I SA/Sz 666/07

PostanowienieWSA w Szczecinie2007-12-07

Skład orzekający: Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona, która nie przedłożyła wszystkich wymaganych dokumentów potwierdzających jej sytuację majątkową i rodzinną, może zostać pozbawiona prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, ponieważ skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Niezastosowanie się przez skarżącego do wezwania Sądu w pełnym zakresie, w tym nieprzedłożenie dokumentów dotyczących sytuacji majątkowej i dochodów małżonki oraz zaświadczenia o niepobieraniu wynagrodzenia z funkcji wiceprezesa, uniemożliwiło ocenę jego rzeczywistej sytuacji materialnej.
Stan faktyczny
Skarżący M. W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) w sprawie dotyczącej odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania podatkowe. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o szereg dokumentów potwierdzających jego sytuację majątkową i rodzinną, w tym dane dotyczące małżonki i wydatków. Skarżący przedłożył jedynie częściowe wyjaśnienia, nie dołączając wymaganych dokumentów. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, co skarżący zaskarżył.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska (spr.), , , po rozpatrzeniu w dniu 7 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania podatkowe w podatku akcyzowym za lipiec 2001r. wraz z odsetkami oraz koszty postępowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący M. W., w związku ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...], złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych na urzędowym formularzu PPF, powołując się na brak środków finansowych i majątku. Z oświadczenia majątkowego o stanie rodzinnym i dochodach wynika, że skarżący mieszka w domu jednorodzinnym stanowiącym własność żony, z którą pozostaje w rozdzielności majątkowej. Dochód skarżącego wynikający z umowy o pracę wynosi brutto [...]. Jednocześnie skarżący stwierdził, że wraz z małżonką wychowuje i utrzymuje dwójkę uczących się dzieci i ponosi koszty leczenia farmakologicznego (leki i diagnostyka) w kwocie [...] zł miesięcznie. Sąd pismem z dnia [...]r. wezwał skarżącego do uzupełnienia w/w wniosku poprzez przedłożenie dodatkowych dokumentów potwierdzających wykazane informacje w formularzu PPF oraz uzupełniających dane dotyczące sytuacji majątkowej i rodzinnej, tj. do przedłożenia: m.in. odpisu rocznego zeznania podatkowego za 2006r. dochodu małżonki skarżącego K. W., jej stanu majątkowego, informacji o innych osobach wspólnie ze skarżącym zamieszkujących, wykazu ponoszonych miesięcznie wydatków na konieczne utrzymanie rodziny (w tym na leczenie) wraz z dokumentami potwierdzającymi ich wysokość z ostatnich dwóch miesięcy, wyciągu z posiadanych przez skarżącego i jego małżonkę rachunków bankowych ze stanem środków na tych rachunkach, dokumentu potwierdzającego, iż skarżący od początku roku [...]r. do [...]r. nie pobierał wynagrodzenia z tytułu pełnionej funkcji wiceprezesa A. W wykonaniu zobowiązania Sądu M. W. przedłożył oświadczenie z dnia [....]r. wskazując, iż pomiędzy skarżącym, a żoną istnieje rozdzielność majątkowa i na dowód tego faktu składał uprzednio stosowną umowę notarialną. Skarżący twierdzi, iż nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z teściową i nie partycypuje ona w kosztach utrzymania wnioskodawcy. Odnośnie dzieci skarżący ponownie wskazał, iż obecnie się uczą i nie uzyskują dochodu. Zdaniem skarżącego uzyskiwane przez niego dochody pozwalają jedynie na konieczne utrzymanie siebie oraz na skromną partycypację w kosztach utrzymania dzieci. Strona nie posiada rachunku bankowego i nie pobierała wynagrodzenia z tytułu pełnionej funkcji wiceprezesa Spółki A, a nadto nie korzystał nigdy z pomocy społecznej. Skarżący nie dołączył do tego oświadczenia wskazanych w zobowiązaniu Sądu dokumentów, potwierdzających jego sytuację majątkową oraz małżonki. Postanowieniem z dnia 19 listopada 2007r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy uznając, iż nie wykazał on, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Zasadniczym powodem nieuwzględnienia wniosku było nieprzedłożenie przez wnioskodawcę dokumentów i informacji odnośnie dochodów i sytuacji majątkowej małżonki, dodatkowo skarżący nie przedłożył zaświadczenia o nieuzyskiwaniu dochodu w związku z pełnieniem funkcji wiceprezesa w Spółce A. Za nieprzekonywujące referendarz uznał twierdzenia skarżącego odnośnie nie partycypowania przez teściową w kosztach utrzymania wnioskodawcy. W dniu [...]r. skarżący wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia. Oświadczył w nim, iż referendarz błędnie ocenił jego sytuację finansową w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2, w kontekście poniesienia kosztów postępowania. Przedstawione oświadczenia, zaświadczenia deklaracje są zdaniem skarżącego wystarczające do stwierdzenia sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy w zakresie częściowym. Ponadto skarżący stwierdził, iż przedłożył wszystkie dokumenty, które by w stanie przedłożyć i nie można na jego niekorzyść interpretować faktu, że nie przedłożył zaświadczeń o stanie majątkowym i dochodach małżonki. Wobec powyższego skarżący uznał, iż odmowa przyznania prawa pomocy nie jest słuszna i nie zawiera swojego uzasadnienia w ustawodawstwie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 245 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy strona będąca osobą fizyczną wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 2 powołanej wyżej ustawy). Wniosek o przyznanie prawa pomocy, zgodnie z art. 252 § 1 wskazanej wyżej ustawy, powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a w przypadku osób fizycznych ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona obowiązana jest złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (vide: art. 255 wskazanej ustawy). W rozpatrywanej sprawie, na podstawie informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, dotyczących sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącego wynika, że ma on na utrzymaniu dwoje dzieci, dodatkowo ponosi miesięczne koszty leczenia w kwocie [...]zł, podczas gdy pozostaje w zatrudnieniu w Spółce B gdzie osiąga z tytułu umowy o pracę dochód w wysokości brutto [...] zł. Z akt sprawy wynika natomiast, że skarżący pełni także funkcję wiceprezesa Spółki A. Sąd pismem z dnia [...]r. wezwał skarżącego do uzupełnienia złożonego wniosku przez przedłożenie, między innymi: informacji odnośnie małżonki o stanie majątkowym i odpisu jej rocznego zeznania podatkowego za 2006r.; informacji odnośnie posiadana przez skarżącego rachunku bankowego; zaświadczenia, o niepobieraniu wynagrodzenia w Spółce A; zaświadczenia właściwego organu gminy o korzystaniu/niekorzystaniu przez skarżącego z pomocy społecznej. W wykonaniu powyższego zobowiązania skarżący oświadczył, że pozostaje z małżonką w rozdzielności majątkowej, nie posiada on rachunku bankowego i tylko częściowo partycypuje w kosztach utrzymania dzieci. Teściowa wnioskodawcy nie partycypuje w kosztach jego utrzymania, skarżący nie korzysta także z pomocy społecznej. Skarżący nie przedłożył wymaganego zaświadczenia od pracodawcy Spółki A, jak również zaświadczeń o wysokości zarobków małżonki. Uznać zatem należy, iż niezastosowanie się przez skarżącego do wezwania Sądu w pełnym zakresie, uniemożliwiło ocenę rzeczywistej sytuacji materialnej skarżącego. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżący mieszka i wspólnie z małżonką utrzymuje i wychowuje dwójkę uczących się dzieci. Z oświadczenia wnioskodawcy nie wynika, iż ponosi koszty utrzymania domu (prąd, gaz itp.), nie wynika również, że pozostaje z żoną w stosunku separacji. W tych okolicznościach Sąd uznał, że M. W. nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, co stanowi niezbędną przesłankę do przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło