I SA/Sz 678/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Kazimierz Maczewski,, Sędzia WSA Anna Sokołowska, Protokolant Łukasz Górny, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 listopada 2012 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 14 czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji w sprawie zaksięgowania retrospektywnie kwoty długu celnego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w S. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w S. z dnia [...] r. nr [...] odmawiającą J. S. uchylenia, po wznowieniu postępowania, ostatecznej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w S. z dnia [...] r. nr [...] o retrospektywnym zaksięgowaniu kwoty długu celnego w wysokości [...] zł stanowiącej różnicę między kwotą prawnie należną wynikającą z tej decyzji w wysokości [...] zł, a kwotą długu celnego wynikającą ze zgłoszenia do procedury dopuszczenia do wolnego obrotu samochodu osobowego marki J., na podstawie zgłoszenia celnego z dnia [...] r. nr [...] w wysokości [...] zł. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że [...] r. J. S. zgłosił do procedury dopuszczenia do wolnego obrotu, m.in. używany samochód osobowy marki J. nr nadwozia [...] rok produkcji [...] wyposażony w silnik o zapłonie iskrowym o pojemności skokowej [...] cm3. Zgłoszenie celne zostało zarejestrowane pod pozycją ewidencji [...]. Wartość celna pojazdu została zadeklarowana w wysokości [...] zł w oparciu o cenę transakcyjną wynikającą z umowy sprzedaży z dnia [...] r. w wysokości [...] USD na warunkach dostawy [...]. Do zgłoszenia dołączono, m.in. ww. umowę sprzedaży oraz ocenę techniczną sporządzoną w celu opisu uszkodzeń i stanu pojazdu. Towar, po objęciu procedurą dopuszczenia do wolnego obrotu, został zwolniony w dniu 18 kwietnia 2007 r. W wyniku kontroli postimportowej zgłoszenia celnego (art. 78 Wspólnotowego Kodeksu Celnego), Naczelnik Urzędu Celnego w S. stwierdził nieprawidłowości w zakresie zadeklarowanej wartości celnej towaru, co skutkowało przeprowadzeniem postępowania celnego i wydaniem w dniu [...] r. ww. decyzji o retrospektywnym zaksięgowaniu kwoty długu celnego. Decyzja ta została doręczona stronie postępowania w dniu 1 kwietnia 2010 r. i, wobec tego, że nie została zaskarżona, stała się ostateczna. Następnie, wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że J. S. w piśmie z dnia 23 listopada 2011 r., które wpłynęło do Naczelnika Urzędu Celnego w S. w dniu 29 listopada 2011 r., wniósł o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ww. decyzją ostateczną z dnia 31 marca 2010 r. Jako podstawę wznowienia postępowania strona wskazała nowy dowód w postaci rachunku nr [...] z dnia [...] r., który dotyczył transakcji zakupu ww. pojazdu marki J. przez eksportera - firmę G. od amerykańskiej firmy A. za kwotę [...] USD. Według strony, nowy dowód, który nie był znany wcześniej organowi celnemu, a który istniał w dniu wydania decyzji z dnia [...] r., jest dokumentem istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy. Jak wynika z dalszego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, Naczelnik Urzędu Celnego w S. - na podstawie przepisu art. 243 § 1 Ordynacji podatkowej - postanowieniem z dnia 20 lutego 2012 r. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ww. decyzją ostateczną, a następnie - wskazaną na wstępie decyzją z dnia 22 marca 2012 r. - odmówił uchylenia tej decyzji z uwagi na brak przesłanek wskazanych w przepisie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Według organu, przedłożony rachunek jest nowym dowodem w sprawie, który istniał w dniu wydania decyzji ostatecznej i nie był znany organowi, lecz nie posiada on przymiotu istotności, gdyż nie dotyczy transakcji zawartej w celu wywozu ww. pojazdu na obszar celny Wspólnoty, a nadto - nie importer był stroną transakcji, lecz eksporter, który nabył pojazd na miesiąc przed jego dalszą odsprzedażą. Również, według organu, na podstawie tego rachunku nie można określić stanu technicznego pojazdu w chwili jego zakupu przez eksportera jak i podejmowanych przez niego w terminie późniejszym ewentualnych czynności co do tego pojazdu (naprawy, udoskonalenia, zmiany wyposażenia). Dodatkowo, organ wskazał, że - na podstawie przedłożonego rachunku - nie można stwierdzić żadnej nowej okoliczności faktycznej istniejącej w dniu wydania decyzji, która byłaby nieznana, a mogłaby mieć istotny wpływ na wynik podjętego rozstrzygnięcia, gdyż rachunek ten nie potwierdza kwoty zapłaconej eksporterowi przez stronę za pojazd i, tym samym, nie potwierdza zadeklarowanej wartości celnej oraz nie jest również możliwe określenie - na jego podstawie - stanu technicznego pojazdu w dniu powstania długu celnego. Natomiast, w postępowaniu zakończonym ww. decyzją ostateczną, wartość pojazdu została ustalona na podstawie opinii powołanego z urzędu biegłego, który wycenił importowany pojazd z uwzględnieniem stanu technicznego z dnia zgłoszenia celnego, tj. na podstawie oceny technicznej nr [...] z dnia [...] r. dołączonej do zgłoszenia celnego, która w sposób obszerny opisywała uszkodzenia importowanego pojazdu. Nie zgadzając się z ww. decyzją ostateczną, strona wniosła od niej odwołanie, w którym zarzuciła organowi, że wydał ją bez uwzględnienia kluczowego dowodu, jakim jest załączony do wniosku o wznowienie rachunek, będący istotnym dowodem w sprawie. Według strony, aczkolwiek rachunek nie jest bezpośrednio związany z zawartą transakcją zakupu pojazdu, to jednak dotyczy tej samej sprawy i tego samego pojazdu, który został sprzedany przez firmę A. firmie G. (eksporter) za odpowiednią sumę, która to firma, następnie, odsprzedała go z pewnym zyskiem polskiemu importerowi. Natomiast, akt własności - na podstawie którego nastąpiło przeniesienie własności pomiędzy tymi firmami - zawierał zapis o jego szkodzie całkowitej, czyli opisywał pośrednio stan samochodu, zaś opinia rzeczoznawcy sporządzona w dniu dokonania zgłoszenia celnego opisywała jedynie wizualne usterki pojazdu, a nie uwzględniała uszkodzeń ukrytych, które zostały stwierdzone w trakcie naprawy pojazdu. Zatem, według strony, rachunek dotyczący transakcji pomiędzy dwiema amerykańskimi firmami dokładnie określa kwotę sprzedaży, a transakcje zawarte pomiędzy poszczególnym kontrahentami potwierdzają faktycznie zapłaconą przez importera kwotę za pojazd. Uzasadniając dalej swoje rozstrzygnięcie podjęte w zaskarżonej decyzji, Dyrektor Izby Celnej w S., przywołując regulacje prawne dotyczące instytucji wznowienia postępowania i wyjaśniając ich znaczenie, w całości podzielił ocenę prawna i argumentację przedstawioną w decyzji przez organ I instancji, w szczególności co do znaczenia przedstawionego przez stronę dowodu w postaci rachunku nr [...] z dnia [...] r., uznając iż chociaż dowód ten jest dowodem nowym i nieznanym organowi w chwili wydawania decyzji, to jednak brak mu cechy dowodu istotnego dla sprawy, gdyż nie dotyczy transakcji zawartej przez stronę, lecz transakcji zawartej wcześniej pomiędzy dwiema firmami amerykańskimi. Nie zgadzając się z decyzją organu odwoławczego, skarżący zaskarżył ją skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zarzucając jej naruszenie następujących przepisów: 1) art. 121 i art. 122 w związku z art. 187 Ordynacji podatkowej przez zaniechanie rozpatrzenia całego materiału zebranego w sprawie oraz rozpoznanie sprawy w sposób wyłączający zaufanie do organu administracji, zmierzające kierunkowo do oceny przedstawionego w sprawie rachunku jako dokumentu nieistotnego, niemającego wpływu na ustalenie wartości celnej pojazdu J., 2) art. 245 § 1 pkt 1 w związku z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej przez zaniechanie uchylenia decyzji pomimo przedstawienia rachunku jako dokumentu istotnego dla sprawy i ustalenia wartości celnej pojazdu J. Podnosząc powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Uzasadniając skargę, skarżący podniósł, że o ile w momencie wznawiania postępowania, istotność dla sprawy nowych faktów lub nowych dowodów ocenia się z punktu widzenia ich wpływu na treść decyzji ostatecznej, kończącej postępowanie mające być wznowione (nowe fakty lub nowe dowody wskazują, że przy wiedzy o nich w momencie podejmowania decyzji, zapadłoby rozstrzygnięcie innej treści), o tyle już po wznowieniu postępowania, istotność dla sprawy nowych ujawnionych okoliczności winna być oceniana poprzez pryzmat porządku prawnego, według którego sprawa od nowa jest rozstrzygana. Zatem, według skarżącego, wznowienie postępowania ma służyć rozpatrzeniu od nowa całej sprawy przy stosowaniu prawa obowiązującego w chwili orzekania, bowiem istotą wznowionego postępowania i uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej jest powrót sprawy do stadium zwykłego postępowania instancyjnego. Ponadto, według skarżącego, organy celne jednostronnie i bezkrytycznie przyjęły wycenę biegłego, a ta kwestia stała się wtórna w następstwie przedłożenia przez skarżącego nowego dowodu, który powinien być przez organy zbadany, zaś ewentualne wątpliwości organu celnego wyjaśnione przez stosowne wystąpienie do kontrahentów amerykańskich, celem wyjaśnienia przyczyn ustalenia konkretnej kwoty na rachunku. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Celnej w S. nie podzielił zasadności podniesionych w niej zarzutów i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Istota sporu sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy organy celne zasadnie uznały, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania, o której jest mowa w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Poza sporem pozostaje okoliczność, że decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w S. z dnia [...] r. nr [...] o retrospektywnym zaksięgowaniu kwoty długu celnego w wysokości [...] zł stanowiącej różnicę między kwotą prawnie należną wynikającą z tej decyzji w wysokości [...] zł, a kwotą długu celnego wynikającą ze zgłoszenia do procedury dopuszczenia do wolnego obrotu samochodu osobowego marki J., na podstawie zgłoszenia celnego z dnia [...] r. nr [...] w wysokości [...] zł jest decyzją ostateczną. Zatem, wzruszenie tej decyzji mogło nastąpić w drodze wznowienia postępowania i takie żądanie zostało zawarte we wniosku skarżącego z dnia 23 listopada 2011 r. Na wstępie należy wskazać, że wznowienie postępowania stanowi wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych, określonej w art. 128 Ordynacji podatkowej i może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w przepisach prawa. Przedmiotem skargi jest decyzja wydana w sprawie, po wznowieniu postępowania, które to postępowanie należy do postępowań nadzwyczajnych. Celem tego postępowania nie jest ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, a jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności, ściśle wyliczone w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej (vide: wyrok NSA z dnia 22 maja 2003 r. sygn. akt III SA 2367/01, publikowany na stronie internatowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W sprawie wniosek o wznowienie postępowania oparty został na przesłance określonej w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 240 § 1 pkt 5 tej Ordynacji, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Z powyższych regulacji wynika, że postępowanie zostanie wznowione, gdy zostaną łącznie spełnione trzy przesłanki: 1) wyszły na jaw nowe istotne okoliczności faktyczne lub nowe dowody; 2) nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniały w dniu wydania decyzji; 3) nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję. Zwrot: "wyjdą na jaw", oznacza, że decydujący jest moment ujawnienia danego dowodu lub okoliczności, czyli okazania i udostępnienia go organowi, zaś przesłanka istotnych okoliczności lub dowodów jest spełniona wtedy, gdy mogą one mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie, więc wywołują konieczność uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w całości lub w części (vide: wyrok NSA z dnia 1 października 2003 r., sygn. akt III SA 2923/01, publikowany na stronie internatowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast "nowe okoliczności lub dowody" to takie dowody lub okoliczności, które wprawdzie istniały w dniu wydania rozstrzygnięcia w zwykłym postępowaniu, ale które zostały wykryte, po wydaniu decyzji. Istotne jest więc, aby te dowody lub okoliczności nie były znane organowi. Ponadto - wbrew stanowisku skarżącego - ocena właściwego przeprowadzenia postępowania dowodowego w postępowaniu zwykłym nie stanowi przedmiotu postępowania wznowieniowego (vide: wyrok NSA z dnia 19 listopada 2009 r., sygn. akt II FSK 933/08, publ. w LEX nr 579725), aczkolwiek należy zgodzić się ze skarżącym, że w sytuacji, gdy organ we wznowionym postępowaniu uzna nowy dowód za istotny, może zaistnieć konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego od nowa w całości. Odnosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, że skarżący, składając wniosek o wznowienie postępowania, powołał się na nowy dowód w postaci rachunku nr [...] z dnia [...] r., który dotyczył transakcji zakupu pojazdu marki J. przez eksportera - firmę G. od amerykańskiej firmy A. za kwotę [...] USD. Według skarżącego, nowy dowód, który nie był znany wcześniej organowi celnemu, a który istniał w dniu wydania ostatecznej decyzji z dnia [...] r., jest dokumentem nowym i istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy. Według organów celnych obu instancji jest to dowód nowy i nie był on znany organowi w dniu wydania decyzji, jednak nie jest to dowód istotny dla rozstrzygnięcia sprawy, którą to ocenę podziela skład orzekający w sprawie. Z akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Celnego w S. wydał decyzję z dnia [...] r. nr [...] o retrospektywnym zaksięgowaniu kwoty długu celnego w wysokości [...] zł, stanowiącej różnicę między kwotą prawnie należną wynikającą z tej decyzji w wysokości [...] zł a kwotą długu celnego wynikającą ze zgłoszenia do procedury dopuszczenia do wolnego obrotu samochodu osobowego marki J., na podstawie zgłoszenia celnego z dnia [...] r. nr [...] w wysokości [...] zł, gdyż w wyniku kontroli postimportowej ustalił, że najniższa wartość rynkowa tego typu pojazdu, jak zgłoszony przez skarżącego, nieuszkodzonego z rocznika 2006 na rynku amerykańskim wynosi [...] USD, co oznacza, że rozbieżność pomiędzy kwotą [...] zł, zadeklarowaną przez skarżącego w zgłoszeniu celnym, a kwotą [...] zł podobnego pojazdu nieuszkodzonego na rynku amerykańskim wynosi 146,70 %, co stanowi rażącą dysproporcję, uzasadniającą konieczność ustalenia wartości rynkowej pojazdu. Jednocześnie organ ten wykorzystał w sprawie załączoną do zgłoszenia celnego przez skarżącego ocenę techniczną pojazdu sporządzoną w dniu [...] r. przez rzeczoznawcę techniki samochodowej, zdjęcia pojazdu sporządzone w trakcie rewizji celnej pojazdu oraz opinię biegłego sądowego techniki samochodowej, który dokonał wyceny wartości rynkowej pojazdu z uwzględnieniem stopnia jego uszkodzenia na dzień [...] r. Zatem, wartość rynkowa pojazdu została ustalona według jego stanu technicznego z dnia dokonania przez skarżącego zgłoszenia celnego. W tej sytuacji, prawidłowo organy celne obu instancji stwierdziły, że przedstawiony przez skarżącego dowód w postaci rachunku nr [...] z dnia [...] r., który dotyczył transakcji zakupu pojazdu marki J. przez eksportera - firmę G. od amerykańskiej firmy A. za kwotę [...] USD, nie ma istotnego znaczenia w sprawie, zgodnie bowiem z przepisem art. 67 oraz art. 214 ust. 1 w związku z art. 201 ust. 2 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z dnia 19 października 1992 ze zm.), dla celów ustalenia należności celnych przywozowych istotne są wszelkie elementy kalkulacyjne, takie jak: rodzaj, stan i wartość towaru, właściwe dla towaru w chwili powstania długu celnego, tj. w momencie przyjęcia zgłoszenia celnego. Skoro zatem nowy dowód przedstawiony przez skarżącego dotyczy transakcji dokonanej ok. 3 miesięcy przed zgłoszeniem przez skarżącego pojazdu organowi celnemu i dotyczy on transakcji, w której skarżący nie uczestniczył, a nadto, nie zawiera on jakiegokolwiek opisu stanu technicznego pojazdu, to prawidłowo organy celne obu instancji uznały, że jest to dowód nieistotny dla rozstrzygnięcia sprawy. Dowód ten nie potwierdza, w szczególności stanu pojazdu z dnia przyjęcia przez organ celny zgłoszenia celnego. Odnosząc się także do zarzutu skarżącego, że organy celne jednostronnie i bezkrytycznie przyjęły wycenę biegłego, a ta kwestia stała się wtórna w następstwie przedłożenia przez skarżącego nowego dowodu, który powinien być przez organy zbadany, zaś ewentualne wątpliwości organu celnego wyjaśnione przez stosowne wystąpienie do kontrahentów amerykańskich, celem wyjaśnienia przyczyn ustalenia konkretnej kwoty na rachunku - wskazać należy, iż skład orzekający w sprawie go nie podziela, gdyż - przez fakt przedstawienia przez skarżącego nowego dowodu - nie powstała w sprawie taka sytuacja, że dowód w postaci opinii biegłego stanowiący podstawę podjętego rozstrzygnięcia w postępowaniu zwykłym stracił swoją moc dowodową na rzecz nowego dowodu. Nowy dowód - jak to już oceniono - nie był istotny we wznowionym postępowaniu, dlatego też nie mógł on skutkować obaleniem ustaleń faktycznych poczynionych w postępowaniu zwykłym, ani powodować konieczność wystąpienia do firm amerykańskich, celem wyjaśnienia przyczyn ustalenia takiej, a nie innej kwoty na rachunku. Ponadto, kwestionowanie przez skarżącego dowodu z opinii biegłego na tym etapie postępowania jest spóźnione. Mając na uwadze przytoczone wyżej okoliczności, należało uznać, że stanowisko organu odwoławczego co do braku podstaw do uchylenia decyzji w trybie przepisów o wznowieniu postępowania jest prawidłowe, zaś zarzuty skargi nie są trafione, gdyż postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami art. 121, art. 122 i art. 187 oraz przepisami art. 245 § 1 pkt 1 i art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Mając na uwadze powyższe okoliczności, sąd - na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - skargę oddalił.