I SA/Sz 609/10

WyrokWSA w Szczecinie2011-01-26

Skład orzekający: Marian Jaździński, Anna Sokołowska, Joanna Wojciechowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe miały podstawy do odmowy przeprowadzenia wnioskowanych dowodów dotyczących ustalenia rzeczywistych cen zakupu samochodów, gdy podatnik dysponował dokumentami zakupu, a jego księgi zostały uznane za nierzetelne w zakresie przychodów?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe miały podstawy do odmowy przeprowadzenia wnioskowanych dowodów dotyczących ustalenia rzeczywistych cen zakupu samochodów. Dysponowanie przez podatnika dokumentami zakupu, które nie zostały przez niego zakwestionowane, stanowiło wystarczający dowód na okoliczność kwot nabycia. Wartość rynkowa pojazdów, ustalana dla celów podatku akcyzowego, nie miała wpływu na wysokość faktycznie zapłaconej ceny zakupu, a tym samym nie podważała rzetelności posiadanych przez podatnika dokumentów.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi spadkobierczyni podatnika na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję określającą zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. Organy podatkowe uznały, że podatnik zaniżył przychody ze sprzedaży samochodów i usług oraz koszty uzyskania przychodu. Podatnik kwestionował ustalenia organów, zarzucając naruszenie przepisów postępowania poprzez odmowę przeprowadzenia wnioskowanych dowodów, które miałyby potwierdzić niewiarygodność posiadanych przez niego dokumentów zakupu samochodów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Jaździński, Sędziowie Sędzia WSA Anna Sokołowska,, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Protokolant Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 stycznia 2011 r. w sprawie ze skargi J.C. i M.C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w S. utrzymał w mocy wydaną w dniu [...] r. decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w S. nr [...] określającą M.C. i J.C. zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. w kwocie [...] zł. Z uzasadnienia decyzji wynika, że w toku przeprowadzonego wobec M.C. i J.C. postępowania kontrolnego w zakresie prawidłowości rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za lata [...], ustalono, że J.C. zadeklarował za 2005 rok, wspólnie z małżonką M.C., dochody uzyskane w ramach prowadzonej działalności "AH" w D., opodatkowane na zasadach ogólnych. Ustalono, że podatnik w [...] r. zaniżył przychody z tytułu sprzedaży samochodów i usług związanych z ich eksploatacją na łączną kwotę [...] zł, która po pomniejszeniu o podatek od towarów i usług, w wysokości [...] zł, wyniosła [...] zł. Stwierdzono również, że podatnik zaniżył koszty uzyskania przychodu za 2005 r. łącznie o kwotę [...] zł. Powyższe ustalenia doprowadziły do określenia M.C. i J.C. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok [...] w wysokości [...] zł. Od decyzji tej J.C. wniósł odwołanie, w którym zarzucił obrazę art. 180 w zw. z art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez oddalenie swych wniosków dowodowych oraz błędne ustalenie kwoty zaniżonego dochodu za [...] rok, a tym samym błędne wyliczenie zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za [...] rok, domagając się jej uchylenia. W jego uzasadnieniu odwołujący się wskazał na to, że w toku postępowania dwukrotnie występował z wnioskiem, aby organ kontrolny zwrócił się do podmiotów, od których nabywane były przezeń samochody, z żądaniem przekazania informacji lub przesłania kserokopii umów kupna sprzedaży tychże samochodów, bowiem kwoty zakupu wynikające z posiadanych przez niego dowodów zakupu są kwotami niewiarygodnymi, o czym przekonują znajdujące się w aktach sprawy wyceny samochodów wskazane w prawomocnych decyzjach podatkowych ustalających wartości porównywalnych aut, jakich zakupu dokonał podatnik. Zaznaczył, że w załączonych decyzjach zawarta jest wycena samochodów przeprowadzona na podstawie katalogu INFO-EKSPERT/SRTSiRD, z której to wyceny każdorazowo wynika, iż wartość wymienionych we wniosku [...] samochodów było częstokroć kilkanaście razy wyższa od wartości wskazanej jako cena zakupu w dokumentach będących w posiadaniu nabywcy i stanowiących materiał dowodowy sprawy, co oznacza, jego zdaniem, iż w dokumentach tych są błędy i nieprawidłowości dotyczące cen nabycia samochodów, a to koniecznym czyniło ich potwierdzenie ze strony sprzedających. Brak sprawdzenia rzetelności posiadanych przez niego dowodów zakupu spowodował, że doszło do błędnego ze strony organu kontrolnego określenia dochodu za [...] rok, a tym samym do błędnego określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za [...] rok. W uzasadnieniu wymienionej na wstępie decyzji ostatecznej wskazano również, iż w toku toczącego się postępowania odwoławczego J.C. zmarł w dniu [...] r., co stanowiło przesłankę zawieszenia tego postępowania, które podjęte zostało z udziałem procesowym spadkobiercy zmarłego podatnika, tj. jego córki J.C. nabycie przez którą spadku z dobrodziejstwem inwentarza stwierdzone zostało prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w D. z dnia [...] r., sygn. akt [...]. Organ odwoławczy poinformował J.C. o odwołaniu złożonym w sprawie przez zmarłego podatnika oraz o możliwości złożenia odwołania także przez spadkobiercę, wobec czego w złożonym przez siebie w dniu [...] r. odwołaniu J.C. podtrzymała żądania zawarte w odwołaniu swego ojca oraz ich uzasadnienie. Rozpatrując sprawę na skutek wniesionego odwołania Dyrektor Izby Skarbowej w S. nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji, podzielając w całości dokonane przez ten organ ustalenia faktyczne oraz prawnopodatkową ich ocenę. Stwierdzono w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego, że wobec braku zgody J.C. na przesłuchanie i wobec wyrażonej przez M.C. (syna podatnika), który według zeznań świadków uczestniczył w transakcjach, odmowy złożenia zeznań, główny materiał dowodowy w sprawie stanowią zeznania nabywców towarów i usług od firmy A. w powiązaniu ze stosownymi dokumentami zakupu. W dalszej części uzasadnienia przedstawiono szczegółowo w/w dane dotyczące [...] transakcji sprzedaży (faktury, rachunki, zeznania świadków) i wskazano na ustalone przez organ faktyczne ceny sprzedaży. Jak wskazano w uzasadnieniu decyzji, dokonana analiza zebranego materiału dowodowego, z uwzględnieniem całokształtu ocenianych okoliczności w ich wzajemnym powiązaniu, doprowadziła do stwierdzenia, że zasadnie organ pierwszej instancji uznał, iż nabywcy samochodów i usług związanych z naprawą pojazdów zapłacili wyższe kwoty za zakupione towary i usługi, niż wykazane na otrzymanych fakturach i w dokumentacji podatkowej J.C., a tym samym wystawione przez Podatnika faktury nie dokumentują rzeczywistego przebiegu transakcji. Słusznie zatem, zdaniem organu odwoławczego, stwierdzono w protokole badania ksiąg, iż w świetle art. 193 ustawy Ordynacja podatkowa, księga podatkowa działalności gospodarczej J.C. za [...] r. w zakresie przychodów dotyczących opisanych w/w transakcji nie może być uznana za rzetelną. Organ odwoławczy, powołując się na przepis art. 23 § 2 ww. ustawy wyraził pogląd, że zasadnie odstąpiono w sprawie od szacowania podstawy opodatkowania, gdyż wynikające z ksiąg podatkowych dane, uzupełnione dowodami uzyskanymi w toku przeprowadzonego postępowania tj. m.in. protokołami z przesłuchań świadków (nabywców samochodów) i księgowej, dowodami wpłat za samochody, wystawionymi paragonami, które nie zostały ujęte w dokumentacji podatkowej, pozwoliły na określenie podstawy opodatkowania w sprawie. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy przywołał przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wskazujące na źródła przychodów (art. 10 ust. 1 pkt 3) oraz określające datę ich powstania (art. 14 ust. 1) i stwierdził, iż J.C. zaniżył przychody za [...] r. o łączną kwotę [...] zł. Dyrektor Izby Skarbowej w S. wskazał, że stwierdzone nieprawidłowości w zakresie przychodów za [...] r. organ kontroli skarbowej ujął w formie tabeli (str. 22-23, decyzji I instancji), wykazując [...] zł zaniżonej kwoty przychodu ze sprzedaży samochodów i usług. Z kolei ustalając przychód do podatkowania, organ kontroli skarbowej wziął pod uwagę zaniżony podatek od towarów i usług w kwocie [...] zł, wskazany w decyzji organu I instancji w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące [...] r. Ponadto wskazano w uzasadnieniu, że uwzględniając wyjaśnienia J.C. z dnia [...] r., w których wskazał on, że przychód do obliczenia dochodu za [...] r. winien być przyjęty zgodnie z podatkową księgą przychodów i rozchodów, tj. w wysokości [...] zł (k.888, t II), do prawidłowego rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych przyjęto kwotę [...] zł. Odnosząc się do kwestii kosztów uzyskania przychodów organ odwoławczy wskazał na ustalenia dotyczące dokonanych przez podatnika w [...] r. zakupów materiałów (części samochodowe i lakiery) na sumę [...] zł oraz poniesionych kosztów wynagrodzenia ([...] zł) i ubezpieczenia ([...] zł) [...] pracowników warsztatowych, co świadczy, z daniem organu, o tym, że oprócz działalności polegającej na sprzedaży samochodów Podatnik prowadził działalność w zakresie świadczenia usług remontu i naprawy samochodu. Wskazano przy tym, że fakturowana sprzedaż usług warsztatowych związanych z naprawami samochodów wynosiła [...] zł oraz że w odpowiedzi na pytanie organu, m.in. w jakim celu dokonywano zakupu materiałów, J.C. odpowiedział, że zakupu materiałów dokonywano dla potrzeb napraw samochodów, a koszty tych napraw, w niektórych przypadkach, były uwzględniane w cenie sprzedaży samochodów. Z ustaleń organu wynika również, jak wskazano w uzasadnieniu decyzji, że stwierdzone nieprawidłowości w zakresie kosztów uzyskania przychodów podatnika dotyczyły spisów z natury (na początek i koniec roku podatkowego), to jest wykazywanie w spisie samochodów pojazdów, które nie były nabyte przez podatnika w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, wykazywanie samochodów, które pomimo stwierdzonej sprzedaży nadal ujmowane były w spisie, oraz nieujmowanie samochodów, które były zakupione przez podatnika. Organ odwoławczy wyjaśnił, że całokształt zebranego materiału dowodowego w sprawie wskazuje, że prowadzonej w [...] r. księgi przychodów i rozchodów nie uznaje się za dowód w części kosztów uzyskania przychodów, w tym dotyczącej spisów z natury na początek i koniec roku podatkowego [...], opisanej szczegółowo w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (a-b na str. 23-38), co spowodowało zaniżenie kosztów uzyskania przychodów za [...] r. o kwotę [...] zł. Organ odwoławczy zauważył dalej, że uznając, iż prowadzone księgi są nierzetelne i mając jednocześnie podstawy do uzupełnienia zawartych w nich danych dowodami źródłowymi zebranymi w toku kontroli i w toku postępowania podatkowego, tj. dowodami z przesłuchania świadków (nabywców samochodów), dowodami wpłat za samochody, wystawionymi paragonami, które nie zostały ujęte w rejestrach sprzedaży, organ pierwszej instancji miał podstawy - w myśl art. 23 § 2 Ordynacji podatkowej - do odstąpienia od określenia wysokości podstawy opodatkowania w drodze oszacowania i podstawę tę ustalić w oparciu o zgromadzone dowody źródłowe. W końcowej części uzasadnienia swej decyzji organ odwoławczy odniósł się do zawartych w odwołaniach zarzutów naruszenia przepisów postępowania podatkowego poprzez zaniechanie przeprowadzenia wnioskowanych przez podatnika dowodów zmierzających do potwierdzenia kwot nabycia samochodów u ich sprzedawców. Wskazując, iż w trakcie kontroli skarbowej pełnomocnik podatnika złożył w dniu [...] r. wniosek o przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie dotyczącym uzyskania wiarygodnych kserokopii umów zakupu samochodów od kontrahentów zagranicznych w odniesieniu do [...] wskazanych przez siebie transakcji, który to wniosek zawiadomieniem organu kontroli skarbowej z dnia [...] r. został oddalony z powołaniem się na art. 188 Ordynacji podatkowej, organ odwołał się do uzasadnienia tego zawiadomienia, w którym stwierdzono, że podatnik posiada wszystkie dowody zakupu samochodów wskazanych we wniosku dowodowym, które wystawione zostały przez sprzedawców, tj. rachunki, faktury i podpisane umowy sprzedaży, zawierające niezbędne dane prawidłowego dokumentu stwierdzającego fakt dokonania operacji gospodarczej. Sam podatnik dokumenty te uznawał za prawidłowe i ujął je w prowadzonych ewidencjach stanowiących podstawę składanych przezeń deklaracji podatkowych - nie zostały one też zakwestionowane przez kontrolujących. Z odmową przeprowadzenia wnioskowanych dowodów spotkał się też kolejny wniosek dowodowy z dnia [...] r., do którego na uzasadnienie potrzeby prowadzenia wnioskowanych dowodów załączono prawomocne decyzje organów celnych dotyczące nabytych przez podatnika samochodów, w których zawarta została wycena sprowadzonych samochodów na podstawie katalogów INFOEKSPERT/SRTSiRD, a na uzasadnienie tej umowy wskazano, iż decyzje organu celnego, na które powołuje się podatnik, nie rozstrzygają o rzeczywistej cenie zakupu poszczególnych samochodów, lecz określają dla potrzeb podatkowych kwotę rezydualną podatku akcyzowego zawartego w cenie podobnego pojazdu na rynku krajowym. Organ zauważył też, iż dla określenia prawidłowej podstawy opodatkowania w podatku dochodowym od osób fizycznych bez znaczenia pozostaje wysokość cen rynkowych pojazdów samochodowych, skoro w świetle przepisów prawa podatkowego istotne są koszty poniesione rzeczywiście na zakup samochodu i faktycznie uzyskane przychody z tytułu ich sprzedaży. Końcowo wskazano również w uzasadnieniu omawianej decyzji organu odwoławczego, że mając na względzie zastrzeżenia zgłoszone przez podatnika do protokołu kontroli oraz we wniesionych odwołaniach, pismem z dnia [...] r. J.C. wezwana została do przedłożenia posiadanych dowodów o rzeczywistych cenach zakupu samochodów, w odpowiedzi na co oświadczyła, iż nie jest w posiadaniu takich dowodów, bowiem znajdują się one w posiadaniu osób i podmiotów, które były sprzedawcami samochodów. Zgłoszony przez nią ponowny wniosek o przeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie dotyczącym ustalenia rzeczywistych cen zakupu samochodów oddalony został postanowieniem organu odwoławczego z dnia [...] r. jako pozbawiony podstaw w sytuacji dysponowania przedłożonymi przez podatnika prawidłowymi dowodami zakupu samochodów. W ocenie odwołujących w sprawie niezbędnym było potwierdzenie kwot nabycia przedmiotowych samochodów u ich sprzedawców, tj. u podmiotów wymienionych we wniosku z dnia [...] r. oraz z dnia [...] r. Zaniechanie dokonania wnioskowanej czynności stanowi, zdaniem odwołujących, naruszenie art. 180 § 1 w związku z art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa. Nieuwzględnienie okoliczności, że kwoty wykazane w dowodach zakupu są niewiarygodne oznacza - ich zdaniem - że doszło do błędnego określenia wielkości dochodu, a tym samym błędnego określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za [...] r. W kierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skardze na wyżej opisaną decyzję, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, skarżące zarzuciły: - naruszenie przepisu art. 180 § 1 w związku z art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa w stopniu mającym wpływ na treść zaskarżonej decyzji, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie polegające na odmowie uwzględnienia wniosków dowodowych strony, oraz - rażące naruszenie prawa procesowego, t.j. art. 187 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa w stopniu mającym wpływ na treść zaskarżonej decyzji, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie polegające na niezebraniu całego istotnego materiału dowodowego mającego znaczenie dla sprawy, a tym samym nieustalenie stanu faktycznego sprawy. Z uzasadnienia skargi wynika, że wskazanego naruszenia przepisów postępowania podatkowego skarżąca upatruje w braku przeprowadzenia przez organy podatkowe obu instancji postępowania wyjaśniającego w zakresie dowodów wnioskowanych przez podatnika w toku postępowania przez organem kontroli skarbowej oraz - przez jego następcę prawnego w toku postępowania odwoławczego, które to dowody miałyby potwierdzić niewiarygodność zgromadzonych przez podatnika dowodów w postaci dokumentów dotyczących zawartych przezeń transakcji zakupu samochodów. Odwołując się do sformułowań zawartych w protokole z badania ksiąg i do zawartego w nim stwierdzenia, iż nie uznaje się za dowody prowadzonej przez podatnika księgi przychodów i rozchodów w części kosztów uzyskania przychodów, w tym dotyczącej spisów z natury, strona skarżąca uważa, że oznacza to, iż wbrew stanowisku organów obu instancji taka ocena prowadzonej przez podatnika ewidencji uzasadnia konieczność pominięcia jako dowodów w sprawie także dokumentów będących w posiadaniu podatnika, a dotyczących transakcji zakupu samochodów, jako dowodów nierzetelnych, a w konsekwencji konieczność zgromadzenia przez organy podatkowe dowodów rzetelnie określających przebieg transakcji, a w szczególności umówioną cenę zakupu samochodów. Odmowa przeprowadzenia dowodów na powyższą okoliczność stanowi, jej zdaniem, działanie godzące w zasadę prawdy obiektywnej zawartą w art. 122 Ordynacji podatkowej i powodujące naruszenie obowiązku zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Skarżąca uważa, iż postępowanie organów podatkowych mające na celu odmowę ustalenia ceny zakupu samochodów u ich pierwotnych właścicieli, a więc sprzedawców, cechuje brak konsekwencji w dążeniu do ustalenia stanu faktycznego sprawy w sytuacji, gdy równocześnie z nieznanych powodów organ kontroli skarbowej powziął wątpliwości co do ceny sprzedawanych przez podatnika samochodów i prowadził na tę okoliczność postępowanie dowodowe z przesłuchania świadków. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w S. wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska w sprawie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje. Skargę uznać należało za nieuzasadnioną, nie zachodzą bowiem podstawy do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja ostateczna nie odpowiada przepisom prawa. W związku z istotą występującego w rozpatrywanej sprawie sporu o prawidłowość dokonanych przez organy podatkowe ustaleń faktycznych dotyczących wysokości podstawy opodatkowania, sprowadzającą się do kwestionowania przez skarżącą spadkobierczynię podatnika dokonanie tych ustaleń w oparciu o pozostające w posiadaniu podatnika dowody określające kwoty nabycia poszczególnych używanych samochodów, obrót którymi stanowił zasadniczy przedmiot jego działalności gospodarczej, zauważyć przede wszystkim należy, że stosownie do przepisu art. 24a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307 ze zm.) osoby fizyczne (...) wykonujące działalność gospodarczą, są obowiązane prowadzić podatkową księgę przychodów i rozchodów, zwaną dalej "księgą", z zastrzeżeniem ust. 3 i 5, albo księgi rachunkowe, zgodnie z odrębnymi przepisami, w sposób zapewniający ustalenie dochodu (straty), podstawy opodatkowania i wysokości należnego podatku za rok podatkowy, w tym za okres sprawozdawczy, (...). Na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w przepisie art. 24a ust. 7 w/w ustawy, rozporządzeniem z dnia 26 sierpnia 2003 r. (Dz. U. Nr 152, poz. 1475 ze zm.) w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów, Minister Finansów określił m.in. sposób prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów, zwanej dalej "księgą", szczegółowe warunki, jakim powinna odpowiadać ta księga, aby stanowiła dowód pozwalający na określenie zobowiązań podatkowych, oraz szczegółowy zakres obowiązków związanych z jej prowadzeniem. Jak stanowi to przepis art. 193 § 1 Ordynacji podatkowej, prowadzone przez podatnika księgi podatkowe stanowią dowód tego, co wynika z zawartych w nich zapisów, o ile prowadzone są rzetelnie i w sposób niewadliwy. Za rzetelne uważa się księgi podatkowe, jeżeli dokonywane w nich zapisy odzwierciedlają stan rzeczywisty (art. 193 § 2). Ksiąg podatkowych prowadzonych nierzetelnie, a więc takich, w których zapisy nie odzwierciedlają stanu rzeczywistego, organ podatkowy nie uznaje za dowód w rozumieniu przepisu § 1, tzn. nie uznaje ich za dowód tego, co wynika z ich zapisów (art. 193 § 4), określając jednocześnie w protokole z badania ksiąg, za jaki okres i w jakiej części nie uznaje ich za taki dowód. Z kolei z art. 23 § 1 Ordynacji podatkowej wynika, iż w sytuacji, gdy dane wynikające z ksiąg podatkowych nie pozwalają na określenie podstawy opodatkowania, organ podatkowy podstawę opodatkowania określa w drodze oszacowania. Od określenia podstawy w drodze oszacowania organ podatkowy odstępuje, gdy dane wynikające z ksiąg podatkowych wraz z uzupełniającymi je dowodami uzyskanymi w toku postępowania pozwalają na określenie podstawy opodatkowania (art. 23 § 2 tejże Ordynacji). Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, prowadzone przez zmarłego podatnika księgi podatkowe dla podatku dochodowego uznane zostały za nierzetelne, a tym samym za niestanowiące dowodu tego co wynika z ich zapisów, a to wobec stwierdzenia, że zawarte w nich zapisy dotyczące przychodów dotyczących sprzedaży samochodów okazały się zapisami nie odzwierciedlającymi rzeczywistej wielkości (wartości) sprzedaży samochodów, stwierdzonej w oparciu o przeprowadzone w toku postępowania dowody z przesłuchania osób będących ich nabywcami. Stwierdzenie nierzetelności zapisów w prowadzonej ewidencji we wskazanym zakresie nie oznaczało jednak nierzetelności wszystkich danych tam zapisanych, co zasadnie organy podatkowe uznały za podstawę do odstąpienia od ustalania podstawy opodatkowania w drodze oszacowania i dokonania tego ustalenia na podstawie niekwestionowanych danych wynikających z tejże ewidencji oraz uzupełniających je dowodów zgromadzonych w toku postępowania, tj. głównie na podstawie zeznań osób będących nabywcami samochodów oraz na podstawie posiadanych przez podatnika dokumentów źródłowych dotyczących zakupu tychże samochodów, do zakwestionowania wiarygodności których organy podatkowe nie znalazły podstaw. W kontekście zarzutów skargi zauważyć też należy, że prawdziwość materialna i formalna dostarczonych przez podatnika dokumentów dotyczących zakupu samochodów nie była w toku postępowania podatkowego kwestionowana przez niego samego, nie jest też w istocie kwestionowana przez skarżące. Oparcie się zatem przez organy podatkowe na tych dokumentach przy ustalaniu kwoty nabycia, jako jednego z dwóch elementów kształtujących rzeczywisty dochód, nie sposób uznać za działanie naruszające, jak to wywodzi się w skardze, zasadę prawdy obiektywnej (art. 122 Ord. pod.) i prowadzące do zaniechania obowiązku zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego sprawy (art. 187 § 1 Ord. pod.). Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organy podatkowe przepisu art. 180 Ordynacji podatkowej, stanowiącego o tym, iż jako dowód w postępowaniu podatkowym należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, koniecznym jest zauważyć, że zgodnie z art. 188 tejże Ordynacji żądanie strony przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Zawarty w skardze zarzut naruszenia art. 180 Ordynacji podatkowej sprowadza się do zarzutu bezzasadnej odmowy przeprowadzenia przez organy podatkowe czynności wyjaśniających mających polegać na wystąpieniu do podmiotów będących dostawcami nabytych przez podatnika samochodów z żądaniem udzielenia informacji lub nadesłania kopii stosownych dokumentów w celu stwierdzenia wysokości cen zakupionych samochodów, w sytuacji, gdy ceny zakupu wynikające z dowodów źródłowych znajdujących się w posiadaniu podatnika odbiegają rażąco od wartości rynkowej podobnych pojazdów na rynku krajowym, określonej na podstawie profesjonalnego katalogu przez organy celne w decyzjach dotyczących podatku akcyzowego, załączonych do pisma zawierającego żądanie przeprowadzenia takich czynności. W związku z tym zarzutem zauważyć należy przede wszystkim, iż przywoływane na uzasadnienie w/w wniosku dowodowego decyzje organu celnego wydane zostały - jak to wynika z ich treści - na skutek wniosku podatnika w przedmiocie zwrotu uiszczonych przez niego kwot podatku akcyzowego zadeklarowanego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia używanych samochodów osobowych oraz że wydane w tym przedmiocie rozstrzygnięcia poprzedzone zostały ustaleniem przez podejmujące je organy tzw. rezydualnej kwoty podatku akcyzowego zawartej w cenie podobnych pojazdów pozostających w obrocie krajowym, dla określenia której istotnym było ustalenie krajowej wartości rynkowej tychże pojazdów. Jest oczywistym, że ustalenie wartości rynkowej dla samochodu osobowego podobnego do będącego przedmiotem wewnątrzwspólnotowego nabycia dokonanego przez podatnika w rozpatrywanej sprawie, pozostaje bez jakiegokolwiek związku przyczynowo-skutkowego z wysokością ceny, jaka została zapłacona przy tym nabyciu. Tak więc, wskazywana w decyzjach organów celnych wartość katalogowa pojazdów podobnych do nabytych wewnątrzwspólnotowo przez podatnika nie poddaje bynajmniej w wątpliwość rzetelności dowodów dokumentujących to nabycie i wskazujących na określoną kwotę zakupu. Brak przesłanek do kwestionowania rzetelności tych dowodów, przez samego podatnika uznanych za stanowiące podstawę zapisów w prowadzonej przezeń ewidencji, oznacza, że dowody te są dowodami wystarczająco stwierdzającymi wielkości poszczególnych kwot nabycia samochodów, a zatem odmowa ze strony organów podatkowych przeprowadzenia dowodów mających potwierdzać te samą okoliczność nie stanowi naruszenia art. 180 i art. 188 Ordynacji podatkowej. Nie znajdując w tych warunkach podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja ostateczna wydana została z naruszeniem wskazanych w skardze przepisów postępowania, względnie, że uchybia ona innym przepisom postępowania w stopniu co najmniej mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo że narusza przepisy prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy, stosownie do przepisu art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 151, poz. 1270 ze zm.) orzec należało o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło