I SA/Sz 633/11
WyrokWSA w Szczecinie2011-12-07
Skład orzekający: Marian Jaździński, Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Joanna Wojciechowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprzedaż samochodów osobowych przed upływem sześciu miesięcy od ich nabycia, w celu uregulowania zobowiązania z tytułu zwrotu zadatku, stanowi źródło przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?Ratio decidendi
Sprzedaż rzeczy ruchomych, w tym samochodów, przed upływem sześciu miesięcy od ich nabycia, nawet jeśli następuje w celu uregulowania zobowiązania (np. zwrotu zadatku), stanowi odpłatne zbycie i generuje przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Przychód ten jest ustalany jako wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia oraz koszt nabycia rzeczy i nakłady poczynione w czasie jej posiadania.Stan faktyczny
Skarżąca sprzedała dwa samochody osobowe przed upływem sześciu miesięcy od ich nabycia. Organy podatkowe uznały tę transakcję za odpłatne zbycie generujące przychód podlegający opodatkowaniu. Skarżąca argumentowała, że sprzedaż nastąpiła w celu uregulowania zobowiązania z tytułu zwrotu zadatku od niezrealizowanej umowy kupna-sprzedaży lokalu mieszkalnego i nie stanowiła przysporzenia majątkowego. Organy podatkowe i sąd administracyjny uznały jednak, że zwolnienie z obowiązku zwrotu zadatku stanowiło odpłatne przysporzenie majątkowe, a tym samym przychód podlegający opodatkowaniu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Jaździński, Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.), Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 7 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi J. A. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. oddala skargę
W decyzji z [...] r. nr[...] , wydanej na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. d, art. 19, art. 24 ust. 6, art. 45 ust. 1 i ust. 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz.176 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w 2008 r., Dyrektor Izby Skarbowej w S. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w S. z [...] r., znak [...] określającą J.A. zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 rok w kwocie [....] zł.
Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy wskazał na ustalony stan faktyczny, podając, że:
J.A. uzyskała w 2008 r. dochód ze sprzedaży dwóch samochodów osobowych:
1. M.B.[...] , nr rej. [...] nr nadwozia[...] , rok produkcji 2003, nabycie w dniu 19 maja 2008 r., zbycie za kwotę [...] zł w dniu 27 maja 2008 r.,
2. M.E[...] , nr rej.[...] , nr nadwozia[....] , rok produkcji 2003, nabycie w dniu 9 września 2008 r., zbycie za kwotę [....] zł w dniu 9 września 2008 r.
Następnie, organ wskazał, że J.A. nie zgłosiła faktu prowadzenia działalności gospodarczej, nie uzyskiwała dochodów z tytułu wynagrodzenia ze stosunku pracy, umowy o dzieło, zlecenia, renty bądź emerytury, uzyskanego na skutek wymienionej transakcji dochodu nie zadeklarowała i nie wykazała jako dochód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Mając na względzie powyższe oraz regulację przepisu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. d ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
w brzmieniu obowiązującym w 2008 r., zgodnie z którym źródłem przychodu jest
m. in. odpłatne zbycie innych niż nieruchomości rzeczy, jeżeli nie następuje
w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie, Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w S. wszczął z urzędu postępowanie kontrolne w sprawie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r., a następnie wezwał J. A. do przedłożenia wszelkich posiadanych dokumentów, dotyczących uzyskanych w 2008 r. dochodów oraz dowodów zakupu, sprzedaży rzeczy ruchomych i nieruchomości wraz z dokumentami potwierdzającymi dokonane transakcje oraz dowodami dokonania płatności.
W odpowiedzi na powyższe J.A. przedłożyła faktury kupna
i sprzedaży samochodu osobowego marki M.S [....] oraz M.E [...] oraz umowy komisowe dotyczące zbycia przedmiotowych samochodów.
Strona nie złożyła, wbrew wezwaniu organu, dodatkowych dowodów
i wyjaśnień w sprawie, w szczególności dotyczących tego, czy w toku postępowania kontrolnego zostały przedłożone wszystkie dokumenty potwierdzające osiągnięty przez J. A. w 2008 r. przychód oraz poniesione koszty uzyskania przychodu, mogące mieć wpływ na określenie zobowiązania podatkowego za 2008 r.
Z tego względu, z uwagi na treść przepisów, przywołanego powyżej art. 10 ust. 1 pkt 8 lit d oraz art. 19 i 24 ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, organ pierwszej instancji określił J.A. zobowiązanie w tym podatku za 2008 rok w wysokości [....] zł.
W odwołaniu od tej decyzji, wnosząc o jej uchylenie, strona zarzuciła organowi pierwszej instancji naruszenie przepisów art. 10 ust. 1 pkt 8 lit d wymienionej ustawy albowiem, zdaniem podatniczki, nie doszło po jej stronie do przysporzenia majątkowego w związku ze sprzedażą samochodów. Strona wyjaśniła, że zbycie przedmiotowych samochodów nastąpiło w wyniku rozliczeń z tytułu odstąpienia przez nią od umowy kupna – sprzedaży lokalu mieszkalnego i zobowiązała się dostarczyć odpowiednie dokumenty w terminie późniejszym.
W odpowiedzi na wezwanie organu odwoławczego strona przedłożyła:
* przedwstępną umowę kupna - sprzedaży lokalu mieszkalnego położonego
w S. S. przy ul. D.[...] , zawartą 25 lutego 2008 r. pomiędzy sprzedającą – J. A. zamieszkałą w S. S. przy ul. D.[...] , a kupującymi – I. i R. F., zamieszkałymi w S. S. Os. Z.[...] . Przedmiotem umowy było przyrzeczenie sprzedaży lokalu mieszkalnego za cenę [...] zł do dnia 25 maja 2008 r. Na poczet powyższej ceny kupujący wręczyli sprzedającej zadatek w kwocie [...] zł z zastrzeżeniem, iż
w przypadku niewykonania właściwej umowy kupna-sprzedaży przez sprzedającą, zwróci ona kupującym zadatek w wysokości[...] , tj. [...] zł. Natomiast, w przypadku niewykonania umowy przez kupujących, zadatek przepada na rzecz sprzedającej;
* pismo z dnia 25 maja 2008 r. "wypowiedzenie umowy", zgodnie z którym
w związku z niedochowaniem terminu do dokonania właściwej umowy kupna - sprzedaży lokalu mieszkalnego, tj. do 25 maja 2008 r. S. i R. F. zwracają się do J. A. o zwrot [...] kwoty zadatku, tj. kwoty [....] zł,
* pismo z 25 maja 2008 r., w którym J.A. zaproponowała przenieść własność samochodu osobowego marki M.S [...] rok produkcji 2003, na rzecz I. i R. F. jako równowartość kwoty [....] zł stanowiącej część kwoty zobowiązania określonego w § 8 pkt 2 umowy przedwstępnej, z tytułu niedokonania przez J. A. właściwej umowy kupna -sprzedaży lokalu mieszkalnego,
* pismo z dnia 25 maja 2008 r., w którym R. i I. F. wskazali,
iż wartość rynkowa samochodu M.S[...] , rok produkcji 2003, wynosi około [...] zł, i taką też wartość strony przyjęły jako ekwiwalentne rozliczenie kwoty wynikającej z § 8 pkt 2 umowy przedwstępnej. Pozostałą cześć kwoty wynikającej z powyższej umowy przedwstępnej J.A. miała przekazać do 25 sierpnia 2008 r.,
* pismo z dnia 25 sierpnia 2008 r., w którym J.A. zaproponowała przenieść własność samochodu osobowego marki M., rok produkcji 2003, na rzecz I. i R. F. jako równowartość kwoty [...] zł, stanowiącej pozostałą część kwoty zobowiązania określonego w § 8 pkt 2 umowy przedwstępnej, z tytułu niewykonania przez Stronę właściwej umowy kupna – sprzedaży lokalu mieszkalnego,
* pismo z 25 sierpnia 2008 r., w którym I. i R. F. wskazali,
iż wartość rynkowa samochodu M., rok produkcji 2003, wynosi około [...] zł, i taką też wartość strony przyjęły jako rozliczenie części kwoty wynikającej z § 8 pkt 2 umowy przedwstępnej. Pozostałą cześć kwoty wynikającej z powyższej umowy przedwstępnej J.A. miała przekazać do dnia 25 października 2008 r.,
* pismo z15 września 2008 r., z którego wynika, iż w związku z ekwiwalentnym przekazaniem samochodów osobowych marki M.S [...] o wartości [...] zł oraz M.E [...] o wartości [...] zł tytułem pokrycia zobowiązania J. A., wynikającego z przedwstępnej umowy kupna-sprzedaży, R. i S. F. rezygnują z pozostałej kwoty wynikającej z powyższego zobowiązania, tj. [...] zł, odstępując tym samym od wszelkich roszczeń w tym zakresie.
Po rozpoznaniu sprawy na skutek odwołania, Dyrektor Izby Skarbowej w S. stwierdził, że zarzuty odwołania nie zasługują na uwzględnienie i utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, organ ten przywołał treść przepisu art. 45 ust. 1 i 6, art. 10 ust. 1 pkt 8 lit d, art. 19 ust. 1 i 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i wyjaśnił, że przychód z odpłatnego zbycia rzeczy stanowi ich wartość wyrażoną w cenie określonej w umowie, pomniejszoną o koszty odpłatnego zbycia. Wskazano, że jako zasadę - w odniesieniu do umowy sprzedaży (także za pośrednictwem umowy komisowej) - ustawodawca przyjął ustalenie podstawy opodatkowania w oparciu o wartość wyrażoną w cenie, która powinna odpowiadać wartości rynkowej. Jeżeli wartość ustalona przez strony nie odpowiada wartości rynkowej, wówczas organ podatkowy zobowiązany jest wezwać strony umowy do jej zmiany lub do wskazania przyczyn uzasadniających wskazanie ceny znacznie odbiegającej od wartości rynkowej.
Organ odwoławczy wyjaśnił następnie, że w przedmiotowej sprawie,
z przedłożonych przez podatniczkę dokumentów, w tym umowy komisowej zawartej w dniu 26 maja 2008 r. oraz faktury VAT Marża nr [...] z dnia 27 maja 2008 r. wynika, że wartość zbywanego samochodu marki M.S [...] a tym samym cena została ustalona przez strony na kwotę [...] zł. Natomiast, z umowy komisowej zawartej 8 września 2008 r. oraz faktury VAT Marża nr [...] z 9 września 2008 r. wynika, iż wartość zbywanego samochodu marki Mercedes E[...] , a tym samym cena, została ustalona przez strony na kwotę [...] zł. Organ ustalił, że wartość samochodu osobowego marki M.S [...] określona na kwotę [...] zł, oraz wartość samochodu marki M.E [...] określona na kwotę [...] zł są zgodne z wartością rynkową.
Organ wskazał, że przychodem jest wartość wyrażona w cenie określonej
w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia (art. 19 ust. 1 ustawy)
i stwierdził, że pojęcie kosztów odpłatnego zbycia nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane w ustawie. Organ wyjaśnił, że stosuje się językowe rozumienie tego wyrażenia, zgodnie z którym za koszty sprzedaży uważa się wszystkie wydatki poniesione przez sprzedającego, które są konieczne, aby transakcja mogła dojść do skutku. Można do nich zaliczyć m.in.: koszty wyceny rzeczy przez rzeczoznawcę majątkowego, prowizje pośredników w sprzedaży rzeczy, koszty ogłoszeń w prasie związanych z zamiarem sprzedaży rzeczy, wydatki związane ze sporządzeniem przez notariusza umowy cywilnoprawnej. Tak ustalony przychód ze sprzedaży rzeczy pomniejszony o koszt jego nabycia oraz o wartość nakładów poczynionych w czasie posiadania rzeczy jest dochodem z odpłatnego zbycia rzeczy zgodnie z art. 24 ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Dyrektor Izby Skarbowej ustalił, że stosownie do treści art. 22 ust. 1 ustawy
o podatku dochodowym od osób fizycznych, podatniczka poniosła koszty nabycia wymienionych samochodów w łącznej kwocie [...] zł, i wyjaśnił, że J.A. nabyła: samochód osobowy marki M.B [...] za kwotę [...] zł, samochód osobowy marki M.E [...] za kwotę [...] zł oraz poniosła koszty prowizji komisowej w kwocie [...] zł.
Odnosząc się do podniesionego w odwołaniu zarzutu naruszenia art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w związku z podniesioną okolicznością braku przysporzenia majątkowego strony w związku ze sprzedażą samochodów, organ stwierdził, że ze zgromadzonego materiału wynika, że w przedmiotowej sprawie nastąpiło zbycie rzeczy ruchomych określone w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit d ustawy. Organ ten wyjaśnił, że pod podjęciem zbycie rozumie się każdą czynność, w wyniku której dochodzi do przeniesienia prawa własności rzeczy
z dotychczasowego właściciela na nowy podmiot oraz stwierdził że przeniesienie prawa własności samochodów miało charakter odpłatny, bez względu na wybraną formę zapłaty, a uzyskany w wyniku tej czynności prawnej przychód podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Dyrektor Izby Skarbowej w S. wyjaśnił też, że zgodnie z powyższymi przepisami art. 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przychodem
z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy,
o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie. W związku
z powyższym, przychód z tytułu odpłatnego zbycia powstaje z chwilą skutecznego zawarcia rodzącej tego rodzaju skutek umowy. Bez znaczenia jednak przy tym źródle przychodu jest moment faktycznego uzyskania pieniędzy wyrażających cenę oznaczoną w umowie, jak też sposób spełnienia związanego z nią świadczenia, gdyż dla wystąpienia przychodu wystarczy samo zawarcie umowy sprzedaży, która musi określać cenę z mocy art. 535 ustawy z dnia 23.04.1964 r. - Kodeks Cywilny (Dz. U. Nr 16 poz. 93 ze zm.) bądź przynajmniej wskazywać podstawy jej ustalenia (art. 536 tej ustawy). Przepis art. 11 ust. 1 wyżej cytowanej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi zaś, iż przychodami, z zastrzeżeniem (...) art. 19 są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Przyjęta konstrukcja co do powstania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia rzeczy wyłącza, przewidziany w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wymóg otrzymania lub postawienia do dyspozycji podatnika pieniędzy czy wartości pieniężnych, odsyłając do treści art. 19 cytowanej ustawy. Ponadto, cena odpłatnego zbycia wyrażona w umowie nie musi być wyrażona w pieniądzu (wartościach pieniężnych). Kodeks cywilny definiuje umowę sprzedaży jako zobowiązanie sprzedawcy do przeniesienia na kupującego własności rzeczy i wydania tej rzeczy, natomiast kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać
i zapłacić sprzedawcy cenę. Jednakże zapłatę ceny sprzedaży można wyrazić nie tylko w pieniądzu, lecz również poprzez inne określenie jej wartości, nie jest bowiem wykluczone, że zapłatą za przeniesienie własności rzeczy lub przeniesienie praw będzie inna forma przysporzenia majątkowego po stronie zbywcy, np. zwolnienie się z obowiązku spełnienia innego zobowiązania min. zwrotu zadatku, zwolnienia
z długu, czy też potrącenie wymagalnych wierzytelności. I z takim, odmiennym co do formy, przysporzeniem mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie.
Dyrektor Izby Skarbowej w S. wskazał następnie, że stan faktyczny sprawy wskazuje, iż w przedmiotowej sprawie, po pierwsze doszło do przeniesienia własności (zbycia) samochodów osobowych marki M.S [...] oraz M.
E [...] na rzecz I. i R. F., które miało ekwiwalentny charakter, po drugie nastąpiło ono przed upływem sześciu miesięcy licząc od końca miesiąca,
w którym nastąpiło nabycie. Nie podzielając opinii podatniczki organ odwoławczy stwierdził też, że transakcje miały odpłatny charakter, a ich odpłatność wyrażała się w zwolnieniu z obowiązku zwrotu uzyskanego przez stronę, w dniu 25 lutego 2008 r., zadatku. Powołując się na przepis art. 19 ustawy organ stwierdził również,
że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z przychodem należnym co oznacza, że wymóg otrzymania lub postawienia do dyspozycji podatnika pieniędzy czy wartości pieniężnych, o którym mowa w art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie ma w sprawie zastosowania.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. skardze na wyżej opisaną decyzję, J.A. wniosła o jej uchylenie
i zarzuciła rażące naruszenie art. 24 ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podtrzymując argumenty odwołania dotyczące braku przysporzenia majątkowego po jej stronie w związku ze sprzedażą samochodów. Skarżąca podniosła, że w toku postępowania stwierdziła i udowodniła, że nie doszło do majątkowego przysporzenia związanego z przeniesieniem własności samochodów. Jej zdaniem w wyniku opisanych czynności nie doszło do odpłatnego zbycia, a zatem nie można mówić o obowiązku opodatkowania przeniesienia własności samochodów przed upływem 6 miesięcy.
Dyrektor Izby Skarbowej w S., wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji z prawem.
W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia,
że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)-c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a.
Zdaniem Sądu, decyzje organów podatkowych odpowiadają prawu, a podjęte rozstrzygnięcie nie narusza przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak też przepisów prawa materialnego, a zarzuty skargi są nieuzasadnione.
Przedmiotem sporu w sprawie jest ocena, czy organ odwoławczy słusznie uznał, że skarżąca uzyskała w 2008 r. podlegający opodatkowaniu przychód
w następstwie przeniesienia przez nią na rzecz wierzycieli prawa własności dwóch samochodów marki M., w celu uregulowania zobowiązania do zwrotu kwoty uprzednio otrzymanego świadczenia pieniężnego.
Na wstępie wskazać należy, że stosownie do przepisu art. 10 ust. 1 ustawy
z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych ( Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), dalej: ustawa, źródłem przychodów jest odpłatne zbycie,
z zastrzeżeniem ust. 2, :
a) nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
b) spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
c) prawa wieczystego użytkowania gruntów,
d) innych rzeczy,
- jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej
i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a)-c) - przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy - przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany,
9) inne źródła.
Stosownie do ust. 2 art. 10 ustawy, przepisów ust. 1 pkt 8 nie stosuje się do odpłatnego zbycia:
1) na podstawie umowy przewłaszczenia w celu zabezpieczenia wierzytelności,
w tym pożyczki lub kredytu - do czasu ostatecznego przeniesienia własności przedmiotu umowy,
2) w formie wniesienia wkładu niepieniężnego do spółki lub spółdzielni środków obrotowych, środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych,
3) składników majątku, o których mowa w art. 14 ust. 2 pkt 1, z zastrzeżeniem
ust. 3, nawet jeżeli przed zbyciem zostały wycofane z działalności gospodarczej, a między pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym składniki majątku zostały wycofane z działalności i dniem ich odpłatnego zbycia, nie upłynęło 6 lat.
Stosownie do art. 11 ustawy, przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 (...), art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
W przepisie, wspomnianego powyżej, art. 19 ust. 1 ustawy, ustawodawca wprowadził odrębną definicję przychodu z odpłatnego zbycia rzeczy ruchomych (określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8), wskazując, że jest to ich wartość wyrażona
w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia (...).
Ustawodawca wprowadził zatem w przypadku źródła przychodów, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy, specyficzną konstrukcję przychodu. Jest on określony inaczej niż w sposób ogólny, zarówno co do momentu uzyskania, jak
i przedmiotu. W związku z takim określeniem uważa się, iż przychód z tytułu odpłatnego zbycia powstaje z chwilą skutecznego zawarcia umowy (A. Bartosiewicz, Kubacki, Komentarz do art. 10 i 19 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, Wyd. LEX). Sąd podziela powyższy pogląd.
Zdaniem Sądu, słuszne jest też stanowisko doktryny i orzecznictwa, zgodnie
z którym cena odpłatnego zbycia wyrażona w umowie nie musi być wyrażona
w pieniądzu (wartościach pieniężnych). Nie jest bowiem wykluczone, że zapłatą za przeniesienie własności rzeczy lub przeniesienie praw będzie inna forma przysporzenia majątkowego. Zapłatę ceny można bowiem wyrazić poprzez inne określenie jej wartości, w tym, min. przez zwolnienie z długu, czy też potrącenie wymagalnych wierzytelności. Taki sposób rozliczenia się sprzedającego i kupującego nie pozbawia zawartej umowy tego elementu (por. A. Bartosiewicz, Kubacki, Komentarz do art. 10 i 19 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, Wyd. LEX oraz wyroki NSA z 28 czerwca 2000 r. SA/G 2258/95 LEX nr 44395, wyrok
z 11 sierpnia 2009 r. , sygn. akt I SA/Bd 133/09, Lex 519468).
Dlatego też, zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, słusznie uznał organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że podniesiona przez J. A. okoliczność braku przysporzenia majątkowego w związku ze sprzedażą samochodów jest nieuzasadniona. Zdaniem Sądu, zawarta przez skarżącą umowa sprzedaży miała niewątpliwie odpłatny charakter. Przyjęty przez strony umowy sposób zapłaty za towar - zwolnienie skarżącej z obowiązku zwrotu kwoty zadatku w wysokości [...] zł, beż żadnych wątpliwości powoduje powstanie po jej stronie przysporzenia majątkowego.
Zatem, okolicznością powodującą powstanie przychodu jest zawarcie umowy sprzedaży samochodów, tj. zbycie dwóch samochodów marki M., a wartość tego przychodu wyznacza określona w umowie cena, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia.
Skoro bowiem zbycie samochodów nastąpiło przed upływem pół roku od ich nabycia, co jest okolicznością niekwestionowaną w sprawie, słusznie organy zastosowały w sprawie przepis art. 10 ust. 1 pkt 8 lit d, i określiły wysokość przychodu zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy, a jako podstawę opodatkowania przyjęto dochód wyliczony w zgodzie z art. 24 ust. 6 ustawy.
Zgodnie bowiem z przepisem art. 24 ust. 6 ustawy, dochodem z odpłatnego zbycia rzeczy określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. d, jeżeli przychód z odpłatnego zbycia nie stanowi przychodu z działalności gospodarczej, jest różnica pomiędzy przychodem uzyskanym z odpłatnego zbycia rzeczy a kosztem ich nabycia, zmniejszona o wartość nakładów poczynionych w czasie posiadania rzeczy.
Dlatego, z uwagi na powyższe, za nieuzasadniony należy uznać, podniesiony w skardze zarzut naruszenia przepisu art. 24 ust. 6 ustawy.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo uznały, że w sprawie zaistniały okoliczności faktyczne mające wpływ na określenie wysokości zobowiązania podatkowego.
Z tego względu, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa,
a podniesione zarzuty są nieuzasadnione, orzeczono o oddaleniu skargi jako bezzasadnej na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło