I SA/Sz 641/12

WyrokWSA w Szczecinie2012-11-29

Skład orzekający: Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Anna Sokołowska, Ewa Wojtysiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, w sytuacji gdy zarzut dotyczy nieistnienia tego obowiązku?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Jego rolą jest jedynie badanie dopuszczalności egzekucji administracyjnej. W przypadku zarzutu nieistnienia zobowiązania, organ egzekucyjny musi uzyskać stanowisko wierzyciela, które jest dla niego wiążące.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o uznaniu za nieuzasadniony zarzutu zgłoszonego w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzut dotyczył egzekucji grzywny nałożonej mandatem karnym na osobę całkowicie ubezwłasnowolnioną. Opiekun prawny skarżącego kwestionował zasadność egzekucji, wskazując na stan psychiczny ukaranego. Organ egzekucyjny zwrócił się do wierzyciela (Wojewody) o stanowisko, a następnie wydał postanowienie o uznaniu zarzutu za nieuzasadniony, opierając się na wiążącym stanowisku wierzyciela.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Sędziowie Sędzia WSA Anna Sokołowska (spr.),, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Protokolant Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 29 listopada 2012 r. sprawy ze skargi M. K. reprezentowanego przez opiekuna prawnego R.K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 29 maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie uznania zarzutu zgłoszonego w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadniony 1. oddala skargę, 2. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz adwokata W. K. kwotę [...] złotych powiększoną o kwotę należnego podatku od towarów i usług z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. znak: [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadniony zarzut zgłoszony w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec M. K. na podstawie tytułu wykonawczego o nr [...], wystawionego przez Wojewodę. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął postępowanie egzekucyjne wobec zobowiązanego - M. K. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r. o nr [...], wystawionego przez Wojewodę. Tytułem objęta była grzywna nałożona mandatem karnym kredytowanym w kwocie [...] zł. Zawiadomieniem z dnia [...]r. nr : [...], organ egzekucyjny dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z ubezpieczenia społecznego zobowiązanego w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] Inspektorat [...]. Odpis tytułu wykonawczego wraz z odpisem zawiadomienia o zajęciu organ egzekucyjny przesłał - za pośrednictwem poczty - na adres Zobowiązanego. Doręczenie nastąpiło w trybie art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego. R. K., będący opiekunem prawnym M. K. pismem z dnia [...] r. wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Zakwestionował dochodzenie należności objętej tytułem egzekucyjnym, żądając natychmiastowego wstrzymania egzekucji z renty socjalnej syna do czasu wyjaśnienia okoliczności powstania egzekwowanej zaległości. Do pisma załączył opinię sądowo - psychiatryczną oraz postanowienie Sądu Rejonowego w [...] Wydział [...] o ustanowieniu opiekuna prawnego. Naczelnik Urzędu Skarbowego, zgodnie z dyspozycją z art. 34 § 1 ustawy postępowaniu egzekucyjnym, pismem z dnia [...] r. [...] zwrócił się do wierzyciela o wypowiedź w zakresie zgłoszonego zarzutu. Odrębnym postanowieniem z dnia [...] r. organ egzekucyjny wstrzymał postępowanie egzekucyjne do czasu rozpoznania zarzutu przez wierzyciela. W dniu [...] r. wierzyciel przesłał do organu egzekucyjnego prawomocne postanowienie Wojewody z dnia [...] r. w przedmiocie stanowiska wierzyciela, w którym uznał za bezzasadny zarzut zgłoszony w postępowaniu egzekucyjnym. Jednocześnie wierzyciel poinformował, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] odrzucił skargę opiekuna prawnego M. K. na ostateczne postanowienie Wojewody w tym przedmiocie. Naczelnik Urzędu Skarbowego, kierując się ostatecznym stanowiskiem wierzyciela wydał postanowienie z dnia [...] r. znak: [...] w myśl art. 34 § 4 orzekając o uznaniu za nieuzasadniony zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego o nr [...]. Dnia [...] r. R. K. złożył zażalenie na powyższe postanowienie. Zakwestionował w nim prowadzenie egzekucji mandatu karnego o nr [...], nałożonego na osobę ubezwłasnowolnioną i wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Podał, iż nie jest mu znana treść postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...], na które powołał się Urząd Skarbowy w [...] w wydanym rozstrzygnięciu. Wyraził ponadto swój pogląd w kwestii karania grzywną osób całkowicie ubezwłasnowolnionych oraz bezwzględnego egzekwowania tych kar. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...]r. Rozstrzygnięcie uzasadnił wiążącym charakterem ostatecznego stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonego zarzutu w kwestii zasadności i wymagalności nałożenia na zobowiązanego M. K. mandatu karnego, Na powyższe postanowienie Strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. W skardze Strona zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu, że zostało wydane z pominięciem istoty stanowiącej prawną przeszkodę w nałożeniu mandatu karnego na M. K., osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej między innymi z powodu [...] oraz [...]. Czyli przeszkód prawnych skatalogowanych w art. 31 § 1 kk, nie wyłączając ustawy o ochrom, zdrowia psychicznego. Zdaniem Skarżącego, postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej urąga powadze sprawowanego przez niego urzędu, godząc tym samym w autorytet Państwa, tym bardziej, że została przedłożona pełna dokumentacja medyczna stanu zdrowia ukaranego jak też dotycząca dramatycznej sytuacji życiowej i materialnej jego rodziny. W świetle powyższego, Skarżący domaga się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości, jako wydanego bezprawnie. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji i postanowień z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a"-"c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej zwanej: p.p.s.a.). W następstwie kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdził, że skarga jest nieuzasadniona, nie ma bowiem podstaw do uznania, że postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej jest niezgodne z prawem. Jak wynika z okoliczności rozpoznawanej sprawy, niniejsze postępowanie egzekucyjne zostało zainicjowane z urzędu wystawieniem przez wierzyciela –Wojewodę tytułu wykonawczego obejmującego grzywnę z tytułu mandatu karnego na M. K. Opiekun prawny zobowiązanego wnosząc zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 33 pkt 1 stwierdził, że obowiązek zapłaty należności z tytułu grzywny nie istnieje albowiem mandat został nałożony na osobę ubezwłasnowolnioną całkowicie. Skarżący powołał się zatem na nieistnienie obowiązku. W tej sytuacji organ egzekucyjny zgodnie z art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) zwrócił się do wierzyciela o uzyskanie stanowiska, co do wniesionych zarzutów. Zgodnie bowiem z wyżej wskazanym przepisem zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1 - 7, 9 i 10 w. w. ustawy organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu wypowiedzi wierzyciela. Wypowiedź wierzyciela jest wiążąca dla organu egzekucyjnego, zatem organ ten nie może podważyć stanowiska wierzyciela. Organ ten nie jest bowiem uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, zgodnie z art. 29 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ egzekucyjny bada jedynie dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Takie stanowisko prezentowane jest w licznym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, np. wyrok NSA z 23 czerwca 1998 r., sygn. SA/Sz 1802/97, I SA/Po 139/03 z 17 marca 2005 r. Brak uprawnienia do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym oznacza, iż zarzut nieistnienia zobowiązania podatkowego nie może być uwzględniony przez organ egzekucyjny, w sytuacji, gdy wierzyciel w postanowieniu wydanym w trybie art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie potwierdzi tego zarzutu. Z tych przyczyn nie dopatrując się naruszenia procesowego i materialnego prawa, orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło