I SA/Sz 631/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia W S A – Joanna Wojciechowska po rozpoznaniu w dniu 2 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w sprawie z Jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za I, II, III i IV kwartał 2008 r. p o s t a n a w i a: odmówić wstrzymania wykonania decyzji M. K. (dalej: skarżący) – reprezentowany przez pełnomocnika procesowego – złożył skargę na wyżej powołaną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za I, II, III i IV kwartał 2008 r. Pełnomocnik skarżącego, pismem z dnia 20 sierpnia 2014 r., wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w S. z dnia [...] r. nr [...]. Wniosek ten uzasadnił niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody podatnikowi oraz możliwością spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W obszernym wywodzie dotyczącym zasadności wniosku, pełnomocnik wskazał na ścisły związek pomiędzy objętą niniejszym wnioskiem zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. w sprawie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy 2008 r. oraz uchylonymi decyzjami dotyczącymi podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. przez WSA w Szczecinie wyrokiem z dnia 9 lipca 2014 r., sygn. akt I SA/Sz 184/114, wynikający z tożsamych ustaleń faktycznych, stanowiących podstawy wydania decyzji, a także materialnoprawnych aspektów tych spraw. Z wniosku wynikało także, że wobec skarżącego wystawiono 6 tytułów wykonawczych związanych z zobowiązaniami w podatku dochodowym oraz w podatku od towarów i usług, prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, dotychczas ściągnięto kwotę [...] zł, egzekucja jest w toku co do pozostałej kwoty [...] zł. W ocenie wnioskodawcy, kwota należności wyegzekwowanych wystarczyłaby na ewentualne zaspokojenie pozostałej dochodzonej kwoty. We wniosku wskazano także, że prowadzone przeciwko skarżącemu od stycznia bieżącego roku postępowanie egzekucyjne powoduje ponoszenie szkód majątkowych w postaci bezpowrotnej utarty zysku z prowadzonej działalności gospodarczej. Przychód osiągnięty przez skarżącego w okresie od stycznia do czerwca 2014 r. drastycznie spadł w porównaniu do przychodów osiąganych w analogicznych okresach lat poprzednich. Wskazano również, że postępowanie kontrolne spowodowało po stronie skarżącego niepewność co do dalszych losów działalności i sparaliżowało decyzje gospodarcze, zaś realizacja zajęcia rachunków bankowych powoduje, że skarżący nie dysponuje wolnymi środkami na zakup towarów potrzebnych do prowadzenia działalności gospodarczej na dotychczasową skalę. Dalsze trwanie takiego stanu grozi nieodwracalnymi skutkami w postaci zaistnienia stanu niewypłacalności. Do wniosku dołączono następujące dokumenty: - sporządzone przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. zestawienie rozliczenia uzyskanych kwot z egzekucji w okresie od 1.01.2014 r. do 20.08.2014 r.; - kopie trzech tytułów wykonawczych z 2.01.2014 r. wystawionych na podstawie decyzji określających zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2208 r. i podatku VAT na poszczególne kwartały 2008 r.; - sporządzone przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. zestawienie stanu zaległości zobowiązanego na dzień 20.08.2014 r.; - zestawienia przychodów i kosztów uzyskania przychodów za okres od stycznia do czerwca z lat 2010, 2011, 2012, 2013 i 2014. Skarżący wniósł o przeprowadzenie z tych dokumentów dowodów na podstawie art. 106 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), dalej zwanej "p.p.s.a.". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ja decyzji organu I instancji nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, stosownie do treści art. 61 § 3 tej samej ustawy, Sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności, będących przedmiotem zaskarżenia, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja ta ma charakter wyjątku od zasady przewidującej, że ostateczna decyzja administracyjna korzysta z domniemania zgodności z prawem i podlega wykonaniu. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażonym m.in. w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r. (sygn. akt GZ 138/2004), podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji – zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. – jest wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taki uszczerbek (majątkowy lub niemajątkowy), który nie będzie mógł być usunięty przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego surogat w postaci sumy pieniężnej nie przedstawiałby znaczenia dla skarżącego, albo gdyby zachodziło zagrożenie życia lub zdrowia. W ocenie Sądu, zasadnicza okoliczność, jaką powołuje strona we wniosku, tj. dokonanie przez organ egzekucyjny zajęcia rachunków bankowych, ograniczenie skali prowadzonej działalności gospodarczej, nie wyczerpują wskazanych wyżej przesłanek wstrzymania wykonania postanowienia. Zaznaczyć należy, iż wykonanie obowiązku – związane bezpośrednio ze świadczeniem pieniężnym – ma charakter odwracalny. Prowadzone w sprawie postępowanie egzekucyjne nie stanowi zatem o wystąpieniu w sprawie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Zauważyć należy, iż pogląd, że zajęcie rachunków bankowych nie ma cechy nieodwracalności, ponieważ z istoty należności pieniężnych wynika, że nawet jeżeli są wyegzekwowanie, mogą być zwrócone, został zaakceptowany przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 17 lutego 2009 r. o sygn. akt II FSK 115/09. Ponadto twierdzenia strony, iż zajęcie rachunków bankowych skutkować może utratą płynności finansowej oraz niebezpieczeństwem spowodowania trudnych do odwrócenia skutków – bezpowrotną utratą zysków, nie zostały udowodnione przedłożonymi dokumentami źródłowymi. Dokumenty źródłowe potwierdzają wprawdzie, że w okresie od 1 stycznia 2014 r. do 20 sierpnia 2014 r. z rachunków bankowych skarżącego ściągnięto kwotę [...] zł, że przychody firmy w pierwszym półroczu 2014 r. faktycznie zmniejszyły w porównaniu z latami poprzednimi ([...] zł w 2014 r., zaś w 2013 r. [...] zł, [...] zł w 2012 r., w 2011 r. [...] zł, w 2010 r. [...] zł.) oraz że ograniczone zostały wydatki na zakup towarów (w 2010 r. wydatkowano – [...] zł, w 2011 r. – [...] zł, w 2012 r. – [...] zł, w 2013 r. – [...] zł, w 2014 r. – [...] zł), jednakże pomimo tego działalność jest kontynuowana. Zdaniem Sądu, z dokumentów tych wynikają zatem co najwyżej przejściowe problemy finansowe, których nie można kojarzyć ze skutkiem o charakterze trudnym do odwrócenia, bądź znaczną szkodą. To zaś nie stanowi przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji. Ponadto z dokumentacji wynika, że skarżący w ramach działalności ponosi inne wydatki (nie tylko te na zakup towarów) i to w znacznych kwotach (w okresie od stycznia do czerwca 2014 r. pozostałe wydatki wyniosły [...] zł) i wydatki te w porównaniu z latami ubiegłymi nie zostały w sposób drastyczny ograniczone. Skarżący wprawdzie nie nadesłał wyciągów z rachunków bankowych ani ewidencji z kasy przedsiębiorstwa, co uniemożliwia przeanalizowanie dokładne przepływów pieniężnych w jego firmie, niemniej jednak dane zawarte w wyciągach z księgi podatkowej, świadczą już o tym, że skarżący pomimo prowadzonej egzekucji dysponuje środkami pieniężnymi, nie wykazał żadnych trudności z regulowaniem innych zobowiązań publicznoprawnych, wobec pracowników, kontrahentów itd., nie uprawdopodobnił więc twierdzenia o niewypłacalności. Z nadesłanych dokumentów, które Sąd przeanalizował nie wynika zatem, że płynność finansowa firmy jest zagrożona, a to ten czynnik mógłby mieć wpływ na wstrzymanie wykonania decyzji, nie zaś zmniejszenie przychodów z powodu kontroli podatkowej, egzekucji, czy też ograniczenie zakupów towarów handlowych, albo hipotetyczna całkowita i bezpowrotna utrata obrotów. Wszystkie te elementy objęte są zwykłym ryzykiem związanym z prowadzoną działalnością gospodarczą. Podkreślenia wymaga, iż skarżący jest przedsiębiorcą i zajmuje się prowadzeniem działalności od dłuższego czasu, jako profesjonalny podmiot posiada wiedzę i doświadczenie w zakresie praw rynku oraz ryzyka związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej. Prowadząc działalność gospodarczą, strona skarżąca powinna zatem liczyć się z różnymi zagrożeniami, łącznie z czasowym lub stałym brakiem płynności finansowej, jak również wykazać przezorność, zapobiegawczość, staranność oraz umiejętność i operatywność w przezwyciężaniu ryzyka związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą. Rozważając kwestię wstrzymania wykonania decyzji, Sąd nie mógł też pominąć i tej okoliczności, że wstrzymanie wykonania decyzji ma charakter szczególny i nie może mieć zastosowania, w każdej sprawie, w której zapłata zobowiązania podatkowego może rodzić trudności dla podatnika. Trudności te nie mogą wynikać jedynie z przekonania strony skarżącej o ich istnieniu, lecz muszą mieć charakter obiektywny, a przy ocenie skutków zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. należy mieć na uwadze wcześniejszy sposób prowadzenia przez podmiot gospodarczy działalności (por. postanowienie NSA z dnia 21 grudnia 2006 r., sygn. akt I FZ 525/06). Z przedłożonych dokumentów, jak i z akt spraw, będących przedmiotem kontroli Sądu wynika, że skarżący prowadził dotychczas działalność o znacznych rozmiarach, o czym świadczą choćby wyżej wskazane kwoty przychodów uzyskanych w latach 2010 - 2012, czemu nie zaprzecza. Zatem mając na uwadze wysokość środków finansowych, jakimi skarżący dysponował wcześniej, a i także dysponuje w dalszym ciągu, uznać należało, że nawet przymusowa realizacja zaległości podatkowych, z których pozostała do wyegzekwowania kwota [...] zł nie stwarza niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania nieodwracalnych skutków. W ocenie Sądu, nie zaszła realna obawa, że konieczność uiszczenia takiej kwoty doprowadzi do likwidacji prowadzonej działalności gospodarczej. Końcowo należy podkreślić, że Sąd na tym etapie sprawy, nie bada zarzutów zgłoszonych w skardze, a dotyczących niezgodności zaskarżonego aktu z prawem, a jedynie dokonuje oceny wystąpienia ustawowych przesłanek uzasadniających wstrzymanie jego wykonania. Należy także zaznaczyć, że postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest rozstrzygnięciem tymczasowym. Postanowienie tego rodzaju ma charakter wpadkowy, zaś jego byt prawny kończy się z chwilą wydania przez sąd wyroku. W niniejszej sprawie został już wyznaczony termin rozprawy na dzień 2 października 2014 r. W przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi Sąd w wyroku rozstrzygnie na nowo, stosownie do treści art. 152 p.p.s.a., czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.