I SA/Sz 609/16

Dnia 20 lipca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA – Kazimierz Maczewski po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 lipca 2016 r. wniosku B. W.D. o wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w S. z dnia [...] r. nr [...] oraz zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w S. w sprawie ze skargi B.W.D. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłego członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości w podatku od towarów i usług wraz z odsetkami za zwłokę p o s t a n a w i a: odmówić wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w S. z dnia [...] r. nr [...] oraz zaskarżonej decyzji. B. W.D., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, pismem z dnia 12 maja 2016 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłego członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości w podatku od towarów i usług wraz z odsetkami za zwłokę. W skardze Strona wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w S. z dnia [...] r. nr [...] przez organ podatkowy albo sąd, w przypadku nieuwzględnienia wniosku przez organ. Skarżący wskazał, że jego wniosek jest uzasadniony z uwagi na dopuszczenie się przez organy podatkowe oczywistej obrazy przepisów postępowania podatkowego oraz przepisów prawa materialnego w toku prowadzonego postępowania, co szczegółowo opisano w skardze. Jak wynika z akt sprawy postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Celnej w S. odmówił wstrzymania ww. decyzji z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2016.718 ze zm.) - zwanej dalej: "p.p.s.a.", wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jak stanowi art. 61 § 3 zdanie pierwsze p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu w całości lub części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Stosownie do art. 61 § 5 p.p.s.a., postanowienie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji, sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym. Biorąc pod uwagę powyższe, w pierwszej kolejności należy wskazać, że w skardze sformułowano wniosek o wstrzymanie wykonalności decyzji organu I instancji. Zgodnie ze wskazanym wyżej art. 61 § 3 p.p.s.a. - sąd administracyjny może orzec o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 tego artykułu. Możliwe jest zatem udzielenie ochrony tymczasowej jedynie do takich aktów lub czynności, które objęte są zakresem kontroli działalności administracji publicznej sprawowanej przez sądy administracyjne. Nadto, wstrzymanie wykonania dotyczy aktu zaskarżonego lub aktu wydanego w granicach sprawy. Oznacza to, że treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. objęte będą akty wydane w pierwszej instancji, a także akty w stosunku do których toczy się postępowanie w trybie nadzwyczajnym lub w trybie autokontroli (zob. B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 169). Objęta wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzja organu I instancji, została uchylona w części dotyczącej przeniesienia odpowiedzialności za zaległość podatkową "[...]" Sp. z o.o. na M. D. oraz w części dotyczącej przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie za odsetki od zaległości podatkowej liczone za okres od dnia 18.09.2009 r. do dnia wydania decyzji i w tym zakresie umorzono postępowanie, a w pozostałym zakresie została utrzymana w mocy przez zaskarżoną decyzję organu II instancji. Decyzje organu I instancji – co do zasady – nie podlegają wykonaniu, gdyż zgodnie z art. 239a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U.2015.613 ze zm.), decyzja nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Wstrzymanie wykonania decyzji organu II instancji powoduje natomiast, że nie podlega wykonaniu decyzja organu I instancji, ponieważ wykonalność decyzji organu I instancji jest ściśle związana z wykonalnością decyzji organu II instancji. Decyzja organu I instancji z momentem zakwestionowania jej wniesionym odwołaniem nie uzyskała waloru wykonalności. Taki walor uzyskała natomiast ostateczna decyzja organu II instancji w momencie jej wydania. Dopiero utrzymanie w mocy przez organ odwoławczy decyzji organu I instancji powoduje, iż decyzja ta wywołuje skutki prawne w niej określone. Wykonalność decyzji organu I instancji jest zatem ściśle związana z wykonalnością decyzji organu II instancji (por. postanowienie WSA w Szczecinie z 13 listopada 2015 r., sygn. akt II SA/Sz 1315/15). W tej sytuacji, gdyby Sąd uwzględnił wniosek Skarżącego o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji, to w obrocie prawnym pozostałaby decyzja, o tożsamej treści (w części nieuchylonej, która dotyczy Skarżącego). Dlatego też Sąd potraktował wniosek Skarżącego o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji, również jako wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Przechodząc do oceny zasadności wniosku wskazać należy, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd może nastąpić wyłącznie na wniosek skarżącego, co oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku powinno więc odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Natomiast brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. Sąd bowiem nie jest zobowiązany ustalać ww. okoliczności we własnym zakresie, gdyż w istocie sprowadzałby się do uzupełniania za stronę skarżącą uzasadnienia wniosku. To w interesie strony leży bowiem takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, aby powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. (por. postanowienie NSA z dnia 29 maja 2009 r. I FZ 148/09). Rozpoznawany wniosek powyższych wymogów nie spełnia, gdyż Skarżący nie zawarł żadnych twierdzeń odnoszących się wprost do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący nie powołał się także na żadne konkretne fakty i zdarzenia, które świadczyłyby o tym, że wstrzymanie wykonania wskazanej decyzji byłoby uzasadnione, umieszczając jedynie w treści skargi wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji. Sąd zauważa bowiem, że podnoszona przez Skarżącego okoliczność, że decyzja została wydana w wyniku naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania nie może być brana przez Sąd pod uwagę przy orzekaniu w zakresie środka ochrony tymczasowej, jaki przewiduje art. 61 § 3 p.p.s.a. Na tym etapie postępowania sąd administracyjny nie ocenia bowiem merytorycznych zarzutów zawartych w skardze, gdyż niweczyłoby to sądową kontrolę legalności aktu administracyjnego, jakim jest zaskarżona w sprawie decyzja. W tym stanie sprawy, Sąd na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Wszystkie cytowane orzeczenia są dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl.