I SA/Sz 652/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. G. z dnia [...] marca 2018 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jego skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 28 czerwca 2017 r. Nr [...]; [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a: umorzyć postępowanie wszczęte kolejnym wnioskiem skarżącego z dnia 7 marca 2018 r. o przyznanie prawa pomocy. Sygn. akt I SA/Sz [...] U Z A S A D N I E N I E W sprawie postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2017 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie przyznał skarżącemu J. G. prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym odpowiednio zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Na skutek wystąpienia przez Sąd do Okręgowej Rady Adwokackiej w S. wyznaczono jako pełnomocnika dla strony skarżącej z urzędu adwokata P. R., który reprezentował skarżącego w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, a także sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu z dnia 22 lutego 2018 r. W dniu 7 marca 2018 r. do Sądu wpłynął kolejny wniosek strony skarżącej \o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu pisma skarżący wskazał, że ubiega się o adwokata z urzędu, który "dokona zaskarżenia i wniesienia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego". W sprawie zważono, co następuje. Stosownie do art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), dalej zwana: "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje – zgodnie z § 2 art. 245 powołanej ustawy procesowej - zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Z wyżej powołanego unormowania wynika, że prawo pomocy przyznane zostało skarżącemu postanowieniem referendarskim z dnia 25 sierpnia 2017 r. w zakresie maksymalnym, jaki przewiduje uregulowanie wynikające z Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 239 § 1 pkt 4) p.p.s.a. nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona, której przyznano zostało prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym (prawo pomocy), w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa. Z tych względów rozpoznanie kolejnego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych stało się zbędne, a postępowanie wszczęte tym kolejnym wnioskiem podlega umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Wskazać także należy, że skarżący w obecnie toczącym się postępowaniu korzysta z prawa pomocy również w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego (adwokata) ustanowionego na podstawie wyżej wskazanego postanowienia z dnia 25 sierpnia 2017 r. Wyznaczenie przez Okręgową Radę Adwokacką w S. konkretnej osoby pełniącej funkcję adwokata z urzędu i podjęcie przez nią czynności procesowych, w tym sporządzenie opinii prawnej o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, stanowi wykonanie wydanego w przedmiotowej sprawie postanowienia o przyznaniu prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Zgodnie z art. 177 § 5 p.p.s.a, jeżeli sąd stwierdzi, że opinia prawna o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej nie została sporządzona z zachowaniem zasad należytej staranności, zawiadamia o tym właściwą okręgową radę adwokacką, radę okręgowej izby radców prawnych, Krajową Radę Doradców Podatkowych lub Krajową Radę Rzeczników Patentowych, która wyznacza innego pełnomocnika. Sytuacja taka nie wystąpiła jednak w rozpoznawanej sprawie, gdyż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, że opinia prawna została sporządzona przez adwokata z zachowaniem zasad należytej staranności i zarządzeniem z dnia 16 kwietnia 2018 r. nakazał doręczenie tej opinii skarżącemu. Należy podkreślić, że nierzetelność opinii stwierdza Sąd, a nie strona niezadowolona z faktu jej otrzymania. Ponadto niezadowolenie strony ze sposobu świadczonej pomocy prawnej przez pełnomocnika z urzędu nie uprawnia Sądu do zmiany osoby pełnomocnika, ponieważ Wojewódzki Sąd Administracyjny (referendarz sądowy) nie jest władny do zmiany osoby pełnomocnika wyznaczonego z urzędu przez Okręgową Radę Adwokacką. Sąd (referendarz sądowy) wydaje jedynie postanowienie w sprawie przyznania prawa pomocy, wskazane w art. 253 § 1 p.p.s.a., po spełnieniu przez skarżącego przesłanek uprawniających do przyznania tego prawa. Natomiast wyznaczenie konkretnego pełnomocnika, w tym również nowego (kolejnego) pełnomocnika, należy do właściwości Okręgowej Rady Adwokackiej, co wynika z treści art. 253 § 1 i 2 p.p.s.a. Sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej mieści się w zakresie czynności pełnomocnika ustanowionego z urzędu (postanowienie NSA z dnia 16 lutego 2010 r., sygn. akt II GZ 26/10, LEX nr 663543). W związku z powyższym skarżący nie może skutecznie wnioskować o przyznanie kolejnego pełnomocnika do sporządzenia skargi kasacyjnej, gdyż przyznane jej prawo pomocy w tym zakresie zostało już skonsumowane (por. postanowienia NSA z dnia 24 listopada 2009 r., sygn. akt I OZ 1076/09 oraz z dnia 29 stycznia 2010 r., sygn. akt I OZ 45/10, opublikowane na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z tych względów rozpoznanie kolejnego wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu stało się również zbędne, a postępowanie wszczęte tym kolejnym wnioskiem podlega umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 249a, art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.