I SA/Sz 579/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący A.S. w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...] zł, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Skarżący jest aktualnie zobowiązany do uiszczenia wpisów sądowych od skarg w dwóch zawisłych przed WSA w Szczecinie sprawach o sygn. akt: I SA/Sz 580/16 i I SA/Sz 579/16, w łącznej kwocie [...] zł. W uzasadnieniu wniosku Skarżący podał, że nie ma środków na pokrycie opłat sądowych z uwagi na uzyskiwany dochód na podstawie umowy o pracę w wysokości netto [...] zł. Wskazał na zadłużenie wobec ZUS i konieczność uiszczania z tego tytułu kwoty [...] zł miesięcznie zgodnie z układem ratalnym. Oświadczył, że nie ma osób prowadzących ze Skarżącym wspólne gospodarstwo domowe. Odnośnie do majątku Skarżący nie wskazał żadnych nieruchomości. Oświadczył również, że nie posiada oszczędności, wierzytelności ani wartościowych rzeczy ruchomych. Podał, że nie ma zdolności kredytowej. Wskazał na zobowiązania wobec urzędu skarbowego na kwotę ok. [...] zł, wobec ZUS – [...] zł miesięcznie oraz pożyczki i poręczenia na wartość ok. [...] zł. Uznając ww. oświadczenie za niewystarczające do oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej oraz możliwości płatniczych Skarżącego, wezwaniem referendarza sądowego z dnia 6 września 2016 r. zobowiązano go do nadesłania dodatkowych dokumentów i oświadczeń. Powyższe zobowiązanie obejmowało: zeznanie podatkowe Skarżącego o wysokości osiągniętego dochodu w 2014 roku oraz w 2015 roku albo zaświadczenie właściwego organu podatkowego o nieskładaniu ww. zeznań podatkowych; zaświadczenie pracodawcy Skarżącego o zatrudnieniu i wynagrodzeniu za okres ostatnich sześciu miesięcy; wyciągi z wszystkich rachunków bankowych Skarżącego za okres od 1 lipca do 31 sierpnia br. lub dokumenty potwierdzające ich zajęcie, czy likwidację w ww. okresie; dokumenty potwierdzające wysokość stałych wydatków Skarżącego w okresie ostatnich trzech miesięcy i ciążących na Skarżącym zobowiązań; decyzje właściwych organów podatkowych ustalających Skarżącemu wysokość zobowiązań podatkowych w zakresie podatków lokalnych (rolny, leśny, od nieruchomości) na 2015 i 2016 rok; w związku z wynikającą z akt sprawy informacją o pozostawaniu Skarżącego w 2015 r. w związku małżeńskim z E.S., referendarz sądowy zobowiązał Skarżącego do nadesłania dokumentów potwierdzających sytuację finansową i majątkową swej żony (zaświadczenia pracodawcy o zatrudnieniu i wynagrodzeniu za ostatnie 6 miesięcy, zeznania podatkowe za 2014 i 2015 rok, wyciągi z rachunków bankowych za ostatnie dwa miesiące) albo wyroku rozwiązującego małżeństwo. W ww. wezwaniu wyznaczono 10-dniowy termin, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy. Wezwanie to zostało doręczone Skarżącemu w dniu 24 września 2016 r., 10-dniowy termin upłynął bezskutecznie 4 października 2016 r. We wskazanym terminie, ani dotychczas, Skarżący nie przedłożył wymaganych dokumentów i oświadczeń. Nie wyjaśnił również przyczyny niewykonania wezwania. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.) – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie od tego obowiązku uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest bowiem kryterium finansowe (por. postanowienie NSA z 27 września 2011 r. sygn. akt II GZ 434/11 oraz z 19 stycznia 2010 r., sygn. akt I GZ 1/10, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl). Podnieść też należy, że zgodnie z poglądem doktryny i orzecznictwa, opłaty sądowe, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienie od ponoszenia tego rodzaju danin stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy powinno wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy również mieć na uwadze, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu (referendarza sądowego) natomiast należy ocena przytoczonych okoliczności. W ocenie referendarza sądowego, Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ogólnikowe oświadczenia o wysokości wynagrodzenia i wydatków na spłatę zadłużenia, braku majątku i oszczędności, wobec obowiązku uiszczenia przez Skarżącego kwoty przekraczającej [...] zł w dwóch zawisłych przed WSA w Szczecinie sprawach i ubiegania się skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym były niewystarczające do oceny jaka jest rzeczywista sytuacja finansowa i majątkowa Skarżącego i jego rodziny oraz jakie są jego możliwości płatnicze. Podnieść też należy, że referendarz sądowy stwierdził, że z akt sprawy wynikało, że Skarżący pozostawał w 2015 r. w związku małżeńskim. Dlatego strona skarżąca została wezwana w piśmie z dnia 6 września 2016 r. do nadesłania ww. dokumentów i oświadczeń, które miały uzupełnić dotychczasowe dane. Stosownie bowiem do art. 255 p.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Oceniając wniosek Skarżącego, należy stwierdzić, że jak dotychczas nie przedstawił on wymaganych dokumentów i oświadczeń, istotnych dla oceny jego możliwości płatniczych w niniejszej sprawie. Skarżący nie przedstawił bowiem dokumentów i oświadczeń potwierdzających sytuację finansową, majątkową i rodzinną. Skarżący nie potwierdził okoliczności braku oszczędności, wysokości wydatkowanych kwot na spłatę zadłużenia, ani posiadanych środków na utrzymanie. W świetle powyższych uwag, należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie Skarżący nie wykazał, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy. Mając to na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzeczono, jak w sentencji.