I SA/Sz 65/16
PostanowienieWSA w Szczecinie2017-03-02
Skład orzekający: Aleksandra Jawoszek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym złożony przez osobę prawną może zostać uwzględniony, jeśli strona nie przedstawiła na wezwanie sądu dokumentów potwierdzających jej sytuację finansową?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym złożony przez osobę prawną podlega oddaleniu, jeżeli strona, pomimo wezwania sądu, nie przedstawiła wymaganych dokumentów potwierdzających jej sytuację finansową i możliwości płatnicze. Ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskodawcy, a brak współpracy w tym zakresie uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Spółka "K." S. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej oraz ustanowienie adwokata z urzędu. W uzasadnieniu wskazała na trudną sytuację finansową związaną z prowadzoną działalnością gospodarczą i sporem z urzędem skarbowym. Referendarz sądowy wezwał Spółkę do uzupełnienia wniosku poprzez przedstawienie szeregu dokumentów finansowych, jednak wezwanie to nie zostało wykonane. Spółka działała przez ustanowionego z wyboru adwokata.Rozstrzygnięcie
Odmówiono Skarżącej przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie – Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "K." S. z o. o. z siedzibą w S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 r. p o s t a n a w i a: odmówić Skarżącej przyznania prawa pomocy.
"K." S. z o. o. z siedzibą w S. (dalej zwana: "Spółką", "Skarżącą"), reprezentowana przez adwokata, po oddaleniu skargi, wraz ze skargą kasacyjną, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej. Składając urzędowy formularz PPPr, Skarżąca zaznaczyła, że ubiega się o zwolnienie od całości kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu, a więc o prawo pomocy w zakresie całkowitym.
We wniosku Skarżąca podała, że prowadzi działalność gospodarczą w zakresie wynajmu i zarządzania nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi.
Spółka w uzasadnieniu wniosku podniosła, że zakupiła za pożyczone pieniądze obiekt przemysłowy w C., w którym prowadziła działalność rolniczą (hodowla ryb akwariowych). W lutym 2013 r. wniosła o zwrot podatku VAT za zakupiony obiekt w kwocie [...] zł, którego nie otrzymała. Nie osiągnęła też takich dochodów, aby móc spłacić pożyczkę, dlatego przedmiotowy obiekt sprzedała w styczniu 2016 r. Spółka stoi na stanowisku, że z tytułu prowadzonej działalności w zakresie działów specjalnych produkcji rolnej jest zwolniona z podatków lokalnych.
W oświadczeniu o majątku i dochodach Skarżąca podała, że jej kapitał zakładowy wynosi [...] zł, wartość środków trwałych według bilansu na ostatni rok to "[...] " zł, zaś strata za ostatni rok obrotowy wyniosła [...] zł. Skarżąca wykazała dwa rachunki bankowe, których stan na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił [...] zł i [...] zł. Stan kasy Spółki na dzień 18 stycznia 2017 r. wynosił [...] zł.
Ponadto wskazano, że Spółka pozostaje w sporze z Z. Urzędem Skarbowym, dotyczącym zwrotu podatku VAT (sprawa jest na etapie odwołania od decyzji organu podatkowego).
Mając na uwadze, że informacje zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz wynikające z dokumentów finansowych znajdujących się w aktach sprawy, były niewystarczające dla oceny aktualnej sytuacji finansowej Skarżącej, referendarz sądowy pismem z 25 stycznia 2017 r., wezwał Spółkę do uzupełnienia
w terminie 10 dni wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedstawienie:
1. kopii bilansu oraz rachunku zysków i strat za 2015 r. oraz za okres od 1 stycznia 2016 r. do 31 grudnia 2016 r.;
2. wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych Spółki, w tym z lokat z ich stanem za okres ostatnich sześciu miesięcy lub dokumentu potwierdzającego likwidację rachunków bankowych;
3. raportów stanu środków pieniężnych w kasie Spółki za listopad 2016 r., grudzień 2016 r., oraz na dzień 25 stycznia 2017 r.;
4. wyciągu z prowadzonych ksiąg podatkowych lub ewidencji przychodów, kosztów uzyskania przychodów, dochodów (strat) za okres od 1 lipca 2016 r. do 31 grudnia 2016 r. oraz za styczeń 2017 r., a także z ewidencji podatku VAT za ostatnie trzy miesiące prowadzonej działalności gospodarczej lub kopii deklaracji VAT za taki okres;
5. zestawienia stanu należności i zobowiązań Spółki na dzień 25 stycznia 2017 r.
Powyższe wezwanie doręczono pełnomocnikowi Skarżącej w dniu 7 lutego
2017 r. i dotychczas nie zostało ono wykonane.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Zgodnie z art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. (dalej: "p.p.s.a."), jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego
i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, mianowicie Skarżąca została wezwana do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, czego nie uczyniła.
W myśl art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane osobie prawnej, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.
Z treści powyższego przepisu wynika, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym musi on przedstawić sądowi argumentację, która potwierdzałaby jego niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów. Jeżeli zatem strona nie dopełniła w całości lub w części obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego i dochodów, to fakt ten uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (patrz: J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wyd. II, Warszawa 2006, s. 527).
W niniejszej sprawie, pomimo wezwania referendarza sądowego, Skarżąca nie przedstawiła żadnych dokumentów obrazujących jej aktualną sytuację majątkową oraz potwierdzających oświadczenia złożone na urzędowym formularzu, co do braku dochodów, wydatków, środków pieniężnych, a także co do wartości i rodzaju środków trwałych. Wobec tego nie jest możliwe ustalenie, czy Skarżąca wypełnia przesłanki z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.
Orzekanie na podstawie niekompletnych danych nie jest możliwe ani dopuszczalne. Prawo pomocy jest bowiem instytucją wyjątkową i jako takie powinno być stosowne tylko w stosunku do osób (fizycznych i prawnych oraz jednostek nieposiadających osobowości prawnej), które w sposób nie budzący wątpliwości wykazały, że spełniają przesłanki do jego otrzymania.
Odnosząc się do żądania wniosku w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 246 § 3 p.p.s.a. pełnomocnika z urzędu można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to pełnomocnika ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy.
Do akt sprawy złożone zostało pełnomocnictwo do prowadzenia niniejszej sprawy dla adwokata T. U. Umocowanie w żadnym zakresie nie zostało ograniczone i nie zostało cofnięte. Z akt sprawy wynika zatem, że adwokat T. U., jest pełnomocnikiem z wyboru oraz jest upoważniony do podejmowania wszelkich czynności za Skarżącą w niniejszym postępowaniu.
Mając na uwadze powyższe wskazać należy, że Skarżąca działa w niniejszym postępowaniu przez pełnomocnika w osobie adwokata z wyboru.
Stwierdzenie przesłanki negatywnej z art. 246 § 3 p.p.s.a. wyklucza badanie wniosku o przyznanie prawa pomocy pod kątem wystąpienia przesłanek pozytywnych co do żądania ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego z urzędu (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 sierpnia 2010 r., sygn. akt. II GZ 156/10, Lex nr 742993).
Mając na względzie przedstawione wyżej okoliczności, na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło