarządzenia powstało przekonanie, że odbiór pisma nastąpił w dniu 25 czerwca 2016 r. Wobec tego uznał, że siedmiodniowy termin do uiszczenia wpisu upływał w dniu 1 lipca 2016 r. W ocenie pełnomocnika brak było jakiejkolwiek winy strony bowiem była przekonana, że wpłata dokonana została w terminie. Przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej, tj. uiszczenia wpisu sądowego umożliwi stronie likwidację ujemnych skutków (dostępu do sądu) w zakresie postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - dalej zwaną: "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. W myśl art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2). Stosownie zaś do art. 87 § 4 p.p.s.a. równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Z powyższej regulacji prawnej wynika, że warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie następujących przesłanek: – złożenie przez stronę wniosku o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi; – jednocześnie z wniesieniem wniosku należy dopełnić czynności, dla której wyznaczony był termin; – strona powinna uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, że wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności Sąd bada czy wniosek o przywrócenie terminu został złożony w zakreślonym przez ustawodawcę siedmiodniowym terminie. Termin ten liczy się od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W rozpoznawanej sprawie przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu 25 sierpnia 2016 r. (data doręczenia postanowienia Sądu o odrzuceniu skargi), a zatem od tego dnia rozpoczął bieg termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia ww. braku formalnego skargi. Zatem w rozpoznawanej sprawie termin określony w art. 87 § 1 ww. ustawy został przez stronę dochowany, bowiem w dniu 31 sierpnia 2016 r. pełnomocnik zwrócił się z wnioskiem o przywrócenie terminu, nadając go na poczcie. Co do kwestii dopełnienia czynności, uznać należy, że skoro wpis został uiszczony w dniu 1 lipca 2016 r. to strona spełniła ten warunek. Jednakże rozważenia wymaga spełnienie przesłanki dotyczącej uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy strony skarżącej w uchybieniu terminu. Zgodnie z powyższym unormowaniem, brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej stanowi konieczną przesłankę przywrócenia terminu, przy czym brak winy można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku. Stwierdzenie braku winy pozostaje w gestii sądu, który ocenia, biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i która dołożyła wszelkich starań, aby uniknąć negatywnych konsekwencji niedochowania terminów procesowych. W ocenie Sądu wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem po przeprowadzeniu analizy akt sądowych, sąd stwierdził, że strona nie uprawdopodobniła okoliczności świadczących o braku winy w uchybieniu terminu. Zauważyć należy, że w doktrynie wskazuje się, iż rola pełnomocnika w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest bardzo istotna, bowiem ustanowiony pełnomocnik nabywa uprawnienie do działania w imieniu i ze skutkiem dla mocodawcy (por. J. Drachal i współautorzy, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, C.H. BECK, Warszawa 2013, s. 207). Zatem na równi z zawinionym działaniem strony traktowane jest zawinienie działającego w jej imieniu pełnomocnika i w związku z tym strona postępowania działająca przez pełnomocnika ponosi wszelkie negatywne konsekwencje jego zaniedbań. Nie tylko więc wina strony, lecz również innych osób, w tym pełnomocnika, wyłącza możliwość przywrócenia terminu. W konsekwencji powoływane przez pełnomocnika skarżącego okoliczności uzasadniające - jego zdaniem - przywrócenie terminu do wniesienia skargi, nie zasługują na uwzględnienie. W przypadku gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, przy ustalaniu jej winy w niezachowaniu terminu należy mieć na uwadze działania pełnomocnika oraz to, że zaniedbania osób którymi on się posługuje, obciążają jego samego, a zatem nie uwalniają one strony od winy w niezachowaniu terminu ( wyrok NSA z 12 kwietnia 2002 r., I SA/Gd 1676/99). Jeśli strona jest reprezentowana przez fachowego pełnomocnika, przy ocenie możliwości przywrócenia terminu należy uwzględnić wiedzę i konieczność zachowania należytej staranności przez tego pełnomocnika. W orzecznictwie podkreśla się, że dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa czy też niedostateczna staranność w prowadzeniu spraw skutkują odmową przywrócenia terminu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2002 r., sygn. akt II SA/Wr 1329/01). O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko wówczas, gdy pełnomocnik skarżącego dołożył wszelkiej należytej staranności, aby dokonać czynności procesowej. Brak uiszczenia w terminie wpisu od skargi w niniejszej sprawie, wskazuje w sposób jednoznaczny na niedochowanie przez pełnomocnika skarżącego ciążącej na nim obowiązku należytego dbania o interesy jego mocodawcy, który to mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się swojego pełnomocnika. Wskazać należy, że wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi zostało prawidłowo doręczone działającemu w imieniu skarżącego, profesjonalnemu pełnomocnikowi, którego pełnomocnictwo dołączono do akt sprawy. Skuteczność dokonania przed sądem czynności, polegającej na wniesieniu pisma wszczynającego postępowanie w sprawie, zależy od uiszczenia wpisu (art. 230 § 1 i § 2 p.p.s.a.). Fakt, że materialny obowiązek uiszczenia opłaty ciąży na samej stronie, nie zwalnia pełnomocnika z obowiązku zapewnienie skuteczności czynności procesowej, dokonywanej w granicach pełnomocnictwa. Obowiązku tego nie należy utożsamiać z koniecznością uiszczenia opłaty z własnych środków pełnomocnika, lecz z taką organizacją prowadzenia spraw strony w postępowaniu sądowym, która zapewni skuteczne dochodzenie jej praw i interesów. Podsumowując powyższe rozważania, Sąd stwierdza, że powoływane przez pełnomocnika skarżącego w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu okoliczności nie uprawdopodabniają braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. W złożonym w niniejszej sprawie wniosku o przywrócenie terminu nie podano żadnych okoliczności uprawdopodabniających, że pełnomocnik skarżącego nie mógł dokonać czynności w terminie. Podkreślić należy, że pełnomocnik miał świadomość o ciążącym na skarżącym obowiązku uiszczenia wpisu od 3 wniesionych skarg. Wobec powyższego, Sąd działając na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. Wszystkie orzeczenia powołane w rozstrzygnięciu są dostępne na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.