I SA/Sz 665/15
WyrokWSA w Szczecinie2015-09-03
Skład orzekający: Anna Sokołowska, Jolanta Kwiecińska, Patrycja Joanna Suwaj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może uchylić czynność materialno-techniczną wpisu do ewidencji producentów rolnych, jeśli zarzuty dotyczące sztucznego tworzenia warunków do uzyskania płatności powinny być rozstrzygane w postępowaniu o przyznanie tych płatności, a nie w postępowaniu wpisowym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji dopuściły się naruszenia przepisów prawa procesowego, co miało wpływ na wynik sprawy. W szczególności, organ odwoławczy nie ustosunkował się do zarzutów odwołania i nie przedstawił własnego stanowiska, ograniczając się jedynie do utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji. Ponadto, sąd stwierdził, że kwestia sztucznego tworzenia warunków do uzyskania płatności powinna być rozstrzygana w postępowaniu o przyznanie tych płatności, a nie w postępowaniu dotyczącym wpisu do ewidencji producentów rolnych, co czyniło argumentację organów przedwczesną.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. O. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, która uchyliła czynność materialno-techniczną wpisu skarżącego do ewidencji producentów rolnych. Organ pierwszej instancji odmówił wpisu, uznając, że skarżący nie spełniał przesłanek do bycia odrębnym producentem ze względu na powiązania z innymi podmiotami. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędne zastosowanie przepisów dotyczących wpisu do ewidencji oraz przedwczesne rozważanie kwestii sztucznego tworzenia warunków do uzyskania płatności.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR. Zasądził od Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska,, Sędzia WSA (del.) Patrycja Joanna Suwaj (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 3 września 2015 r. sprawy ze skargi A. O. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 30 marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie wpisu do ewidencji producentów rolnych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 7 października 2014 r. nr [...], II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego A. O. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
1. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. wydał w dniu 7 października 2014 r. decyzję o uchyleniu czynności materialno-technicznej i odmowie dokonania wpisu do ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Wskazaną powyżej decyzją uchylono czynność materialno-techniczną w postaci wpisu dokonanego na podstawie wniosku z dnia 14 maja 2008 r. A.H. O. (dalej powoływanego jako: "Skarżący") do krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, pod numerem [...] .
2. W dniu 28 sierpnia 2014 r. organ wszczął z urzędu postępowanie w sprawie uchylenia czynności materialno-technicznej ww. wpisu przez ustalenie czy zostały spełnione ustawowe przesłanki wpisu do ewidencji producentów przez Skarżącego na podstawie art. 3 ust. 1-3 oraz art. 12 ust. 3-5 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r.
o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2012 r., poz. 86), dalej powoływanej jako: "u.k.s.e.".
W dniu 14 maja 2008 r. Skarżący uzyskał wpis do krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. W dniu 15 maja 2008 r. działając przez pełnomocnika złożył wniosek
o przyznanie płatności dla działek położonych w obrębie K., gmina K., powiat b. nr [...] , nr [...] .
W dniu 29 sierpnia 2008 r. pełnomocnik Skarżącego złożył wycofanie całego wniosku
o przyznanie powyższych płatności. Działki zgłosiła we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok [...] A. P. Sp. z o.o.
Organ podał, że w dniu 12 kwietnia 2002 r. utworzona została A. P. S.
z o. o. w P. W. oraz kto objął w niej udziały i kto był prezesem zarządu. Wskazał, że w dniu 16 kwietnia 2004 r. ww. podmiot uzyskał wpis do rejestru. Organ opisał kiedy podmiot ten złożył wnioski o przyznanie płatności za poszczególne lata, jakich płatności dotyczyły, powierzchnie działek oraz kwoty uzyskanych płatności. Organ opisał kiedy podmiot ten złożył wnioski o przyznanie płatności za poszczególne lata, jakich płatności dotyczyły, powierzchnie działek oraz kwoty uzyskanych płatności.
W dniu 14 maja 2012 r. Skarżący złożył wniosek o płatności bezpośrednie do gruntów rolnych, płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), w programie rolnośrodowiskowym realizowanym na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262 ze zm.).
W dniu 10 maja 2013 r. Skarżący złożył wnioski w zakresie ww. płatności.
Deklarowane we wnioskach z roku 2012 r. i 2013 r. do płatności działki zostały wydzierżawione na mocy umowy zawartej w dniu 1 marca 2012 r. pomiędzy A. P. Sp. z o.o. jako wydzierżawiającego, a Skarżącym. Zgodnie z danymi pochodzącymi ze ZSZiK dzierżawione działki zgłaszane przez Skarżącego we wnioskach o dopłaty na 2012 i 2013 r. zgłaszane były także przez: A. Sp. z o.o. J. [...] S.K. – działki [...] , A. Sp. z o.o. [...] S.K. – działki [...] A. Sp. z o.o. K. 2 S.K. – działki[..] , A. Sp. z o.o. W. S.K. – działka [...] , A. Sp. z o.o. M. [..] S.K. – działki [....] , A. Sp. z o.o. Ż. S.K. – działka [...] .
3. W dniu 3 listopada 2010 r. została utworzona A. Sp. z o.o. S.K. S. uzyskała wpis do KRS 11 stycznia 2011 r. Wspólnikiem w Spółce był Skarżący, który objął 33 % udziałów o łącznej wartości [...] zł. W dniu 5 listopada 2010 r. podmiot uzyskał wpis do krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Osobą uprawnioną do reprezentowania Spółki był komplementariusz A. Sp. z o.o. Organ podał też jakie podmioty wchodziły w skład udziałowców i organów spółki oraz w jakich latach zgłaszane były wnioski o płatności.
4. Następnie organ wskazał, że w dniu 12 kwietnia 2002 r. została utworzona A. P. Sp. z o.o. która uzyskała wpis do KRS 1 sierpnia 2002 r. Wszystkie udziały w kapitale zakładowym tj. [...] udziałów o wartości nominalnej po [...] zł każdy udział obejmuje A.-P. B. GMBH, którego członkiem zarządu był Skarżący. W dniu 16 kwietnia 2004 r. podmiot uzyskał wpis do krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. W dniu uzyskania wpisu zarząd spółki był jednoosobowy, zaś funkcję członka zarządu i jednocześnie prezesa zarządu piastował C. B. Organ wskazał w jakich latach, jakie działki były dzierżawione
i przez kogo oraz kto zgłaszał je do płatności.
5. W dniu 3 listopada 2010 r. została utworzona A. S. z o. o. S. K. Organ wskazał kto objął w niej udziały i kto był prezesem zarządu. Wskazał także, że w dniu 11 stycznia 2011 r. podmiot uzyskał wpis do rejestru. Organ opisał kiedy podmiot złożył wnioski o przyznanie płatności za poszczególne lata, jakich płatności dotyczyły, powierzchnie działek oraz kwotę uzyskanych płatności.
6. Następnie organ wskazał, że 7 września 2011 r. zostały utworzone:
– A. P. R. Sp. z o.o. J. [..] S. K. Uzyskała wpis do rejestru w dniu 20 września 2011 r.,
– A. P. R. S. z o. o. K. [...] S. K. Uzyskała wpis do rejestru w dniu 23 września 2011 r.,
– A. P. R. S. z o. o. M. [...] S. K. Uzyskała wpis do rejestru w dniu 15 września 2011 r.,
– A. P. R. S. z o. o. W. [...] S. K. Uzyskała wpis do rejestru w dniu 13 września 2011 r.,
– A. P. R. S. z o. o. Ż. [...] S. K. Uzyskała wpis do rejestru w dniu 15 września 2011 r.,
Organ zamieścił informację kto objął w niej udziały i kto był prezesem zarządu. Organ opisał kiedy podmioty złożyły wnioski o przyznanie płatności za poszczególne lata, jakich płatności dotyczyły, powierzchnie działek oraz kwotę uzyskanych płatności. Organ wskazał w jakich latach, jakie działki były dzierżawione i przez kogo oraz kto zgłaszał je do płatności.
7. Organ podał także, że w dniu 10 kwietnia 2013 r. została utworzona A. Sp. z o.o. P. S. K.. S. uzyskała wpis do KRS 8 maja 2013 r. Podał informacje o udziałowcach, wysokości udziałów oraz terminach składanych wniosków o płatności w ramach poszczególnych programów.
8. Organ podał, że w dniu 27 kwietnia 2012 r. została utworzona A. P. R. S. z o.o. K. 2 S. K. Wskazał że w dniu 10 maja 2012 r. uzyskał wpis do rejestru. Organ opisał kiedy podmiot ten złożył wnioski o przyznanie płatności za poszczególne lata, jakich płatności dotyczyły, powierzchnie działek oraz kwoty uzyskanych płatności.
9. W dniu 16 marca 2004 r. A. N. uzyskał wpis do krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. W latach 2004 -2013 złożył wnioski o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz programu rolnośrodowiskowego. Organ podał listę podmiotów, z którymi A. N. jest powiązany oraz podmiotów w których pełni funkcję prezesa, prokurenta. Ponadto wskazał B. C., V. C. oraz O. A. jako osoby na rzecz, których działa jako pełnomocnik.
10. Organ podał, że środki pomocowe przeznaczone na finansowanie płatności w ramach Wspólnej Polityki Rolnej finansowane są z budżetu Unii Europejskiej. Organ przytoczył treść art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 2988/95, art. 30 rozporządzenia Rady(WE) nr 73/2009, art. 4 ust.8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011. Organ przytoczył definicję pojęć rolnik, gospodarstwo, gospodarstwo rolne. Zdaniem organu Skarżący nie posiadał względem wymienionych w decyzji spółek oraz osób fizycznych wyodrębnionej gospodarczo bazy technicznej i faktycznie nie stanowił odrębnego przedsiębiorcy. Związki personalne między spółkami świadczyły, że osoby tworzące kolejny podmiot prawa handlowego działały w celu stworzenia sztucznych warunków do uzyskania korzyści sprzecznych z celami poszczególnych systemów wsparcia. Następnie Organ przywołał regulacje prawne dotyczące poszczególnych systemów wsparcia i wskazał jaką kwotę płatności ONW otrzymała A. P. Sp. z o.o., a jaką Skarżący i właśnie tej kwoty nie mogłaby uzyskać A. P. Sp. z o.o., gdyż przekroczyłaby opisane progi. Organ przytoczył treść art. 12 ust. 1-4, ust.6 , art. 13 ust. 1 -3 u.k.s.e. Organ podał, że koordynację wszystkich podmiotów
z siedzibą pod tym samym adresem można przypisać A. N., który je reprezentuje, posiada w nich większość udziałów, co wskazuje na to, że mamy do czynienia de facto z jednym gospodarstwem. Skoro Skarżący złożył wniosek o wpis do rejestru już po nadaniu numeru A. P. S. z o.o., to jego wniosek winien być rozpatrzony negatywnie w postaci wydania przez stosowny organ na podstawie art. 13 ust. 1 u.k.s.e. decyzji o odmowie wpisu. Organ wskazał, że pomiędzy spółkami wymienionymi w decyzji istniały zależności dotyczące zarówno udziałowców, siedziby jak i zakresu w PKD. Zorganizowanie wielu podmiotów przez tych samych udziałowców było zdarzeniem nienaruszającym żadnych przepisów krajowych, czy unijnych. Jednak związek między podmiotami wynikający z ich struktury własnościowej i osobowej wskazał, zdaniem Organu, na sztuczne tworzenie warunków w celu uzyskania korzyści finansowej, co pozostawało w sprzeczności z celami prawa wspólnotowego i ma na celu ominięcie przepisów dotyczących modulacji lub stawek degresywnych lub limitu powierzchni, co której można uzyskać płatności. Organ na poparcie swoich twierdzeń przywołał wyrok NSA z dnia 15.01.2013 r., sygn. akt II GSK 774/11, dotyczący spółek cywilnych. Organ wskazał, że Skarżący nie mógł być uznany za rolnika posiadającego odrębne gospodarstwo z uwagi na charakter powiązań między opisanymi podmiotami, które de facto należało traktować jak jeden podmiot będący rolnikiem. Organ podał, że nie została spełniona przesłanka wpisu do ewidencji producentów, ponieważ Skarżący nie spełnił definicji producenta na podstawie art. 3 pkt 2 i 3 u.k.s.e. Wobec powyższego, organ na podstawie art. 13 ust. 1 u.k.s.e. wydał decyzję o uchyleniu czynności-materialnotechnicznej wpisu do rejestru Skarżącego.
11. Skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji i zarzucił organowi naruszenie:
– art. 7 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz art. 6 Kpa, przez uchylenie czynności materialno-technicznej w formie decyzji administracyjnej bez podstawy prawnej;
– art. 13 § 1 u.k.s.e., przez jego błędne zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu, iż skarżąca nie jest producentem w rozumieniu ustawy;
– art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE)
nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich
(Dz. U. L 25 z 28.01.2011 r.), przez jego błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że skarżąca sztucznie stworzyła warunki do otrzymania płatności.
12. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie
art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, ewentualnie o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 in fine Kpa.
13. Dyrektor Z. Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wydał w dniu [...] r. nr [...] decyzję, którą utrzymał w mocy decyzję Organu I instancji.
14. Organ odwoławczy przytoczył stan faktyczny w sprawie i wskazał, że zasady dokonywania wpisów w rejestrze określają przepisy u.k.s.e. Wpis do rejestru dokonuje organ Agencji na podstawie wniosku podmiotu zgodnie z art. 11 ust. 1 u.k.s.e., zaś odmowa dokonania wpisu następuje w drodze decyzji stosownie do art. 13 ust. 1 u.k.s.e. Tym samym niezasadny był zarzut Skarżącego dotyczący naruszenia art. 7 Konstytucji i art. 6 Kpa przez uchylenie czynności materialno-technicznej w drodze decyzji. Organ odwoławczy w tym względzie powołał się na treść wyroku WSA w W. z dnia 4.12.2013 r, sygn. akt VII SA/Wa 665/13, oraz na wyroki: WSA w P. z dnia 20.02.2008 r., sygn. akt III SA/Po 608/07, WSA w L. z dnia 5.07.2011 r, sygn. akt III SA/Lu 17/11 i WSA w W. z dnia 21.02.2013 r., sygn. akt V SA/Wa 2294/12. Zdaniem Organu odwoławczego w sprawie przedmiotem sporu jest kwestia prawidłowości nadania numeru w rejestrze Skarżącego. Organ drugiej instancji podał, że w przedmiotowej sprawie zaistniała przesłanka nadanego już uprzednio numeru producenta A. Sp. z o.o. i wskazał, że zgodnie z art. 13 ust. 1 u.k.s.e. istniały dwie możliwości odmowy nadania numeru podmiotowi w rejestrze. Następnie Organ odwoławczy podał definicje rolnika, gospodarstwa na podstawie wskazanych przepisów. Organ odwoławczy podał, że Organ I instancji wykazał, że w sprawie mamy do czynienia z jednym gospodarstwem w ramach którego wyodrębnione zostały mniejsze jednostki produkcyjne działające w formie spółek prawa handlowego mające siedzibę w P. W.. Jednostki te zarządzane są przez rolnika, rozumianego jako grupa osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków. Organ odwoławczy wskazał, że organ pierwszej instancji ustalił zależności pomiędzy podmiotami dotyczącymi zarówno udziałowców, siedziby jak i zakresu działalności w PKD. Organ wymienił następujące spółki wraz z ich udziałowcami i osobami z zarządu, tj. A. sp. z o.o., E.-E. P. Sp. z o.o., R. G. A. P. Sp. z o.o., A. P. Sp. z o.o., A. Sp. z o.o. Sp. k., A. Sp. z o.o. M. [...] Sp. k., A. Sp. z o.o. Ż. [...] Sp. k., A. Sp. z o.o. W. Sp. k., A. Sp. z o.o. J. [...] Sp. k., A. Sp. z o.o. K. Sp. k., A. Sp. z o.o. K. Sp. k., A. Sp. z o.o., A. P. Sp. z o.o., A. A. Sp. z o.o., A.-P. B. G, A. P. Usługi Sp. z o.o. (zachowano oryginalną pisownię nazw wg. decyzji).
Organ odwoławczy podał również, że w dniu 30 stycznia 2008 r. utworzona została R. G. A. P. S. z o. o., kto objął w niej udziały i kto był prezesem zarządu. Wskazał, że w dniu 19 sierpnia 2008 r. podmiot uzyskał wpis do rejestru. Organ odwoławczy podał, kiedy i na jaki okres dane działki ewidencyjne i przez kogo były wydzierżawione.
Organ odwoławczy podał, że w dniu 12 kwietnia 2002 r. została utworzona A. P. S. z o.o., przedstawił, kto objął w niej udziały i kto był prezesem zarządu. Ww. S. w dniu 16 kwietnia 2004 r. uzyskała wpis do rejestru.
Organ odwoławczy wskazał też, że w dniu 30 kwietnia 1996 r. została utworzona A. S. z o.o., kto objął w niej udziały i kto był prezesem zarządu S. ta w dniu
16 kwietnia 2004 r. uzyskała wpis do rejestru.
Następnie organ odwoławczy podał, że w dniu 7 września 2011 r. została utworzona A. P. R. S. z o. o. K. [...] S. k., kto objął w niej udziały i kto był prezesem zarządu, S. ta
w dniu 23 września 2011 r. uzyskała wpis do rejestru. Organ wskazał w jakich latach
i przez kogo dane działki ewidencyjne były zgłaszane do płatności. Organ podał, że wszystkie usługi na rzecz ww. spółki świadczone były przez A. P. Usługi Spółkę z o.o.
Organ odwoławczy wskazał, że w dniu 16 marca 2004 r. A. N. uzyskał wpis do rejestru.
Organ odwoławczy podał, iż w dniu 14 maja 2008 r. Skarżący uzyskał wpis do krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
W latach 2008-2013 Skarżący złożył wnioski o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz programu rolnośrodowiskowego. We wnioskach składanych w latach 2012 i 2013 Skarżący deklarował m. in. działki ewidencyjne o nr [...] które zgłaszane były i są we wnioskach o dopłaty na lata 2012 i 2013 zarówno przez A. Sp. z o.o. J. [...] S.K. i A. Sp. z o.o. K. [..] S.K. zawarła w dniu 1 marca 2012 r. Organ wskazał, że A. Sp. z o.o. J. [....] S.K. zawarła w dniu 1 marca 2012 r. umowę dzierżawy z A. P. U. S. z o.o. jako wydzierżawiającym ww. działki. Skarżący był członkiem zarządu komplementariusza O. & V. L. G. i współudziałowcem spółek wymienionych w decyzji.
Na podstawie umowy z dnia 1 marca 2012 r. o gospodarowaniu gruntem rolnym Skarżący zlecił A. P. U. S. z o.o. kompleksowa uprawę roślin na działce rolnej, co obejmowało wszystkie zabiegi począwszy od przygotowania gruntu pod upraw, poprzez sianie, zabiegi uprawowe, łącznie ze zbiorem upraw. Dalej w ramach rozliczenia za usługi w 2012 r. zostało przekazane A. P. Usługi S. z o.o. siano z mieszanki wieloletniej traw z motylkowatymi drobnonasiennymi ze zbiorów w 2012 r. i 2013 r. W 2014 r. nastąpiło przekazanie siana dla A. Sp. z o.o. K. [...] S.K.
Organ odwoławczy podał, że w dniu 7 września 2011 r. została utworzona A. P. R. S. z o. o. J. [..] S. komandytowa, kto objął w niej udziały i kto był prezesem zarządu. Ww. S. uzyskała wpis do rejestru. W dniu 16 listopada 2012 r. umowa spółki została zmieniona. Organ podał, że określone działki w latach 2006-2013 były zgłaszane do płatności również przez inne podmioty. Organ odwoławczy podał także daty zawarcia i strony umowy dzierżawy ww. działek. Organ wskazał, które z ww. działek zostały zgłoszone i w jakich latach przez inne podmioty.
Organ odwoławczy podał, że w dniu 7 września 2011 r. została utworzona A. P. R.S. z o. o. Ż. [...] S. k., kto objął w niej udziały i kto był prezesem zarządu. Ww. S. uzyskała w dniu 3 października 2011 r. wpis do rejestru. Organ podał, że określona działka zgłaszana była we wnioskach za lata 2012-2013 przez inne podmioty oraz, że wszystkie usługi na rzecz ww. spółki wykonywała A. P. U. S. z o.o.
Następnie organ drugiej instancji podał, że w dniu 18 kwietnia 2008 r. została utworzona E. E. P. S. z o. o., kto objął w niej udziały i kto był prezesem zarządu, S. ta uzyskała w dniu 8 lipca 2010 r. wpis do rejestru. Organ podał, że określone działki ewidencyjne zadeklarowane zostały w poszczególnych latach przez inne podmioty oraz podał daty zawarcia i strony umowy dzierżawy ww. działek. Organ wskazał, że wszystkie usługi na rzecz ww. spółki wykonywała A. P. U. S. z o.o.
Organ odwoławczy dalej wskazał, że w dniu 7 września 2011 r. została utworzona A. P. R. S. z o. o. W. [...] S. komandytowa, kto objął w niej udziały i kto był prezesem zarządu, S. ta uzyskała w dniu 23 września 2011 r. wpis do rejestru. Organ odwoławczy wskazał, że w dniu
16 listopada 2012 r. został zmieniona umowa spółki. Organ podał, że określone działki ewidencyjne zgłaszane były we wnioskach na lata 2012-2013 przez inne podmioty oraz, że wszystkie usługi na rzecz ww. spółki wykonywała A. P. U. S. z o.o.
Organ odwoławczy podał również, że w dniu 27 kwietnia 2012 r. została utworzona A. P. R. S. z o. o. K. [...] S. k., kto objął w niej udziały i kto był prezesem zarządu, S. ta uzyskała w dniu 15 maja 2012 r. wpis do rejestru. Organ podał, że określone działki zgłaszane były we wnioskach na lata 2012 i 2013 również przez inne osoby oraz, że wszystkie usługi na rzecz ww. spółki wykonywała A. P. U. S. z o.o.
Organ odwoławczy podał, że w dniu 3 listopada 2010 r. została utworzona A. S. z o. o. S. k., kto objął w niej udziały i kto był prezesem zarządu, S. ta uzyskała w dniu 5 listopada 2010 r. wpis do rejestru. W dniach 16 listopada 2012 r. i 28 grudnia 2012 r. została zmieniona umowa spółki. Organ wskazał w jakich latach i przez kogo dane działki ewidencyjne były również zgłaszane do płatności oraz, że wszystkie usługi na rzecz ww. spółki wykonywała A. P. U. S. z o.o.
Następnie organ odwoławczy wskazał, że w dniu 7 września 2011 r. została utworzona A. P. R. S. z o. o. M. [...] S. komandytowa, kto objął w niej udziały i kto był prezesem zarządu. Ww. S. uzyskała w dniu 3 października 2011 r. wpis do rejestru. W dniu
16 listopada 2012 r. umowa spółki została zmieniona. Organ podał, że określone działki ewidencyjne zgłaszane były we wnioskach za lata 2012-2013 również przez inne podmioty oraz, że wszystkie usługi na rzecz ww. spółki wykonywała A. P. U. S. z o.o.
15. Organ odwoławczy przywołał treść wyroku WSA w W. z dnia
21 lutego 2013r., sygn. akt V SA/Wa 2294/12, opisał zasady prawa wspólnotowego
i przywołał orzeczenia TSUE. Zdaniem organu odwoławczego, organ pierwszej instancji wykazał, że ww. spółki i osoby podjęły działania mające na celu ominięcie limitów kwotowych i powierzchniowych wynikających z przepisów dotyczących przyznawania określonych płatności rolnych, które przytoczył. Organ odwoławczy przywołał konkretne przepisy unijne dotyczące nieprzyznania lub wycofania korzyści, sztucznego stworzenia warunków. Organ odwoławczy odwołał się również do orzeczeń sądów administracyjnych. Organ odwoławczy podał, że na podstawie art. 13 ust. 1 u.k.s.e. należało wydać decyzję o uchyleniu czynności materialno-technicznej wpisu do ewidencji producentów Skarżącego.
16. Skarżący złożył skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie i wniósł o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji
organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuciła organowi naruszenie:
art. 13 ust. 1 u.k.s.e., poprzez jego zastosowanie w postaci uchylenia czynności materialno-technicznej i odmowy dokonania wpisu do ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności w sytuacji, gdy przepis ten został uchylony ustawa o zmianie ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności z dnia 23 października 2014 r. (Dz. U. z 2014 r. poz. 1872),
art. 11 ust. 1 ustawy o ewidencji w zw. z art. 4 ust. 3 Rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (dalej: Rozporządzenie 2988/95), art. 30 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30 z 31.01.2009, str. 16, dalej: Rozporządzenie 73/2009) oraz art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25 z 28.01.2011, dalej: Rozporządzenie 65/2011) przez badanie wniosku o przyznanie płatności na etapie wpisu do ewidencji producentów rolnych i nadania numeru identyfikacyjnego, co w konsekwencji oznacza, że rozważania Organu nt. rzekomego stworzenia sztucznych warunków są przedwczesne, gdyż winny one zostać podniesione w ewentualnym odrębnym postępowaniu o wycofanie bądź odmowę przyznania danemu podmiotowi korzyści finansowych,
art. 3 pkt 1 oraz pkt 3 u.k.s.e., przez niezastosowanie wskutek uznania, iż stoi on
w sprzeczności z prawem wspólnotowym, pomimo iż taka sprzeczność nie zachodzi,
a tym samym zastosowanie powinny znaleźć przepisy prawa polskiego,
art. 12 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 12 ust. 2 u.k.s.e., przez jego błędne zastosowanie oraz art. 12 ust. 4 pkt 2 u.k.s.e. przez jego niezastosowanie polegające na przyjęciu, że skarżąca jest współposiadaczem gospodarstwa rolnego, a tym samym nie przysługuje jej odrębny numer identyfikacyjny, mimo iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy na to nie wskazuje,
art. 4 ust. 8 Rozporządzenia1698/2005 przez jego błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że Skarżący sztucznie stworzył warunki do otrzymania płatności.
Naruszenie innych przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w postaci:
1. naruszenia art. 7, art. 77 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks
postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 267 ze zm.) poprzez:
– brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego i oparcie decyzji na wybiórczo dobranych okolicznościach faktycznych;
– błędną ocenę zebranego materiału dowodowego prowadzącą do uznania, iż S. jest współposiadaczem gospodarstwa rolnego, pomimo , iż wniosek ten opiera się jedynie na domniemaniach wynikających z z powiązań kapitałowych i osobowych spółki z innymi posiadaczami gospodarstw rolnych nie zaś na wyczerpującej i dogłębnej analizie zebranych dowodów, a w szczególności stanu rzeczywistego posiadania przez skarżącą gospodarstwa rolnego;
– oparcie oceny materiału dowodowego na stanie faktycznym obejmującym zbiorczo kilka lat funkcjonowania spółki od momentu jej wpisu do ewidencji, pomimo iż o wpisie do ewidencji producentów winien decydować stan faktyczny na dzień złożenia wniosku o wpis do ewidencji;
2. naruszenie art. 107 § 3 kpa, poprzez:
– sformułowanie uzasadnienia decyzji w sposób uniemożliwiający skarżącej odniesienie się do poszczególnych zarzutów,
– dokonanie błędnej subsumbcji stanu faktycznego pod hipotezy norm prawnych zawartych w przepisach art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r., art. 30 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. oraz art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r.,
– oparcie uzasadnienia decyzji wyłącznie na powtórzeniu, bez dalszej analizy czy krytycznego spojrzenia, argumentów organu I instancji,
– brak logicznej spójności w przytaczanych okolicznościach, cytowanych wyrokach
i przepisach, wskazujący na dobieranie argumentów przez organ do z góry podjętej przez niego decyzji.
17. W uzasadnieniu skargi Skarżący szczegółowo uzasadnił swoje zarzuty oraz podjął polemikę z argumentacją organu przedstawioną w poszczególnych częściach zaskarżonej decyzji, powołując się przy tym także na wnioski i zarzuty zgłoszone
w odwołaniu.
18. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Z. Oddziału Regionalnego ARiMR, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
19. W piśmie procesowym z dnia 4 sierpnia 2015 r., Skarżący podtrzymał zarzuty opisane w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, zważył co następuje:
20. Skarga zasługuje na uwzględnienie Zgodnie z art. 7 Kpa, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Stosownie do art. 77 § 1 Kpa, organ administracji publicznej jest obowiązany
w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Na podstawie art. 107 § 1 kpa, decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie,
czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji lub, jeżeli decyzja wydana została w formie dokumentu elektronicznego, powinna być opatrzona bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu. Decyzja, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego, powinna zawierać ponadto pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa lub skargi.
Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn,
z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (§ 3).
Zgodnie z art. 140 Kpa, w sprawach nieuregulowanych w art. 136-139 w postępowaniu przed organami odwoławczymi mają odpowiednie zastosowanie przepisy
o postępowaniu przed organami pierwszej instancji.
21. Zdaniem Sądu, w toku postępowania administracyjnego organy dopuściły się naruszenia ww. przepisów prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
22. Wskazać należy także, że decyzja Organu I instancji dotyczyła uchylenia czynności materialno-technicznej i odmowy dokonania wpisu do ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zaś w sentencji decyzji, Organ dokonał jedynie uchylenia czynności materialno-technicznej w postaci wpisu Skarżącego do rejestru. W uzasadnieniu Organ podał, że skoro w rozpatrywanej sprawie Skarżący złożył wniosek o dokonanie wpisu do ewidencji już po nadaniu tego numeru A. P. S. z o.o., jej wniosek winien być rozpatrzony negatywnie w postaci wydania przez stosowny organ na podstawie art. 13 ust. 1 u.k.s.e. decyzji o odmowie wpisu. W końcowej części decyzji organ podał, że na podstawie art. 13 ust.1 u.k.s.e., należało wydać decyzję o uchyleniu czynności materialno-technicznej wpisu Skarżącego do rejestru.
23. Zdaniem Sądu, istnieje rozbieżność między sentencją decyzji, a jej uzasadnieniem. Uzasadnienie decyzji ma na celu wykazanie prawidłowości procesu myślowego, który doprowadził do ustalenia treści rozstrzygnięcia. Motywy decyzji winny odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśnić tok rozumowań prowadzących do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego do rzeczywistej sytuacji faktycznej. Powinny być one tak ujęte, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja nie spełnia powyższych kryteriów. Z decyzji Organu nie wiadomo czy organ jedynie uchylił czynność materialno-techniczną w postaci wpisu skarżącej do rejestru, czy też po uchyleniu tej czynności odmówił jego dokonania. Gdyby przyjąć, że Organ dokonał jedynie uchylenia ww. czynności, w sprawie pozostałby wniosek skarżącej o wpis do rejestru, który nie byłby załatwiony przez Organ.
24. Podkreślić należy, że Skarżący zarówno w odwołaniu jak i skardze określała decyzję Organu I instancji jako decyzję w sprawie uchylenia ww. czynności oraz odmowy dokonania wpisu w rejestrze.
Organ odwoławczy, utrzymując decyzję Organu I instancji nie ustosunkował się do tej kwestii i jej nie wyjaśnił. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że Organ I instancji uchylił ww. czynność i odmówił dokonania wpisu Skarżącego w rejestrze, by pod koniec decyzji podać, że na podstawie art. 13 ust. 1 u.k.s.e. należało wydać decyzję uchyleniu czynności materialno-technicznej wpisu skarżącej do rejestru.
25. Zdaniem Sądu, zakres rozstrzygnięcia konkretnej sprawy decyzją odwoławczą wyznaczony jest zakresem rozstrzygnięcia sprawy decyzją organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy nie może zmieniać rodzaju sprawy, a zatem
w postępowaniu odwoławczym może być rozpoznana i rozstrzygnięta wyłącznie tożsama pod względem podmiotowym przedmiotowym sprawa. Zgodnie
z art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w przypadku gdy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji jest w ocenie organu odwoławczego prawidłowe, wówczas organ odwoławczy utrzymuje
w mocy zaskarżoną decyzję. Wskazać należy na pogląd NSA zaprezentowany
w wyroku z dnia 15 sierpnia 1985 r., sygn. akt III SA 730/85, że "utrzymanie w mocy decyzji Organu I instancji oznacza w szczególności utrzymanie w mocy jej podstawowego, koniecznego elementu, jakim jest rozstrzygnięcie. W rozstrzygnięciu (osnowie) decyzji zostaje, bowiem wyrażona wola organu administracji załatwiającego sprawę w tej formie. O ile może być wydana decyzja bez uzasadnienia (np. decyzja uwzględniająca żądanie strony), o tyle nie można wydać decyzji bez rozstrzygnięcia.
Z tego względu, w razie sprzeczności pomiędzy rozstrzygnięciem decyzji, a jej uzasadnieniem, za właściwą należy przyjąć treść rozstrzygnięcia."
Zdaniem Sądu, rozstrzygnięcia organu administracyjnego nie można domniemywać, winno być ono wyraźnie wskazane w osnowie decyzji. W niniejszej sprawie
ww. rozbieżności w decyzjach obu organów doprowadziły do ich uchylenia przez Sąd.
Zauważyć należy również, że w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego wskazano, że kierownik biura ARiMR odmawia w drodze decyzji administracyjnej wpisu podmiotu do rejestru, gdy został mu już uprzednio nadany numer identyfikacyjny, a w niniejszej sprawie taki numer został nadany A. S. z o.o. Jest to ustalenie odmienne od dokonanego przez organ pierwszej instancji który wiązał odmowę dokonania wpisu
z wcześniejszym wpisem do rejestru A. P. S. z o.o. Zdaniem Sądu, skoro organ odwoławczy akceptuje stan faktyczny zawarty w decyzji organu pierwszej instancji przez jej utrzymanie, a dokonuje odmiennych ustaleń to powinien wyjaśnić ich przyczynę.
26. Sąd uznał, że Organ odwoławczy dopuścił się naruszenia art. 15 Kpa. Istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej. Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji ograniczył się do przedstawienia stanu faktycznego, wskazania stanowiska Organu I instancji, przytoczenia przepisów
i orzeczeń sądów administracyjnych. Organ odwoławczy nie ustosunkował się do zarzutów odwołania, nie przedstawił i nie uzasadnił swojego stanowiska w sprawie.
W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy nie dokonał też oceny stanowiska organu pierwszej instancji, bowiem jedynie wskazał na ustalenia tego organu. Oceny stanowiska organu pierwszej instancji nie może zastąpić fakt utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
27. Odnośnie zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów materialnych, Sąd uznał za przedwczesne wypowiadanie się na ten temat, poza kwestiami ogólnymi związanymi z prawidłowością przeprowadzenia przez organy postępowania.
28. Okoliczności związane z tworzeniem i prowadzeniem ewidencji producentów uregulowane zostały w przepisach "u.k.s.e.", które od ich wejścia w życie były kilka razy nowelizowane, zatem organy winny podać brzmienie przepisów na które się powołuje i dokonać ich analizy na podstawie zebranego materiału dowodowego. Wskazać należy, że przedmiotem oceny organów jest stan faktyczny istniejący w chwili dokonywania wpisu, ustalony w oparciu o okoliczności ujawnione już po dokonaniu wpisu, z których to okoliczności wynika wadliwość dokonanej rejestracji producenta
i związanego z nią nadania numeru identyfikacyjnego. Stanowisko powyższe jest zgodne z poglądem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 kwietnia 2014 r., sygn. akt II GSK 877/13, gdzie wprost wskazano, że o wpisie do ewidencji producentów decyduje stan faktyczny na dzień złożenia wniosku. Zatem to stan faktyczny zaistniały na dzień złożenia wniosku powinien być zanalizowany przez organ administracji. Ten stan faktyczny powinien być ustalony przy uwzględnieniu okoliczności faktycznych, które istniały w chwili dokonywania wpisu, ale wyszły na jaw już po jego dokonaniu.
Odnosząc się natomiast do podnoszonej przez organy kwestii doprowadzenia do sztucznego podziału gospodarstwa rolnego, umożliwiającego korzystanie z pomocy udzielanej na wsparcie rozwoju obszarów wiejskich, z ominięciem limitów kwotowych
i powierzchniowych dotyczących przyznawanych płatności, wskazać należy, że powoływanie się na ten argument w postępowaniu dotyczącym wpisu do ewidencji producentów rolnych nie jest uzasadnione. Przywołane bowiem przez organ przepisy unijne, dotyczą przyznawania płatności ze środków unijnych, a nie dokonywania wpisów w ewidencjach. Z tego powodu kwestia, czy Skarżąca S. sztucznie stworzyła warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne
z celami danego systemu wsparcia, powinna być rozstrzygana w postępowaniach
o przyznanie konkretnych płatności. Sąd w pełni podziela w tym zakresie pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2014 r., sygn. akt II GSK 738/13 - oddalającego skargę kasacyjną organu ARiMR, w którym wskazano, że: "Nie znajduje również uzasadnionych podstaw zarzut niezastosowania art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011, [...]. Zasadnie bowiem Sąd I instancji stwierdził, że rozważania organu w tym zakresie były przedwczesne. Sprawa dotyczyła odmowy wpisu do ewidencji producentów rolnych i nadania numeru identyfikacyjnego nie zaś wniosku o przyznanie płatności, a więc sprawy z zakresu środków wsparcia obszarów wiejskich, do którego mógłby mieć zastosowanie przywołany przepis.".
29. W tym kontekście należy podkreślić, że przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest kwestia uchylenia i odmowy wpisu do ewidencji producentów, zatem organy ARiMR powinny ograniczyć się do zbadania ww. warunków dokonania takich rozstrzygnięć. Przedstawioną w tym zakresie ocenę organu odwołującą się do stworzenia sztucznych warunków do uzyskania płatności uznać należy więc za co najmniej przedwczesną.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ zobowiązany jest uwzględnić
ww. wskazania Sądu, dokonać analizy stanu faktycznego istniejącego na dzień dokonania wpisu skarżącej do rejestru, odnosząc do niego odpowiednie, obowiązujące w tym czasie przepisy prawa.
30. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej "p.p.s.a.", orzekł o uchyleniu tych decyzji.
31. O kosztach postępowania na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.
Sąd zasądził od organu odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę [...] zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania, na którą złożył się zwrot wpisu od skargi w wysokości [...] zł (określonego zgodnie z § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia
16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu
w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 221, poz. 2193, ze zm.)
i zwrot kosztów zastępstwa procesowego w wysokości [...] zł (obliczony na podstawie
§ 18 ust. 1 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r.
w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461), oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie [...] zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło