I SA/Sz 598/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Krystyna Zaremba /spr./ Sędziowie sędzia NSA Zofia Przegalińska asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Protokolant Karolina Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2006r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zajęcia samochodu celem zabezpieczenia należności celnych i podatkowych oddala skargę Przedmiotem skargi M. C.wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie jest decyzja Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] Nr [...] uchylająca w całości decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] Nr [...] w sprawie zajęcia towaru. W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia przytoczono następującą argumentację faktyczną i prawną: Decyzją z dnia [...] Nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego zajął samochód osobowy [...] o numerze nadwozia [...], rok produkcji [...], przechowywany na terenie parkingu strzeżonego w E., ul. [...] celem zabezpieczenia ciążących na nim należności celnych i podatkowych, które określił w przybliżony sposób na kwotę około [...] zł. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 240 § 1 Kodeksu celnego w przypadku, gdy nie zostało złożone zabezpieczenie dotyczące towaru, na którym ciążą należności celne, towar może być zatrzymany lub zajęty prze organ celny w celu zabezpieczenia kwoty należności do czasu ich uiszczenia. W odwołaniu od tej decyzji M. C. podniósł, że nie został, w myśl art. 200 Ordynacji podatkowej, powiadomiony o przysługującym mu prawie do czynnego udziału w postępowaniu, organ celny nie powołał przepisów prawa stwierdzających powstanie długu celnego w dniu [...], jak również organ celny błędnie określił cechy pojazdu. M. C. stwierdził, a w kwietniu 2002r. wystąpił razem z małżonką z wnioskiem o wszczęcie postępowania celnego do Dyrektora Urzędu Celnego i w Gdyni w związku z tym bezzasadne jest wszczęcie postępowania w przedmiotowej kwestii przez Naczelnika Urzędu Celnego. Odwołujący zarzucił ponadto, że pojazd był w okresie od dnia 28 czerwca 2002r. do 23 września 2002r. zatrzymany przez organ celny bez podstawy prawnej oraz, że bezzasadnie zajęto radio w samochodzie, które nie jest częścią składową pojazdu. Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia [...] Nr [...] uchylił swoją decyzję z dnia [...] i umorzył postępowanie w sprawie zajęcia towaru w trybie art. 240 Kodeksu celnego. Organ I instancji stwierdził, że jeżeli odwołanie wniesione przez stronę zasługuje na uwzględnienie w całości to organ, który wydał decyzję, wyda nową decyzję, którą uchyli lub zmieni zaskarżoną decyzję (art. 226 § 1 Ordynacji podatkowej). Ponadto, z uwagi na okoliczność niezawiadomienia strony o przysługującym jej prawie wynikającym z art. 200 Ordynacji podatkowej oraz na skonkretyzowanie należności celnych, dalsze prowadzenie w trybie art. 240 § 2 Kodeksu celnego, jest bezzasadne. Następnie w dniu [...] Naczelnik Urzędu Celnego wydał decyzję Nr [...], w której stwierdził, że w dniu [...] powstał dług celny w związku z niewykonaniem obowiązku związanego ze stosowaniem procedury odprawy czasowej, którą był objęty samochód osobowy marki [...] o nr nadwozia [...], rok produkcji [...] oraz obliczył kwotę wynikającą z długu celnego. M.C. złożył odwołanie od decyzji z dnia [...] w przedmiocie zajęcia pojazdu, w którym zażądał: - uchylenia zaskarżonej decyzji w części dotyczącej uzasadnienia, - umorzenia postępowania w zakresie ciążących na samochodzie [...] należności celnych i podatkowych, - rozstrzygnięcia kwestii podniesionych we wnioskach z kwietnia 2002r. podpisanych przez odwołującego się i jego żonę. W uzasadnieniu zarzucono m.in. wadliwość w/w decyzji wynikającą z nieprzekazania odwołania organowi II instancji, a rozpatrzenie go przez organ I instancji. Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] Nr [...] uchylił w całości decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] Nr [...] (w przedmiocie zajęcia pojazdu) i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ II instancji wskazał, że art. 226 Ordynacji podatkowej będzie miał zastosowanie w przypadku, gdy odwołanie wniesione przez stronę zasługuje na uwzględnienie w całości. Uwzględnienie w całości odwołania polega na uwzględnieniu zarzutów co do treści żądania zawartego w odwołaniu oraz na uwzględnieniu żądania co do zakresu zmiany decyzji. W przeciwnym wypadku organ I instancji zobowiązany jest w trybie art. 227 Ordynacji podatkowej przekazać odwołanie organowi II instancji. Sytuacja taka zachodzi właśnie w niniejszej sprawie. W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Celnego pismem z dnia [...] (uzupełnionym pismem z dnia [...]) przekazał organowi odwoławczemu odwołanie M. C. od swojej decyzji z dnia [...] Nr [...]. Dyrektor Izby Celnej rozpatrując to odwołanie stwierdził na wstępie, że z dniem wejścia Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej, tj. z dniem 1 maja 2004r., ustawa z dnia 9 stycznia 1997r.- Kodeks celny przestała obowiązywać. Jednak, zgodnie z art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne, przepisy dotychczasowe, tzn. przepisy sprzed 1 maja 2004r. – należy stosować w sprawach dotyczących długu celnego, który powstał przed uzyskaniem przez Rzeczypospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej. W związku z tym w przedmiotowej sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. – Kodeks celny (t.j. w Dz. U. Nr 75 z 2001r., poz. 802 z późn. zm.) oraz ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (tj. w Dz. U. Nr 8 z 2005r., poz. 60). W myśl art. 165 § 1 Ordynacji podatkowej postępowanie podatkowe wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Natomiast w myśl § 2 w/w przepisów wszczęcie postępowania z urzędu następuje w formie postanowienia . Datą wszczęcia postępowania z urzędu jest dzień doręczenia stronie postanowienia o wszczęciu postępowania. Z powyższych przepisów wynika zatem jednoznacznie, że zarówno forma jak i data wszczęcia postępowania z urzędu wymaga wydania i doręczenia postanowienia. Z akt sprawy nie wynika, żeby organ I instancji wydał postanowienie o wszczęciu postępowania z urzędu. Organ odwoławczy podkreślił, że postępowanie w kwestii zajęcia towaru jest oddzielnym postępowaniem od postępowania w sprawie wymiaru należności celnych. W związku w tym zarzut wydania przez organ I instancji postanowienia z dnia [...] Nr [...] wszczynającego postępowanie w celu wymierzenia długu celnego – nie skutkuje uznaniem, że zostało wszczęte z urzędu postępowanie w celu zajęcia towaru. W myśl art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej organ celny obowiązany jest zapewnić stronie czynny udział w każdym stadium postępowania. Skoro odwołujący nie wiedział, że prowadzone jest postępowanie w sprawie zajęcia samochodu osobowego [...] – to nie mógł uczestniczyć w postępowaniu. Naruszenie przez organ I instancji zasady postępowania określonej w art. 123 Ordynacji podatkowej jest wadą, której nie może naprawić organ odwoławczy. W skardze na opisaną wyżej decyzję M. C. domagając się jej uchylenia zarzucił organowi celnemu rażące naruszenie prawa procesowego oraz błędne ustalenie stanu faktycznego mające oczywisty wpływ na wynik sprawy. Skarżący podniósł, że organ I instancji nie wykonał wskazań wynikających z decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] , a organ II instancji zignorował własne stanowisko wyrażone w tej decyzji. W konsekwencji organ odwoławczy wydał zaskarżoną decyzję z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ powinien uchylić decyzję organu I instancji i umorzyć postępowanie w sprawie. Ponadto, wbrew twierdzeniom organu odwoławczego, skarżący wiedział o postępowaniu w sprawie zajęcia pojazdu, ponieważ o jego wszczęciu świadczy postanowienie z dnia [...]. Dodatkowo zarzucono uchylanie się organu od odpowiedzi w kwestii radia samochodowego znajdującego się w zajętym samochodzie. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo stwierdzono, że kiedy postępowanie pierwszoinstancyjne obarczone jest błędami proceduralnymi, organ odwoławczy nie jest władny do merytorycznego badania decyzji oraz do ustosunkowania się do zarzutów zawartych w odwołaniu. Nie było więc podstaw do badania m.in. okoliczności zajęcia pojazdu, w tym jego wyposażenia. W piśmie procesowym z dnia [...] skarżący podał, że wyrokiem z dnia 9 lutego 200r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie sygn. akt I GSK 1447/05 uwzględnił jego skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 9 marca 2005r. sygn. akt SA/Sz 2231/03 w przedmiocie określenia długu celnego. W związku w tym zasadny jest zarzut bezprzedmiotowości postępowania w sprawie zajęcia samochodu, prowadzonego przez organy celne obu instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że kontrola sądu administracyjnego ogranicza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpatrzenia sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Dokonując takiej kontroli w stosunku do decyzji kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] Nr [...], Sąd nie stwierdził, że została ona wydana z naruszeniem prawa. Przedstawione powyżej nieprawidłowości w działaniu organu celnego I instancji w sprawie zajęcia samochodu celem zabezpieczenia ciążących na nim należności celnych i podatkowych uzasadniały konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania przez Naczelnika Urzędu Celnego. Na ocenę tego rozstrzygnięcia przez Sąd nie może mieć wpływu okoliczność, która zaistniała po wydaniu zaskarżonej decyzji, chociaż będzie miała ona niewątpliwie znaczenie dla organu celnego I instancji. Dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.