I SA/Sz 643/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Ewa Wojtysiak po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Zakładu [...] o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi i uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 10 kwietnia 2015 r. w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej przywrócenia terminu. Postanowieniem z dnia 30 czerwca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę Zakładu Przemysłu [...] na wyżej powołane postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z uwagi na nieuiszczenie opłaty sądowej od skargi oraz nieuzupełnienie braków formalnych poprzez nadesłanie odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego i odpisu skargi celem doręczenia uczestnikowi postępowania. Postanowienie to doręczono spółce w dniu 6 lipca 2015 r. Pismem z dnia 13 lipca 2015 r. skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia wyżej wskazanych braków formalnych skargi i uiszczenia wpisu. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że nie opłaciła wpisu od skargi oraz nie uzupełniła jej braków formalnych w wyznaczonych terminach z przyczyn od niej całkowicie niezależnych i niezawinionych, gdyż nie miała wiedzy, że zostały do niej skierowane wezwania Sądu, a nie dotarła do niej żadna informacja o pozostawionych awizach. Wskazano, że przy założeniu, iż informacja w postaci awiza została zostawiona na drzwiach biura, w miejscu siedziby spółki, z racji na budowę obiektu, skarżąca z łatwością mogła nie powziąć o tym wiadomości, gdyż bezpośrednie drzwi do biura siedziby nie znajdują się w obiekcie zamkniętym i odpornym na oddziaływanie czynników atmosferycznych czy działań podejmowanych przez osoby trzecie. Skarżąca opisała, że są to zwykłe drzwi zewnętrzne mające bezpośredni kontakt z ulicą, więc pozostawiona w drzwiach informacja może zostać z nich usunięta w każdej chwili (dowód zdjęcia wydrukowane z google maps). W ocenie skarżącej brak awiza jest okolicznością zawinioną przez doręczyciela, który wykazał się niestarannością, gdyż mógł pozostawić awizo u sąsiadów czy też stróża kompleksu, mógł też przekazać tym osobom informację o pozostawieniu awiza. Podniesiono także, że o wystosowanych wezwaniach Sądu spółka powzięła wiadomość w dniu doręczenia odpisu postanowienia z dnia 30 czerwca 2015 r. odrzucającego skargę, tj. w dniu 6 lipca 2015 r., wskazując na zachowanie terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Jednocześnie z wnioskiem nadesłano dowód wpłaty kwoty [...] zł tytułem wpisu od skargi oraz wydruk z Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego odpowiadający odpisowi aktualnemu z Rejestru Przedsiębiorców, odpis skargi, a także wydruki z google maps. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Możliwość przywrócenia terminu przewiduje art. 86 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwanej dalej w skrócie: "p.p.s.a."), który stanowi, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny jego uchybienia. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, 2 i 4 p.p.s.a.). Warunki powyższe muszą być spełnione łącznie, aby wniosek mógł zostać rozpatrzony pozytywnie. Rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi oraz uzupełnienia braków formalnych skargi, Sąd uznał, że składając wniosek o przywrócenie terminu w dniu 13 lipca 2015 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) wnioskująca spółka dochowała terminu określonego w art. 87 § 1 p.p.s.a. Spełniła też warunek dokonania czynności, których termin został uchybiony. Natomiast nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. W nauce prawa jak i orzecznictwie przyjmuje się, że usprawiedliwione przyczyny uchybienia terminu do dokonania czynności są ograniczone do okoliczności, które nie tyle utrudniają, ale faktycznie uniemożliwiają dokonanie czynności nawet przy zachowaniu największej możliwej staranności takich jak: przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony przy równoczesnej niemożliwości wyręczenia się inną osobą, mylne poinformowanie strony o sposobie i terminie wniesienia środka zaskarżenia – ("Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz", pod red. T. Wosia, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis 2005 str. 333). Konieczną a zarazem podstawową przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy po stronie podmiotu dokonującego danej czynności. Tut. Sąd zauważa, że prowadzenie spraw w sformalizowanym postępowaniu sądowym wymaga od stron szczególnej staranności. Przesłanka braku winy powinna być oceniana na tle wszystkich okoliczności danej sprawy, z uwzględnieniem obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy i przy rozważeniu uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem (zob. postanowienie NSA z dnia 24 marca 2004 r., sygn. akt FZ 13/04). Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (publ. system informatyczny LEX nr 344095). Dopiero nagłe, nie dające się wcześniej przewidzieć zdarzenie, może stanowić uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione, przemawiające za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu – (por. postanowienie NSA z dnia 26.11.2008 r., sygn. akt II OZ 1231/08). Reasumując, przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonywujący uprawdopodobni brak swojej winy i wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała cały czas. O braku winy można mówić wyłącznie wtedy, gdy zachodzi przeszkoda, której strona przy użyciu największego wysiłku nie mogła usunąć. Analiza wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego oraz uzupełnienia braków formalnych skargi prowadzi do konkluzji, że wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż strona wnioskująca nie uprawdopodobniła przesłanki braku winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, Sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy (J.P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004, s. 149). Z uzasadnienia wniosku strony skarżącej o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi i do uiszczenia wpisu sądowego, nie wynika, aby taka sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie. W ocenie Sądu, nie stanowi przesłanki uzasadniającej przywrócenie terminu, sugerowane przez wnioskującą niepozostawienie przez pracownika poczty awiza informującego o przesyłkach. Okoliczność ta nie została potwierdzona przez [...]. Z akt niniejszej sprawy, w tym z przesyłek zawierających wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi i wezwanie do uiszczenia wpisu, zwróconych do nadawcy jako niepodjętych w terminie wyraźnie wynika, że z powodu niemożności doręczenia adresatowi w dniu 3 czerwca 2015 r., ww. korespondencję pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w Urzędzie Pocztowym, a zawiadomienia o pozostawieniu pism w tym Urzędzie Pocztowym umieszczono na drzwiach adresata. Na przedmiotowych przesyłkach widnieją również adnotacje o powtórnym awizowaniu w dniu 11 czerwca 2015 r., a także informacje o zwrocie ww. przesyłek jako niepodjętych w terminie. Obok powyższych informacji znajdują się stosowne pieczątki oraz podpisy listonosza. W świetle powyższych okoliczności Sąd uznał, że podniesione przez stronę wnioskującą okoliczności dotyczące nieprawidłowości w doręczaniu przez Pocztę przesyłek na jej adres nie mogły stanowić podstawy do skutecznego zakwestionowania ustaleń poczynionych przez Pocztę w zakresie doręczenia stronie spornej przesyłki. Skarżąca przedstawiła zdjęcia wejścia do jej siedziby oraz argumentowała, że pozostawiona we drzwiach informacja (awizo) z uwagi na oddziaływanie czynników atmosferycznych mogła zostać usunięta z drzwi w każdej chwili, obarczając za ten stan doręczyciela. W ocenie Sądu, wskazywane okoliczności nie mogą zostać przyjęte za ekskulpujące skarżącą od winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu i nieuzupełnieniu braków formalnych skargi. Skarżąca podnosząc bowiem owe okoliczności w żaden sposób nie wykazała, że podejmowała choćby próby zlikwidowania zaistniałej sytuacji (przykładowo, że próbowała zainstalować skrzynkę listową, bądź ustanowiła pełnomocnika do odbioru korespondencji, bądź zgłaszała jakiekolwiek zastrzeżenia czy reklamacje na poczcie co do sposobu doręczania przesyłek) oraz że zaginięcie obu awiz miało charakter zdarzeń incydentalnych, nagłych, nie do przezwyciężenia. Wręcz przeciwnie, przedstawione przez skarżącą dowody, świadczą o tym, że skarżąca taki stan świadomie tolerowała i godziła się na jego negatywne konsekwencje. Argumentacja strony zawarta we wniosku, dotycząca nieprawidłowości doręczania przesyłek na adres siedziby spółki, pomimo wezwania Sądu nie została zatem poparta żadnymi przekonującymi dowodami. Powyższe uniemożliwiło Sądowi zajęcie stanowiska w tym zakresie. Za dowód w sprawie nie można uznać gołosłownych twierdzeń samej strony wnioskującej o braku awiza, w kontekście dowodu z dokumentu jakim jest koperta ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Zgodnie bowiem z art. 17 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012 r. poz. 1529) potwierdzenie nadania przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego wydane przez placówkę operatora publicznego ma moc dokumentu urzędowego, a zatem stanowi dowód tego co zostało w nich urzędowo stwierdzone. W ocenie Sądu, należało uznać, że Poczta w sposób prawidłowy dokonała doręczenia "zastępczego" przesyłki zawierającej wezwania z dnia 29 maja 2015 r. co potwierdzają m.in. szczegółowe wyżej opisane adnotacje dokonane przez doręczyciela na dowodach doręczenia przesyłek, jak i na samych przesyłkach zawierające datę, podpis doręczyciela oraz informację o powodach ich niedoręczenia. W świetle powyższego nieodbieranie przez skarżącą korespondencji wskazuje jednoznacznie na brak należytej dbałości o swoje interesy. Konkludując, przywrócenie terminu jest instytucją służącą ochronie zainteresowanego przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu. Taka ochrona przysługuje jednak wyłącznie w przypadku, kiedy skarżący nie może dokonać czynności procesowej w terminie z przyczyn od siebie niezależnych. Z przytoczonych przez stronę skarżącą okoliczności nie wynika, aby taka sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie. Mając na uwadze powyższe Sąd, działając w oparciu o art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.