I SA/Sz 691/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Chorzępa, Sędziowie Sędzia NSA Zofia Przegalińska,, Sędzia WSA Anna Sokołowska (spr.), Protokolant Joanna Zienkowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 lutego 2010 r. sprawy ze skargi W. M. o nałożenie grzywny na Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie niewykonanie orzeczenia sądu oddala skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, po rozpoznaniu skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w [...]z dnia [...]r., Nr [...], w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania dotyczącego długu celnego, wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2009 r. o sygn. akt I SA/Sz 6/09, orzekł o uchyleniu zaskarżonego aktu oraz poprzedzającego go postanowienia Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...], oraz zasądził od skarżonego organu na rzecz [...]kwotę [...]zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Odpis powyższego orzeczenia wraz z uzasadnieniem oraz pouczeniem o przysługujących środkach zaskarżenia doręczono stronie skarżącej w dniu [...] r., zaś organowi w dniu [...] r. Postanowieniem z dnia 21 lipca 2009 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stwierdził prawomocność opisanego powyżej wyroku. Następnie, stosownie do art. 286 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: P.p.s.a.), Sąd zwrócił Dyrektorowi Izby Celnej w [...]akta administracyjne sprawy, załączając odpis orzeczenia ze stwierdzeniem prawomocności. Wskazane dokumenty wpłynęły do organu w dniu [...]r. [...], pismem z dnia [...]r., które wpłynęło do Dyrektora Izby Celnej w [...]w dniu [...] r., wezwał organ do wykonania w trybie pilnym zaleceń zawartych w wyroku z dnia [...]r. oraz podjęcia zgodnych z prawem czynności w sprawie jego "Wniosku o wznowienie postępowania z dnia [...]r." Następnie, pismem z dnia [...]r., [...]wystąpił bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ze skargą na niewykonanie przez Dyrektora Izby Celnej w [...]ww. wyroku z dnia [...] r., żądając wymierzenia temu organowi grzywny. W uzasadnieniu [...]wskazał, że do dnia złożenia skargi organ celny nie podjął żadnych działań. Podniósł również, że organy celne nagminnie ignorują prawo, wielokrotnie nie dotrzymując ustawowych terminów, stąd nałożenie grzywny, zgodnie z art. 154 § 1 P.p.s.a., pozwoli zdyscyplinować opieszałych urzędników, aby w przyszłości organy administracji państwowej funkcjonowały sprawnie, zaś strona zainteresowana mogła dochodzić swoich praw bez zbędnej zwłoki. Dyrektor Izby Celnej w [...], odpowiadając pismem z dnia [...]r. na skargę, wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej. Argumentując swoje stanowisko w sprawie, organ celny wskazał, że w rozpoznawanej sprawie, stosownie do treści art. 286 § 1 i § 2 P.p.s.a., termin do jej załatwienia rozpoczął swój bieg od dnia doręczenia organowi prawomocnego orzeczenia oraz akt, tj. w dniu [...]r., i, zgodnie z art. 139 § 1 Ordynacji podatkowej, upływał w dniu [...]r. Tymczasem [...]wezwał organ do wykonania wyroku pismem z dnia [...] r., a zatem przed rozpoczęciem biegu na załatwienie sprawy, natomiast skargę wraz z wnioskiem o wymierzenie grzywny organowi celnemu wniósł [...]r., czyli przed upływem terminu do załatwienia sprawy przez skarżony organ. [...], pismem procesowym z dnia [...]r. zatytułowanym "Uzupełnienie skargi", ustosunkował się do pisma Dyrektora Izby Celnej w [...]. Skarżący wskazał, że w całości podtrzymuje zarzuty zawarte w piśmie z dnia [...]r. oraz podniósł, że fakt wydania decyzji w terminie, na który powołuje się organ, nie może stanowić podstawy do oddalenia skargi na niewykonanie wyroku Sądu, co wynika wprost z art. 154 § 3 P.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie wydanie decyzji nastąpiło bowiem w dniu [...]r. (doręczono ją stronie w dniu 3 [...]r.), czyli już po sporządzeniu i wniesieniu skargi na niewykonanie wyroku. W uzasadnieniu skarżący przywołał dotychczasowy przebieg postępowania oraz wskazał, że zakładając, iż w dniu [...]r. wyrok stał się prawomocny, pismem z dnia [...] r. zwrócił się do Dyrektora Izby Celnej w [...]z wezwaniem o wykonanie w trybie pilnym wyroku, a w tym m.in. o zwrot zasądzonych kosztów postępowania w wysokości [...]zł, oraz podjęcia zgodnych z prawem czynności w sprawie jego wniosku. W opinii skarżącego, po uprawomocnieniu się wyroku miał on prawo oczekiwać należytej reakcji ze strony urzędników celnych, którzy swoją postawą wywoływali uzasadnione wrażenie, że w okresie od [...]r. w ogóle nie zajmowali się jego sprawą, choć w pierwszej kolejności, bez zbędnej zwłoki i dodatkowego wezwania, powinni zwrócić mu koszty procesowe. Stwierdził również, że powoływanie się w tej kwestii na terminy przewidziane w art. 139 Ordynacji podatkowej nie jest zasadne, gdyż zwrot kosztów nie mieści się w zakresie tego przepisu. Merytoryczna strona, dotycząca podjęcia stosownych działań przy braku akt, powinna być natomiast załatwiona przynajmniej w myśl art. 140 § 2 tej ustawy. Tymczasem, w odpowiedzi udzielonej w dniu [...]r., Dyrektor Izby Celnej w [...]odpowiedzialność za zwłokę i brak terminowości w załatwieniu sprawy stara się przerzucić na Wojewódzki Sąd w Szczecinie, skąd akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem wpłynęły do Izby Celnej [...]r. i od tego dnia zaczęto liczyć terminy. Ponadto, na marginesie, skarżący podniósł zastrzeżenie, czy wydana decyzja może funkcjonować w obrocie prawnym, jako że została wydana bez uruchomienia związanych z tym niezbędnych procedur, w trybie pospiesznym - jednodniowego postępowania wyjaśniającego, pozbawiających stronę czynnego udziału we wszystkich jej czynnościach. Może to zaś oznaczać, że do dnia dzisiejszego nie podjęto zgodnych z prawem działań i Izba Celna w [...]pozostaje nadał w zwłoce, a wydana decyzja jest aktem bezprawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: P.p.s.a.), w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Stosownie do powyższej regulacji, wymierzenie kary grzywny organowi administracyjnemu może nastąpić w dwóch przypadkach. Po pierwsze, w przypadku niewydania przez organ administracyjny rozstrzygnięcia w terminie określonym w wyroku Sądu stwierdzającym bezczynność organu. Po drugie, w przypadku niewydania przez organ administracyjny rozstrzygnięcia po wyroku Sądu uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności. Skarżący domaga się wymierzenia kary grzywny Dyrektorowi Izby Celnej w [...]ze względu na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 30 kwietnia 2009 r., którym uchylono wydane przez obie instancje postanowienia w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania dotyczącego długu celnego. Niewątpliwie bezczynność organu w takiej sytuacji, czyli brak rozstrzygnięcia po wyeliminowaniu z obrotu prawnego wydanych postanowień, stanowiłaby podstawę do wymierzenia grzywny organowi powstrzymującemu się z załatwieniem sprawy. Wobec powyższego koniecznym było zbadanie, czy organ pozostawał w bezczynności. W myśl art. 286 § 1 P.p.s.a., po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu pierwszej instancji akta administracyjne sprawy zwraca się organowi administracji publicznej załączając odpis orzeczenia ze stwierdzeniem jego prawomocności. Termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez Sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi (art. 286 § 2 P.p.s.a.). Przepisy określające terminy załatwienia sprawy podatkowej, zawarte zostały w art. 139 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). Załatwienie sprawy w postępowaniu pierwszoinstancyjnym powinno nastąpić w zasadzie w ciągu miesiąca, a w sprawie szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu 2 miesięcy. Jak wynika z akt tutejszego Sądu o sygn. I SA/Sz 6/09, akta przedmiotowej sprawy administracyjnej wraz z postanowieniem stwierdzającym prawomocność wyroku Sądu z dnia 30 kwietnia 2009 r., zostały doręczone organowi odwoławczemu w dniu [...]r. (data zwrotnego poświadczenia odbioru tej przesyłki). Zatem od tej daty rozpoczął się bieg terminu do załatwienia sprawy przez Dyrektora Izby Celnej w [...]. Skoro, jak wynika z pisma skarżącego, wydanie decyzji będącej konsekwencją uwzględnienia wyroku tutejszego Sądu nastąpiło w dniu [...]r. (skutecznie doręczonej w dniu [...]r.), to organ nie pozostawał w bezczynności. Właściwym organem do załatwienia sprawy, o którym mowa w art. 154 § 1 P.p.s.a., jest organ, którego rozstrzygnięcia dotyczył wyrok uchylający lub stwierdzający nieważność aktu lub czynności. Natomiast załatwienie sprawy w rozumieniu tego przepisu jest wydanie stosownego rozstrzygnięcia przez organ, którego orzeczenie uchylono lub stwierdzono nieważność aktu lub czynności. Przepis ten nie znajduje zastosowania dla oceny zasadności rozstrzygnięcia organu załatwiającego sprawę po uchyleniu jego orzeczenia przez Sąd czy późniejszych, wydanych w sprawie, orzeczeń. Załatwienie sprawy polega bowiem na obowiązku jej ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia w oznaczonym terminie, a nie na powinności uwzględnienia stanowiska Sądu, wyrażonego w wyroku uchylającym to orzeczenie. Tryb określony przepisem art. 154 nie służy merytorycznej kontroli rozstrzygnięcia organu załatwiającego sprawę po uchyleniu jego orzeczenia przez Sąd. Ewentualny zarzut nierespektowania przy ponownym rozstrzyganiu sprawy oceny prawnej, czy wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku Sądu uchylającym wcześniej orzeczenie wydane w tej sprawie, może być podnoszony tak w toku postępowania instancyjnego, jak i w skardze do sądu administracyjnego (art. 153 P.p.s.a.). Nie może jednak stanowić podstawy do żądania wymierzenia grzywny, o której mowa w art. 154 P.p.s.a. Analiza akt postępowania doprowadziła Sąd do przekonania, iż Dyrektor Izby Celnej w [...]nie pozostawał w bezczynności i - w konsekwencji - nie wystąpiły przesłanki opisane w art. 154 P.p.s.a. Z tych przyczyn, w oparciu o art. 154 P.p.s.a, Sąd oddalił skargę.