I SA/Sz 644/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Sędzia N S A - Zygmunt Chorzępa po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "P." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za sierpień, wrzesień, październik 2005 r. oraz ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego p o s t a n a w i a: odmówić wnioskodawczyni przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych "P." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S., w odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 18.242,00 zł od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za sierpień, wrzesień, październik 2005 r. oraz ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym koszty sądowe. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że Spółka nie posiada aktualnie środków finansowych pozwalających na uiszczenie kosztów sądowych. Działalność gospodarcza, jak wskazał Prezes zarządu spółki A. M., jest prowadzona w ograniczonym zakresie ze względu na przebywanie w areszcie tymczasowym udziałowców i reprezentantów udziałowców Spółki, co powoduje, zdaniem Prezesa zarządu, brak możliwości decyzyjnych zarządu, a także ze względu na udokumentowane działanie osób trzecich na szkodę Spółki poprzez fałszowanie dokumentacji podatkowej i księgowej. Skarżący oświadczył, że obecnie prowadzone jest w tej sprawie postępowanie przez prokuraturę. Z oświadczenia Prezesa zarządu Spółki wynika również, że Spółka nie posiada majątku trwałego ani obrotowego, na rachunkach bankowych brak jest środków pieniężnych, w stosunku do Spółki toczy się postępowanie egzekucyjne związane z zaskarżonymi decyzjami. Prezes skarżącej Spółki dodał, że spółka nie korzysta z usług księgowych, ani żadnych usług obcych, a wszystkimi sprawami zajmuje się A. M. jako prezes zarządu Spółki. W oświadczeniu o majątku i dochodach wskazano, że Spółka posiada kapitał zakładowy w wysokości 50 tys. zł, środki trwałe o wartości 0,00 zł, w oświadczeniu nie podano z jakim wynikiem finansowym Spółka zakończyła ostatni rok bilansowy (zysk, strata). Do wniosku Prezes Spółki dołączył: - dodatkowe oświadczenie Zarządu Spółki z 2 października 2007 r. o tym, że Spółka nie posiada majątku trwałego oraz nie dysponuje środkami finansowymi, - wyciąg z rachunku bankowego za okres od 1 do 31 maja 2007 r. z saldem 0,00 zł, - zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2006 r., w którym zadeklarowano: przychody 30.000,00 zł, koszty uzyskania przychodów 4.294,65 zł, dochód 25.705,35 zł, - trzy tytuły wykonawcze Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] dotyczące podatku od towarów i usług skarżącej Spółki za miesiące sierpień – październik 2007 r. na łączną kwotę 1.344.024,00 zł, - zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego z 20 kwietnia 2007 r., - trzy tytuły wykonawcze Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] dotyczące podatku od towarów i usług skarżącej Spółki za miesiące sierpień – październik 2005 r. na kwotę 480.150,00 zł - zawiadomienie o zmianie wysokości zajęcia rachunku bankowego z 20 kwietnia 2007 r. ( do kwoty 1.648.914,15 zł ), - informację o odliczeniach od dochodu (...) CIT-8/O za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2006 r., - kwartalne deklaracje dla podatku od towarów usług- VAT – 7k za drugi kwartał 2007 r. oraz deklaracje VAT – 7 za styczeń – grudzień 2006 r., styczeń, luty, marzec 2007 r. z deklarowaną kwotą 88.312 zł do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, Spółka przedłożyła wyciąg z rachunku bankowego za okres od 1 lipca do 30 września 2007 r. , którego wynika, że we wskazanym okresie skarżąca nie dokonała żadnych operacji bankowych, deklaracje VAT – 7 za miesiące od stycznia do marca 2007 r. oraz deklaracje VAT-7k za 2 i 3 kwartał 2007 r. (w których deklarowana jest kwota 88.312 zł do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy), deklarację CIT-2 o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych za okres od stycznia do sierpnia 2007 r. z zadeklarowanym zerowym przychodem oraz kosztami uzyskania przychodów, co jak dodał Prezes Spółki, jest potwierdzeniem braku sprzedaży i zakupów towaru w tym okresie. Dodatkowo Prezes Spółki złożył oświadczenie o braku uzyskania dochodu i braku obowiązku składania deklaracji podatkowych. Odnosząc się do wymaganego wezwaniem Sądu bilansu oraz rachunku zysków i strat wg stanu na dzień 1 stycznia 2007 r. i 30 września 2007 r. Prezes Zarządu Spółki oświadczył, że całość dokumentacji podatkowej i księgowej Spółki zarówno w formie papierowej, jak i komputerowej, została zabezpieczona przez Komendę Wojewódzką Policji oraz, że nie została jeszcze zwrócona Spółce. Prezes oświadczył, że ze względu na brak dostępu do całości dokumentacji dotyczącej roku 2005 i brak możliwości sporządzenia bilansu otwarcia i zamknięcia roku 2005, niemożliwym staje się sporządzenie prawidłowego, zawierającego prawdziwe i rzeczywiste dane bilansu za lata następne. W miejsce wymaganego bilansu Prezes Spółki przedłożył jedynie oświadczenie, że w okresie styczeń - wrzesień 2007 r. przychód osiągnięty przez Spółkę wyniósł 0 zł, koszty 0 zł. Na podstawie złożonych dokumentów i oświadczeń, referendarz sądowy odmówił skarżącej spółce, postanowieniem z dnia 20 listopada 2007 r., przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów uznając że nie wykazała ona, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania. Odpis postanowienia został doręczony w dniu 11 grudnia 2007 r. Skarżąca spółka złożyła, w dniu 12 grudnia 2007 r., sprzeciw od ww. postanowienia wskazując ponownie, że spółka praktycznie nie prowadzi działalności, nie posiada żadnego majątku ruchomego ani nieruchomości, nie posiada żadnych środków pieniężnych w kasie ani na rachunkach bankowych, a w stosunku do spółki prowadzona jest bezskuteczna egzekucja. W uzasadnieniu sprzeciwu dodano, iż prawidłowe przedstawienie bilansu oraz rachunku zysków i strat jest niemożliwe, ze względu na to, iż dokumentacja spółki była fałszowana. Spółka ponownie stwierdziła, iż dokumenty źródłowe zostały zabezpieczone przez KWP Policji i nie zostały dotychczas zwrócone, a bark dostępu do tych dokumentów powoduje niemożność ustalenia tak zwanego bilansu otwarcia i uniemożliwia porównanie stanu przeszłego ze stanem obecnym. Zdaniem wnioskodawczyni brak dostępu do dokumentacji za rok 2005 powoduje, iż niemożliwe jest prawidłowe sporządzenie bilansu za 2006 rok. Złożenie sprzeciwu spowodowało, iż stosownie do art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowienie z dnia 12 grudnia 2006r. utraciło moc, zaś sprawa przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podlegała rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Użyte w tym przepisie określenie "gdy wykaże" oznacza, że to strona ma przekonać sąd, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy. A zatem strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jeżeli fakty, które podaje we wniosku, nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 września 2004 r., FZ 360/04, niepubl.). Zgodnie z treścią art. 255 ww. ustawy, w sytuacji, gdy oświadczenie strony złożone na urzędowym formularzu okaże się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Dlatego też, w niniejszej sprawie, strona skarżąca została wezwana między innymi do przedłożenia bilansu oraz rachunku zysków i strat według stanu na dzień 1 stycznia 2007 r. i 30 września 2007 r. W ocenie Sądu, wnioskodawczyni nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Skarżąca przedstawiła bowiem dokumenty odnoszące się tylko do części sytuacji finansowej Spółki, to jest do wysokości przychodów i dochodów. Nie został natomiast złożony bilans oraz rachunek zysków i strat, które umożliwiłyby całościową ocenę sytuacji finansowej skarżącej spółki, gdyż w tych dokumentach powinny zostać zawarte informacje dotyczące należności i zobowiązań spółki, a także aktywów obrotowych i finansowych. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 5 września 2006 r. (sygn. akt I FZ 336/06, niepubl.): "ocena rzeczywistych możliwości spółki może być dokonana dopiero na podstawie sprawozdania finansowego, którego pomimo wezwania Sądu I instancji nie przedłożono". Podobnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 21 grudnia 2006 r. (sygn. akt I FZ 621/06, niepubl.), podnosząc, że wobec braku sprawozdania finansowego nie jest możliwa ocena, w jakim stopniu okoliczność toczących się przeciwko spółce postępowań egzekucyjnych może wpłynąć na pogorszenie jej możliwości płatniczych, skoro jej rzeczywista kondycja finansowa nie jest znana. W świetle powyższych orzeczeń, bardzo istotne jest wykazanie przez stronę całościowej i aktualnej sytuacji majątkowej poprzez przedłożenie bilansu spółki, a także rachunku zysków i strat. Zabezpieczone przez Policję dokumenty, dotyczące skarżącej spółki, to w istocie tylko jeden segregator, obejmujący, według oświadczenia prezesa spółki, dokumentację za 2005 rok. Tymczasem żądany przez sąd bilans ma dotyczyć obecnej sytuacji spółki. Jeżeli zatem obecnie księgowość spółki jest prowadzona prawidłowo, brak wyłącznie jednego segregatora, zawierającego dokumentację za 2005 rok, nie stanowi, zdaniem sądu, przeszkody do sporządzenia aktualnego bilansu oraz rachunku zysków i strat. W świetle cytowanego powyżej art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, do Sądu należy uznanie, czy złożone oświadczenie o stanie majątkowym i dochodach ma charakter wyczerpujący i dostateczny, a także uznanie, jakie informacje niezbędne są dla stwierdzenia istnienia przesłanek dla przyznania prawa pomocy. Brak realizacji obowiązków wynikających z wezwania sądu, objawiający się w niniejszej sprawie nie złożeniem przez stronę aktualnego bilansu spółki oraz rachunku zysków i strat, powoduje, iż nie można uwzględnić wniosku o przyznanie prawa pomocy. Należy tu podzielić pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w postanowieniu z dnia 20 stycznia 2006r. (sygn. akt I OZ 1551/05, niepubl.) stwierdził, iż "przepis art. 255 ustawy (...) nakłada na stronę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy obowiązek złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych na wezwanie Sądu. W konsekwencji strona, która nie realizuje obowiązków wynikających z wezwania Sądu, nie ma podstaw oczekiwać rozstrzygnięcia zgodnego z wnioskiem". Z powyższych względów na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak na wstępie.