I SA/Sz 644/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Beata Radomska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 3 października 2019 r. sprawy ze skargi R. K. na informację Lokalnej Grupy Działania Centrum Inicjatyw Wiejskich z dnia 27 września 2018 r. nr [...] w przedmiocie ponownej oceny projektu w ramach Lokalnej Strategii Rozwoju oddala skargę. R. K. (dalej: skarżąca) w dniu [...] czerwca 2018 r. złożyła do Lokalnej Grupy Działania Centrum Inicjatyw Wiejskich w Ł. (dalej: organ lub LGD) wniosek o dofinansowanie realizacji projektu Zakładanie działalności gospodarczej w ramach konkursu Zarządu Województwa Z. realizowanego przez LGD w ramach podziałania 19.2 "Wsparcie na wdrażanie operacji strategii rozwoju kierowanego przez społeczność" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020" na operację zatytułowaną "Utworzenie działalności gospodarczej świadczącej usługi stolarskie". Organ pismem z dnia [...] lipca 2018 r. poinformowała skarżącą, że operacja została uznana za zgodną z Lokalną Strategią Rozwoju (dalej: LSR), zaś w wyniku oceny uzyskała 38 punktów. Co za tym idzie znalazła się na 25 miejscu na liście rankingowej operacji wybranych do udzielenia wsparcia. Operacja nie zmieściła się w limicie środków, wskazanym w ogłoszeniu o naborze. Do pisma załączono uchwałę nr [...] Rady LGD wraz z uzasadnieniem, zawierającym tabelę, w której wskazano ilość przyznanych punktów za poszczególne kryteria (k.322-328). W zakresie kryterium nr [...] innowacyjność skarżącej nie przyznano żadnego punktu na 15 możliwych (k.325). Organ podał, że skarżąca w karcie opisu operacji wykazała jedynie, że do swojej działalności wykorzysta nowoczesny sprzęt, lecz dzięki temu nie zostanie na rynek wprowadzony żaden nowy produkt ani usługa. Efekt końcowy usługi/produktu oferowany przez skarżącą jest więc taki sam jak innych przedsiębiorców działających w tej branży na terenie LGD (k.326). W dniu [...] lipca 3018 r. skarżąca złożyła protest do Zarządu Województwa Z. (dalej: Zarząd Województwa) od wyniku wyboru w zakresie kryterium nr [...] – innowacyjność. W ocenie skarżącej, organ nie dokonał właściwej oceny projektu pod względem innowacyjności procesowej. Skarżąca podała, że w ramach operacji zostanie zakupiony nowatorski sprzęt oraz oprogramowanie, które istotnie przyczyni się do unowocześnienia technologii produkcji wyrobów z drewna, a przede wszystkim wpłynie na precyzję wykonania i wysoce zindywidualizowany produkt końcowy. Zdaniem skarżącej, rzetelna ocena tego kryterium spowodowałaby, że znalazłaby się na 13 pozycji na liście operacji wybranych do dofinansowania. Pismem z dnia [...] lipca 2018 r. organ poinformował skarżącą, że po zapoznaniu się z jej protestem nie znalazł powodów do zmiany swojego stanowisko i przekazał protest Zarządowi Województwa. Zarząd Województwa poinformował organ pismem z dnia [...] sierpnia 2018 r. uwzględnił protest skarżącej i na podstawie art. 58 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2018 r. poz. 1431 ze zm.), dalej "u.p.s.", przekazał organowi projekt do ponownej oceny w zakresie kryterium nr 3 wyboru operacji- innowacyjność (k. 339-340). Zarząd Województwa stwierdził, że organ nie odniósł się do zarzutów protestu oraz zaświadczenia o innowacyjności. Zarząd Województwa poinformował skarżąca pismem z dnia [...] sierpnia 2018 r., że wezwał organ do ponownej oceny projektu w zakresie kryteriów zgłoszonych w proteście (k.401). Pismem z dnia [...] września 2018 r. organ poinformował skarżącą o wyniku ponownej oceny projektu, która była negatywna. Do pisma załączono uchwałę nr [...] z dnia [...] września 2018 r. Rady LGD wraz z uzasadnieniem (k.102-106). Organ podał, że nie było podstaw do przyznania skarżącej punktów za innowacyjność. Organ wskazał, że na terenie działania LGD istnieją firmy świadczące usługi przy wykorzystaniu urządzeń i oprogramowania w tej samej bądź zbliżonej technologii. Przedłożone przez skarżącą zaświadczenie o innowacyjności względem obszaru LGD wydane przez producenta urządzeń nie stanowiło podstawy do uznania innowacyjności, gdyż jest to dokument, który odnosi się do jednego konkretnego producenta. Fakt braku dostaw urządzeń przez tego dostawcę nie oznacza, że na rynku lokalnym objętym LSR nie ma urządzeń działających w tej samej technologii. Skarżąca złożyła skargę na ww. rozstrzygnięcie organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie i wniosła o stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła organowi: 1. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności: - art. 24 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.), dalej "Kpa", przez dopuszczenie do dwukrotnego rozpoznania protestu P. Ć. i M. B. pomimo, iż brali oni udział w wydaniu decyzji będącej przedmiotem zaskarżenia i w związku z powyższym podlegali wyłączeniu od udziału w postępowaniu, prowadzonym na skutek wniesienia protestu; - art. 55 u.p.s. w związku z § 34 ust. 9 pkt 2 regulaminu Rady LGD (dalej: regulamin), przez dwukrotne rozpoznanie protestu przez Radę LGD pomimo, iż zgodnie z treścią przepisów u.p.s. i regulaminu po dokonaniu weryfikacji protestu, organ winien skierować go do Zarządu Województwa, załączając do niego stanowisko dotyczące braku podstaw do zmiany podjętego rozstrzygnięcia i nie ma ona kompetencji do ponownego rozpoznania protestu; 2. wadliwe przyjęcie, że przedmiotowy wniosek nie spełnia kryterium innowacyjności pomimo, iż z jego treści wynika jednoznacznie, że zawierał on propozycje przyjęcia nowatorskich rozwiązań w szczególności pod względem innowacyjności procesowej, jako że wnioskodawca w ramach swojej działalności będzie wykorzystywał nowoczesny sprzęt, a także oprogramowanie, które doprowadzi do uzyskania zindywidualizowanego produktu końcowego. WSA wydał w dniu 19 grudnia 2018 r. wyrok o sygn. akt I SA/Sz 773/18, w którym uwzględnił skargę i stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, o którym mowa w art. 56 ust. 2 u.p.s., gdyż przy ocenie projektu miał miejsce udział tych samych osób, które podlegały wyłączeniu, co stanowiło naruszenie art. 60 u.p.s. Organ złożył skargę kasacyjną od ww. wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego, do której załączył dokumentację związaną z ocenianym wnioskiem. NSA wydał w dniu 27 marca 2019 r. wyrok o sygn. akt I GSK 125/19, w którym uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę WSA w Szczecinie do ponownego rozpoznania. NSA podał, że procedurę oceny wniosku, jak i procedurę odwoławczą regulują wprost przepisy ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności (Dz. U. z 2018 r. poz. 140 ze zm.), dalej "u.r.l.s."., zaś przepisy u.p.s. stosuje się odpowiednio. Zdaniem NSA, pominięcie przez WSA przy rozstrzyganiu sprawy przepisów u.r.l.s. doprowadziło do niewłaściwego zastosowania wymienionych w osnowie skargi kasacyjnej przepisów u.p.s. WSA zastosował niewłaściwe przepisy prawa, które powinny stanowić wzorzec kontroli legalności zaskarżonego aktu. NSA wskazał, że brak wskazania właściwej podstawy prawnej i jej wyjaśnienia był podstawą do uchylenie zaskarżonego wyroku. W dniu [...] września 2019 r. do Sądu wpłynęła odpowiedź na skargę organu, w której wniósł on o oddalenie skargi i zasądzenie kosztów postępowania na rzecz organu. Organ podał, że istotne znaczenie ma treść kryterium nr 3 – innowacyjność w karcie oceny zgodności operacji z Lokalnymi Kryteriami Wyboru (str. 144 załącznika nr 2 do uchwały nr 9/2018 Zarządu Stowarzyszenia Centrum Inicjatyw Wiejskich z dnia 21 marca 2018 r. w sprawie zmian w LSR, regulaminie Rady LDG oraz Lokalnych Kryteriach Wyboru Operacji). Zgodnie z tym kryterium, operacja ma charakter innowacyjny. Oceniane jest nowatorstwo w odniesieniu do obszaru LGD. Może to oznaczać zastosowanie rozwiązań znanych i stosowanych na innych obszarach, jednak mających charakter innowacyjny na terenie LGD (np. nowatorski sposób wykorzystania zasobów lokalnych, rozwój nowych rodzajów produkcji i usług, zaspokojenie potrzeb, które były pomijane w dotychczasowych działaniach, modernizację tradycyjnych form technologii, nowy sposób angażowania społeczności lokalnej w rozwój, zastosowanie nowych technik marketingowych). Organ podał, że uszczegółowienie kryterium znajduje się na str. 48 LSR. Organ zastosował jednolity sposób oceny dla wszystkich wniosków złożonych w ramach danego konkursu. Organ podał, że nowopowstające przedsiębiorstwo skarżącej nie ma możliwości ulepszenia procesów i technologii, gdyż ich nie posiada. Organ podał, że zarzuty skargi są niezasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w s k a z a ł, co następuje: Zgodnie z art. 21 ust. 1 u.r.l.s., LGD dokonuje oceny zgodności operacji (wniosku) z LSR, wybiera operacje oraz ustala kwotę wsparcia. Na mocy art. 21 ust. 4 pkt 1 i 2 u.r.l.s., Rada LGD dokonuje wyboru operacji spośród operacji, które są zgodne z LSR i na podstawie kryteriów wyboru określonych w LSR. Osoba ubiegająca się o wsparcie może złożyć protest od negatywnej oceny zgodności operacji z LSR (art. 22 ust. 1 pkt 1 u.r.l.s.). Protest jest wnoszony za pośrednictwem LGD i rozpatrywany przez zarząd województwa (art. 22 ust. 5 u.r.l.s.). Stosownie do art. 22 ust. 8 u.r.l.s., do wnoszenia protestu i postępowania wszczętego na skutek jego wniesienia przepisy art. 53 ust. 2 i 3, art. 56 ust. 2 oraz art. 57-67 u.p.s. stosuje się odpowiednio. W myśli art. 22 ust. 8 pkt 2a u.r.l.s., w weryfikacji, o której mowa w art. 56 ust. 2 u.p.s., a także w ponownej ocenie, o której mowa w art. 58 ust.3 u.p.s., nie mogą brać udziału osoby, które zaangażowane w przygotowanie projektu; przepisy art. 24 § 1 pkt 1-4 oraz 6 i 7 Kpa stosuje się odpowiednio. Z powyższego wynika, że osoby, które brały udział w ocenie wniosku nie podlegają wyłączeniu przy ponownej ocenie wniosku, która następuje po uwzględnieniu protestu przez zarząd województwa. Wyłączenie z ww. przepisu dotyczy tylko osób, które były zaangażowane w przygotowanie projektu (wniosku). Tym samym zarzut skargi w tym zakresie był niezasadny. Odnośnie kryterium nr 3- innowacyjność, stwierdzić należy, że w pkt 4.2 Lokalna Strategia Rozwoju Centrum Inicjatyw Wiejskich na lata 2014-2020 załącznik do uchwały nr 9/2018 Zarządu Stowarzyszenia Centrum Inicjatyw Wiejskich z dnia 21 marca 2018 r. (dostępne na http://www.lobez.org/index.php/aktualnosci/134-zmiany-w-lokalnej-strategii-rozwoju-i-regulaminie-rady-lgd-ciw), określono pojęcie innowacyjności w sposobie oceny operacji. Stosownie do zapisów ww. pkt, innowacyjność zgodnie z jedną zasad podejścia typu Leader to poszukiwanie przez społeczność lokalną nowatorskich rozwiązań, pomysłów dotyczących rozwoju obszarów wiejskich, także poprzez twórcze wykorzystanie istniejącego potencjału obszaru. Popularne rozumienie innowacyjności odnosi się do wprowadzenia czegoś zupełnie nowego lub udoskonalenia, choć częściej kojarzone jest z pełnym nowatorstwem. Innowacyjne jest jednak zarówno ulepszenie maszyn lub poprawa organizacji, jak i wytwarzanie zupełnie nowych rzeczy, zjawisk bądź wartości. Ogólnie dostępna definicja jak określa wiele opracowań (Poradnik dla oceniających projekty innowacyjne i projekty współpracy ponadnarodowej na zlecenie Krajowej Instytucji Wspomagającej z Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, opracowanie z 2011 r., aktualizacja 2012 r.) dzieli innowacyjność na cztery rodzaje, którymi Rada Stowarzyszenia będzie się kierować przy ocenie innowacyjności operacji. Innowacja procesowa, czyli opracowanie i wdrożenie nowych bądź znacząco ulepszonych technologii, metod produkcji lub dostaw; mogą to być istotne zmiany w technologii, sprzęcie i oprogramowaniu używanym w procesach wytwórczych towarów albo nowe lub znacznie ulepszone metody tworzenia i świadczenia usług. Innowacja produktowa, czyli opracowanie, wdrożenie do produkcji i wprowadzenie na rynek nowego produktu (towaru) lub usługi; także - znaczące ulepszenie oferowanych wcześniej towarów lub usług w odniesieniu do ich charakterystyki lub przeznaczenia, wprowadzenie na rynek nowego przeznaczenia starego produktu (np. sms) lub nowego sposobu świadczenia usług (np. przez Internet). Innowacja organizacyjna, czyli zastosowanie nowych rozwiązań organizacyjnych np. nowa metoda organizacji działalności biznesowej przedsiębiorstwa (np. wdrożenie metod rozwoju osobistego pracowników, wdrożenie systemu zarządzania dostawami), nowa organizacja miejsc pracy (np. wdrożenie nowego rozdziału obowiązków i podejmowania decyzji), nowa koncepcja strukturyzacji działalności, takich jak integracja różnych rodzajów działalności, nowa organizacja relacji zewnętrznych (np. wdrożenie nowego sposobu organizacji z innymi przedsiębiorstwami i instytucjami publicznymi). Innowacja marketingowa, czyli zastosowanie nowych technik marketingowych, nowej metody marketingowej obejmującej znaczące zmiany w wyglądzie produktu, opakowaniu, pozycjonowaniu, promocji, polityce cenowej, modelu biznesowym. W kryterium innowacyjności, ocenia się innowacyjność operacji w skali lokalnej. Za operacje innowacyjne uznaje się operacje nowatorskie w odniesieniu do obszaru LGD. Może to oznaczać zastosowanie rozwiązań znanych i stosowanych na innych obszarach, jednak mających charakter innowacji na terenie LGD (np. nowatorski sposób wykorzystania zasobów lokalnych, rozwój nowych rodzajów produkcji i usług, zaspokojenie potrzeb, które były pomijane w dotychczasowych działaniach, modernizację tradycyjnych form technologii, nowy sposób angażowania społeczności lokalnej w rozwój, zastosowanie nowych technik marketingowych). Z dokumentacji aplikacyjnej wynikało, że skarżąca pobiera emeryturę (k.438), jest rolnikiem wpisanym do ewidencji producentów rolnych (k. 441) i dopiero zamierza rozpocząć działalność gospodarczą (k.414, 447). Nie zamierza nikogo zatrudnić (praca własna k. 402). Posiada umowę użyczenia lokalu, w którym zamierza urządzić stolarnię (k.439-440). Skarżąca w okresie od marca 1998 r. do września 2000 r. zatrudniona była w [...] jako projektant mebli i sprzedawca (k.482). We wniosku wskazała, że ma ponad 10 letnie doświadczenie w zakładzie stolarskim, gdzie nabyła umiejętności oraz odpowiednią wiedzę oraz odbyła szkolenia oraz uzyskała certyfikaty z zakresu zbieżnego z planowana operacją (k.414). Do wniosku dołączyła ww. świadectwo pracy i certyfikat potwierdzający fakt odbycia szkolenia na nazwisko T. K. (k.484). Celem końcowym operacji miał być rozwój przedsiębiorczości na obszarze LSR przez założenie firmy oraz osiąganie dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej. Skarżąca wskazała, że w ramach działalności będzie oferowała usługi w zakresie produkcji m.in. drzwi, okien, schodów oraz mebli kuchennych, biurowych itp. oraz zajmowała się montażem wyrobów stolarskich (k.447). Za uzyskane środki finansowe zamierzała zakupić maszyny: wiertarko-wkrętarkę, wiertarkę kątową, wiertarkę, wiertarkę SDS, frezarkę do wpustów, szlifierkę, rotex, szlifierkę taśmową, odkurzacz, frezarki, multi tool, zagłębiarkę z szyną, ukośnicę, szlifierkę stołową, asortyment łączników do mebli, dalmierz, sztyfciarkę, pilarkę formatową, lampy solarne, a także program do projektowania wnętrz kuchni, łazienek, biur i projektowania mebli oraz optymalizacji rozkroju płyt meblowych, blachy, szkła i innych materiałów (k.50-63). Program ten umożliwia kompleksową obsługę klienta i optymalizację wykorzystania materiałów. Wykonanie mebli będzie poprzedzone przygotowaniem indywidualnego projektu oraz jego wizualizacją, która zostanie przedstawiona klientowi. Klienci będą mogli zakupić produkt unikatowy, zaprojektowany pod ich potrzeb (k.447,450). Program ten jest innowacyjny, co wynikało z zaświadczenia [...] spółka cywilna P. K., R. U. (k.502). Wskazano w nim, że program PRO 100 jest intuicyjny i prosty w obsłudze, który jest stworzony dla meblarstwa. Przy użyciu programu aranżacja pomieszczenia trwa kilkanaście minut, na każdym etapie pracy można dowolnie modyfikować używane w projekcie elementy np. dodawać, przesuwać, zmieniać kolory. Program Nowy Rozkrój umożliwia minimalizację odpadów. Podano, że raczej nie odnotowano sprzedaży ww. programu na terenie gmin: D. , Ł., R. M., R. i W.. We wniosku skarżąca podała, że operacja będzie miała charakter innowacyjny na obszarze LGD, gdyż usługi jej będą wyróżniały się od innych małych zakładów stolarskich, kompleksowością i wysoką jakością usług. Skarżąca zamierzała kupić niespotykanie zaawansowaną technologicznie pilarkę, która w swojej budowie ma kilka autorskich rozwiązań polegających na wdrożeniu opatentowanych systemach prowadzenia stołu formatowego. Urządzenie jest produkowane we Włoszech przez światowego lidera zaawansowanych technologii w zakresie obróbki drewna SCM. Urządzenie wykonane jest z lekkich stopów metali a agregat daje maksymalną sztywność oraz odporność na skręcanie i bark wibracji dzięki wykonaniu z jednego elementu. Urządzenie to nie było nigdy wcześniej sprzedawane na obszarze LGD, co potwierdza zaświadczenie o innowacyjności. Powyższe zaświadczenie wystawił A. P., prowadzący [...] w N. - autoryzowany dealer [...] (k.503). Podała, że urządzenie, którego zakup zamierza skarżąca nie było do tej pory sprzedawane na terenie gmin: D. , Ł., R. M., R. i W.. Zdaniem Sądu, organ uzasadnił lakonicznie nieprzyznanie żadnego punktu w ramach kryterium nr 3- innowacyjność wnioskowi skarżące, lecz odniósł się do meritum tego kryterium. Skarżąca nie wykazała, że dzięki zakupowi ww. pilarki zaistnieje innowacyjność procesowa (np. zastosowana zostanie technologia dotychczas nie występująca na obszarze LGD), czy też innowacja produktowa (np. wytworzony zostanie produkt nieznany na ternie LGD) lub innowacja organizacyjna (np. organizacja produkcji) albo innowacja marketingowa (np. zmiana wyglądu produktu). Jak wskazał organ na terenie LGD istnieją inne firmy o profilu takim jakim miała zajmować się skarżąca. Dzięki zakupowi urządzenia skarżąca rozpoczęłaby w ogóle działalność gospodarczą i mogłaby konkurować z innymi producentami mebli na ternie LGD. Przedłożone przez skarżącą zaświadczenie o innowacyjności względem obszaru LGD nie stanowiło podstawy do uznania innowacyjności. Wynikało z niego, że urządzenie jest nowoczesne i produkowane we Włoszech przez firmę, która jest liderem w produkcji maszyn do obróbki drewna. Fakt braku dostaw urządzeń przez tego dostawcę nie oznaczał, że na rynku lokalnym objętym LSR nie ma urządzeń działających w tej podobnej lub samej technologii. Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał zarzuty skargi za niezasadne i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), skargę oddalił.