I SA/Sz 676/15
WyrokWSA w Szczecinie2015-10-29
Skład orzekający: Jolanta Kwiecińska, Anna Sokołowska, Elżbieta Woźniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo odmówiły rozłożenia na raty zaległości podatkowej w podatku akcyzowym, biorąc pod uwagę sytuację finansową podatniczki, jej rodzinę oraz interes publiczny?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone decyzje, uznając, że organy podatkowe nie przeprowadziły wystarczająco wnikliwej analizy sytuacji finansowej i osobistej podatniczki oraz nie rozważyły prawidłowo kwestii interesu publicznego w kontekście możliwości spłaty zaległości. Organy skupiły się nadmiernie na okolicznościach powstania zaległości, zaniedbując ocenę aktualnej zdolności płatniczej podatniczki i jej rodziny.Stan faktyczny
Podatniczka złożyła wniosek o rozłożenie na raty zaległości podatkowej w podatku akcyzowym, powołując się na trudną sytuację finansową i rodzinną. Organy podatkowe odmówiły uwzględnienia wniosku, uznając, że nie zaszły przesłanki ważnego interesu podatnika ani interesu publicznego. Podatniczka zarzuciła organom naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, wskazując na wadliwą analizę jej sytuacji finansowej i majątkowej oraz pominięcie istotnych okoliczności, takich jak wspólne prowadzenie gospodarstwa domowego z mężem mimo rozdzielności majątkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargi za zasadne.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżone decyzje Dyrektora Izby Celnej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska, Sędziowie Sędzia WSA Anna Sokołowska (spr.),, Sędzia WSA Elżbieta Woźniak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Zienkowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 29 października 2015 r. spraw ze skarg A. T. na decyzje Dyrektora Izby Celnej z dnia 30 marca 2015 r. nr [...] nr [...] nr [...] nr [...] nr [...] nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zaległości podatkowej w podatku akcyzowym za maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień i październik 2009 rok uchyla zaskarżone decyzje.
Dyrektor Izby Celnej w S. decyzjami z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Celnego w S. z dnia [...] r. nr [...] odmawiające A.T. rozłożenia na raty zaległości podatkowej w podatku akcyzowym za miesiące od maja do października 2009 r. w łącznej wysokości [...] zł (plus odsetki za zwłokę
[...] zł).
Z uzasadnienia zaskarżonych decyzji wynika, że decyzjami z dnia [...] r., Naczelnik Urzędu Celnego w S., określił podatniczce zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za miesiące: maj 2009 r. w wysokości [...] zł, czerwiec 2009 r. w wysokości [...] zł, lipiec 2009 r. w wysokości [...] zł, sierpień 2009 r. w wysokości [...] zł, wrzesień 2009 r. w wysokości [...] zł i październik 2009 r. w wysokości [...] zł
Mając na względzie, iż kwota należnego podatku nie została wpłacona w terminie, na mocy art. 51 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm. - dalej zwanej: "O.p."), przekształciła się w zaległość podatkową wraz z należnymi są odsetkami za zwłokę. Od powyższych decyzji podatniczka złożyła odwołania, po rozpoznaniu których Dyrektor Izby Celnej w S. decyzjami z dnia [...] r. uchylił decyzje organu I instancji i określił podatniczce zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za miesiące: maj 2009 r. w wysokości [...] zł, czerwiec 2009 r. w wysokości [...] zł, lipiec 2009 r. w wysokości [...] zł, sierpień 2009 r. w wysokości [...] zł, wrzesień 2009 r. w wysokości [...] zł i październik 2009 r. w wysokości [...] zł.
Pismem z dnia 10 marca 2015 r. podatniczka, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła – na podstawie art. 67a § 1 O.p. - "Wniosek o częściowe umorzenie zaległości podatkowej w podatku akcyzowym za okres: maj — październik 2009 r. wraz z wnioskiem o rozłożenie na raty płatności zaległości podatkowej".
Wniosek strona umotywowała brakiem możliwości uregulowania kwoty zaległości podatkowej z uwagi na trudną sytuacją zawodową i majątkową. Wskazała, że utrzymuje się z wynagrodzenia uzyskiwanego z umowy o pracę w wysokości [...] zł netto. Pomimo ustanowionej rozdzielności majątkowej z mężem W. T., prowadzą razem gospodarstwo domowe, poprzez wspólne regulowanie kosztów utrzymania mieszkania, bieżącego utrzymania siebie i dziecka. Bez wspólnego gospodarowania nie byliby się w stanie utrzymać. Strona wskazała miesięczne koszty, tj. czynsz za mieszkanie – [...] zł, TV i Internet – [...] zł, prąd – [...] zł, telefon – [...] zł, szkoła dziecka – [...] zł, opłata za działkę – [...] zł, lekarstwa – [...] zł, ubrania – [...] zł, wyżywienie – [...] zł, środki czystości i kosmetyki – [...] zł, koszty dojazdu do pracy i szkoły – [...] zł, łącznie wydatki, wskazane przez stronę stanowiły kwotę ok. [...] zł.
Jak wskazała strona, jej sytuacja majątkowa nie pozwala na uiszczenie zaległości podatkowej w podatku akcyzowym wraz z odsetkami w całości, a tym bardziej jednorazowo. W ocenie strony, w jej sytuacji została spełniona przesłanka ważnego interesu, gdyż znajduje się w trudnej sytuacji życiowej, której w obecnych realiach gospodarczych i życiowych nie może przezwyciężyć.
Końcowo strona podkreśliła, że w żadnym zakresie nie korzystała z instytucji umorzenia bądź rozłożenia na raty zaległości podatkowej. Dodatkowo w związku z faktem, że dopiero decyzjami Naczelnika Urzędu Celnego w styczniu 2013 r. ustalono podatek akcyzowy nie była świadoma obowiązku jego zapłaty i w związku z tym nie mogła poczynić oszczędności, których jednak i tak ze względu na sytuację majątkową nie mogłaby zgromadzić.
Ze złożonego w trakcie postępowania "Oświadczenia o aktualnej sytuacji finansowej oraz o stanie majątkowym w związku z wnioskiem o udzielenie ulgi podatkowej na podstawie art. 67a ustawy - Ordynacja podatkowa" oraz załączonych dokumentów wynikało, że podatniczka jest mężatką i ma na utrzymaniu jedno dziecko. Pobiera wynagrodzenie za pracę w wysokości [...] zł, a jej mąż - z tego samego tytułu uzyskuje dochód w wysokości [...] zł oraz z tytułu dzierżawy dochód w wysokości – [...] zł.
Podatniczka zadeklarowała, że posiada następujący majątek ruchomy: komputer [...] r - wartość ok. [...] zł, telewizor [...] r. - wartość ok. [...] zł, telefon [...] - wartość ok. [...] zł oraz że nie posiada nieruchomości.
W punkcie Oświadczenia dotyczącym stałych wydatków stanowiących istotny element w budżecie domowym strona ponownie wymieniła składniki z wniosku z dnia 10 marca 2014 r. na łączną kwotę - ok. [...] zł oraz dołączyła kwotę [...] zł z tytułu spłaty kredytu hipotecznego.
Do oświadczenia podatniczka dołączyła:
- kopię PIT-37 zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2012 (dot. A.T.),
- kopię PIT-37 zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2012 (dot. W. T.)
- kopię rozszerzonego zaświadczenia o zarobkach wg miesiąca rozliczeniowego z dnia 9 kwietnia 2014 r. (dot. A.T.),
- kopię zaświadczenia z dnia 10 kwietnia 2014 r. dot. średniego wynagrodzenia W. T.,
- historie operacji od 15 lutego 2014 r. do 15 marca 2014 r. dla rachunku W. T.,
- zestawienie transakcji od 15 lutego 2014 r. do 15 marca 2014 r. dla rachunku A. T.
Dodatkowo podatniczka wskazała, że średnie dochody miesięczne netto jej i męża wynoszą [...] zł, a po odliczeniu kosztów utrzymania gospodarstwa domowego pozostaje im kwota [...] zł. Suma ta mogłaby zostać przeznaczona na spłatę zaległości, jednak nie w trybie jednorazowym, lecz w dłuższym okresie, tj. w formie rat. Ponadto strona nadmieniła, że powyższa pozostała na życie kwota jest bardzo niska, a suma zaległości podatkowej za okres od maja do października 2009 r. obliczona została na kwotę [...] zł, w związku z czym obliczoną kwotę
[...] zł nie można uznać za w pełni wolną do dyspozycji, ponieważ jej wysokość może ulec zmianie w przypadku nagłych, nieprzewidzianych wydatków, które w konsekwencji uszczuplą ww. sumę i zredukują jej zdolności płatnicze.
Decyzjami z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego w S. odmówił podatniczce rozłożenia na raty zaległości podatkowej z tytułu podatku akcyzowego za miesiące od maja do października 2009 r.
W uzasadnieniu swoich decyzji Naczelnik Urzędu Celnego w S. wskazał, iż ocena wskazanych przez podatniczkę przesłanek oraz zaistniałego w niniejszych sprawach stanu faktycznego, dokonana z uwzględnieniem interesu publicznego i słusznego interesu strony prowadziła do wniosku, iż nie wyczerpywały one dyspozycji przepisu art. 67a § 1 pkt 2 O.p.
Biorąc pod uwagę informacje o sytuacji finansowej podatniczki zawarte we wniosku z dnia 10 marca 2014 r. oraz w Oświadczeniu z dnia 16 kwietnia 2014 r., organ uznał, iż obecna sytuacja finansowa strony nie gwarantuje, że wywiąże się ona z układu ratalnego. Aby ocenić, czy podatniczka będzie w stanie spłacić zaległe podatki, organ porównał wielkość ciążących na niej zaległości z tą częścią dochodu, którą strona będzie mogła przeznaczyć na ich spłatę. Dane wskazane przez podatniczkę świadczyły o tym, że skala zaległych obciążeń podatkowych w porównaniu z jej zasobami finansowymi i majątkowymi jest tego rodzaju, że nie rokuje, aby podatniczka była w stanie powyższe zaległości w rozsądnym terminie spłacić. W swoim piśmie z dnia 14 kwietnia 2014 r. podatniczka wskazała bowiem kwotę [...] zł, która mogłaby zostać ewentualnie przeznaczona na spłatę zaległości, jednak od razu w tym samym piśmie zastrzegła, że nie można uznać tej kwoty za w pełni wolną do dyspozycji, ponieważ jej wysokość może ulec zmianie w przypadku nagłych, nieprzewidzianych wydatków, które w konsekwencji uszczuplą ww. sumę i zredukują jej zdolności płatnicze. Jak zauważył organ, gdyby nawet uznać powyższe żądanie podatniczki za zasadne i rozłożyć zaległość na 10 miesięcy (przy założeniu, że rata ta nie będzie obejmowała ani opłaty prolongacyjnej ani odsetek), przy założeniu, że do dyspozycji byłaby cała wskazana kwota, to organ musi wziąć pod uwagę, że suma zaległości podatkowej za okres od maja do października 2009 r. obliczona została na kwotę [...] zł. Przy całej kwocie zaległości spłata rat w wysokości [...] zł oraz przy założeniu, że rata nie będzie obejmowała ani opłaty prolongacyjnej ani odsetek, spłata należności musiałaby trwać ok. [...] lat, zakładając, że całe zadeklarowane wolne środki ([...] zł) byłyby przeznaczane na spłatę, co jest raczej mało prawdopodobne.
W takiej sytuacji organ I instancji uznał, że sytuacja finansowa i majątkowa podatniczki nie daje rękojmi, że będzie ona w stanie w tak długim okresie terminowo uiszczać raty w powyższej wysokości, w szczególności jednak powstają uzasadnione wątpliwości, również po stronie podatniczki, co do tego, czy cała wolna kwota pozostanie do spłaty rat, ponieważ jej wysokość może ulec zmianie w przypadku nagłych, nieprzewidzianych wydatków, na co również wskazywała strona.
W odwołaniach od tych decyzji strona zarzuciła organowi I instancji naruszenie:
1) przepisów materialnego prawa podatkowego poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 67 a § 1 pkt 2 O.p. i nieuwzględnienie wniosku podatnika w sytuacji, gdy w niniejszej sprawie ziściły się przesłanki warunkujące uwzględnienie przedmiotowego wniosku, a tym samym wydanie decyzji o rozłożenie na raty zaległości podatkowej w podatku akcyzowym za miesiące od maja do października 2009 r.,
2) przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, tj. art. 120 i 122 O.p. poprzez niewłaściwe ustalenia dotyczące stanu faktycznego, które pomijały istnienie ważnego interesu podatnika oraz ważnego interesu publicznego w przedmiotowej sprawie w chwili wydawania decyzji.
Po analizie zgromadzonego materiału dowodowego oraz po zapoznaniu się z zarzutami i wnioskami odwołującej Dyrektor Izby Celnej w S. wymienionymi na wstępie decyzjami z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Celnego w S.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcia organ odwoławczy w pierwszej kolejności przytoczył obowiązujące w sprawie przepisy prawa oraz stanowisko judykatury i doktryny dotyczące pojęć "uznania administracyjnego", "ważnego interesu podatnika" oraz "interesu publicznego" a następnie dokonał analizy zebranego materiału dowodowego pod kątem spełnienia przesłanek zawartych w art. 67a § 1 pkt 2 O.p. regulującego instytucję rozłożenia zaległości podatkowej na raty, podkreślając, że w jego ocenie brak jest podstaw do rozłożenia na raty przedmiotowej zaległości podatkowej z uwagi na niewystąpienie w sprawie niezbędnych do tego przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Jak podniósł organ odwoławczy, podatniczka jest bowiem w stanie zapłacić zaległość podatkową za wskazane miesiące bez zagrożenia podstaw egzystencji własnej i jej rodziny.
Następnie organ odwoławczy podniósł, iż z ustaleń poczynionych w toku postępowania podatkowego, w tym także i odwoławczego wynikało, że (pomimo ustanowionej rozdzielności majątkowej) A.T. i jej mąż W.T. prowadzą wspólnie gospodarstwo domowe poprzez wspólne regulowanie kosztów związanych z utrzymaniem mieszkania i bieżącego ponoszenia kosztów związanych z utrzymaniem własnym i dziecka. Koszty te w skali miesiąca kwietnia 2014 r. łącznie wynosiły według wnioskodawczyni [...] zł i kształtowały się następująco: czynsz za mieszkanie [...] zł, TV oraz internet [...] zł, opłaty za prąd [...] zł, telefon – [...] zł, szkoła dziecka – [...] zł, opłata miesięczna za działkę – [...] zł, lekarstwa [...] zł, ubrania [...] zł, wyżywienie –[...] zł, środki czystości i kosmetyki – [...] zł, koszty dojazdu do pracy i szkoły – [...] zł, kredyt hipoteczny – [...] zł. Części tych wydatków strona nie udokumentowała, mając bowiem na uwadze przedłożone przez wnioskodawczynię dokumenty w postaci wydruków zestawień operacji bankowych od 15 lutego 2014 r. do 15 marca 2014 r. dla rachunków bankowych W. T. i A. T., nieudokumentowane w całości wydatki to: kredyt hipoteczny, koszty dojazdu do pracy i szkoły, lekarstwa oraz ubrania. Strona udokumentowała w części wydatki na kosmetyki w wysokości [...] zł i wyżywienie w wysokości [...] zł. Organy podatkowe z uwagi na nieudokumentowanie przez wnioskodawczynię kosztów kredytu hipotecznego nie uwzględniły go w kalkulacji.
Z zebranego materiału dowodowego wynikało także, że zarówno A.T. jak i jej mąż W. T. byli pracownikami P. P. S.A. Średnie wynagrodzenie netto A. T. z ostatnich 6 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku wyniosło [...] zł natomiast jej męża [...] zł. A zatem wspólne średnie miesięcznie dochody netto obojga małżonków z tytułu wynagrodzenia za pracę wynosiły [...] zł. Powyższe ustalono w oparciu o wystawione przez P. P. S.A zaświadczenia o zarobkach ww. osób. Dodatkowo A. T. zadeklarowała, iż jej mąż uzyskuje miesięczny dochód z tytułu dzierżawy (lokalu, gruntu, garażu, pawilonu, itp.) w wysokości [...] zł. Tym samym całkowity miesięczny dochód A.i W. T. wyniósł łącznie [...] zł.
A zatem po odliczeniu zadeklarowanych przez stronę kosztów utrzymania mieszkania i bieżącego utrzymania własnego i dziecka w kwocie [...] zł do jej dyspozycji pozostawała kwota [...] zł, która była wyższa od kwoty w wysokości [...] zł wskazywanej przez stronę w piśmie z dnia 16 kwietnia 2014 r. o [...] zł. Różnica ta wynikała z faktu, iż strona, a za nią Naczelnik Urzędu Celnego w S. w decyzjach z dnia [...] r. nie uwzględnili innych dochodów współmałżonka strony - w wysokości [...] zł. Dyrektor Izby Celnej w S. oraz Naczelnik Urzędu Celnego w S. nie uwzględnili ponadto nieudokumentowanej kwoty [...] zł z tytułu miesięcznej raty kredytu hipotecznego.
Z przesłanej z [...] Urzędu Skarbowego w S. kopii zeznań PIT-37 o wysokości osiągniętego dochodu obydwu współmałżonków w roku 2013 wynikało natomiast, że w roku podatkowym poprzedzającym złożenie wniosku o rozłożenie na raty zaległości podatkowej strona osiągnęła dochód netto w wysokości [...], natomiast jej mąż W.T. – [...] zł. Łączny roczny dochód netto obojga małżonków wyniósł zatem [...] zł. Miesięczny dochód netto wyniósł zatem [...] zł i jak wynikało z tych zeznań nie obejmował dochodu W. T. z tytułu dzierżawy nieruchomości w kwocie [...] zł. Wyliczona w ten sposób kwota mogąca być przeznaczona przez podatnika do zapłaty zaległości wzrosła do [...] zł.
Ponadto mając dostęp do Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK) Dyrektor Izby Celnej w S. uzyskał informację, że małżonek podatniczki W. T. jest właścicielem [...] samochodów osobowych: [...] podrodzaj h., roku produkcji [...], nr nadwoziu [...], mocy [...] KW, pojemności silnika [...]cm3 oraz [...], roku produkcji [...], pojemności silnika [...] cm3. Wartość rynkowa przedmiotowych samochodów na dzień 16 kwietnia 2014 r. (data oświadczenia A. T. o sytuacji finansowej), ustalona przez organ odwoławczy na podstawie posiadanego przez organ programu komputerowego Info-Ekspert wyniosła dla [...] – [...] zł, natomiast dla [...] – [...] zł. Łączna zatem wartość pojazdów wynosiła [...] zł.
Pomimo zaznaczenia przez podatniczkę we wniosku o rozłożenie na raty faktu ustanowionej rozdzielności majątkowej z mężem, organ wskazał, iż sama strona oświadczyła, iż wspólnie z mężem prowadzą gospodarstwo domowe, poprzez wspólne regulowanie kosztów utrzymania mieszkania i bieżącego utrzymania siebie i dziecka. Nie bez znaczenia, w ocenie organu, był również fakt otrzymywania przez W. T. dodatkowych dochodów z tytułu dzierżawy nieruchomości w wysokości [...] zł oraz niewykazanie przez podatniczkę ruchomości współmałżonka w postaci [...] samochodów osobowych jak również jego nieruchomości, z posiadania której uzyskuje dodatkowe dochody. Bez znaczenia był w tej sytuacji fakt, że majątek ten stanowił własność odrębną współmałżonka podatniczki.
Mając powyższe na uwadze, zdaniem Dyrektora Izby Celnej w S. brak było podstaw do rozłożenia na raty przedmiotowej zaległości podatkowej z uwagi na niewystąpienie w sprawie niezbędnych do tego przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Podatniczka była bowiem w stanie zapłacić zaległość podatkową w podatku akcyzowym bez zagrożenia podstaw egzystencji własnej i jej rodziny. Zdaniem organu II instancji, nie ulegało wątpliwości, że sytuacja podatniczki pogorszyła się w związku z ciążącą na niej zaległością podatkową jednakże, w ocenie Dyrektora Izby Celnej w S., argumentacja wnioskodawczyni o trudnościach finansowych była typowa dla podatników wnioskujących o zastosowanie ulgi finansowej w spłacie zobowiązań podatkowych. Sytuacja materialna podatnika i jego współmałżonka nie doprowadziła natomiast do takiego stanu aby strona musiała korzystać z pomocy społecznej. Ponadto sytuacja, w jakiej strona się znalazła, nie była wynikiem zdarzeń nagłych i nieprzewidzianych, wynikających ze zdarzeń losowych, których podatnik nie mógł przewidzieć ani im zapobiec. W przedmiotowych sprawach trudna sytuacja materialna podatniczki została bowiem spowodowana umyślnym działaniem strony z pominięciem obowiązku wywiązywania się z zobowiązań podatkowych, w tym w podatku akcyzowym. Jak podkreślił organ, z urzędu wiadome mu było, że wyrokiem Sądu Rejonowego S. [...] w dniu 19 sierpnia 2010 r. sygn. akt IV KS [...], odwołująca została uznana za winną popełnionego przestępstwa karnego skarbowego polegającego na sprzedaży tytoniu za pośrednictwem serwisu internetowego "Allegro.pl" powyżej maksymalnej ceny detalicznej i uchylaniu się od opodatkowania poprzez nieujawnienie Naczelnikowi Urzędu Celnego w S. przedmiotu opodatkowania w postaci wyrobów tytoniowych. Czyn przez nią popełniony był zatem umyślny. Z powyższego wynikało zatem, że w sprawie nie wystąpiły jakiekolwiek okoliczności wyłączające winę podatniczki, w zakresie nieuiszczenia należnego podatku akcyzowego.
Mając zatem na uwadze sytuację osobistą i materialną podatniczki w kontekście obciążających ją zaległości podatkowych w podatku akcyzowym za miesiące od maja do października 2009 r. określone ostatecznie w decyzjach Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] r. i nie kwestionując tego, że uległa ona pogorszeniu jak również była ona niekomfortowa, w ocenie Dyrektora Izby Celnej w S., nie nosiła jednak znamion wyjątkowości, zaś wywiązanie się z obowiązków w stosunku do Skarbu Państwa nie będzie stanowić zagrożenia dla egzystencji podatniczki. Jak podkreślił przy tym organ II instancji, ważnego interesu podatnika nie można utożsamiać z subiektywnym przekonaniem o potrzebie rozłożenia na raty zaległości podatkowej, jak również pogorszoną sytuacją materialną podatnika spowodowaną obowiązkiem zapłaty zaległości podatkowej.
Odnosząc się do zarzutów zwartych w odwołaniach organ odwoławczy uznał je za nieuzasadnione, wskazując, że organy podatkowe obu instancji podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zbadały sytuacje materialną i rodzinną strony oraz oceniły, zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego zebrany w sprawie materiał dowodowy, jak również racje strony.
W skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skarżąca wniosła o uchylenie decyzji obu instancji.
Zaskarżonym decyzjom zarzucono:
- naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 122, art. 187 § 1 O.p. poprzez brak wyczerpującej, wszechstronnej oraz pełnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego w zakresie sytuacji osobistej oraz finansowej skarżącej w kontekście zaistnienia przesłanek ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego, co w konsekwencji doprowadziło do uznania przez organ II instancji, iż nie zaistniały w niniejszej sprawie przesłanki warunkujące rozłożenie zaległości podatkowej skarżącej na raty,
- naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 67 a § 1 pkt 2 O.p. poprzez niezastosowanie tegoż przepisu, a w konsekwencji nieuwzględnienie wniosku skarżącej o rozłożenie zaległości podatkowej w podatku akcyzowym za miesiące od maja do października 2009 r., podczas gdy prawidłowa i wszechstronna ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego, pozwalała bezsprzecznie przyjąć, iż sytuacja majątkowa i życiowa skarżącej uzasadniała stanowisko o ziszczeniu się przesłanek warunkujących rozłożenie zaległości podatkowej na raty a zatem o możliwości zastosowania przedmiotowego przepisu, bowiem sytuacja majątkowa i osobista skarżącej była trudna, jednorazowa spłata zatem zaległości nie była możliwa, zaś jej wyegzekwowanie stanowiło zagrożenie dla egzystencji skarżącej.
W uzasadnieniu skarg skarżąca podniosła, że w jej ocenie organ II instancji naruszył przepisy art. 122 O.p. bowiem w sposób dowolny przeanalizował zebrany w sprawie materiał dowody by orzec w konsekwencji, iż skarżąca swoim zawinionym działalnie doprowadziła do powstania należności podatkowych w związku czym brak było podstaw do uznania zasadności wniosku o rozłożenie na raty zaległości.
Zdaniem strony, analiza dostarczonych przez skarżącą dokumentów tj. oświadczenia o aktualnej sytuacji finansowej - uzyskiwanych dochodach oraz stanie majątkowym skarżącej, zeznania o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2012 przez skarżącą, zeznania o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2013 przez skarżącą, zaświadczenia o zarobkach skarżącej, zestawienia transakcji dla rachunku bankowych skarżącej, oraz analogicznych dokumentów W. T., bezsprzecznie wykazywała, iż w obecnym stanie, skarżąca nie posiadała środków finansowych by w sposób jednorazowy uregulować zaległość w podatku akcyzowym.
Pomimo tego, że organ II instancji powoływał się na wolne środki wynikające z różnicy dochodów i wydatków skarżącej oraz jej męża W. T. to w żaden sposób nie uzasadnił stanowiska, że skarżąca ma realną możliwość spłaty zaległości w sposób jednorazowy. Ponadto, w opinii strony, wbrew temu twierdzeniom organu, że istniejący między skarżącą a jej mężem ustrój rozdzielności majątkowej nie miał żadnego znaczenia dla sytuacji majątkowej i osobistej skarżącej, w ocenie skarżącej była to istotna okoliczność ponieważ majątek stanowiący własność odrębną współmałżonka skarżącej nie może być brany pod uwagę przy ocenie możliwości wykonania zobowiązania podatkowego przez skarżącą. Fakt, iż skarżąca oraz jej współmałżonek nadal prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, z uwagi na brak możliwości samodzielnego sprostania kosztom utrzymania siebie oraz córki powinien być także wzięty pod uwagę przez organ odwoławczy przy rozstrzyganiu sprawy. Okoliczność ta zaś została przez organ II instancji całkowicie pominięta. W opinii skarżącej organ II instancji nie uzasadnił stanowiska, iż ustrój panujący między skarżącą a jej mężem był bez znaczenia, co w świetle istniejącej zasady przekonywania było niedopuszczalne. Organ II instancji powołując się na fakt posiadania przez współmałżonka skarżącej dwóch samochodów osobowych oraz dochodów z dzierżawy jego nieruchomości, nie wziął pod uwagę, iż skarżącej nie przysługiwał do tych przedmiotów czy środków żaden tytuł prawny.
Co więcej organ II instancji ustalając, że sytuacja majątkowa i osobista skarżącej jest trudna, stwierdził jednoznacznie, bez dogłębnej analizy i przedstawienia uzasadnienia swojego stanowiska, że nie można zastosować wobec skarżącej wnioskowanej instytucji. W konsekwencji organ II instancji w toku niniejszej sprawy naruszył prawo materialne, które to miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 67 a § 1 pkt 2 O.p. poprzez niezastosowanie tegoż przepisu, podczas gdy prawidłowa i wszechstronna ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego, pozwalała bezsprzecznie przyjąć, iż sytuacja majątkowa i życiowa skarżącej uzasadniała stanowisko o ziszczeniu się przesłanek warunkujących rozłożenie zaległości podatkowej na raty. Organ II instancji nieprawidłowo bowiem ustalił, iż brak jest w niniejszej sprawie przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego w uwzględnieniu wniosku.
Następnie, skarżąca, powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 6 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/Bd 551/13 wskazała, iż stan finansowy i majątkowy może stanowić samoistną przesłankę rozłożenia na raty zaległości podatkowej. Z treści tego wyroku - jak wskazała - wynikało, że dopiero gdy podatnik nie przedstawi sytuacji majątkowej i zdrowotnej i nie złoży stosownych dowodów na ich poparcie to jedynie wówczas brak jest podstaw do stwierdzenia, że wystąpiła przesłanka do uwzględnienia złożonego wniosku.
W ocenie skarżącej analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego w sposób zgodny z zasadami logiki i doświadczenia życiowego pozwalała z całą stanowczością na wskazanie, iż w niniejszej sprawie wystąpiły obie przesłanki, których zaistnienie warunkowało uwzględnieniem wniosku skarżącej. Dokumenty przedstawione przez skarżącą potwierdzały trudną sytuację majątkową i rodzinną podatnika jednakże organ odwoławczy nie badał, czy istniała realna możliwość jednorazowej spłaty zaległości przez skarżącą oraz czy rozłożenie zaległości podatkowej w podatku akcyzowym za miesiące maj - październik 2009 r. umożliwiłoby i zapewniło taką możliwość. Ważny zatem interes podatnika, zdaniem skarżącej, odnosi się niezbicie do jej trudnej sytuacji życiowej zaś jednorazowa próba wyegzekwowania zaległości podatkowej za okres maj - październik 2009 r. na łączną kwotę [...] zł niewątpliwie zagrozi egzystencji skarżącej i jej rodziny. Natomiast, według skarżącej, rozłożenie zaległości na raty uchroni zarówno byt podatnika i jej rodziny jak i zwiększy prawdopodobieństwo jej spłaty, co w konsekwencji przyniesie pozytywne skutki społeczne dla interesu publicznego, stanowiąc przykład, że obywatel nie powinien uchylać się od nałożonych przez Państwo obowiązków ale w miarę możliwości je realizować. Spłata nawet obniżonej zaległości podatkowej niesie korzyści materialne w postaci zwiększenia dochodów Skarbu Państwa oraz niematerialne jakim jest kształtowanie poczucia obywatelskiej odpowiedzialności za dobro państwa. Ponadto powołując się na stanowisko wyrażone w wyroku z dnia
29 czerwca 2005 r. Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt I FSK 44/05 skarżąca podniosła, że raty mogą być kształtowane dowolnie, z tym, że powinny być dostosowane do możliwości płatniczych podatnika, podkreślając, że w Ordynacji podatkowej nie ma określonego okresu na jaki można rozłożyć na raty zaległość podatkową. Rozłożenie zatem nieumorzonej zaległości na raty jest możliwie i jest to wyjście racjonalne by Skarb Państwa mógł wyegzekwować środki finansowe od podatnika.
Dyrektor Izby Celnej w S. w odpowiedziach na skargi wniósł o ich oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Na rozprawie w dniu 29 października 2015 r. Sąd, na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm. – dalej zwana: "p.p.s.a.") połączył do wspólnego rozpoznania i łącznego rozstrzygania sprawy o sygn. akt I SA/Sz 676/15, I SA/Sz 677/15, I SA/Sz 678/15, I SA/Sz 679/15, I SA/Sz 680/15 i I SA/Sz 681/15 (prowadzone dalej pod sygn. akt I SA/Sz 676/15).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Skargi zasługują na uwzględnienie.
W świetle przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej powoływana jako "p.p.s.a.").
Kompetencja kontrolna sądu administracyjnego sprowadza się zatem do oceny legalności działania organu administracji na trzech płaszczyznach: a) oceny zgodności działania z prawem materialnym, b) dochowania wymaganej prawem procedury, c) respektowania reguł określonych w przepisach ustrojowych (por. A. Kabat, Prawo do sądu jako gwarancja ochrony praw człowieka w sprawach administracyjnych [w:] Podstawowe prawa jednostki i ich sądowa ochrona, Warszawa 1997, s. 231).
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd dopatrzył się naruszeń prawa, które skutkują koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonych decyzji.
Na wstępie wywodu nakreślić należy ramy prawne sprawy.
Materialnoprawną podstawą zaskarżonych decyzji jest przepis art. 67a § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., zw. dalej: O.p.), zgodnie z którym organ podatkowy na wniosek podatnika z zastrzeżeniem art. 67b, w wypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określone w decyzji, o której mowa w art. 53a. Decyzja wydana w tym trybie oparta jest na tzw. "uznaniu administracyjnym", co jednak nie oznacza, że ustawodawca pozostawił organom zupełną swobodę w jego stosowaniu, a zakres uznania administracyjnego nie jest uprawnieniem nieograniczonym. W przeciwnym bowiem wypadku mogłoby to oznaczać dowolność, a nawet samowolność organu przy rozstrzyganiu określonych spraw. Przede wszystkim nie jest oparte o kryterium uznania, ustalenie istnienia przesłanek z art. 67a § 1 O.p. Użycie przez ustawodawcę ogólnych zwrotów: "ważny interes podatnika", "interes publiczny" stwarza konieczność dokonania przez organ szerokiej oceny różnych wartości, w tym również systemu ocen mieszczących się poza systemem prawa podatkowego, a nawet pozaprawnych (np. zasad etyki, współżycia społecznego, rachunku ekonomicznego i in.).
W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony został pogląd, że kontroli nie podlega uznanie samo w sobie, ale kwestia, czy decyzja została podjęta zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z 9 stycznia 2002 r. sygn. akt: III SA 830/00, prawomocny wyrok WSA w Gliwicach z 15 lipca 2010 r. sygn. akt: I SA/GL 906/10, wyrok NSA z 31 października 2012 r., sygn. akt: II FSK 510/11 - dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Również w piśmiennictwie wskazuje się, że ocenie może podlegać legalność działania organu podatkowego, a nie natomiast zasadność i celowość odmowy (por. J. Kotecki - Odmowa umorzenia zaległości podatkowej - uznaniowość decyzji organów podatkowych, Doradca podatkowy, t. 2, 2000/3/58).
Kontrolą sądu objęta zatem będzie ta część postępowania administracyjnego, która odnosi się do ustalenia przez organy podatkowe faktu istnienia przesłanek warunkujących zastosowanie ulgi przewidzianej w art. 67a § 1 O.p.
Podstawowym kryterium oceny zasadności udzielenia ulgi jest istnienie "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego", przy czym są to pojęcia nieostre, co oznacza, że ich treść musi być ustalona w konkretnej sprawie. Dla organu podatkowego oznacza to, że w każdej rozpatrywanej sprawie indywidualnie musi on ustalić i ocenić na czym polega ważny interes podatnika oraz interes publiczny. Kryterium "ważnego interesu podatnika" wymaga wykazania konkretnych okoliczności, które są wyjątkowe, niezależne od woli oraz sposobu postępowania podatnika (np. klęski żywiołowe, zdarzenia losowe) i jednocześnie uniemożliwiają mu wywiązanie się z ciążących na nim obowiązków względem Skarbu Państwa i które to w żaden sposób nie mogą zostać zaspokojone bez doraźnej pomocy ze strony organów skarbowych. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 marca 2010r., sygn. akt I FSK 31/08, pojęcia ważnego interesu podatnika nie można ograniczać tylko i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych, czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie zaległości podatkowych, albowiem pojęcie to funkcjonuje w zdecydowanie szerszym znaczeniu, uwzględniającym nie tylko sytuacje nadzwyczajne, ale również normalną sytuację ekonomiczną podatnika, wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów oraz wydatków. W związku z tym w postępowaniu podatkowym wszczętym wnioskiem podatnika o przyznanie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych szczególny nacisk winien być położony na analizę sytuacji ekonomicznej podatnika.
Z kolei nakaz uwzględnienia "interesu publicznego" oznacza dyrektywę postępowania, zgodnie z którą należy mieć na względzie respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, równość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, a także sytuację, gdy zapłata zobowiązania podatkowego spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do środków pomocy państwa (por. wyrok NSA z 22 kwietnia 1999 r., sygn. akt SA/Sz 850/98, lex nr 36843).
W ocenie Sądu organ podatkowy obowiązany jest nie tylko do ustalania, czy zachodzą przesłanki wymienione w art. 67a § 1 O.p. lecz także obowiązany jest w przypadku uznania, że spełniona jest przesłanka "ważnego interesu podatnika" do wyważenia interesu publicznego, z indywidualnym interesem strony. Jedynie w takim wypadku podatnik może mieć pewność, że organ w sposób należyty zbadał wszystkie okoliczności sprawy i zdefiniował sytuację, w jakiej się znalazł, w kontekście przesłanek wymienionych w analizowanym przepisie. Jednocześnie w przypadku ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, najistotniejsze znaczenie ma ustalenie czy podatnik jest w stanie udźwignąć ciężar powstałych zaległości, co wymaga szczególnie wnikliwej analizy stanu faktycznego w aspekcie jego sytuacji osobistej, rodzinnej i majątkowej.
Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie organ podatkowy wprawdzie podjął się ustalenia sytuacji majątkowej i rodzinnej Skarżącej, to jednak postępowanie to okazało się wadliwe.
Z dokonanych przez organ ustaleń wynika, że Skarżąca pomimo ustanowionej rozdzielności majątkowej, prowadzi wspólnie z mężem gospodarstwo domowe, poprzez wspólne regulowanie kosztów utrzymania mieszkania, bieżącego utrzymania siebie i dziecka. Ze złożonego w trakcie postępowania "Oświadczenia o aktualnej sytuacji finansowej oraz o stanie majątkowym" oraz załączonych dokumentów wynikało, że Skarżąca pobiera wynagrodzenie za pracę w wysokości [...] zł, a jej mąż - z tego samego tytułu uzyskuje dochód w wysokości [...] zł oraz z tytułu dzierżawy dochód w wysokości – [...] zł. Dodatkowo mąż Skarżącej jest właścicielem dwóch samochodów osobowych: [...] oraz [...]. Całkowity średni miesięczny dochód Skarżącej wraz z mężem, wyliczono na kwotę: [....] zł. Skarżąca ponosi miesięczne koszty, tj. czynsz za mieszkanie – [...] zł, TV i Internet – [...] zł, prąd – [...] zł, telefon – [...] zł, szkoła dziecka – [...] zł, opłata za działkę – [...] zł, lekarstwa – [...] zł, ubrania – [...] zł, wyżywienie – [...] zł, środki czystości i kosmetyki – [...] zł, koszty dojazdu do pracy i szkoły – [...] zł. Łącznie wydatki, wykazane przez Stronę stanowiły kwotę ok. [...] zł.
Skarżąca zadeklarowała, że posiada następujący majątek ruchomy: komputer [...] r. - wartość ok. [...] zł, telewizor [...] r. - wartość ok. [...] zł, telefon [...] - wartość ok. [...] zł oraz że nie posiada nieruchomości. Skarżąca jest najemczynią lokalu mieszkalnego o powierzchni [...] m2.
Suma zaległości podatkowej w podatku akcyzowym za okres od maja do października 2009r. została obliczona na kwotę [...] zł.
Zdaniem organu podatkowego, brak jest podstaw do rozłożenia na raty przedmiotowej zaległości podatkowej z uwagi na niewystąpienie w sprawie przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Skarżąca jest bowiem w stanie zapłacić zaległość podatkową bez zagrożenia podstaw egzystencji własnej i jej rodziny.
W ocenie Sądu, weryfikacja zaistnienia przesłanki "ważnego interesu podatnika", a także "interesu publicznego" wymaga bardziej wnikliwej analizy okoliczności wynikających z akt sprawy.
Dokonując oceny sytuacji finansowo - materialnej Skarżącej należało porównać stwierdzoną sytuację materialną Strony z wysokością zaległości podatkowej, zestawić wysokość dochodu uzyskiwanego przez stronę i członków jej rodziny z niezbędnymi kosztami utrzymania jej i najbliższych, porównać osiągany dochód z publikowanymi przez Główny Urząd Statystyczny przeciętnymi wydatkami na gospodarstwo domowe a przede wszystkim rozważyć, czy kwota wynikająca z prostego zestawienia uzyskiwanego przez Skarżącą dochodu i ponoszonych wydatków tj: ok.[...] zł, jest kwotą zapewniającą minimum socjalne i minimum egzystencji, pozwalającą Stronie faktycznie spłacać istniejące zadłużenie bez niedostatku. Organ winien dokonać analizy finansów Skarżącej pod kątem ustalenia, czy Strona jest w stanie spłacić jednorazowo istniejące zadłużenie.
W rozpoznawanej sprawie, organ podatkowy skupiając swą uwagę w dużej mierze na okolicznościach powstania przedmiotowych zaległości podatkowych zaniedbał zupełnie, zasadniczy powód wnioskowanego rozłożenia na raty zaległości podatkowej w postaci aktualnej sytuacji finansowej Skarżącej. Oczywiście, decyzja w przedmiocie rozłożenia na raty zaległości podatkowej ma charakter uznaniowy. Nie zwalnia to jednak organu przy wydaniu tego rodzaju decyzji z obowiązku rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki. Dopiero w ten sposób przeprowadzona analiza stanu faktycznego sprawy stanowi materię będącą podstawą do wydania decyzji o charakterze uznaniowym.
W przeprowadzonym postępowaniu podatkowym zaniechano ustaleń w zakresie zobowiązania kredytowego (kredytu hipotecznego), na które powoływała się Skarżąca. Pomimo, że w orzecznictwie i doktrynie przyjęło się przyjmować, iż zobowiązania cywilno-prawne podatników nie mogą być realizowane kosztem obowiązku podatkowego, a fakt ich zaciągnięcia nie wpływa na ocenę zdolności płatniczych podatnika, to jednak nie jest właściwym przyjmowanie a’priori, że w każdej sytuacji, niezależnie od celu na jaki zaciągnięto zobowiązanie, ma ono mniejszą wagę aniżeli powszechny obowiązek podatkowy. Nie zawsze bowiem interes fiskalny Państwa przeważa nad interesem prywatnym. Nie można wymagać od podatnika realizowania obowiązku podatkowego kosztem życia, zdrowia czy też zaspokojenia podstawowych potrzeb egzystencjalnych. Zapobieżeniu takiej sytuacji służy właśnie m.in. instytucja rozłożenia na raty zaległości podatkowej, w ramach której organ winien skonfrontować wagę interesu publicznego z ważnym interesem strony.
W ocenie Sądu, organ nie rozważył również w sposób poprawny kwestii istnienia interesu publicznego. Organ winien ustalić, co jest korzystniejsze z punktu widzenia interesu publicznego (dochodzenie należności czy też zastosowanie ulgi).
Sąd podziela stanowisko wyrażone w orzecznictwie sądów administracyjnych, że sytuacja, w której spłata zaległości spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do środków pomocy państwa (korzystanie z pomocy społecznej), gdyż nie będzie on w stanie zaspokajać swoich potrzeb materialnych, nie jest zgodna z interesem tego obywatela, jednocześnie nie jest zgodna również z interesem publicznym (wyrok NSA z dnia 13 września 2012 r. II FSK 323/11, wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 czerwca 2008r., sygn. akt V SA/Wa 931/2008, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Ochrona interesu publicznego to nie tylko dbałość o priorytetowe regulowanie należności na rzecz Skarbu Państwa lecz również minimalizowanie wydatków z budżetu państwa, pojawiających się w następstwie konieczności uregulowania przez zobowiązanego należności podatkowych. Interes publiczny to także zapobieganie sytuacji, w której zapłata zaległości podatkowej spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do środków pomocy państwa, gdyż nie będzie on w stanie zaspokajać swoich potrzeb materialnych.
Nadto, organ odwoławczy abstrakcyjnie i wadliwie wywiódł, że proponowany układ ratalny byłby wieloletni, albowiem z treści wniosku jednoznacznie wynika, że Skarżąca wystąpiła o rozłożenie zaległości na raty, nie wskazując konkretnie liczby rat. Rozłożenie na raty dałoby Skarżącej, możliwość uregulowania wszystkich zaległości w rozsądnym terminie.
Podkreślić również trzeba, że uwzględniając specyfikę postępowania dotyczącego udzielenia ulgi płatniczej, należy pamiętać, iż aby decyzje uznaniowe nie były dowolne, winny zawierać uzasadnienie odpowiadające rygorom art. 210 § 4 O.p. Oznacza to, że uzasadnienie takiego orzeczenia nie może odwoływać się jedynie do ogólnych zasad postępowania podatkowego ale przekonywująco i jasno uzasadniać fakty, które odnoszą się do potwierdzenia istnienia lub nieistnienia ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Uzasadnienie decyzji uznaniowej nie może pozostawiać wątpliwości, że wszystkie okoliczności zostały głęboko rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Tymczasem organ podatkowy w zaskarżonej decyzji nie wyjaśnił Skarżącej, w jaki sposób dwa samochody będące własnością męża (z którym Skarżąca pozostaje w ustroju rozdzielności majątkowej) czy dochody z dzierżawy nieruchomości będących jego odrębną własnością, wpływają na ocenę możliwości wykonania zobowiązania podatkowego przez Skarżącą. Organ ograniczył się jedynie do lakonicznego stwierdzenia, że bez znaczenia jest w tej sytuacji (wspólnego z mężem prowadzenia gospodarstwa domowego) fakt, że majątek ten stanowi własność odrębną współmałżonka podatnika.
Za zasadne uznać należy zarzuty naruszenia art.122 i art. 187 O.p. Z wyrażonej w przepisie art. 122 O.p. zasady prawdy obiektywnej, wynika dla organu obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa. W ocenie Sądu, organy podatkowe nie dokonały wszechstronnej oraz pełnej oceny materiału dowodowego w zakresie sytuacji osobistej oraz finansowej Skarżącej w kontekście zaistnienia przesłanki ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego. Również uzasadnienie zaskarżonych decyzji nie spełnia wymogów z art. 210 § 4 O.p. Uzasadnienie decyzji ma na celu wykazanie prawidłowości procesu myślowego, który doprowadził do ustalenia treści rozstrzygnięcia. Motywy decyzji winny odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśnić tok rozumowań prowadzących do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego do rzeczywistej sytuacji faktycznej. Powinny być one tak ujęte, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy.
Ponownie rozpatrując sprawę organ uwzględni stanowisko wyrażone w uzasadnieniu niniejszego wyroku.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło