I SA/Sz 619/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska, Sędziowie Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk (spr.),, Asesor WSA Kazimierz Maczewski, Protokolant Karolina Borowska, po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za [...] rok 1. u c h y l a zaskarżone postanowienie 2. z a s ą d z a od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Postanowieniem z dnia [...]r. nr [...], wydanym na podstawie art. 228 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że odwołanie od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...]r. nr [...] w sprawie ustalenia podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodu za [...] rok zostało wniesione z uchybieniem terminu określonego w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu tego postanowienia organ odwoławczy wskazał, że decyzją z dnia [...] r., o wskazanym powyżej numerze, Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej ustalił J. K. podatek dochodowy od osób fizycznych od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów za [...] rok w kwocie [...] zł. Decyzja ta wysłana została listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru do pełnomocnika skarżącej – H. K. na podany w pełnomocnictwie adres, tj.: Biuro Obsługi Finansowo - Podatkowej i Szkoleń "D", ul. [...] Na okoliczność doręczenia tej decyzji, na odesłanym na adres nadawcy przez Urząd Pocztowy Nr 10 w K. druku "potwierdzenie odbioru" umieszczone zostały następujące zapisy: - pod datą [...]r. adnotacja doręczyciela - "adresat odmówił przyjęcia listu", - pod datą [...]r. czytelny podpis pełnomocnika – H. K., potwierdzający osobiste odebranie przez nią przesyłki. W dalszym ciągu uzasadnienia omawianej decyzji podano, że nie zgadzając się z wymienioną decyzją organu kontroli skarbowej pełnomocnik skarżącej, pismem z dnia [...]r. (data stempla pocztowego), złożyła odwołanie. Dyrektor Izby Skarbowej, mając na uwadze, że: - stronie przysługuje prawo wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji stronie, - jeżeli adresat odmawia przyjęcia pisma przesłanego mu przez pocztę uznaje się, że pismo doręczone zostało w dniu odmowy jego przyjęcia przez adresata, stwierdził, że czternastodniowy termin do złożenia odwołania upłynął z dniem [...]r. Odwołanie zostało natomiast wniesione w dniu [...] r., a więc, po terminie przewidzianym do jego wniesienia. Z uwagi na powyższe, jak i mając na względzie, że strona nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu, organ odwoławczy wydał zaskarżone postanowienie. W skardze pełnomocnik skarżącej wniosła o uchylenie ww. postanowienia, zarzucając organowi odwoławczemu naruszenie przepisów prawa, tj.: art. 120, art. 122, art. 125 § 2, art. 139, art. 145 § 2, art. 148 § 1 w powiązaniu z art. 148 § 2, art. 150, art. 152 § 1, art. 187, art. 194 § 3 oraz art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że Dyrektor Izby Skarbowej pominął w sprawie bardzo istotne przepisy Ordynacji podatkowej, tj.: art. 148 § 2 pkt 2, art. 150 i art. 152 § 1, regulujące kwestię doręczeń oraz nie przeprowadził postępowania dowodowego na okoliczność, czy adnotacja doręczyciela na potwierdzeniu odbioru jest zgodna z prawdą. Wątpliwości co do prawidłowości tego zapisu uzasadnia fakt, że skarżąca 1 kwietnia 2004 r. i w ciągu kilku następnych dni nie była nieobecna w miejscu pracy z powodu udziału w szkoleniu, o czym informowała prowadzącą sprawę pracownicę Urzędu Kontroli Skarbowej. Ponadto, pełnomocnik skarżącej podniosła, iż jako doradca podatkowy zobowiązana jest do zachowania tajemnicy odnośnie prowadzonych spraw, w związku z czym nie upoważniła żadnej ze swoich pracownic do odbioru korespondencji, dotyczącej spraw, w których jest pełnomocnikiem. W skardze wskazano też, że w niniejszej sprawie bardzo istotny jest przepis art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej, który stanowi o pozostawieniu pisma w aktach sprawy, co dotyczyć może tylko pisma nieodebranego, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Na poparcie swojego stanowiska pełnomocnik skarżącej przytoczył orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 maja 2000 r. - sygn. akt SA/Sz 564/00 oraz na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 czerwca 1986r. - sygn. akt III ARN 7/86. Pełnomocnik skarżącej wyjaśniła także, że wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania nie został złożony, gdyż, w jej ocenie, nie miało miejsca uchybienie tego terminu. Dodatkowo w skardze wskazano na naruszenie przez organ odwoławczy przepisu art. 139 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia po 2 miesiącach i 15 dniach od dnia złożenia odwołania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej, po ponownej analizie okoliczności sprawy i obowiązujących przepisów prawnych, podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Skarga zasługuje częściowo na uwzględnienie. Na wstępie rozważań przytoczyć należy, znajdujące zastosowanie w niniejszej sprawie, przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). Stosownie do art. 145 § 1 ww. ustawy pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela – temu przedstawicielowi. Zgodnie natomiast z art. 148 § 1 pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Pisma mogą być również doręczane w siedzibie organu podatkowego bądź w miejscu pracy adresata osobie upoważnionej przez pracodawcę do odbioru korespondencji (art. 148 § 2). Zakres stosowania przytoczonego powyżej przepisu jest ograniczony tylko do uczestników postępowania, będących osobami fizycznymi, a więc do stron, pełnomocników stron, świadków, itp. Jeżeli adresat odmawia przyjęcia pisma przesłanego mu przez pocztę lub w inny sposób, pismo zwraca się nadawcy z adnotacją o odmowie jego przyjęcia i datą odmowy. Pismo to wraz z adnotacją włącza się do akt sprawy (art. 153 § 1). W takim przypadku uznaje się, że pismo zostało doręczone w dniu odmowy jego przyjęcia przez adresata. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że decyzja organu pierwszej instancji prawidłowo skierowana została na, podany przez pełnomocnika skarżącej w złożonym pełnomocnictwie, adres. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru tej przesyłki, jak podkreślono w zaskarżonym postanowieniu, zamieszczone zostały dwa zapisy, tj.: pod datą 1 kwietnia 2004 r. adnotacja doręczyciela - "adresat odmówił przyjęcia listu", a pod datą 13 kwietnia 2004 r. czytelny podpis pełnomocnika – H. K., potwierdzający osobiste odebranie przez nią przesyłki. Powyższe adnotacje,w świetle przytoczonego powyżej przepisu art. 153 Ordynacji podatkowej, wskazują na nieprawidłowe postępowanie doręczyciela pocztowego, albowiem odmowa przyjęcia pisma przez adresata skutkować powinna zwrotem przesyłki do nadawcy, po uprzednim zamieszczeniu właściwej adnotacji, a nie pozostawianiem awiza, jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie. Fakt pozostawienia awiza przez doręczyciela, na podstawie którego w dniu 13 kwietnia 2004 r. pełnomocnik skarżącej odebrała decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] r. nasuwa wątpliwości, co do prawidłowości adnotacji z dnia 1 kwietnia 2004 r., co w ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie nakładało na organ odwoławczy obowiązek przeprowadzenia w tym zakresie postępowania wyjaśniającego. Zgodnie bowiem z naczelną zasadą postępowania, tj. zasadą prawdy obiektywnej, uregulowaną w art. 122 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy zobowiązany jest do "wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisów prawa" (W. Dawidowicz - "Ogólne postępowanie administracyjne. Zarys systemu", PWN, Warszawa 1962, str. 108). Realizacja tej zasady ma ścisły związek z realizacją zasady praworządności (art. 120) albowiem prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy jest niezbędnym elementem prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego. Tak więc, dopiero po przeprowadzeniu przez organ odwoławczy postępowania, celem wyjaśnienia prawidłowości i prawdziwości zapisów zamieszczonych przez doręczyciela na zwrotnym poświadczeniu odbioru spornego pisma możliwe będzie ustalenie właściwej daty doręczenia decyzji organu kontroli skarbowej pełnomocnikowi skarżącej, a następnie zajęcie stanowiska w przedmiocie stwierdzenia, czy w tej sprawie nastąpiło uchybienie do wniesienia odwołania uzasadniające wydanie postanowienia na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, czy też doręczenie nastąpiło w dniu 13 kwietnia 2004 r., a zatem odwołanie wniesione zostało w terminie. Z tego też względu stwierdzić należy, że zarzuty podniesione w skardze, a dotyczące naruszenia przez organ odwoławczy przepisów wyrażonych w art. 120 i 122 Ordynacji podatkowej, zasługują na uwzględnienie. Mając zatem na uwadze podniesione powyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie – na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji, jako wydanej z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 200 tej ustawy.