I SA/Sz 625/10
PostanowienieWSA w Szczecinie2011-12-16
Skład orzekający: Sędzia WSA – Alicja Polańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, złożony po prawomocnym rozpoznaniu wniosku w tym samym przedmiocie, może zostać rozpoznany, jeśli skarżący nie wykazał istotnej zmiany swojej sytuacji majątkowej lub rodzinnej?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, złożony po prawomocnym rozpoznaniu wniosku w tym samym przedmiocie, podlega pozostawieniu bez rozpoznania, jeśli skarżący nie wykazał istotnej zmiany swojej sytuacji majątkowej lub rodzinnej w stosunku do tej, która była podstawą poprzedniego rozstrzygnięcia. Okoliczności podnoszone we wniosku, które były już znane sądowi i sądowi kasacyjnemu przy poprzednich rozstrzygnięciach, nie uzasadniają ponownego przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący L.G. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Celnej. W trakcie postępowania wielokrotnie wnosił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, jednak jego wnioski były odrzucane lub pozostawiane bez rozpoznania z powodu braku wykazania istotnej zmiany sytuacji majątkowej lub braku przedstawienia wiarygodnych dokumentów. Zarówno WSA, jak i NSA konsekwentnie odmawiali przyznania prawa pomocy, wskazując na nierzetelność oświadczeń skarżącego i wybiórcze przedstawianie dokumentów. Ostatecznie, kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy został pozostawiony bez rozpoznania z powodu braku wykazania nowych okoliczności.Rozstrzygnięcie
Pozostawiono bez rozpoznania wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 16 grudnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Sędzia WSA – Alicja Polańska po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L.G. z dnia 29 listopada 2011 r. w przedmiocie zmiany prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 25 października 2010 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym p o s t a n a w i a: pozostawić bez rozpoznania wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
W dniu 26 lipca 2010 r. L.G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w S. z dnia [...] Nr [...].
W dniu 9 września 2010 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Postanowieniem z dnia 25 października 2010 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Od postanowienia tego skarżący złożył sprzeciw. W wyniku rozpoznania sprzeciwu, postanowieniem z dnia 14 marca 2011 r. sąd odmówił zmiany prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 25 października 2010 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, uznając, iż skarżący nie wykazał, że po wydaniu prawomocnego postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy jego sytuacja majątkowa i rodzinna uległa istotnej zmianie w stosunku do tej, jaka została wykazana we wniosku z dnia 9 września 2010 r. i, że nie zachodzą określone w art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przesłanki konieczne dla dokonania zmiany prawomocnego postanowienia w tym zakresie.
Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie z dnia 8 kwietnia 2011 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Do zażalenia załączył zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy w S. potwierdzające, że jest zarejestrowany jako bezrobotny i od dnia 9 lipca 2010 r. nie posiada prawa do zasiłku. Nadto, przedstawił wyciąg bankowy wykazujący dochody swoich rodziców z którego wynika, że jego ojciec otrzymuje świadczenie w wysokości [...] zł, a matka w wysokości [...] zł. Wskazał także, że siostra jest bezrobotna.
W wyniku rozpoznania zażalenia skarżącego, Naczelny Sąd Administracyjny prawomocnym postanowieniem z dnia 18 maja 2011 r. oddalił zażalenie skarżącego. W uzasadnieniu postanowienia sąd ten podniósł, że zgodzić należy się z sądem I instancji, że skoro skarżący mimo ponawianych wezwań nie przedstawił pełnej dokumentacji dotyczącej jego sytuacji majątkowej, to sąd rozpoznający wniosek nadal nie miał podstaw do oceny, czy skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, sąd I instancji zasadnie stwierdził, iż w sprawie nie wystąpiły takie okoliczności, które uzasadniałyby zmianę stanowiska sądu zajętego w postanowieniu z dnia 25 października 2010 r. i przyznanie mu prawa pomocy w żądanym zakresie.
Odnosząc się natomiast do faktu złożenia (wraz z zażaleniem) dokumentów dotyczących sytuacji majątkowej skarżącego i jego rodziny, sąd kasacyjny zauważył, że skarżący wykonuje wezwania sądu nie tylko po terminie, ale i wybiórczo. Nadal bowiem brak jest danych dotyczących choćby orientacyjnie miesięcznych wydatków rodziny i informacji co do posiadanej przez skarżącego działki dla oceny, czy możliwe jest poniesienie przez skarżącego jakichkolwiek kosztów postępowania, ewentualnie w jakim zakresie, bez uszczerbku dla utrzymania skarżącego i jego rodziny.
Zarządzeniem z dnia 4 lipca 2011 r. Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł w terminie dni 7 z pouczeniem, że niezastosowanie się do tego wezwania spowoduje odrzucenie skargi. Skarżący wpisu nie uiścił, a w kolejnym wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 22 i 29 lipca 2011 r., poza zarzutami dotyczącymi sposobu funkcjonowania Poczty Polskiej, wskazał, że ojciec pobiera emeryturę w kwocie [...] zł brutto, matka w kwocie [...] zł brutto, a nadto, że koszty leczenia (bez wskazania kogo dotyczą) wynoszą [...] zł, koszty utrzymania mieszkania [...] zł, a pozostały koszty [...] zł. Do tego wniosku skarżący załączył zaświadczenia Powiatowego Urzędu Pracy w S. o pozostawaniu bezrobotnym bez prawa do zasiłku swoim oraz siostry; ponadto, wskazał, że działka budowlana jest w komorniczej egzekucji.
Postanowieniem z dnia 23 sierpnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie pozostawił bez rozpoznania wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym z dnia 22 i 29 lipca 2011 r., wskazując, że wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony po raz kolejny w sprawie, a po wezwaniu skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi, nie może podlegać rozpoznaniu, gdyż wniosek w tym samym przedmiocie został już prawomocnie rozpoznany postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 14 marca 2011 r. Natomiast, załączone do wniosku dokumenty dotyczące wysokości świadczeń emerytalnych rodziców skarżącego znane były sądowi w dacie podejmowania rozstrzygnięcia w dniu 14 marca 2011 r., jak również Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu podejmującemu rozstrzygnięcie w dniu 18 maja 2011 r. Także informacja o posiadaniu przez skarżącego i jego siostrę statusu bezrobotnych bez prawa do zasiłku znana już była obu ww. sądom.
Ponadto, sąd wskazał, że skarżący nadal, pomimo podnoszenia tej okoliczności, jako przesłanki nieuwzględnienia jego wniosku o przyznanie prawa pomocy w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 14 marca 2011 r. oraz ponowionej w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2011 r., nie przedstawił wiarygodnych dokumentów o wydatkach rodziny, poza ogólnikowym wskazaniem, że wynoszą one łącznie [...] zł (koszty leczenia [...] zł, koszty mieszkania [...] zł, pozostały koszty [...] zł), ani też wiarygodnej informacji o stanie prawnym posiadanej przez niego działki budowlanej. Ogólnikowa informacja, że działka ta jest w komorniczej egzekucji nie wyjaśnia jej stanu prawnego.
W tej sytuacji, na podstawie art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniosek o przyznanie prawa pomocy pozostawiono bez rozpoznania w pkt 1 postanowienia, gdyż skarżący nie przedstawił żądanych już poprzednio informacji dotyczących sytuacji finansowej i zdrowotnej jego i rodziny.
Ponadto, w pkt 2 postanowienia Sąd skargę odrzucił, gdyż skarżący nie uiścił wpisu od skargi.
W wyniku rozpoznania zażalenia skarżącego na to postanowienie w pkt 1, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 12 października 2011 r., sygn. akt I GZ 154/11 oddalił zażalenie, podnosząc, że, cyt.: "Sąd pierwszej instancji prawidłowo stwierdził, że L.G. nie przedstawił wiarygodnych dokumentów o wydatkach rodziny, poza ogólnikowym wskazaniem, że wynoszą one łącznie [...] zł. Nie wskazał również wiarygodnej informacji o stanie prawnym posiadanej przez niego działki budowlanej. Wciąż więc pozostaje aktualna ocena wyrażona przez WSA w Szczecinie w postanowieniu z dnia 14 marca 2011 r., utrzymanej następnie przez NSA w postanowieniu z dnia 18 maja 2011 r., że skarżący wykonuje wezwania sądu dotyczącej jego sytuacji materialnej nie tylko po terminie, ale i wybiórczo. Nadal brak jest danych dotyczących miesięcznych wydatków rodziny skarżącego oraz informacji co do posiadanej przez niego działki. Powyższe uniemożliwia ocenę, czy możliwe jest poniesienie przez L.G. jakichkolwiek kosztów postępowania ewentualnie w jakim zakresie - bez uszczerbku dla utrzymania skarżącego i jego rodziny. Nie ulega ona zmianie w związku z tym, że skarżący do ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy dołączył dokumenty źródłowe w postaci zaświadczenia z Powiatowego Urzędu Pracy w S. z dnia 19 lipca 2011 r., oraz z dnia 28 lipca 2011 r., (k. 111 i 112 akt sądowych) wskazujące, iż skarżący wraz z siostrą jest zarejestrowany jako bezrobotny oraz, że nie posiada on prawa do zasiłku. Jak słusznie bowiem zauważył Sąd pierwszej instancji analiza przedkładanych przez skarżącego - w niniejszym postępowaniu - dokumentów prowadzi do wniosku o nierzetelności oświadczeń L.G. o braku środków finansowych na uiszczenie wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł. Z tych względów, nie można było uznać, aby skarżący w ponownym wniosku o przyznanie prawa pomocy wykazał zmianę okoliczności odnośnie jego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, których waga przemawiałaby za zmianą dotychczasowego rozstrzygnięcia i przyznaniem skarżącemu prawa pomocy w żądanym zakresie. Zasadna zatem była ponowna odmowa przyznania jej prawa pomocy.".
Następnie, postanowieniem z dnia 23 listopada 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę kasacyjną skarżącego od ww. postanowienia z dnia 23 sierpnia 2011 r. zamieszczonego w pkt 2 w przedmiocie odrzucenia skargi skarżącego, gdyż skarżący sporządził skargę kasacyjną osobiście, czym naruszył przepisy art. 175 § § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W kolejnym wniosku z dnia 29 listopada 2011 r. skarżący wniósł o ponowne przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym podnosząc, że jego stan zdrowotny uległ zmianie, jest bezrobotny bez prawa do zasiłku, a działka podlega egzekucji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Kolejny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy należało pozostawić bez rozpoznania, gdyż nie można uznać, aby skarżący w tym wniosku wykazał zmianę okoliczności odnośnie do jego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, których waga przemawiałaby za zmianą dotychczasowego rozstrzygnięcia i przyznaniem skarżącemu prawa pomocy w żądanym zakresie.
Podnoszone przez skarżącego okoliczności o złym stanie zdrowia, o posiadaniu przez skarżącego statusu bezrobotnego bez prawa do zasiłku oraz o prowadzonej egzekucji do działki znane już były zarówno sądowi i instancji, jak też sądowi kasacyjnemu, a skarżący w żaden sposób ponownie nie uprawdopodobnił nawet podnoszonych okoliczności co do stanu zdrowia, kosztów leczenia i pozostałych kosztów utrzymania.
W tej sytuacji, na podstawie przepisu art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniosek o przyznanie prawa pomocy pozostawiono bez rozpoznania, gdyż skarżący nie przedstawił żądanych nowych, ani też już uprzednio żądanych od niego informacji dotyczących sytuacji finansowej i zdrowotnej jego i rodziny.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło