I SA/Sz 636/10

WyrokWSA w Szczecinie2010-12-09

Skład orzekający: Zygmunt Chorzępa, Alicja Polańska, Anna Sokołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o odmowie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, wydana w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy przez tego samego pracownika, który brał udział w pierwotnym rozstrzygnięciu, jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych została wydana z naruszeniem art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w związku z art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., ponieważ sprawa była rozpatrywana ponownie przez tego samego pracownika, który brał udział w pierwotnym rozstrzygnięciu, co narusza zasadę bezstronności i wymaga wznowienia postępowania. W związku z tym decyzję należy uchylić i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez inny skład osobowy.
Stan faktyczny
M.K. złożyła wniosek o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, uzasadniając to trudną sytuacją finansową i zdrowotną. Prezes ZUS odmówił umorzenia należności, wskazując na brak przesłanek całkowitej nieściągalności oraz fakt, że M.K. prowadzi działalność gospodarczą (obecnie zawieszoną) i osiąga dochody z zatrudnienia oraz renta męża. Skarżąca zaskarżyła decyzję, podnosząc m.in. brak indywidualnej oceny sytuacji życiowej i majątkowej oraz naruszenie przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia z zachowaniem zasady bezstronności. Zasądził od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz radcy prawnego M. H. zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej wraz z należnym podatkiem VAT.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Chorzępa, Sędziowie Sędzia WSA Alicja Polańska (spr.),, Sędzia WSA Anna Sokołowska, Protokolant Joanna Zienkowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz radcy prawnego M. H. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powiększoną o kwotę należnego podatku od towarów i usług Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną z powołaniem się na art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.) w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] odmawiającą M.K. umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne oraz z tytułu odsetek od zaległych składek. W uzasadnieniu swojej decyzji organ wskazał, że w dniu 3 marca 2009 r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. wpłynął wniosek M.K. w przedmiocie umorzenia zaległości z tytułu nieopłaconych składek. Wniosek skarżąca uzasadniła ciężką sytuacją finansową oraz problemami zdrowotnymi. Do wniosku o umorzenie należności wnioskodawczyni załączyła: - kserokopię rozwiązania umowy o pracę pomiędzy "O" S.A. a wnioskodawczynią; - zaświadczenie lekarskie z dnia 9 stycznia 2009 r.; - kserokopię wypisu z treści orzeczenia lekarza orzecznika ZUS dotyczącego T.K. z dnia 6 czerwca 2000 r.; - wypowiedzenie umowy o pracę M.K. z dnia 1 marca 2009 r.; - oświadczenie firmy "A"; - kserokopię zaświadczenia o numerze identyfikacyjnym REGON; - kserokopię zaświadczenia o zmianie we wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z dnia 14 listopada 2008 r.; - oświadczenie o posiadanym majątku ruchomym, nieruchomościach oraz prawach majątkowych; - oświadczenie o niekorzystaniu z pomocy publicznej z dnia 16 marca 2009 r.; - kwestionariusz o możliwościach płatniczych płatnika składek z dnia 16 marca 2009 r.; - kserokopię decyzji o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej z dnia 1 lutego 1994 r.; - kserokopię decyzji o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej z dnia 4 listopada 2002 r.; - kserokopię zaświadczenia o zmianie we wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z dnia 14 listopada 2008 r. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano także, że decyzją nr [...] z dnia [...] ZUS odmówił M.K. umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek z powodu braku możliwości ustalenia salda na koncie płatnika. Od tej decyzji płatniczka złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Po złożeniu wymaganych korekt dokumentów rozliczeniowych saldo na koncie dłużnika było znane organowi rozpatrującemu sprawę. Efektem ww. okoliczności było wydanie przez organ odwoławczy decyzji nr [...] z dnia [...] uchylającej decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia z uwagi na to, iż sprawa w postępowaniu pierwszoinstancyjnym nie została merytorycznie rozstrzygnięta. Dalej wskazano, że decyzją nr [...] z dnia [...] Zakład odmówił zobowiązanej umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek. W dniu 30 marca 2010 r. wpłynął do Zakładu - na podstawie art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych - wniosek M.K. o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie umorzenia składek. Wnioskodawczyni podniosła, iż nie jest w stanie spłacić zaległości za poprzednie lata ze względu na trudną sytuację rodzinną i stan majątkowy. We wniosku wskazała także, iż jej wynagrodzenie aktualnie wynosi około [...], natomiast renta męża wynosi [...]. Do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zobowiązana załączyła: - kserokopię zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2009; - zaświadczenie lekarskie z dnia 30 marca 2010 r.; - zaświadczenie lekarskie z dnia 30 marca 2010 r. dotyczące T.K.; - pismo osoby fizycznej osiągającej przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej opodatkowanej w formie księgi przychodów i rozchodów, ryczałtu ewidencjonowanego, karty podatkowej w roku 2009; - oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Prezes ZUS wymienioną na wstępie decyzją utrzymał w mocy decyzję z dnia [...]. Uzasadniając dalej swoje rozstrzygnięcie podjęte w sprawie, w wyniku wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, Prezes ZUS wskazał, że z ustaleń poczynionych w sprawie wynika, iż M.K. prowadzi działalność gospodarczą od 1 listopada 1993 r. w zakresie sprzedaży gazet i artykułów piśmiennych. Aktualnie działalność została zawieszona. Zobowiązana posiada zaległości z tytułu nieopłaconych składek w części finansowanej przez płatnika w kwocie [...], w części finansowanej przez ubezpieczonego w kwocie [...] oraz odsetki za zwłokę liczone do dnia zapłaty włącznie. Wnioskodawczyni była objęta postępowaniem restrukturyzacyjnym. W dniu 1 marca 2004 r. Zakład wydał decyzję nr [...] odmawiającą umorzenia należności. W dniu 1 października 2004 r. wobec zobowiązanej zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne. Komornik sądowy postanowieniem z dnia 11 grudnia 2007 r. umorzył postępowanie egzekucyjne. W Kompleksowym Systemie Informatycznym Zakładu ustalono, iż zainteresowana umorzeniem aktualnie podlega ubezpieczeniu społecznemu z tytułu zatrudnienia na umowę o pracę w firmie "A" ze średnim miesięcznym dochodem od stycznia 2010 r. do kwietnia 2010 r. w wysokości [...]. Mąż zobowiązanej – T.K. pobiera rentę inwalidzką w wysokości [...] netto miesięcznie. W Miejskim Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej ustalono, że wnioskodawczyni nie jest właścicielem nieruchomości na terenie gminy S. Z informacji uzyskanej z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców wynika, że M.K. jest właścicielem samochodu ciężarowego specjalizowanego marki [...]z 1998 r., a z informacji uzyskanej z Drugiego Urzędu Skarbowego w S. wynika, że płatniczka wykazała w zeznaniu podatkowym za rok 2008 przychód w wysokości [...] i dochód w wysokości [...], natomiast za rok 2009 wykazała przychód w wysokości [...] i dochód po odliczeniach w wysokości [...]. Ponadto, wnioskodawczyni oświadczyła, że posiada zadłużenie z tytułu zaciągniętego kredytu w “S" Bank i w "K" Bank. Wnioskodawczyni w oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej wskazała, iż jest osobą schorowaną. Leczy się na nadciśnienie i cukrzycę. Mąż zobowiązanej choruje natomiast na chorobę Parkinsona. Na lekarstwa zobowiązana wraz z mężem wydają około [...] miesięcznie. Ponadto, organ przywołał treść przepisu art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz wydane - na podstawie przepisu art. 28 ust. 3b ustawy - rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365), w którym zdefiniowany został ważny interes strony zobowiązanej. Według organu, z treści przytoczonych przepisów wynika, że decyzje ZUS w zakresie umarzania należności Zakładu z tytułu składek oraz odsetek od nieopłaconych składek mają charakter uznaniowy. Rozstrzygnięcie to zależy od indywidualnych okoliczności sprawy ocenianych przez pryzmat warunków koniecznych do umorzenia: całkowita nieściągalność, o której mowa jest w art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych lub ważny interes osoby zobowiązanej. Dalej organ wskazał, że w sprawie wobec dłużniczki nie stwierdzono przesłanek całkowitej nieściągalności, o których mowa jest w art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Wnioskodawczyni jest przedsiębiorcą (aktualnie działalność zawieszona) oraz podlega ubezpieczeniu społecznemu z tytułu zatrudnienia na umowę o pracę w firmie "A" ze średnim miesięcznym dochodem od stycznia 2010 r. do kwietnia 2010 r. w wysokości [...]. Mąż zobowiązanej pobiera rentę inwalidzką w wysokości [...] netto. Ponadto, wnioskodawczyni jest właścicielem samochodu ciężarowego specjalizowanego marki [...] z 1998 r. Organ nie kwestionuje także trudnej sytuacji materialnej i życiowej wnioskodawczyni. Bez znaczenia jest - według organu - okoliczność, iż zobowiązana wraz z małżonkiem są osobami schorowanymi i ponoszą wydatki związane za zakupem lekarstw. Wprawdzie, wnioskodawczyni nie jest w stanie sama opłacić należności jednorazowo czy też w bliżej określonym czasie, co formalnie wyczerpuje przesłankę ważnego interesu osoby zobowiązanej, o której mowa w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r., dającą możliwość umorzenia należności składkowych ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną, tj. gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, to jednak zobowiązana jest przedsiębiorcą, gdyż tylko zawiesiła działalność gospodarczą, a ponadto wnioskodawczyni aktualnie pracuje, zaś mąż pobiera świadczenie rentowe, a więc oboje osiągają dochody. Nie bez znaczenia, według organu, jest również okoliczność, że za rok 2008 zobowiązana uzyskała dochód w wysokości [...]. Powoływanie się na okoliczność, iż wnioskodawczyni nie opłacała składek z powodu trudnej sytuacji materialnej, nie może stanowić przesłanki przemawiającej za umorzeniem należności składkowej. Prowadzenie działalności gospodarczej wiąże się nie tylko z osiąganiem dochodów, ale również z ryzykiem ponoszenia strat. Nie można dopuścić by koszty prowadzonej działalności przenosić na instytucje państwowe i innych płatników. Skutki prowadzenia nierentownej działalności obciążają przedsiębiorcę. Organ zwrócił, uwagę także na fakt, iż zainteresowana umorzeniem ma zaciągnięte kredyty w bankach, a więc posiada zdolności płatnicze. Zobowiązania z tytułu składek jako należności publicznoprawne są uprzywilejowane i podlegają zaspokojeniu co do zasady (z wyłączeniem należności alimentacyjnych i wynagrodzenia za pracę) przed innymi należnościami, w tym z tytułu zaciągniętych kredytów i pożyczek, niezabezpieczonych rzeczowo. Nie bez znaczenia dla organu pozostaje również fakt, iż wnioskodawczyni posiada zaległości w części finansowanej przez ubezpieczonych, które z mocy prawa nie podlegają umorzeniu. W ocenie organu, biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, umorzenie należności należało uznać za przedwczesne i niecelowe. W skardze na powyższą decyzję, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, skarżąca wniosła o jej uchylenie jako naruszającej prawo i umorzenie zadłużenia. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów art. 7, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 kpa poprzez wadliwe i niepełne ustalenie stanu faktycznego, co doprowadziło do wydania dowolnej decyzji. Uzasadniając swoje stanowisko, skarżąca podniosła, że Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wydając zaskarżoną decyzję nie dokonał zindywidualizowanej oceny aktualnej sytuacji życiowej wnioskodawczyni. Według skarżącej, otrzymywane przez nią wynagrodzenie w kwocie [...] miesięcznie nie wystarcza nawet na zakup środków żywności jak również na opłacenie innych wydatków, w tym leków, na które przeznacza ok. [...]. Odnośnie do renty otrzymanej przez męża skarżąca wskazała, iż z kwoty [...], kwota [...] jest potrącane miesięcznie przez komornika, co oznacza, iż faktycznie otrzymuje on kwotę [...] miesięcznie, co świadczy, zdaniem skarżącej, iż w celu prowadzenia normalnej egzystencji skarżąca wraz z mężem musi korzystać z pomocy finansowej rodziny lub z kredytów. Odnosząc się do oceny dokonanej przez Prezesa ZUS o braku spełnienia przesłanek z art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, skarżąca wskazała, iż posiadany przez nią samochód jest wart ok. [...] i jest niezbędny w celu transportowych jej lub męża do lekarza. Dodatkowo, skarżąca podkreśliła, iż jej zdaniem, uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest wewnętrznie sprzeczne i niezrozumiałe. Z jednej bowiem strony, organ wskazał, iż osiągane w jej gospodarstwie domowym dochody nie pozwalają na opłacenie jednorazowo dochodzonych należność, a z drugiej strony organ odmówił jej umorzenia zobowiązania, nawet częściowo, opierając się na mylnych przesłankach, a nie na przedstawionych dokumentach. W odpowiedzi na skargę, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Na rozprawie w dniu 9 grudnia 2010 r. pełnomocnik skarżącej złożył pismo z dnia 8 grudnia 2010 r., w którym podtrzymał zarzuty skargi. Nadto, pełnomocnik podniósł, że w zaskarżonej decyzji organ pominął milczeniem fakt, że skarżąca zawarła z ZUS układ ratalny oraz, że zaskarżona decyzja dotyczy w istocie tego właśnie układu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, a także ustalenie, że decyzja organu dotknięta jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c i pkt 2 p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę według kryterium legalności zaskarżonej decyzji, Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z przyczyn innych niż w niej podniesione. Na wstępie należy wskazać, iż na podstawie art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j.: Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.), od decyzji przyznającej świadczenie w drodze wyjątku oraz od decyzji odmawiającej przyznania takiego świadczenia, a także od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, odwołanie, o którym mowa w ust. 2, nie przysługuje. Stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm. – dalej k.p.a.). Przepis art. 127 § 3 k.p.a. stanowi, że od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Natomiast, przepis art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. przewiduje, że pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie w której brał udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji. Zwrot "brał udział w sprawie" oznacza podejmowanie przez pracownika organu administracji publicznej czynności procesowych, przewidzianych w przepisach prawa, niezbędnych do załatwienia sprawy w formie decyzji, a także, jeżeli pracownik został upoważniony do wydania decyzji w imieniu organu lub pełni funkcję organu - załatwienie sprawy w drodze decyzji. I, aczkolwiek postępowanie wywołane wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy nie jest postępowaniem stricte instancyjnym, a wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie ma charakteru dewolutywnego (nie skutkuje przeniesieniem rozpoznania sprawy do wyższej instancji), to jednak zasada prawdy obiektywnej wymaga, aby tryb rozstrzygnięć wydawanych przez organ rozpoznający sprawę w po raz pierwszy dawał stronie gwarancję procesową, że osoba wydająca decyzję nie będzie następnie brała udziału w postępowaniu, którego celem jest ocena prawidłowości tej decyzji. Decyzja administracyjna wydana w wyniku ponownego rozpoznania sprawy musi być traktowana jako nowe, samodzielne rozstrzygnięcie, a względy prawdy obiektywnej nakazują wyłączyć pracownika od udziału w postępowaniu, gdy brał on udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Zatem, przesłanka wyłączenia pracownika nie podlega jakiejkolwiek ocenie co do jej wpływu na obiektywne rozpatrzenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdyż ma charakter bezwzględny. Takie, jak wyżej wskazane argumenty legły u podstaw wydania w dniu 15 grudnia 2008 r. przez Trybunał Konstytucyjny wyroku o sygn. akt P 57/07 (publ. w Lex poz. Nr 26/2009), w którym stwierdził, że art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 27 § 1 i art. 127 § 3 k.p.a. w zakresie, w jakim nie wyłącza członka samorządowego kolegium odwoławczego z postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdy członek ten brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. I, chociaż ww. orzeczenie odnosi się do wyłączenia członka samorządowego kolegium odwoławczego, to jednak z uzasadnienia tego orzeczenia wynika, że analogicznie należy oceniać wszystkie te przypadki, w których dochodzi do niedopuszczalnego w demokratycznym państwie prawa zróżnicowania gwarancji ochrony obiektywizmu i bezstronności rozstrzygania przez organ administracji publicznej w zależności od rodzaju rozpoznawania spraw. Według Sądu, zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem powołanego art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w związku z art. 127 § 3 k.p.a. i w związku z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., gdyż jak wynika z akt, sprawa była prowadzona i rozstrzygana przez tego samego pracownika, zarówno w postępowaniu, w którym po raz pierwszy rozstrzygnięto sprawę jak i w postępowaniu toczącym się wskutek złożenia przez stronę wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W toku postępowań czynności w sprawie wykonywała specjalista A.A. która sporządzała m.in. raporty o należnych składkach i wpłaconych świadczeniach, kierowała pisma do strony postępowania, zarówno w sprawie rozpoznawanej po raz pierwszy, jak i w postępowaniu toczącym się wskutek złożenia przez stronę wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (k. 91-97, 100 oraz 116-119, 126, 129-135 akt administracyjnych). A, bez wpływu na powyższą ocenę pozostaje okoliczność, że decyzje zostały wydane z upoważnienia Prezesa ZUS i podpisane przez dwie różne osoby, tj. Zastępcę Dyrektora M.P. oraz Dyrektora Z.Z. Powyższą ocenę potwierdza także analiza treści zaskarżonej decyzji oraz decyzji wydanej w sprawie po raz pierwszy (z dnia 15 marca 2010 r.), gdyż poza nieco zmienioną formą tych decyzji, ich argumentacja - w istocie - została powtórzona i powielona. Mając na uwadze te wskazane argumenty, należało zatem uznać, że rozpoznanie w sprawie wniosku skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie art. 127 § 3 k.p.a., nastąpiło z naruszeniem przepisu art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., co stanowi przesłankę do wznowienia postępowania, na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a., przewidującego, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27 k.p.a. Ponadto, według składu orzekającego w sprawie, organ rozpoznając wniosek strony o ponowne rozpoznanie sprawy nie wyjaśnił istotnej w sprawie kwestii, tj. na postawie jakiego tytułu prawnego skarżąca zamieszkuje w domu przy ulicy [...] w S. oraz jakie powiązania rodzinne lub majątkowe łączą skarżącą z K.W., u którego jest zatrudniona na ¼ etatu (umowa o pracę) prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "A" w miejscu zamieszkania skarżącej i, czy skarżąca lub osoby pozostające w jej gospodarstwie domowym otrzymują przychody z wynajmu lub wydzierżawiania firmie "A" nieruchomości lub pomieszczeń tam zlokalizowanych, a okoliczność zatrudnienia skarżącej w tej firmie wynika z akt sprawy, natomiast okoliczność, że firma "A" funkcjonuje w miejscu zamieszkania skarżącej jest faktem powszechnie znanym, skoro firma ta szeroko reklamuje się (także na stronach internetowych: [...]), że w tym miejscu prowadzi działalność w zakresie transportu i przeprowadzek. Do tego faktu, jako znanego powszechnie, strona powinna się odnieść (art. 77 § 4 k.p.a.). Wobec tego, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem ww. przepisów dających podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, jak też z innym naruszeniem przepisów (art. 77 § 1 i § 4 k.p.a.), które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to należało – na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i lit. c p.p.s.a. – uchylić tę decyzję. Oznacza to również, iż Sąd nie oceniał zasadności odmowy umorzenia zaległości, wobec czego zarzuty podniesione przez skarżącą zarówno w skardze jak i piśmie złożonym na rozprawie mogą być ponowione w dalszym postępowaniu. Na podstawie przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a., Sąd wskazuje, aby w dalszym postępowaniu w sprawie organ rozpoznający sprawę ponownie, przed wydaniem decyzji, zapewnił, by w postępowaniu tym nie brali udziału pracownicy, którzy brali udział po raz pierwszy w wydaniu decyzji, a następnie podjął stosowne rozstrzygnięcie w sprawie, wszechstronnie wyjaśniając w uzasadnieniu decyzji swoje stanowisko, w tym także, aby wyjaśnił ww. kwestię funkcjonowania firmy "A" w miejscu zamieszkania skarżącej. O zwrocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd orzekł na podstawie przepis art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1349 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło