I SA/Sz 590/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie – Iwona Golec po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 lipca 2014 r. wniosków M. R. i Z. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z ich skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 25 lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za okres od 1 stycznia 2013 r. do 31 marca 2013 r. p o s t a n a w i a: odmówić Skarżącym przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący wraz ze skargą na wyżej opisaną decyzję złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym koszty sądowe. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I (k. [...]) ustalono wpis od skargi w kwocie [...] zł. Skarżący wskazali w uzasadnieniu wniosku na ponoszone koszty w związku z ubieganiem się przez okres 10 lat o zmianę stawki podatkowej od nieruchomości, która to nieruchomość od 20 lat jest nieużytkiem - wyrobiskiem porośniętym samosiewem. Skarżący oświadczyli, że ponieśli wpisy sądowe od skarg, opłatę za zmianę klasyfikacji gruntu i oraz, że nie są przygotowani na ponoszenie dalszych kosztów. Z uzasadnienia ich wniosków wynika, że Skarżący prowadzą wspólnie gospodarstwo domowe. Źródłem ich utrzymania jest renta Skarżącego (netto miesięcznie [...] zł,) oraz wynagrodzenie Skarżącej ze stosunku pracy (netto [...] zł). Skarżący oświadczyli, że ich dochody pokrywają jedynie opłaty za media, leki i częściowo rehabilitację Skarżącego. Wskazali także na wydatki związane ze spłatą pożyczki w wysokości [...] zł miesięcznie. Skarżący oświadczyli, że w prowadzeniu gospodarstwa domowego pomagają mieszkający oddzielnie inni członkowie rodziny (mama i brat skarżącego). W odniesieniu do majątku, Skarżąca podała, że posiada mieszkanie o powierzchni [...] m2 oraz "obiekt letni, nieogrzewany". Dodała, że nie posiada wraz z mężem majątku, który mogliby spieniężyć i pokryć koszty licznych wpisów w sprawach dotyczących podatku od nieruchomości w [...], stanowiących łącznie kwotę ok. [...] zł. Skarżący oświadczył, że posiada nieruchomość w [...] o symbolu "N" o powierzchni [...] ha, której wartość została wyceniona przez biegłego sądowego – rzeczoznawcę na kwotę [...] zł., a podatek od tej nieruchomości (obciążonej hipoteką), organy ustaliły na kwotę ok. [...] zł. Uznając złożone oświadczenie za niewystarczające do oceny możliwości płatniczych Skarżących oraz mając na uwadze posiadane z urzędu informacje m.in. o tym, że Skarżący zamieszkują w [...], Skarżąca jest właścicielką ośrodka wypoczynkowego R. w [...] oraz mieszkania we [...], referendarz sądowy zobowiązała ich do złożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń, tj.: - zeznania podatkowego Skarżącego o wysokości dochodów uzyskanych w 2013 roku, - zeznania podatkowego Skarżącej o wysokości dochodów uzyskanych w 2013 roku, - dodatkowego oświadczenia dotyczącego stanu majątkowego Skarżącego i Skarżącej, tj. mieszkania we [...], nieruchomości w [...] (ośrodek wypoczynkowy R.), tj. czy nieruchomości te są przedmiotem najmu, dzierżawy, i.t.p. oraz dokumentów potwierdzających wysokość otrzymanych przez Skarżących w okresie od 15 marca do 15 czerwca 2014 r. dochodów z tego tytułu, z uwzględnieniem zaliczek na poczet organizowanych przez skarżących wczasów w [...] - n.p. przekazy pocztowe/wyciągi bankowe, - w przypadku dokonanej sprzedaży ww. nieruchomości, referendarz sądowy zobowiązała do nadesłania dokumentów potwierdzających zawarcie takich umów, - wykazu posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych za okres od 15 kwietnia do 15 czerwca 2014 r. , - wykazu posiadanych przez skarżącą rachunków bankowych za okres od 15 kwietnia do 15 czerwca 2014 r. w terminie 10 dni od dnia doręczenia niniejszego wezwania, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie oświadczeń znajdujących się w aktach sprawy. Ww. wezwania zostały doręczone skarżącym pod wskazany adres, do rąk osoby uprawnionej do odbioru korespondencji w dniu 2 lipca 2014 r. (A. R., [...], k. [...]), a 10-dniowy termin wykonania wezwania upłynął bezskutecznie 14 lipca 2014 r. Skarżący w wyznaczonym terminem, ani dotychczas, nie przedłożyli wymaganych dokumentów i nie złożyli żadnych oświadczeń w sprawie. Rozpoznając wniosek należało stwierdzić, co następuje. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (art. 245 § 3 p.p.s.a.) – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie od tego obowiązku uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest bowiem kryterium finansowe (por. postanowienie NSA z 27 września 2011 r. sygn. akt II GZ 434/11 oraz z 19 stycznia 2010 r., sygn. akt I GZ 1/10, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl). Podnieść też należy, że zgodnie z ugruntowanym poglądem doktryny i orzecznictwa, opłaty sądowe, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienie od ponoszenia tego rodzaju danin stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy powinno wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy również mieć na uwadze, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu (referendarza sądowego) natomiast należy ocena przytoczonych okoliczności. W ocenie referendarza sądowego, Skarżący nie wykazali, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W formularzu skarżący wskazali na dwa źródła utrzymania rodziny (renta i wynagrodzenie za pracę) oraz stan majątkowy, tj. mieszkanie o powierzchni [...] m2, nieruchomość w [...] oraz "obiekt letni nieogrzewany". Mając na uwadze posiadane z urzędu dane dotyczące majątku skarżących, referendarz sądowy uznał, że opisane wyżej, dodatkowe dokumenty i oświadczenia, są konieczne do oceny możliwości płatniczych Skarżących. Dlatego M. R. i Z. R. zostali wezwani w pismach z dnia 17 czerwca 2014 r. do nadesłania dokumentów i oświadczeń, które miały uzupełnić i potwierdzić dotychczasowe dane. Stosownie bowiem do art. 255 p.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Oceniając wniosek skarżących, należy stwierdzić, że jak dotychczas nie potwierdzili oni wymaganych informacji, istotnych dla oceny możliwości płatniczych w niniejszej sprawie. Nie jest bowiem znany aktualny sposób korzystania przez Skarżących z posiadanego majątku i wysokość otrzymywanych ewentualnych pożytków z tego majątku. W świetle powyższych uwag, należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie Skarżący nie wykazali, że znajdują się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Mając to na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono, jak w sentencji.