I SA/Sz 626/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Bolesław Stachura Sędzia WSA Ewa Wojtysiak po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu [...] listopada 2021 r. sprawy ze skargi K. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarachowania wpłaty oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...].06.2021 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: "Kolegium") utrzymało w mocy, wydane wobec [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą [...] (dalej: "Spółka", "Skarżąca"), postanowienie Marszałka Województwa [...] (dalej także: "organ I instancji") z dnia [...].05.2021 r., nr [...], o sposobie zarachowania wpłaty dokonanej po terminie. Zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm. – dalej: "k.p.a."), art. 55 § 2 i art. 62 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm. – dalej: "O.p.") oraz art. 40cb ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (Dz. U. z 2020 r., poz. 1140 ze zm. – dalej: "u.g.o."), w następującym stanie faktycznym. W dniu [...].05.2021 r. na rachunek bankowy Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] zostały przekazane przez Urząd Marszałkowski Województwa [...] wpłaty, jakie wpłynęły od Spółki tytułem opłat recyklingowych. Marszałek Województwa [...] w dniu [...].05.2021 r. wydał postanowienie nr [...], w którym zarachował otrzymane wpłaty w ten sposób, że z kwoty należności: - [...] zł, co do której termin płatności upływał [...].03.2020 r., na należność główną zaliczono [...] zł, a na odsetki [...] zł (odsetki liczone od [...].03.2020 r.), - [...] zł, co do której termin płatności upływał [...].04.2020 r., na należność główną zaliczono [...] zł, a na odsetki [...] zł (odsetki liczone od [...].04.2020 r.), - [...] zł, co do której termin płatności upływał [...].07.2020 r., na należność główną zaliczono [...] zł, a na odsetki [...] zł (odsetki liczone od [...].07.2020 r.), - [...] zł, co do której termin płatności upływał [...].10.2020 r., na należność główną zaliczono [...] zł, a na odsetki [...] zł (odsetki liczone od [...].10.2020 r.). W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że uiszczona po terminie opłata staje się zaległością podatkową, od której podatnik winien uiścić odsetki bez wezwania. Jeśli dokonana wpłata nie pokrywa zaległości podatkowej wraz z odsetkami, wpłatę zalicza się proporcjonalnie na poczet należności głównej oraz odsetek liczonych za zwłokę naliczonych na dzień zapłaty. Pismem z dnia [...].05.2021 r. Spółka złożyła zażalenie na postanowienie organu I instancji, zarzucając naruszenie: a) art. 53 § 1 O.p., poprzez niezasadne naliczenie odsetek od zaległości, podczas gdy zaległość nie powstała, b) art. 55 § 2 O.p., poprzez błędne zaliczenie wpłaty w związku z tym, że zaległość podatkowa nie powstała, c) art. 59 § 1 pkt 1 O.p., poprzez jego niezastosowanie, d) art. 62 § 4 O.p., poprzez bezzasadne wydanie postanowienia o zaliczeniu wpłaty w sytuacji, gdy zaległość podatkowa nie powstała, e) art. 40cb u.g.o., poprzez uznanie, że nastąpiła zaległość podatkowa, podczas gdy pieniądze wpłacone na niewłaściwe konto powinny zostać przekazane na rachunek budżetu Państwa, a zatem Spółka wywiązała się ze swojego obowiązku, f) art. 53a u.g.o., poprzez brak współpracy pomiędzy Marszałkami Województwa [...] oraz [...] Z uwagi na powyższe, Spółka wniosła o uchylenie postanowienia o zarachowaniu wpłaty a w przypadku nieuwzględnienia zarzutów zażalenia - o umorzenie naliczonych odsetek od zaległości. W uzasadnieniu Spółka wskazała, że omyłkowo wpłaciła pobraną opłatę recyklingową na konto niewłaściwego Urzędu Marszałkowskiego, tj. [...] Urzędu Marszałkowskiego. Jednakże skoro marszałek województwa jest jedynie organem pośredniczącym we wpłacie do budżetu Państwa, to Spółce nie powinny zostać naliczone odsetki, ponieważ opłaty zostały wniesione w odpowiednim terminie na konto [...] Urzędu Marszałkowskiego. Skarb Państwa nie doznał tym samym uszczerbku finansowego. Postanowieniem z dnia [...].06.2021 r. Kolegium utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że w myśl art. 51 § 1 O.p., który ma zastosowanie do opłat recyklingowych na mocy odesłania zawartego w art. 40d u.g.o., zaległością podatkową jest podatek niezapłacony w terminie płatności. Zdaniem Kolegium, przepisu tego jednak nie można odczytywać w oderwaniu od przepisów ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, tj. art. 40a, art. 40c oraz art. 8 pkt 7 lit. ba u.g.o., które wskazują na to, że istotnym składnikiem ciążącego na podatniku obowiązku jest miejsce jego wykonania. Odwołując się do brzmienia ww. przepisów u.g.o., Kolegium stwierdziło, że jeżeli organem podatkowym w przypadku opłat recyklingowych pobieranych na terenie województwa [...] jest Marszałek Województwa [...], który jest zobowiązany prowadzić specjalny rachunek bankowy w celu gromadzenia i przekazywania wpływów z tytułu opłaty recyklingowej oraz dodatkowej opłaty recyklingowej, to opłata winna być wniesiona na ten właśnie rachunek bankowy. Wniesienie opłaty na rachunek bankowy innego organu podatkowego nie powoduje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego. W ocenie Kolegium, pominięcie przy dokonywaniu wykładni art. 51 O.p. kwestii miejsca wykonania ciążącego na podatniku obowiązku, oznaczałoby, że do części norm prawnych określających obowiązki podatnika nie odnosiłaby się swoista sankcja dyscyplinująca w postaci zapłaty odsetek w wypadku powstania zaległości podatkowej. Byłyby to zatem normy tzw. puste. Prawidłowe wykonanie obowiązku podatkowego polega nie tylko na zapłacie podatku w prawidłowej wysokości w ustawowym terminie, ale podatek ten winien być wpłacony również na rachunek właściwego miejscowo organu podatkowego. W konsekwencji Kolegium uznało, że organ I instancji w sposób prawidłowy uznał, że opłaty recyklingowe należne od Spółki wpłynęły po ustawowym terminie, stąd należało naliczyć od nich należne odsetki za zwłokę. Odnosząc się z kolei do wniosku o umorzenie odsetek, Kolegium wyjaśniło, że nie jest właściwe do jego rozpatrzenia. W tym zakresie właściwy jest Marszałek Województwa [...] Spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...] skargę na postanowienie Kolegium, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji, a także zasądzenia od Kolegium na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu Spółka zarzuciła: 1. Naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 59 § 1 pkt 1 O.p. w zw. z art. 40d u.g.o., poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że zobowiązanie podatkowe nie wygasło wskutek zapłaty na rzecz niewłaściwego organu, tj. Marszałka Województwa [...], a wskutek tego naruszenie: a) art. 51 § 1 O.p. w zw. z art. 40d u.g.o., poprzez uznanie, że opłata recyklingowa nie została zapłacona w terminie i powstała zaległość podatkowa, b) art. 53 § 1 O.p. w zw. z art. 40d u.g.o., poprzez naliczenie odsetek od zaległości podatkowych, c) art. 55 § 2 O.p. w zw. z art. 40d u.g.o., poprzez zaliczenie wpłaty dokonanej przez Spółkę proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę, d) art. 62 § 4 O.p. w zw. z art. 40d u.g.o., poprzez wydanie postanowienia w sprawie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowych, podczas gdy zapłata na rzecz niewłaściwego organu, tj. Marszałka Województwa [...], spowodowała wygaśniecie zobowiązania, wobec czego nie powstała zaległość podatkowa i odsetki za zwłokę. 2. Naruszenie przepisów postępowania, tj.: a) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie przez Kolegium wszystkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia i załatwienia sprawy poprzez zaniechanie przeprowadzenia z urzędu dowodów w zakresie ustalenia terminu zapłaty przez Spółkę opłaty recyklingowej na rzecz Marszałka Województwa [...], skutkującej wygaśnięciem zobowiązania oraz faktu przekazania zapłaconej opłaty recyklingowej przez Marszałka Województwa [...] na rachunek dochodów budżetu państwa, b) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a., poprzez utrzymanie postanowienia organu I instancji w mocy, w sytuacji, gdy organ winien był na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylić to postanowienie w całości i umorzyć postępowanie. W uzasadnieniu Skarżąca uszczegółowiła stawiane zarzuty i przedstawiła argumentację na ich poparcie. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o oddalenie skargi jako niezasadnej i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonym akcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny [...] z w a ż y ł, co następuje: Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.., dalej p.p.s.a.). Ponadto sąd może stwierdzić nieważność aktu administracyjnego w całości lub w części, jeżeli został wydany: z naruszeniem przepisów o właściwości, bez podstawy prawnej, z rażącym naruszeniem prawa, dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej innym aktem administracyjnym, został skierowany do osoby niebędącej stroną w sprawie, był niewykonalny w dniu jego wydania i jego niewykonalność ma charakter trwały, zawiera wadę powodującą jego nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa, w razie jego wykonania wywołałby czyn zagrożony karą (art. 145 § 1 pkt 3 tej ustawy w związku z art. 247 § 1 O.p.). Nadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ww. p.p.s.a.). Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. brzmienia art. 119 pkt 3 ustawy p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Sądowa kontrola zaskarżonego aktu przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł, doprowadziła do wniosku, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ w ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie wbrew podniesionym w skardze zarzutom, nie narusza prawa. Tym samym skarga okazała się nietrafiona. Przedmiotem zaskarżenia w przedmiotowej sprawie było postanowienie w sprawie zaliczenia. W niniejszej sprawie, w bezspornym stanie faktycznym przedstawionym w zaskarżonym postanowieniu, spór sprowadza się do kwestii, czy pobrano opłata recyklingowa na konto niewłaściwego Urzędu Marszałkowskiego, tj. [...] Urzędu Marszałkowskiego dokonana przez skarżącą Spółkę stanowi zaległość podatkową w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej. Zdaniem skarżącej skoro marszałek województwa jest jedynie organem pośredniczącym we wpłacie do budżetu Państwa, to Spółce nie powinny zostać naliczone odsetki, ponieważ opłaty zostały wniesione w odpowiednim terminie na konto [...] Urzędu Marszałkowskiego. Skarb Państwa nie doznał tym samym uszczerbku finansowego. Natomiast organy uważają, że jeżeli organem podatkowym w przypadku opłat recyklingowych pobieranych na terenie województwa [...] jest Marszałek Województwa [...], który jest zobowiązany prowadzić specjalny rachunek bankowy w celu gromadzenia i przekazywania wpływów z tytułu opłaty recyklingowej oraz dodatkowej opłaty recyklingowej, to opłata winna być wniesiona na ten właśnie rachunek bankowy. Wniesienie opłaty na rachunek bankowy innego organu podatkowego nie powoduje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego. Stosownie do art. 40d u.g.o. w sprawach dotyczących opłaty recyklingowej oraz dodatkowej opłaty recyklingowej stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują marszałkowi województwa. Zgodnie z art. 40c u.g.o.o.o. pobrana opłata recyklingowa jest wnoszona na odrębny rachunek bankowy prowadzony przez marszałka województwa w terminie do 15 dnia miesiąca następującego po kwartale, w którym została pobrana. Przez marszałka województwa należy rozumieć marszałka województwa właściwego ze względu na miejsce pobrania opłaty recyklingowej, o której mowa w art. 40a u.g.o. W ocenie Sadu prawidłowo zatem organ wskazał w zaskarżonym postanowieniu, iż wpłata do niewłaściwego organu podatkowego, nie spowodowała w dniu wpłaty wygaśnięcia zobowiązania podatkowego w rozumieniu art. 59 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Z żadnego przepisu prawa nie wynika bowiem, że dokonanie wpłaty na rachunek dowolnego organu zwalniać miałoby podatnika z obowiązków nałożonych ustawą (por. wyrok NSA OZ w Białymstoku z dnia 25 września 2002 r. I SA/Bk 1305/00 (niepubl) oraz wyrok NSA z dnia 3 listopada 2005 r. FSK 2315/04 publ. orzeczenia. nsa.gov.pl). W ocenie Sadu, zgodnie z art. 5 Ordynacji podatkowej zobowiązaniem podatkowym jest wynikające z obowiązku podatkowego zobowiązanie podatnika do zapłacenia na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu albo gminy podatku w wysokości, w terminie oraz w miejscu określonych w przepisach prawa podatkowego. Już z tej regulacji prawnej wynika, iż jednym z elementów zobowiązania podatkowego - konkretyzacji obowiązku podatkowego, jest miejsce świadczenia pieniężnego. Miejsce zapłaty ma w kontekście przywołanych przepisów istotne znaczenie. Brzmienie obu ww. przepisów wskazuje, że istotnym składnikiem ciążącego na skarżącej spóopłaty recyklingowej obowiązku jest miejsce jego wykonania, stąd przepis art. 51 Ordynacji podatkowej należy interpretować przez pryzmat powołanych wyżej przepisów. Zgodnie z art. 51 § 1 Ordynacji podatkowej zaległością podatkową jest podatek niezapłacony w terminie płatności. Zaległość podatkowa jest przy tym kategorią obiektywną, niezależną od winy podatnika. Skoro zatem obowiązkiem skarżącej Spółki była zapłata należnej opłaty w wysokości i miejscu wynikających z przepisów prawa podatkowego, niewykonanie tego obowiązku doprowadziło do powstania zaległości podatkowej w rozumieniu art. 51 § 1 Ordynacji podatkowej, od której naliczane są odsetki za zwłokę. Organ dokonując interpretacji powołanych przepisów prawa nie dokonał ani zbyt wąskiej ich interpretacji, ani na niekorzyść Skarżącej, lecz zgodnie z ich brzmieniem nadanym przez ustawodawcę. To nie organ, lecz podatnik nie wykonując w sposób zgodny z przepisami prawa swoich obowiązków doprowadził do powstania zaległości podatkowej, od której należą się odsetki za zwłokę. Organ nie ma obowiązku dochodzić, czy wpłaty opłaty recyklingowej do niewłaściwego organu nie stanowi przypadkiem zaległości podatkowej we właściwości innego organu podatkowego i dokonać jej "przesunięcia" na konto organu właściwego, bowiem takiego sposobu zapłaty podatku nie przewiduje żaden przepis prawa. Podnoszone w skardze zarzuty są więc bezpodstawne, a zaskarżone postanowienie zgodne jest z obowiązującymi przepisami prawa, które legły u podstaw jego wydania. W tych okolicznościach faktycznych i prawnych skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu, co mając na uwadze na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.