I SA/Sz 64/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz Sędzia WSA Elżbieta Dziel (spr.) Protokolant starszy inspektor sądowy Anna Furtak-Biernat po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi Z. R. na decyzję Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS z dnia 25 listopada 2024 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 25 listopada 2024 r. nr UP-778/2024 Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 25 września 2024 r. nr 1968/2024 odmawiającą Z. R. (dalej: "strona" bądź "skarżący") umorzenia należności z tytułu składek za osobę prowadzącą działalność będącą jednocześnie płatnikiem tych składek w łącznej kwocie [...]zł, w tym: a) ubezpieczenia społeczne - za okres 12/2014-12/2018 w łącznej kwocie [...]zł, w tym z tytułu: - składek - [...] zł, - odsetek liczonych na 19 czerwca 2019 r.- [...] zł, b) ubezpieczenie zdrowotne – za okres 12/2014-12/2018 w łącznej kwocie [...]zł, w tym z tytułu: - składek-[...] zł, - odsetek liczonych na 19 czerwca 2019 r. -[...] zł Decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 poz. 572) zwanej dalej "k.p.a.", w związku z art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 497 ze zm.) zwanej dalej "u.s.u.s.". Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że wyrokiem sądu z 15 marca 2024 r., sygn. akt I GSK 289/23, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję z 25 lutego 2022 r. nr UP-170/2022 oraz poprzedzającą ją decyzję z 30 grudnia 2021 r. nr 2978/2021 w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek i skierował do ponownego rozpoznania. Zakład Ubezpieczeń Społecznych po przeprowadzeniu postępowania w sprawie umorzenia, decyzją z 25 września 2024 r. nr 1968/2024 odmówił stronie umorzenia należności z tytułu składek, ponieważ: 1) nie wystąpiła w sposób bezsporny żadna z przesłanek uzasadniających uznanie należności za całkowicie nieściągalne wymieniona w art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s.; 2) strona nie wykazała zgodnie z treścią art. 28 ust. 3a ww. ustawy, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną spłata należności wiązałaby się z brakiem możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych jego gospodarstwa domowego; 3) strona nie wykazała, aby powstanie zadłużenia było następstwem jakiegoś szczególnego zdarzenia; 4) strona nie wykazała, aby przewlekła choroba lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiła stronę możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. W dniu 16 października 2024 r. do ZUS wpłynął wniosek pełnomocnika strony o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu wniosku strona m.in. odwołała się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 marca 2024 r., sygn. akt I GSK 289/23. Strona podkreśliła, że NSA wskazał, że strona przedstawiła dowody na ponoszenie znacznych kosztów swojego leczenia oraz argumenty uzasadniające wyższe wydatki na wyżywienie niż osoby zdrowe w wieku strony. Podniosła również, że z uwagi na swój i żony stan zdrowia, nie ma możliwości zarobkowania, oszczędza w zakresie wydatków na żywność, w tym produktów zalecanych przez lekarzy. Strona podkreśliła, że kwota jej zadłużenia przekracza [...] zł, co stanowi blisko 25-krotność obecnie otrzymywanych środków z tytułu emerytury i dodatku pielęgnacyjnego. Strona zarzuciła również brak odniesienia się w ww. decyzji do kwestii niewiedzy w zakresie uprawnień emerytalnych - gdyby w 2012 r. strona została poinformowana o możliwości złożenia wniosku o ustalenie prawa do emerytury, nie musiałaby opłacać składek. Opisaną na wstępie decyzją z dnia 25 listopada 2024 r. ZUS utrzymał w mocy swą wcześniejszą decyzję z 25 września 2024 r. Odnosząc się do zarzutów strony a dotyczących niewiedzy o możliwości złożenia już w 2012 r. wniosku o ustalenie prawa do emerytury, organ wyjaśnił, że w postępowaniu w przedmiocie wniosku o umorzenie należności nie bada się istnienia oraz wysokości zadłużenia, gdyż zastosować jedną z ulg (umorzyć należności) można w wypadku istnienia konkretnej wysokości zadłużenia. Jednocześnie strona podejmując się wykonywania działalności gospodarczej wzięła na siebie obowiązek zapoznania się z przepisami prawnymi i ich respektowania tak, aby nie dochodziło do naruszeń prawa. Stosownie do obowiązujących przepisów, to właśnie płatnik składek jako osoba prowadząca działalność gospodarczą, niezależnie od czynników wpływających na funkcjonowanie firmy i osiąganych dochodów, odpowiada za regulowanie zobowiązań publicznoprawnych, w tym należności z tytułu składek. Organ wskazał, że z oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej osoby fizycznej, która nie prowadzi działalności gospodarczej z 13 sierpnia 2024 r. oraz pisma strony z 23 września 2024 r. wynika, że: strona jest żonata, nie pracuje zarobkowo, strona pobiera emeryturę w kwocie [...]zł brutto, [...] zł netto, strona nie posiada dochodu z innych źródeł, nie pobiera zasiłku/świadczenia z Urzędu Pracy, nie pobiera zasiłku z pomocy społecznej ani nie korzysta z innych form pomocy, strona ponosi stałe wydatki: opłaty eksploatacyjne w kwocie [...]zł, koszty związane z leczeniem strony i żony, uwzględniające leczenie prywatne (ok. [...] zł) oraz leki (ok. [...] zł) w łącznej kwocie [...]zł, koszty wyżywienia strony i żony w kwotach od [...] zł do [...] zł, opłaty za telefon w kwocie [...]zł miesięcznie, strona prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną T. R., która osiąga dochód w kwocie [...]zł brutto, strona nie posiada zobowiązań pieniężnych, nie jest właścicielem ani współwłaścicielem nieruchomości, strona posiada środek transportu - FORDA TRANSITA z 1999 r., którego silnik wymaga remontu. Nadto, strona posiada: 10-letnią kosiarkę do trawy po wartości [...] zł,10-letnią pralkę FRANIĘ o wartości [...] zł,12-letni telewizor marki SAMSUNG o wartości [...] zł, strona nie posiada praw majątkowych ani wierzytelności, strona pozostaje w leczeniu ortopedycznym, neurologicznym, pulmonologicznym (planowana wizyta na 25 września br.), okulistycznym (planowana wizyta na 17 października br., operacja oka na 21 listopada br.) i kardiologicznym (planowana wizyta na 21 sierpnia br. w S.); strona sprawuje opiekę nad żoną, która ma problemy z poruszaniem się, strona mieszka u córki pod jej nieobecność; ponosi opłaty za prąd, wodę, gaz, śmieci i ogrzewanie. W celu rozpatrzenia sprawy, organ skorzystał z danych wygenerowanych z systemu informatycznego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz rejestrów centralnych: Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, Centralnej Ewidencji Pojazdów, Bazy Danych Ksiąg Wieczystych. Z dokonanych przez organ ustaleń wynika, że: - 1 stycznia 2019 r. strona zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej, - strona pobiera świadczenie emerytalne w kwocie [...]zł brutto, przy którym wypłacany jest przyznany na stałe dodatek pielęgnacyjny ([...] zł) i dokonywane są potrącenia na rzecz ZUS w kwocie [...]zł i świadczenie do wypłaty wynosi [...] zł, - pozostaje w związku małżeńskim z T. R., która pobiera świadczenie emerytalne w kwocie [...]zł brutto, przy którym wypłacany jest przyznany na stałe dodatek pielęgnacyjny ([...] zł) i świadczenie do wypłaty wynosi [...] zł; świadczenie jest wolne od potrąceń egzekucyjnych - strona ma dzieci: córkę A. R., córkę M. R. oraz syna T. R., - strona nie jest właścicielem ani współwłaścicielem nieruchomości, - strona nie ma zarejestrowanych pojazdów. Organ rentowy dokonał analizy kwestii przedawnienia i uznał, że w decyzji z 25 września 2024 r. nr 1968/2024 organ I instancji prawidłowo stwierdził, że należności z tytułu składek są wymagalne i nie uległy przedawnieniu. W dalszej kolejność organ powołał treść art. 28 ust. 2 oraz art. 28 ust. 3 pkt 1-6 u.s.u.s. wskazując, że przytoczone przypadki stanowią zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, że występuje całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Organ wskazał, że w toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że w przypadku strony: - przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 1 u.s.u.s nie wystąpiła z przyczyn oczywistych; - przesłanki określone w art. 28 ust. 3 pkt 2, 4 i 4b i 4c u.s.u.s. nie zachodzą, ponieważ nie pozyskano żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że: - sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 oraz art. 361 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo upadłościowe, - nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym, - nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym; - ogłoszono upadłość, o której mowa w części III w tytule V ustawy - Prawo upadłościowe; - przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s nie zachodzi - nastąpiło wprawdzie zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej, jednak nie zachodzi przesłanka braku majątku podlegającego egzekucji, ponieważ strona pobiera świadczenie emerytalne, z którego dokonywane są potrącenia egzekucyjne na rzecz ZUS; nie zostało spełnione kryterium następców prawnych - żona, dzieci. Organ wskazał, że zgodnie z wykładnią językową przywołanego przepisu wszystkie wymienione okoliczności, tj.: zakończenie prowadzenia działalności gospodarczej, brak majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, muszą wystąpić łącznie - wystąpienie którejkolwiek z ww. okoliczności, wyklucza zajścia przedmiotowej przesłanki; - przesłanka określona w art. 28 ust. 3 pkt 4a u.s.u.s. nie zachodzi w niniejszej sprawie, ponieważ wysokość należności z tytułu nieopłaconych składek, o umorzenie których wnosi strona, przekracza kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym - zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 5 stycznia 2021 r. w sprawie wysokości kosztów upomnienia doręczanego zobowiązanemu przed wszczęciem egzekucji administracyjnej (Dz. U. z 2021 r., poz. 67) wysokość kosztów upomnienia wynosi 16 zł; - przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s. nie zachodzi, ponieważ Naczelnik Urzędu Skarbowego lub Komornik Sądowy nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję; - przesłanka opisana w art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s. nie zachodzi - nie jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne, ponieważ wobec strony od 20 października 2021 r. Dyrektor Oddziału ZUS w S. prowadzi skuteczne postępowanie egzekucyjne ze świadczenia emerytalnego. Organ rentowy wskazał, że postępowanie egzekucyjne, które nadal jest w toku wyklucza zaistnienie przesłanki całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek. Dopóki postępowanie toczy się nie można definitywnie stwierdzić bezskuteczności egzekucji. Organ podkreślił, że jeżeli istnieje możliwość prowadzenia działań egzekucyjnych organ rentowy działając jako wierzyciel nie może stwierdzić, że zachodzi przesłanka nieściągalności zadłużenia i zaniechać prób jego wyegzekwowania. Organ rentowy stwierdził, że ponieważ wobec strony nie zachodzą przesłanki pozwalające na stwierdzenie całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek uniemożliwia to pozytywne rozstrzygnięcie wniosku w żądanym zakresie na podstawie art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Organ przeanalizował sprawę także pod kątem wystąpienia okoliczności o których mowa w § 3 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r., Nr 141, poz. 1365), zwanego dalej "rozporządzeniem" i podjął czynności zmierzające do ustalenia, czy w przedmiotowej sprawie występują przesłanki umorzenia określone w cytowanym rozporządzeniu oraz art. 28 ust. 3a u.s.u.s. Organ rentowy wskazał, że przesłanka wykazana w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia nie ma w stosunku do strony zastosowania, ponieważ strona nie prowadzi już działalności gospodarczej. Odnośnie przesłanki, o której mowa w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia dotyczącej stanu zdrowia, organ wyjaśnił, że jest ona uwarunkowana nie tylko istnieniem przewlekłej choroby zobowiązanego lub członka jego rodziny, ale także skutkiem choroby w postaci pozbawienia takiej osoby możliwości uzyskania dochodu. Strona powołała się na swój i żony stan zdrowia. W toku postępowania strona poinformowała, że 1 grudnia 2018 r. uległa wypadkowi, w wyniku którego doznała złamania kości udowej i konieczne było wstawienie endoprotezy. Strona pozostaje w stałym leczeniu specjalistycznym u kardiologa, okulisty i pulmonologa. Ponadto strona oświadczyła, że sprawuje opiekę nad żoną. W aktach sprawy znajduje się dokumentacja medyczna strony i żony, z której wynika m.in., że strona przeszła operację zaćmy, rozpoznano u strony inne zaburzenia narządu łzowego (strona otrzymała skierowanie do usunięcia mas soczewkowych) i tętniaka odcinka tętnicy głównej, bez wzmianki o pęknięciu. Strona cierpi na rozrost gruczołu krokowego, chorobę niedokrwienną serca, hipotrepsję i astmę oskrzelową. Ma drobne torbiele na nerkach i zaawansowane zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa. Natomiast żona ma rozpoznaną nerwowo-mięśniową dysfunkcję pęcherza moczowego i pozostaje pod stałą opieką urologa i ginekologa. Organ wskazał, że nie neguje stanu zdrowia strony i żony ani konieczności pozostawania w stałym leczeniu i podchodzi do nich ze zrozumieniem. Wskazane problemy z całą pewnością są dla strony utrudnieniem w codziennej egzystencji, lecz nie stanowią wystarczającej podstawy do umorzenia należności w oparciu o obowiązujące przepisy. Organ rentowy wskazał, że w niniejszej sprawie przesłanka zdrowotna nie zachodzi, ponieważ zarówno strona, jak i żona dysponują dochodem w postaci świadczeń emerytalnych, które przyznawane są na stałe, podlegają corocznej waloryzacji i są wypłacane niezależnie od stanu zdrowia. Ograniczone możliwości płatnicze, podnoszone jako jeden z głównych argumentów, nie mogą być uznane za przesłankę wystarczającą do umorzenia zaległości we wnioskowanym zakresie. Organ wskazał, że w toku postępowania strona poinformowała, że mieszka u córki A. R., która przebywa za granicą. W oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym z 13 sierpnia 2024 r. oraz piśmie z 23 września 2024 r., strona wykazała, że ponosi jedynie stałe wydatki na utrzymanie (opłaty eksploatacyjne - [...] zł), swoje i żony: wyżywienie (od [...] zł do [...] zł miesięcznie) i koszty leczenia (uwzględniające koszty dojazdu do lekarzy - łącznie [...] zł) oraz opłaca telefon ([...] zł). Natomiast we wniosku o ponowne rozpatrzenie umorzenia z 16 października 2024 r. pełnomocnik strony poinformowała, że strona przeznacza znaczne koszty na ochronę zdrowia (od [...] zł do [...] zł miesięcznie, w tym od [...] zł do [...] zł na lekarstwa, [...] zł na prywatne wizyty lekarskie i [...] zł na dojazd do lekarzy). W dalszej kolejności organ odniósł się do minimum socjalnego wskazując, że jest ono wartością o charakterze stricte statystycznym a organ jest zobowiązany każdorazowo badać całokształt indywidualnej sytuacji zobowiązanego. Organ wskazał, że budżet gospodarstwa domowego strony wynosi [...] zł i stanowi sumę świadczeń emerytalnych: strony ([...] zł po potrąceniach na rzecz ZUS) i żony ([...] zł), i jest wyższy od poziomu minimum socjalnego ustalonego 20 października 2024 r. na podstawie danych z GUS przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych w II kwartale 2024 r., które dla 2-osobowego gospodarstwa emeryckiego wynosi 3.024,94 zł. Organ rentowy wskazał, że z uwagi na wskazania NSA w Warszawie zawarte w wyroku z 15 marca 2024 r. (sygn. akt I GSK 289/23), a dotyczące uwzględnienia w analizie możliwości płatniczych rodziny strony znacznych wydatków, wyjaśnia. Razem z żoną, strona dysponuje dochodem w łącznej kwocie [...]zł (po potrąceniach egzekucyjnych na rzecz ZUS). Strona wraz z żoną ponosi wydatki na utrzymanie, wyżywienie, ochronę zdrowia (zawierające wcześniej przedstawione różne wartości nakładów na leczenie i koszty dojazdów do lekarzy) i inne (telefon) w łącznej wysokości od [...] zł do [...] zł. Po uwzględnieniu powyższych wydatków, do dyspozycji pozostaje kwota od [...] zł do [...] zł miesięcznie, tj. od [...] zł do [...] zł na osobę. Wobec powyższego organ uznał, że pomimo mocno akcentowanej trudnej sytuacji finansowej, strona posiada środki finansowe, które może przeznaczyć, m.in. na nieprzewidziane wydatki. Powyższe wyklucza zaistnienie sytuacji ubóstwa w rodzinie strony. Organ podkreślił, że egzekucja ze świadczenia emerytalnego strony prowadzona jest zgodnie z zasadą poszanowania minimum egzystencji, która stanowi wyraz ochrony dłużnika w procesie dochodzenia zaległości. Zasada ta dopuszcza prowadzenie egzekucji z majątku zobowiązanego tylko w zakresie, w którym nie zostanie zagrożone minimum utrzymania, a kwoty wolne od zajęć są ustalone przepisami prawa. Organ rentowy zwrócił również uwagę na fakt, że państwo polskie wspiera w ostatnich latach finansowo emerytów przyznając im dodatkowe świadczenia pieniężne w postaci trzynastej i czternastej emerytury, co z pewnością ma pozytywny wpływ na poziom zaspokajania niezbędnych potrzeb życiowych strony. Organ wyjaśnił, że nie może umarzać należności każdej osobie, która wykazuje wydatki związane z utrzymaniem (opłaty eksploatacyjne, inne). Koszty bieżących opłat, jak również wyżywienia są stałymi miesięcznymi opłatami, które ponosi większość społeczeństwa. Wydatków tych nie można nazwać nadzwyczajnymi oraz nieprzewidywalnymi. Organ wskazał, że w aktach sprawy nie odnotowano żadnych dokumentów takich jak na przykład wezwania do zapłaty czy upomnienia, które świadczyłyby o tym, że strona ma problemy z regulowaniem należności. Natomiast znajdują się, m.in. potwierdzenia uiszczenia opłat na: P. ([...] zł z maja 2024 r.), Urząd Miejski w P. (z listopada 2023 r., maja 2024 r., lipca 2024 r. po [...] zł każde), E. S.A. ([...] zł ze stycznia 2024 r. i [...] zł z maja 2024 r.), N. S.A. (ze stycznia 2024 r. i sierpnia 2024 r. po [...] każde oraz z lutego 2024 r., czerwca 2024 r., sierpnia 2024 r. i września 2024 r. po [...] zł każde), O. S.A. ([...] zł z września 2024 r.), P. Sp. z o. o. ([...] zł z maja 2024 r. i [...] zł z lipca 2024 r.), C. S.A. (z grudnia 2023 r. i marca 2024 r. po [...] zł każde), P. Sp. z o. o. ([...] zł ze stycznia 2024 r. i [...] zł z maja 2024 r.). Organ ustalił, że strona ma dorosłe dzieci. Natomiast ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2023 r., poz. 2809) zawiera przepisy, z których wynika, że rodzice i dzieci obowiązani są wspierać się wzajemnie. Ponadto, zgodnie z danymi zawartymi w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, pod adresem zamieszkania strony, tj. ul. [...], [...], córka prowadzi indywidualną działalność gospodarczą (dane adresowe: stałe miejsce wykonywania działalności gospodarczej i adres do doręczeń). Równocześnie pod adresem strony zamieszkania zameldowani są syn i córka. Strona poinformowała, że nie posiada zobowiązań wobec innych wierzycieli niż ZUS, zatem budżet strony nie jest dodatkowo obciążony. Organ wskazał, że na podstawie dostępnych materiałów należy uznać, że nie strona nie udowodniła, że jej sytuacja materialno-bytowa całkowicie i trwale uniemożliwia spłatę zaległych należności wobec ZUS. Organ upatruje szansę na wyegzekwowanie należności w przyszłości poprzez kontynuowanie postępowania egzekucyjnego. Podjęcie więc decyzji o umorzeniu należności, na chwilę obecną byłoby nieuzasadnione. Końcowo organ wskazał, że umorzenie stanowi wyraz definitywnej rezygnacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z możliwości ich wyegzekwowania. W związku z tym, biorąc pod uwagę publicznoprawny charakter tych należności oraz uwzględniając cele, na jakie składki są przeznaczone, organ odpowiedzialny za ich pobór zobowiązany jest do szczegółowej staranności i ostrożności w procedowaniu spraw z zakresu umarzania. Decyzja odmawiająca umorzenia nie nakłada na stronę żadnych dodatkowych obowiązków, które nie ciążyły na stronie do tej pory i których nałożenie spowodowałoby pogorszenie obecnej sytuacji materialnej i osobistej. Rozstrzygnięcie organu odmawia natomiast przyznania "przywileju" polegającego na zwolnieniu z obowiązku opłacania składek. Względy społeczne wymagają, aby zobowiązanie publicznoprawne było realizowane, a płatnik nie był pochopnie z niego zwalniany. Organ wskazał, że w niniejszej sprawie, zgromadził materiał dowodowy, a następnie dokonał oceny, która stała się podstawą do merytorycznego rozstrzygnięcia zgodnie z art. 77 k.p.a. Organ gromadząc materiał dowodowy z urzędu dążył do zbadania wszystkich istotnych okoliczności sprawy i do wyjaśnienia rzeczywistych treści stosunków faktycznych i prawnych. Stan faktyczny został w pełni wyjaśniony i w prawidłowy sposób dokonano jego oceny prawnej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, skarżący reprezentowany przez pełnomocnika wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji z dnia 25 listopada 2024 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia 25 września 2024 r. i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Nadto, skarżący wniósł o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: 1. przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 153 p.p.s.a., poprzez naruszenie obowiązku uwzględnienia w rozstrzygnięciu administracyjnym wiążącej oceny prawnej i wskazania co do dalszego postępowania zawartej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 2024 r., sygn. akt I GSK 289/23; 2. przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej jako "k.p.a.") w zw. z art. 8, 9 i 11 k.p.a., poprzez brak należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, a w szczególności niedostateczne rozważenie okoliczności związanych z sytuacją zdrowotną, życiową oraz majątkową skarżącego i realną możliwością spłaty zadłużenia, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 3. przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a., art. 86 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez brak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego oraz brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy poprzez błędne ustalenie, że skarżący posiada środki finansowe, które może przeznaczyć na nieprzewidziane wydatki, co wyklucza zaistnienie sytuacji ubóstwa w jego rodzinie; 4. przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a., art. 86 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., brak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego oraz brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy poprzez nieuwzględnienie, że skarżący jest coraz starszy, coraz mniej sprawny fizycznie, ma trudności w samodzielny poruszaniu się, a kwota zadłużenia przekracza 60 tys. zł, co stanowi blisko dwudziestopięciokrotność otrzymywanych przez niego obecnie środków z tytułu emerytury oraz dodatku pielęgnacyjnego; 5. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a., art. 86 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. brak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego oraz brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy, w tym niewłaściwego ustalenia, że sytuacji zdrowotna skarżącego uniemożliwiająca mu uzyskania dochodu umożliwiającego opłacenie należności jest nieistotna wobec faktu posiadania przez niego i jego żonę dochodu w postaci świadczenia emerytalnego; 6. przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a., art. 86 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. brak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego oraz brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy, w tym zaniechanie ustalenia czy choroby przewlekłe występujące u skarżącego oraz jego żony powodują trudny stan majątkowy wynikający z istnienia tych chorób, ograniczając się jedynie do wskazania, że organ nie neguje stanu zdrowia skarżącego i podchodzi do nich ze zrozumieniem; 7. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a., art. 86 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. brak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego oraz brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy, w tym zaniechanie dokonania jakichkolwiek ustaleń w zakresie faktu, że w momencie w którym powstawała zaległość z tytułu składek skarżący osiągnął już wiek emerytalny, zatem gdyby tylko wystąpił wtedy o ustalenie prawa do emerytury, z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej nie miałby obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne co miałoby istotne znaczenie dla oceny słusznego interesu obywatela oraz niesprzeczności tego interesu z interesem społecznym; 8. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a., art. 86 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. brak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego oraz brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy, w tym niewłaściwe ustalenia w zakresie możliwości przeprowadzenia egzekucji z uwzględnieniem zasobów finansowych i materialnych skarżącego w kontekście ponoszonych kosztów utrzymania, leczenia; 9. naruszenie prawa materialnego tj. art. 28 ust. 3a i 3b u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 pkt. 1 i pkt. 3 rozporządzenia, poprzez ich niezastosowanie i odmowę umorzenia zaległości z tytułu składek, podczas gdy bezsporne jest, że skarżący jest osobą przewlekle chorą (żona skarżącego również) utrzymującą się z emerytury niewiele wyższej niż minimum socjalne, a pogorszenie stanu zdrowia uniemożliwia prowadzenie działalności gospodarczej i uzyskiwanie dodatkowego dochodu, powyższe okoliczności skutkują koniecznością ponoszenia dodatkowych kosztów leczenia i medykamentów oraz ograniczają możliwości bytowe skarżącego, co uzasadnia zastosowanie ww. przepisów; 10. naruszenie prawa materialnego tj. art. 28 ust. 2 u.s.u.s., poprzez jego błędną wykładnie polegającą na błędnym przyjęciu, że postępowanie egzekucyjne które nadal jest w toku zasadniczo wyklucza zaistnienie przesłanki całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek, w sytuacji gdy prawidłowa wykładnia przepisu pozwala uznać, że sam fakt prowadzenia postępowania egzekucyjnego nie jest wystarczający, że należy przeprowadzić ustalenia w zakresie możliwości takiego postępowania egzekucyjnego z uwzględnieniem zasobów finansowych i materialnych skarżącego w kontekście ponoszonych kosztów utrzymania, leczenia czego w niniejszej sprawie organ zaniechał; 11. naruszenie prawa materialnego tj. art. 28 ust. 3a i 3b u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 pkt. 1 i pkt. 3 rozporządzenia, poprzez jego błędną wykładnie polegającą na błędnym przyjęciu, że posiadanie niewystarczających środków finansowych na zaspokojenie ograniczone możliwości płatnicze nie stanowią przesłanki wystarczającej do umorzenia zaległości, w sytuacji gdy prawidłowa wykładnia pozwala uznać, że ograniczone możliwości płatnicze mogą stanowić ważny interes osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek oraz pozbawiają zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął argumentację podniesionych zarzutów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto, stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Działając w tak zakreślonych granicach procedowania należy stwierdzić, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do zasadności odmowy skarżącemu umorzenia należności składkowo - odsetkowych, należnych Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych. Zdaniem organu, w sprawie nie zachodziła całkowita nieściągalność ani inne ujawnione i stwierdzone przesłanki stanowiące podstawę umorzenia należności z tytułu składek. Skarżący zarzuca organowi brak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego oraz, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy a w szczególności niedostateczne rozważenie okoliczności związanych z Jego sytuacją zdrowotną, życiową oraz majątkową i realną możliwością spłaty zadłużenia, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nadto, skarżący zarzuca organowi błędną wykładnię prawa materialnego poprzez błędne przyjęcie, że ograniczone możliwości płatnicze nie stanowią przesłanki wystarczającej do umorzenia zaległości. Sąd w zaistniałym sporze rację przyznaje organowi. Poza sporem pozostawała ocena organu, iż zarówno zaległe składki, jak i akcesoryjne wobec nich odsetki za zwłokę nie uległy przedawnieniu. Dokonując sądowej kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia należy mieć na uwadze, że w rozpoznawanej sprawie wypowiedział się już Naczelny Sąd Administracyjny w prawomocnym wyroku z 15 marca 2024 r. sygn. akt I GSK 289/23. Powyższym wyrokiem NSA uchylił w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 24 listopada 2022 r. sygn. akt I SA/Sz 251/22 oddalający skargę skarżącego na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 25 lutego 2022 r. nr UP-170/2022 w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek oraz uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 30 grudnia 2021 r. nr 2978/2021 oraz zasądził zwrot kosztów postępowania. Powyższa okoliczność ma to znaczenie, że na podstawie art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Natomiast stosownie do art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Związanie oceną prawną, o której mowa w art. 153 i art. 170 p.p.s.a. oznacza, że zarówno organy administracji, jak i sądy administracyjne, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku. Przez ocenę prawną rozumieć należy wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Ocena prawna o charakterze wiążącym powinna dotyczyć właściwego zastosowania konkretnego przepisu, czy też prawidłowej jego wykładni w odniesieniu do ściśle określonego rozstrzygnięcia podjętego w konkretnej sprawie. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią zaś z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (S. Hanausek, System Prawa Procesowego Cywilnego, tom 3, Zaskarżanie orzeczeń sądowych, Ossolineum, s. 318). Podkreślenia wymaga, że związanie sądu i organu oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu sądu trwa w danej sprawie dopóty, dopóki nie zostanie ono uchylone lub zmienione lub nie ulegną zmianie przepisy, czyniąc pogląd prawny nieaktualnym. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 15 marca 2024 r. sygn. akt I GSK 289/23, sąd kasacyjny wskazał, że rozważania organu należy uznać za nietrafne, bo wyłącznie teoretyczne, z uwagi na nieuwzględnienie rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego w kontekście ponoszonych przezeń wydatków na leczenie – a szerzej wydatków związanych ze stanem zdrowia skarżącego. Sąd kasacyjny uznał, że rację ma skarżący kasacyjnie, iż w celu ustalenia istnienia przesłanek umorzenia należności konieczne jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego, określenie dochodów i wydatków, relacji pomiędzy tymi wielkościami oraz sytuacji osoby zobowiązanej. Zdaniem NSA, tych konkretnych ustaleń na gruncie niniejszej sprawy zabrakło. Sąd zauważa, że po wydaniu prawomocnego wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszej sprawie, nie miała miejsca zamiana prawa, na podstawie którego rozpoznano sprawę oraz nie zmieniły się okoliczności faktyczne sprawy, które pozwalałyby na uznanie, iż ustało związanie powyższym wyrokiem w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. W ocenie sądu, w ponownie prowadzonym postępowaniu organy wykonały zalecenia NSA zawarte w wyroku z dnia 15 marca 2024 r. sygn. akt I GSK 289/23, ustaliły i określiły dochody oraz wydatki gospodarstwa domowego prowadzonego przez skarżącego wspólnie z żoną (z uwzględnieniem wydatków na leczenie) oraz wzajemne relacje między tymi wielkościami, a w dalszej kolejności dokonały analizy zgromadzonego materiału dowodowego w oparciu o przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie. Przypomnieć należy, że materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji był art. 28 u.s.u.s. Przepis ten daje prawo do umorzenia należności z tytułu składek w sytuacji ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 1-3). Jak wynika z art. 28 ust. 3 u.s.u.s., całkowita nieściągalność zachodzi, gdy: 1) dłużnik zmarł, nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów, albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie; 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2020 r. poz. 1228 z późn. zm.); 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa; 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; 4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym; 4c) ogłoszono upadłość, o której mowa w części III w tytule V ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe; 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Wyliczenie zawarte w art. 28 u.s.u.s. jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, że ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia. Wyjątek od zasady, że umorzeniu podlegają należności z tytułu składek tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, dotyczy składek ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek. Wówczas należności mogą być umarzane w uzasadnionych przypadkach (art. 28 ust. 3a u.s.u.s.). W ustawie nie określono bliżej "uzasadnionych przypadków" w rozumieniu art. 28 ust. 3a u.s.u.s., natomiast zgodnie z art. 28 ust. 3b tej ustawy, minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego otrzymał upoważnienie ustawowe do określenia w drodze rozporządzenia, szczegółowych zasad umarzania składek, o którym mowa w ust. 3a, z uwzględnieniem przesłanek uzasadniających umorzenie, biorąc pod uwagę ważny interes osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (wydanego na podstawie art. 28 ust. 3b u.s.u.s.; Dz. U. z 2003 r. Nr 141, poz. 1365), Zakład Ubezpieczeń Społecznych może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną, nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Zaakcentować należy, że użycie przez ustawodawcę zwrotów "mogą być umarzane" (art. 28 ust. 1 i ust. 2 u.s.u.s.) i "Zakład może umorzyć" (§ 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r.) wskazuje jedynie na możliwość umorzenia, a nie obligatoryjność umorzenia w przypadku wystąpienia przesłanek umorzenia. Oznacza to, że nawet jeżeli zaistnieje któraś z przesłanek, o których mowa w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. czy § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia, to nie musi ona wywołać umorzenia należnych Zakładowi składek. Powyższe uregulowania dają zatem podstawy organowi do orzekania w ramach tzw. uznania administracyjnego. Uprawnienie do działania w ramach uznania administracyjnego oznacza, że na gruncie analizowanego przypadku, do uznania organu pozostawiono stwierdzenie istnienia lub nieistnienia w konkretnej sprawie szczególnych okoliczności, uzasadniających umorzenie zaległości lub odsetek, jak też zakres ewentualnego umorzenia. Oczywiście nie można przyjąć, że uznanie administracyjne oznacza zupełną dowolność sposobu rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Zgodnie bowiem z art. 6 k.p.a., organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Oznacza to, że w każdym przypadku rozstrzygania sprawy administracyjnej organ wydający orzeczenie, także w swych motywach musi uwzględniać obowiązujący porządek prawny. Swoboda uznania organu administracji jest - przynajmniej na gruncie k.p.a. - ograniczona tym, że organ stosujący prawo jest zobowiązany mieć na względzie w toku postępowania "interes społeczny i słuszny interes obywateli", o których mowa w art. 7 k.p.a. (por. Janusz Borkowski [w:] Barbara Adamiak Janusz Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 11. wydanie, Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 2011, str. 396-397). Uznaniowy charakter decyzji nie zwalnia również organu od obowiązku przeprowadzenia postępowania w prawidłowy sposób. Organ ma obowiązek wypełnić zawarty w art. 7 k.p.a. nakaz dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz określony w art. 77 § k.p.a. obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Wydanie decyzji musi być zatem poprzedzone wyjaśnieniem okoliczności sprawy w zakresie przesłanek umorzenia i ich analizą, z zachowaniem wymogów proceduralnych. Zadaniem sądu administracyjnego jest natomiast przede wszystkim ocena, czy organ nie wykroczył poza zakres przyznanej mu przez ustawodawcę swobody orzekania oraz to, czy organ zachował określone prawem wymogi proceduralne. Sądowa kontrola decyzji uznaniowych nie obejmuje natomiast prawidłowości wyboru przez organ jednej z możliwych opcji rozstrzygnięcia sprawy, gdyż wybór rozstrzygnięcia wymyka się kryteriom prawnym, opierając się na przesłankach celowościowych, rzetelnościowych, gospodarnościowych i innych tego typu determinantach pozaprawnych. Odnosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, że w zaskarżonej decyzji organ prawidłowo ustalił stan faktyczny i, następnie, poprawnie ocenił oraz uzasadnił, że analiza zgromadzonego materiału dowodowego nie wykazała okoliczności, które skutkowałyby umorzeniem zobowiązania na podstawie przepisów art. 28 ust.1-3. Trafnie organ wskazał, że w stosunku do działalności skarżącego nie było prowadzone postępowanie upadłościowe ani likwidacyjne. W związku z tym, przesłanki o których mowa w; art. 28 ust. 3 pkt 2, 4, 4b i 4c, nie zachodzą. Z przyczyn oczywistych, nie ma również zastosowania art. 28 ust. 3 pkt 1. Zobowiązanie skarżącego jest także wyższe niż kwota kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym, co oznacza, że przesłanka z art. 28 ust. 3 pkt 4a również nie zachodzi. Sytuacja skarżącego nie wypełnia również dyspozycji art. 28 ust. 3 pkt. 3 u.s.u.s. Z dokonanych przez organ ustaleń wynika, że wprawdzie skarżący nie prowadzi już działalności gospodarczej ale w sprawie nie wystąpiło kryterium braku majątku, ponieważ skarżący uzyskuje dochód ze świadczenia emerytalnego. Skarżący ma również następców prawnych - żonę, troje dzieci. Sąd podziela stanowisko organu, że zgodnie z wykładnią językową przywołanego przepisu wszystkie wymienione okoliczności, tj.: zakończenie prowadzenia działalności gospodarczej, brak majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, muszą wystąpić łącznie - wystąpienie którejkolwiek z ww. okoliczności wyklucza stwierdzenie zajścia przedmiotowej przesłanki. Brak także podstaw do stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Na tej podstawie organ wykluczył przesłanki, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 3, 5 i 6. Prawidłowo zatem organ uznał, że wobec skarżącego nie zachodzą przesłanki pozwalające na stwierdzenie całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek, na podstawie art. 28 ust. 3. u.s.u.s. Sąd po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie znalazł podstaw do zakwestionowania prawidłowości ustaleń poczynionych w zaskarżonej decyzji w tym zakresie. Organ przeanalizował sprawę także pod kątem wystąpienia okoliczności o których mowa w § 3 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r., Nr 141, poz. 1365), zwanego dalej "rozporządzeniem", i podjął czynności zmierzające do ustalenia, czy w przedmiotowej sprawie występują przesłanki umorzenia określone w cytowanym rozporządzeniu oraz art. 28 ust. 3a u.s.u.s. Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, organ prawidłowo ustalił, że przesłanka wykazana w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia nie ma w stosunku do skarżącego zastosowania, ponieważ skarżący nie prowadzi już działalności gospodarczej. Organ rentowy na podstawie posiadanych dokumentów przeanalizował także sytuację zdrowotną skarżącego uznając, że skarżący 1 grudnia 2018 r. uległ wypadkowi, w wyniku którego doznał złamania kości udowej, skarżący przeszedł także operację zaćmy, ma zdiagnozowane również inne zaburzenia narządu łzowego, rozrost gruczołu krokowego, chorobę niedokrwienną serca, hipotrepsję i astmę oskrzelową, drobne torbiele na nerkach i zaawansowane zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa zaś żona skarżącego ma rozpoznaną nerwowo-mięśniową dysfunkcję pęcherza moczowego i pozostaje pod stałą opieką urologa i ginekologa - jednak w niniejszej sprawie przesłanka zdrowotna nie zachodzi, ponieważ zarówno skarżący jak i jego żona z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, dysponują dochodem w postaci świadczeń emerytalnych, które przyznawane są na stałe, podlegają corocznej waloryzacji i są wypłacane niezależnie od stanu zdrowia. Nadto, skarżący wraz z żoną otrzymują dodatkowe świadczenia pieniężne w postaci trzynastej i czternastej emerytury, co także ma pozytywny wpływ na poziom zaspokajania niezbędnych potrzeb życiowych strony. Organ rentowy rozważył także możliwość umorzenia należności z uwagi na trudną sytuację finansową strony, która w przypadku konieczności opłacenia zadłużenia pozbawiałaby stronę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych ( § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia). Odnosząc się do aktualnej na dzień wydania decyzji kwoty określającej minimum socjalne, które dla 2-osobowego gospodarstwa emeryckiego wynosi [...] zł wskazał, że budżet gospodarstwa domowego skarżącego wynosi [...] zł i stanowi sumę świadczeń emerytalnych: strony ([...] zł po potrąceniach na rzecz ZUS) i żony ([...] zł), i jest wyższy od poziomu minimum socjalnego. Organ rentowy uwzględniając wskazania NSA w Warszawie zawarte w wyroku z 15 marca 2024 r. (sygn. akt I GSK 289/23), dokonał analizy możliwości płatniczych rodziny. Z dokonanych przez organ ustaleń wynikało, że skarżący wraz z żoną dysponuje dochodem w łącznej kwocie [...]zł (po potrąceniach egzekucyjnych na rzecz ZUS). W oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym z 13 sierpnia 2024 r. oraz piśmie z 23 września 2024 r., skarżący wykazał, że ponosi jedynie stałe wydatki na utrzymanie (opłaty eksploatacyjne - [...] zł), swoje i żony: wyżywienie (od [...] zł do [...] zł miesięcznie) i koszty leczenia (uwzględniające koszty dojazdu do lekarzy - łącznie [...] zł) oraz opłaca telefon ([...] zł). Natomiast we wniosku o ponowne rozpatrzenie umorzenia z 16 października 2024 r. skarżący poinformował, że przeznacza znaczne koszty na ochronę zdrowia (od [...] zł do [...] zł miesięcznie, w tym od [...] zł do [...] zł na lekarstwa, [...] zł na prywatne wizyty lekarskie i [...] zł na dojazd do lekarzy). Po uwzględnieniu wydatków strony w łącznej wysokości od [...] zł do [...] zł, organ ustalił, że do dyspozycji strony pozostaje kwota od [...] zł do [...] zł miesięcznie. Zdaniem sądu, w rozpoznawanej sprawie nie budzą zastrzeżeń ustalenia organu odnośnie sytuacji materialno-bytowej skarżącego. Zaznaczenia wymaga, że organ uwzględnił wszystkie wskazane według oświadczenia skarżącego wydatki na zdrowie pomimo tego, że skarżący nie udokumentował poniesienia ich we wskazanej wysokości ([...] zł). Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy zastosował się w pełni do oceny prawnej i wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 15 marca 2024 r. sygn. akt IGSK 289/23, stosując przepisy prawa mające zastosowanie w niekwestionowanym stanie faktycznym sprawy zgodnie z oceną prawną dokonaną w tym wyroku. Tym samym, za nieuzasadniony uznać należy zarzut naruszenia art.153.p.p.s.a. Organ zwrócił także uwagę, że w aktach sprawy nie odnotowano żadnych dokumentów takich jak na przykład wezwania do zapłaty czy upomnienia, które świadczyłyby o tym, że skarżący ma problemy z regulowaniem należności. Natomiast znajdują się, m.in. potwierdzenia uiszczenia opłat na: P. ([...] zł z maja 2024 r.). W ocenie sądu, wydanej decyzji nie można ocenić jako dowolnej, naruszającej przepisy postępowania administracyjnego. Należy podkreślić, że poprzedzona ona została wyjaśnieniem sytuacji materialnej, zdrowotnej i rodzinnej skarżącej, w zakresie możliwym do ustalenia przez ZUS który co istotne, dokonując ustaleń w sprawie opierał się zarówno na wyjaśnieniach i informacjach podanych przez skarżącego jak i własnych ustaleniach, opisanych w decyzji. Przesłanki umorzenia zostały przez organ szczegółowo rozważone i omówione. Za nieuzasadnione uznać zatem należy zarzuty naruszenia art. 28 ust. 3a i 3b, u.s.u.s. Raz jeszcze podkreślenia wymaga, że organ działa na zasadzie uznania administracyjnego co oznacza, iż dopóki granic orzekania w tym zakresie nie przekroczy i gdy dostrzega jakiekolwiek możliwości wyegzekwowania długu, czy z obecnego majątku dłużnika, czy też w dalszej perspektywie czasowej, to podjęte w ramach uznania administracyjnego negatywne dla wnioskodawcy rozstrzygnięcie, nie może być uważane za dowolne. Wskazać przy tym należy, że sąd nie może ingerować w dokonany przez organ wybór sposobu merytorycznego rozstrzygnięcia danej konkretnej sprawy, nie może kwestionować rozstrzygnięcia merytorycznego zawartego w zaskarżonej decyzji, będącego wynikiem dokonanego przez organ wyboru, jego celowości i słuszności. Jeśli zatem sąd nie dopatrzy się uchybień organu w sposobie procesowania i oparcia rozstrzygnięcia o kompletne dowody (w dacie wydania zaskarżonej decyzji) to nie ma podstaw prawnych do eliminowania decyzji z obrotu prawnego. W rozpoznawanej sprawie organ, na podstawie przedłożonych do sprawy dokumentów oraz poczynionych ustaleń, poddał ocenie wszystkie okoliczności odnoszące się do sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej skarżącego oraz dokonał ich merytorycznej oceny. Wbrew jednak oczekiwaniom skarżącego, wyciągnął z nich wnioski przemawiające za odmową umorzenia zaległych należności. Wnioski te zostały należycie uargumentowane i znajdują właściwe odzwierciedlenie w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, a dokonana przez organ ocena mieści się w ramach uznania administracyjnego, które w sprawie nie nosiło cech oceny dowolnej. Za nieuzasadnione uznać zatem należy zarzuty naruszenia art. 7, art.77 § 1, art.86, art.80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. W ocenie sądu, w rozpatrywanej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego ani materialnego skutkującego koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji, a uzasadnienie rozstrzygnięcia wskazuje na przesłanki, jakimi kierował się ZUS odmawiając umorzenia należności z tytułu zaległych składek. Płatnik składek odpowiada za zobowiązania całym swoim majątkiem, zarówno teraźniejszym, jak i przyszłym. Należy przy tym wskazać, że obowiązkiem wierzyciela jest przede wszystkim poszukiwanie możliwości odzyskania zaległych należności. Dlatego też, jeśli organ dostrzega jakiekolwiek możliwości wyegzekwowania długu, czy z obecnego majątku dłużnika, czy też w dalszej perspektywie czasowej, to podjęcie w ramach uznania administracyjnego negatywnego dla wnioskodawcy rozstrzygnięcia, nie może być uważane za dowolne, a umorzenie należności składkowych byłoby przedwczesne. Zdaniem sądu, sytuacja finansowa skarżącego w kontekście przywołanych wyżej przepisów, regulujących zasady umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, została oceniona należycie przez organ z uwzględnieniem interesów publicznego i indywidualnego skarżącego oraz stanu faktycznego ustalonego w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy. Końcowo sąd zaznacza, iż każda zmiana okoliczności faktycznych, w szczególności sytuacji majątkowej, rodzinnej lub zdrowotnej osoby zobowiązanej, może być zawsze podstawą do ponownego wystąpienia z wnioskiem o umorzenie zaległości. Odmowa ich umorzenia nie stwarza bowiem sytuacji powagi rzeczy osądzonej. Oznacza to, że zobowiązany do uiszczenia zaległości może występować o jej umorzenie tak długo, jak długo zaległość ta istnieje - zwłaszcza, jeśli jego sytuacja ulegnie pogorszeniu (por. wyrok NSA z 18 lutego 2000 r., sygn. akt III SA 398-399/99, LEX nr 40399). Mając na uwadze powyższe, sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.