I SA/Sz 691/11
WyrokWSA w Szczecinie2011-10-19
Skład orzekający: Marian Jaździński, Anna Sokołowska, Ewa Wojtysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o odmowie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności poprzez udział tych samych pracowników w postępowaniu pierwotnym i w postępowaniu w wyniku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a., ponieważ w postępowaniu pierwotnym i w postępowaniu toczącym się wskutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy brali udział ci sami pracownicy. Naruszenie to, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 3 K.p.a., stanowi podstawę do wznowienia postępowania i uchylenia decyzji. Ponadto, organ pominął analizę sytuacji życiowej i majątkowej skarżącego, co narusza art. 7 K.p.a. i prowadzi do dowolności decyzji.Stan faktyczny
Skarżący R.D. złożył wniosek o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników za okres od 1 kwietnia 2006 r. do 31 grudnia 2010 r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego odmówił umorzenia, uznając, że nie zaistniały przesłanki do umorzenia ani pomoc de minimis, a zadłużenie powstało w wyniku zaniedbania. Po złożeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Prezes KRUS utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję. Skarżący zaskarżył decyzję, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a. i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Jaździński, Sędziowie Sędzia WSA Anna Sokołowska (spr.),, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Protokolant Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 października 2011 r. sprawy ze skargi R. D. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 13 czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników uchyla zaskarżoną decyzję
Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (dalej: Prezes KRUS) decyzją z dnia [...] nr [...], utrzymał w mocy decyzję Prezes KRUS z dnia [...]nr [...] odmawiającą R.D. umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników za okres od 1 kwietnia 2006 r. do 31 grudnia 2010 r., w łącznej wysokości [...] zł.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż w dniu 28 października 2010 r. w trakcie rozprawy sądowej Skarżący ustnie do protokołu złożył wniosek o umorzenia należności z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia społecznego rolników. Wniosek ten potwierdził pismem z dnia 13 kwietnia 2011 r., uzasadniając go trudną sytuacją materialną i naliczeniem składek w krótkich okresach urlopu bezpłatnego.
Wniosek w części dotyczącej należności na ubezpieczenie emerytalno rentowe za okres od 1 kwietnia 2006 r. do 31 grudnia 2010 r. zakwalifikowano jako pomoc de minimis.
W dniu 13 kwietnia 2011r. podczas wizytacji w gospodarstwie rolnym zapoznano wnioskodawcę z zebranym materiałem dowodowym oraz przyjęto oświadczenie o braku pomocy de mini mis w bieżącym roku.
W trakcie postępowania ustalono, że R.D. prowadzi gospodarstwo rolne
o powierzchni 9,13 ha fizycznych tj. 7,90 ha przeliczeniowych. Zgodnie z Obwieszczeniem Prezesa GUS z dnia 23 września 2010r. przeciętny dochód z 1 ha przeliczeniowego w 2009 r. wynosił [...] zł stąd też szacowany dochód wyniósł [...] zł. W związku z prowadzeniem gospodarstwa rolnego wnioskodawca uzyskuje dopłaty obszarowe.
Po przeprowadzeniu postępowania decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 36 ust. 1 oraz art. 41a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291 ze zm.; dalej: u.u.s.r.) odmówił wnioskodawcy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek. Uzasadniając swoją decyzję organ przytoczył treść przepisów art. 41a ust. 1 pkt 1 u.u.s.r. Organ wskazał iż w gospodarstwie nie zaistniały zdarzenia losowe, które stanowiłyby podstawę do umorzenia należności. Organ stwierdził, że w sprawie brak jest przesłanek pozwalających na udzielenie pomocy de minimis w postaci umorzenia bowiem zadłużenie powstało w wyniku zaniedbania obowiązku terminowego zgłoszenia do ubezpieczenia społecznego rolników.
Pismem z dnia 12 maja 2011 r. strona złożyły wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i uwzględnienie wniosku o umorzenie zaległości. W uzasadnieniu R.D. wskazał, że zadłużenie nie powstało z jego winy tylko nieznajomości prawa a on nie odniósł jakiejkolwiek korzyści z tego tytułu tylko jego pracodawca.
Prezes KRUS decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną z powołaniem się na art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 1071 ze zm.) i art. 41a ust. 1 pkt 1 u.u.s.r., orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji z dnia [...] nr [...].
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, Prezes KRUS przytoczył dotychczasowy przebieg postępowania przywołał treść art. 41a ust. 1 pkt 1 u.u.s.r. i wskazał na uznaniowy charakter decyzji w przedmiocie umorzenia należności oraz powtórzył uzasadnienie z decyzji z dnia [...] nr [...].
W skardze na powyższą decyzje do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Szczecinie skarżący wniósł o jej uchylenie.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 138 § 1 K.p.a. poprzez zastosowanie tego przepisu i utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji. Przepisu art. 77 Kpa i art. 7 Kpa poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego co doprowadziło do przyjęcia że w niniejszej sprawie nie zachodzi przesłanka ważnego interesu skarżącego skutkująca umorzeniem należności a także poprzez niepodjęcie czynności zmierzających do szybkiego załatwienia sprawy. Skarżący postawił także zarzut naruszenia art. 78 Kpa oraz 80 Kpa poprzez niezbadanie sytuacji finansowej skarżącego i nie przeprowadzenie w tym zakresie wyczerpującego postępowania dowodowego a w konsekwencji przyjcie e skarżący znajduje się w dobrej sytuacji finansowej i tym samym nie ma względem niego podstaw do umorzenia należności. Naruszenia przepisów prawa materialnego to jest przepisu art. 41a ust. 1 pkt 1 u.u.s.r. skarżący upatruje w przyjęciu przez organ że w niniejszej sprawie nie zachodzi ważny interes zainteresowanego skutkujący umorzeniem wymaganych należności.
W uzasadnieniu skargi wskazano, na szczegółową argumentację potwierdzającą podniesione zarzuty.
W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności
z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, a także ustalenie, że decyzja organu dotknięta jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c i pkt 2 p.p.s.a.).
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Rozpoznając sprawę według kryterium legalności zaskarżonej decyzji, Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie tylko z przyczyn w niej podniesione.
Zasady dotyczące objęcia rolników systemem ubezpieczenia społecznego reguluje ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291 ze zm.; dalej: u.u.s.r.), która zawiera uregulowania materialnoprawne, jak również w rozdziale 4 reguluje postępowanie w indywidualnych sprawach z zakresu ubezpieczenia, przy czym w art. 52 nakazuje odpowiednie stosowanie przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych w sprawach nieuregulowanych w ustawie. Na mocy tego odesłania w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdzie art. 83 ust. 4 ustawy 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j.: Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.), od decyzji przyznającej świadczenie w drodze wyjątku oraz od decyzji odmawiającej przyznania takiego świadczenia, a także od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, odwołanie, o którym mowa w ust. 2, nie przysługuje. Stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego.
Przepis art. 127 § 3 K.p.a. stanowi, że od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu
z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Natomiast przepis art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a. przewiduje, że pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie w której brał udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji. Zwrot "brał udział w sprawie" oznacza podejmowanie przez pracownika organu administracji publicznej czynności procesowych, przewidzianych w przepisach prawa, niezbędnych do załatwienia sprawy w formie decyzji, a także, jeżeli pracownik został upoważniony do wydania decyzji w imieniu organu lub pełni funkcję organu - załatwienie sprawy w drodze decyzji.
I, aczkolwiek postępowanie wywołane wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy nie jest postępowaniem stricte instancyjnym, a wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie ma charakteru dewolutywnego (nie skutkuje przeniesieniem rozpoznania sprawy do wyższej instancji), to jednak zasada prawdy obiektywnej wymaga, aby tryb rozstrzygnięć wydawanych przez organ rozpoznający sprawę po raz pierwszy dawał stronie gwarancję procesową, że osoba wydająca decyzję nie będzie następnie brała udziału w postępowaniu, którego celem jest ocena prawidłowości tej decyzji. Decyzja administracyjna wydana w wyniku ponownego rozpoznania sprawy musi być traktowana jako nowe, samodzielne rozstrzygnięcie, a względy prawdy obiektywnej nakazują wyłączyć pracownika od udziału w postępowaniu, gdy brał on udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Zatem, przesłanka wyłączenia pracownika nie podlega jakiejkolwiek ocenie co do jej wpływu na obiektywne rozpatrzenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdyż ma charakter bezwzględny.
Takie, jak wyżej wskazane argumenty legły u podstaw wydania w dniu
15 grudnia 2008 r. przez Trybunał Konstytucyjny wyroku o sygn. akt P 57/07
(publ. w Lex poz. Nr 26/2009), w którym stwierdził, że art. 24 § 1 pkt 5 w związku
z art. 27 § 1 i art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.) w zakresie, w jakim nie wyłącza członka samorządowego kolegium odwoławczego z postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdy członek ten brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
I, chociaż ww. orzeczenie odnosi się do wyłączenia członka samorządowego kolegium odwoławczego, to jednak z uzasadnienia tego orzeczenia wynika,
że analogicznie należy oceniać wszystkie te przypadki, w których dochodzi
do niedopuszczalnego w demokratycznym państwie prawa zróżnicowania gwarancji ochrony obiektywizmu i bezstronności rozstrzygania przez organ administracji publicznej w zależności od rodzaju rozpoznawania spraw.
Według Sądu, zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem powołanego art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych w związku z art.52 u.u.s.r. w związku z art. 127 § 3 K.p.a. i w związku z art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a., gdyż jak wynika z akt, sprawa była prowadzona i rozstrzygana przez tych samych pracowników, zarówno w postępowaniu, w którym po raz pierwszy rozstrzygnięto sprawę jak i w postępowaniu toczącym się wskutek złożenia przez stronę wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W toku obu postępowań czynności procesowe wykonywali ci sami pracownicy, tj. m.in starszy specjalista R.R., Kierownik Wydziału Ubezpieczeń J.B. przy czym większość czynności wykonywała starszy specjalista R.R., gdyż przygotowywała rozstrzygnięcie, zarówno w sprawie rozpoznawanej po raz pierwszy, jak i w postępowaniu toczącym się na skutek złożenia przez stronę wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Bez wpływu na powyższą ocenę pozostaje okoliczność, że decyzje zostały podpisane przez dwie różne osoby, tj. Zastępcę Dyrektora oraz Dyrektora.
Powyższą ocenę potwierdza także analiza treści zaskarżonej decyzji oraz decyzji wydanej w sprawie po raz pierwszy ([...] nr [...] gdyż poza nieco zmienioną formą tych decyzji, ich argumentacja - w istocie – jest identyczna.
Mając na uwadze te wskazane argumenty, należało zatem uznać,
że rozpoznanie w sprawie z wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy
w trybie art. 127 § 3 K.p.a., nastąpiło z naruszeniem przepisu art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a.,
co stanowi przesłankę do wznowienia postępowania, na podstawie przepisu art. 145
§ 1 pkt 3 K.p.a., przewidującego, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27 k.p.a.
Niezależnie od stwierdzenia tych uchybień, trzeba zaznaczyć, że przedmiotem kontroli Sądu jest w niniejszej sprawie decyzja Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie, której podstawę materialnoprawną stanowi art. 41a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem Prezes Kasy (lub upoważniony przez niego pracownik Kasy), w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zainteresowanego, na jego wniosek, uwzględniając możliwości płatnicze wnioskodawcy oraz stan finansów funduszów emerytalno - rentowego i składkowego, może odroczyć termin płatności należności z tytułu składek na ubezpieczenie, rozłożyć ich spłatę na raty lub umorzyć w całości lub w części. Przy czym zgodnie z art. 6 pkt 13b za należności z tytułu składek na ubezpieczenie uznaje się nie tylko składki, ale i należne od nich odsetki oraz koszty upomnienia.
Z treści przytoczonego art. 41a ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy wynika, że istotą decyzji dotyczącej umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników jest jej uznaniowy charakter. Uznanie administracyjne nie oznacza jednak dowolności organu administracji publicznej co do rozstrzygnięcia, o czym świadczą określone w tych przepisach przesłanki podejmowania decyzji w tej materii. Katalog tych przesłanek pozwalających na umorzenie należności składkowych został określony jasno i precyzyjnie i w ten sposób zakreśla granice swobodnego uznania organu. Organ przy wydawaniu decyzji o umorzeniu należności składkowych jest zobowiązany zatem do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione przesłanki określone w przytoczonych przepisach prawnych.
W ten sposób przeprowadzona analiza stanu faktycznego stanowi podstawę
do wydania decyzji o charakterze uznaniowym (por. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 15 stycznia 2008 r., sygn. akt II GSK 321/07, LEX nr 471116).
W świetle dotychczasowego orzecznictwa sądowego takie decyzje podlegają ograniczonej kontroli sądów administracyjnych. Kontroli nie podlega uznanie administracyjne samo w sobie, lecz kwestia, czy decyzja została podjęta zgodnie
z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego, a w szczególności,
czy wydano ją w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz, czy ocena tego materiału została dokonana zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, czy też zawiera elementy dowolności.
Decyzja uznaniowa może być przez sąd uchylona w wypadkach stwierdzenia, iż została wydana z takim naruszeniem przepisów prawa o postępowaniu lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdyby organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego, a także gdyby dokonał wykładni występujących w przepisach określających przesłanki umorzenia należności składkowych pojęć niezgodnie z ogólnymi zasadami prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, dokonując oceny zaskarżonej decyzji
w omówionym wyżej zakresie stwierdził, że narusza ona przepisy postępowania,
jak również przepisy prawa materialnego w sposób powodujący konieczność wyeliminowania jej z porządku prawnego.
W pierwszym rzędzie należny zauważyć, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca
ją decyzja Prezesa KRUS z dnia [...] zawierają istotne braki uzasadnienia prawnego, natomiast zarysowany w uzasadnieniu stan faktyczny został wadliwie skonstruowany. Zgodnie z brzmieniem art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Zgodnie z zasadami prawidłowo prowadzonego postępowania administracyjnego decyzja powinna wskazywać ustalony przez organ administracyjny stan faktyczny, określać przesłanki zastosowania tej, a nie innej kwalifikacji prawnej i ustalać, jakie okoliczności stanu faktycznego odpowiadają którym z fragmentów normy prawnej zastosowanej w sprawie (wyrok NSA z dnia 18 maja
2000 r., V SA 2762/99, niepubl.). Przytoczenie przepisów prawa to również wskazanie ich treści i relacji do stanu faktycznego sprawy ( wyrok NSA z dnia 8 listopada 2000 r., sygn. akt III SA 760/99, niepubl.). Sporządzenie prawidłowego uzasadnienia prawnego jest szczególnie istotne w przypadku decyzji o charakterze uznaniowym, takich jak decyzja będąca przedmiotem niniejszego postępowania, gdyż z uzasadnienia tego powinno nadto wynikać, dlaczego organ podjął decyzję w danym kształcie i czy nie przekroczył granic uznania, nadając mu tym samym cechy dowolności. Prawidłowe uzasadnienie prawne umożliwia dokonanie kontroli prawidłowości decyzji i tłumaczy stronie jej przesłanki.
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, zasadnicza jego część poświęcona została przedstawieniu dotychczasowego toku postępowania oraz przytoczeniu treści obowiązującej regulacji prawnej.
W rozpoznawanej sprawie o ile organ dokonał dość powierzchownych ustaleń
w zakresie uzyskiwanych dochodów o tyle zupełnie pominął analizę sytuacji rodzinnej (na utrzymaniu 4 dzieci) skarżącego jak i mieszkaniowej, zaniechał analizy materiału dowodowego w celu ustalenia, czy sytuacja życiowa i majątkowa pozwala na opłacenie zaległych składek. Organ nie wykonał nałożonego na niego obowiązku, gdyż stan faktyczny ustalony w sprawie nie daje odpowiedzi, czy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązaną i jej rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Uzasadnienia decyzji wydanych w obu instancjach wskazują, że organ dokonał jedynie pobieżnej oceny stanu faktycznego zakładając, że z uznaniowego charakteru decyzji wynika umocowanie do wydania decyzji odmownej w każdych okolicznościach sprawy. Okoliczności te powinny być przeanalizowane i omówione w sposób niebudzący żadnych wątpliwości, zwłaszcza że w tym przypadku decyzja dotyczy kwestii mającej zasadnicze znaczenia z punktu widzenia sfery jej elementarnych potrzeb - posiadania środków niezbędnych do przeżycia i miejsca do zamieszkania.
Z tych przyczyn zaskarżona decyzja ostateczna wydana została także
z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, polegającym na braku podjęcia kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz jej załatwienia przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu strony (art. 7 K.p.a.). Przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie rozważono możliwości uwzględnienia słusznego interesu skarżącego kierując się poza ustawową przesłanką braku wystąpienia nadzwyczajnych sytuacji losowych. Podjęcie rozstrzygnięcia w ramach uznania administracyjnego wymaga, by interes społeczny i słuszny interes obywatela (często sprzeczne) zostały należycie wyważone. Temu celowi służy analiza sytuacji materialnej zobowiązanej i jego rodziny, uwzględniająca również stan zadłużenia i związaną z tym realność spłaty zadłużenia bez niebezpieczeństwa powstania ciężkich skutków dla zobowiązanego i jego rodziny. W rozpoznawanej sprawie taka analiza nie została przeprowadzona, pomijając całkowicie interes skarżącej.
Powyższe uwagi dotyczą również braku uzasadnienia w zakresie odmowy udzielenia pomocy de minimis. Organ poza przytoczeniem przepisu nie wyjaśnił zupełnie przesłanek jakim kierował się odmawiają pomocy. Taka decyzja ma charakter dowolny a nie uznaniowy.
Wobec tego, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem
ww. przepisów dających podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, jak też z innym naruszeniem przepisów które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ
na wynik sprawy, to należało – na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i lit. c p.p.s.a. – uchylić tę decyzję.
Na podstawie przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a., Sąd wskazuje, aby w dalszym postępowaniu w sprawie organ rozpoznający sprawę ponownie, przed wydaniem decyzji, zapewnił, by w postępowaniu tym nie brali udziału pracownicy, którzy brali udział po raz pierwszy w wydaniu decyzji, a ponadto, aby w sposób racjonalny ocenił nie tylko dochody ale również niezbędne wydatki związane z funkcjonowaniem rodziny sześcioosobowej przy uwzględnieniu rzeczywistej, możliwości zaspokojenia
w przyszłości tego długu, a następnie - w wyniku tej oceny - podjął stosowne rozstrzygnięcie w sprawie, wszechstronnie wyjaśniając w uzasadnieniu decyzji ewentualne stanowisko o braku podstaw do uwzględnienia wniosku o umorzenie należności.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło