I SA/Sz 636/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Chorzępa (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Sz. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności na 2008 r. p o s t a n a w i a: odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata Postanowieniem z dnia 30 września 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, odmówił A. M. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Sz. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności na 2008 r. W motywach rozstrzygnięcia Sąd podniósł, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, albowiem będąc zobowiązanym w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm) do nadesłania dodatkowych dokumentów źródłowych dotyczących jego stanu majątkowego, nie wykonał tego zobowiązania w całości. Po rozpoznaniu zażalenia wniesionego przez skarżącego na powołane postanowienie, Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z dnia 17 listopada 2009 r. sygn. akt II GZ 252/09 oddalił środek odwoławczy. W związku z rozstrzygnięciem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 16 grudnia 2009 r., wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie [...] zł w terminie 7-dniowym pod rygorem odrzucenia skargi. Pomimo wezwania, skarżący nie uiścił należnego wpisu w terminie, wobec czego Sąd postanowieniem z dnia 1 marca 2010 r. skargę odrzucił. Powyższe postanowienie doręczono skarżącemu w dniu 9 marca 2010 r. W dniu 11 marca 2010 r. skarżący uiścił wpis sądowy oraz zaskarżył postanowienie o odrzuceniu skargi z dnia 1 marca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, postanowieniem z dnia 24 marca 2010 r. odrzucił skargę kasacyjną wobec niedochowania przez skarżącego (pomimo prawidłowego pouczenia), wymogu przymusu adwokackiego. Wnioskiem z dnia 4 maja 2010 r. uzupełnionym na urzędowym formularzu PPF w dniu 16 czerwca 2010 r., A. M. zwrócił się ponownie o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, iż jest samotny i schorowany, posiada gospodarstwo rolne o powierzchni 8 ha (w tym łąki) oraz mieszkanie o powierzchni 45 m2. Z gospodarstwa nie uzyskuje żadnych dochodów, nie otrzymuje również żadnej pomocy zaś z uzyskanych kwot dopłat, opłaca podatek od nieruchomości, ubezpieczenie KRUS, prąd, gaz, wodę, lekarstwa. W tej sytuacji, w ocenie skarżącego nie jest w stanie ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie, kosztów sądowych i adwokackich. W związku z tym, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny czy nastąpiła zmiana w sytuacji materialnej skarżącego ( po stronie dochodów lub wydatków) która uzasadniałaby zmianę stanowiska Sądu zajętego w postanowieniu z dnia [...] r., zarządzeniem z dnia 9 lipca 2010 r., zobowiązano A. M. do nadesłania w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, dodatkowych oświadczeń oraz określonych dokumentów źródłowych dotyczących jego stanu majątkowego, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, skarżący w piśmie z dnia 26 lipca 2010 r., wniósł o anulowanie swojego wniosku w sprawie zwolnienia od opłaty sądowej i ustanowienia adwokata z urzędu, przedkładając w załączeniu kserokopię przekazu pocztowego na kwotę [...] zł, wpłaconą na konto Sądu w dniu 11 marca 2010 r. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Zgodnie z zasadą obowiązującą w postępowaniu przed sądem administracyjnym - wyrażoną w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. - strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 165 p.p.s.a. postanowienia nie kończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. A zatem ponowne rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 czerwca 2008 roku sygn. akt II OZ 654/08). Zauważyć przy tym należy, iż prawo pomocy może być przyznanie stronie wyłącznie na jej wniosek ( art.243 § 1 p.p.s.a). Mając zatem na uwadze, iż skarżący cofnął wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym oraz fakt, iż wezwanie Sądu z dnia 12 lipca 2010 r. nie zostało przez wnioskodawcę wykonane w zakreślonym terminie uznać należy, iż nie wykazał on, że ustawowa przesłanka przyznania tego prawa w odniesieniu do jego osoby wystąpiła. W tym stanie rzeczy nastąpił brak możliwości oceny czy nastąpiła taka zmiana w sytuacji materialnej skarżącego ( po stronie dochodów lub wydatków) która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W związku również z tym, że ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera normy, która pozwalałaby umorzyć postępowanie w przedmiocie cofniętego wniosku o przyznanie prawa pomocy ( postępowania wpadkowego), postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy. Jednocześnie Sąd wskazuje, iż skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie [...] zł, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 16 grudnia 2009 r. W zarządzeniu tym wskazano, iż wpłaty należy dokonać w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie doręczono skarżącemu 21 grudnia 2009 r., tak więc 7-dniowy termin do uiszczenia wpisu, upłynął w dniu 28 grudnia 2009 r., który to dzień nie był dniem uznanym za ustawowo wolny od pracy. Pomimo upływu zakreślonego terminu, skarżący nie uiścił wpisu od skargi, wobec czego Sąd postanowieniem z dnia 1 marca 2010 r. skargę odrzucił. Uiszczenie przez skarżącego wpisu sądowego w dniu 11 marca 2010 r. ( dwa dni po doręczeniu skarżącemu postanowienia o odrzuceniu skargi) nie wywołuje skutków prawnych. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji .