I SA/Sz 698/17

WyrokWSA w Szczecinie2017-11-14

Skład orzekający: Kazimierz Maczewski, Jolanta Kwiecińska, Bolesław Stachura

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może przedłużyć termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług, jeśli zasadność zwrotu wymaga dodatkowej weryfikacji, a podatnik nie przedłożył kompletnej dokumentacji?
Ratio decidendi
Organ podatkowy ma prawo przedłużyć termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowej weryfikacji, co jest uzasadnione powzięciem przez organ wątpliwości co do prawidłowości rozliczeń podatnika. Wystarczające jest uprawdopodobnione podejrzenie konieczności weryfikacji, a nie udowodnienie bezzasadności zwrotu. Przedłużenie terminu musi być konkretne i wskazane do określonej daty.
Stan faktyczny
Spółka złożyła deklarację VAT za październik 2016 r., wykazując nadwyżkę podatku naliczonego do zwrotu w terminie 60 dni. Organ podatkowy I instancji wszczął kontrolę podatkową i postanowieniami z 18 stycznia 2017 r. oraz 12 kwietnia 2017 r. przedłużył termin zwrotu do odpowiednio 30 kwietnia 2017 r. i 31 lipca 2017 r., powołując się na potrzebę weryfikacji zasadności zwrotu z uwagi na nieprzedłożenie przez spółkę wymaganych dokumentów lub przedłożenie dokumentów niekompletnych i zawierających braki. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Spółka zaskarżyła postanowienie organu II instancji, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o VAT.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.), Sędzia WSA Bolesław Stachura, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 listopada 2017 r. sprawy ze skargi P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 7 czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za październik 2016 r. oddala skargę. Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. z dnia 12 kwietnia 2017 r. znak: [...] [...], przedłużające [...] spółka z o.o. z siedzibą w S. termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za październik 2016 r. do dnia 31 lipca 2017 r. Powyższe postanowienia wydano w następującym stanie faktycznym sprawy. W dniu 28.11.2016 r. [...] spółka z o.o. z siedzibą w S. (dalej: "Strona" bądź "Spółka" bądź "Skarżąca") złożyła w [...] Urzędzie Skarbowym w S. deklarację podatkową dla podatku od towarów i usług [...] za październik 2016 r., w której wykazała kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu w terminie 60 dni, tj. do dnia 27.01.2017 r. na rachunek bankowy w wysokości [...] zł. Mając na uwadze wysokość zadeklarowanych przez Spółkę nabyć towarów i usług, a w konsekwencji wykazaną nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy podatnika, wynikającą z wyżej wymienionej deklaracji podatkowej, organ podatkowy I instancji uznał za niezbędne sprawdzenie jej zasadności i wszczął w dniu 5 grudnia 2016 r. wobec Spółki kontrolę podatkową, w zakresie sprawdzenia zasadności zwrotu podatku od towarów i usług za październik 2016 r. przed dokonaniem tego zwrotu. W trakcie kontroli ustalono, że Strona została wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego z dniem 19 czerwca 2013 r. Jako przeważający rodzaj działalności gospodarczej zgłoszono transport drogowy towarów. Wspólnikiem i członkiem Zarządu spółki jest E. M. P.. Spółka jest zarejestrowanym i czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług od dnia 14 lipca 2015 r. W toku prowadzonej kontroli podatkowej Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w S. ww. postanowieniem z dnia 18 stycznia 2017 r. przedłużył Stronie termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wykazanej w deklaracji VAT – 7 za październik 2016 r. do dnia 30.04.2017 r., zaś na mocy postanowienia z dnia 12 kwietnia 2017 r. przedłużył Stronie ww. termin zwrotu do dnia 31 lipca 2017 r. Z uzasadnienia ww. postanowień wynika, że organ [...] instancji w celu zbadania zasadności powyższego zwrotu, w ramach kontroli podatkowej, wielokrotnie bezskutecznie wzywał Stronę do przedłożenia dokumentów związanych z przedmiotem kontroli, w tym do przedłożenia dokumentów potwierdzających wykonanie zakupionych usług transportowych udokumentowanych fakturami VAT zaewidencjonowanymi w rejestrze zakupu VAT za badany okres. Organ wskazał, że pomiędzy doręczeniem E. P. – Prezesowi Zarządu Strony – [...] wezwania do przedłożenia dokumentów umożliwiających organowi weryfikację rozliczenia Strony za październik 2016 r., które nastąpiło dnia 5.12.2016 r. a przedłożeniem ww. dokumentów, co nastąpiło dnia 30.01.2017 r. – minął okres 56 dni. Ponadto organ – w związku z nieprzedkładaniem przez Stronę dokumentów koniecznych do weryfikacji rozliczenia Strony za październik 2016 r. (listy przewozowe CMR potwierdzające rzetelność transakcji widniejących na fakturach VAT zakupu usług transportowych) wystąpił do właściwych miejscowo organów podatkowych o przeprowadzenie wobec kontrahentów Strony kontroli podatkowych (czynności sprawdzających) w celu sprawdzenia rzetelności transakcji zawartych w kontrolowanym okresie przez Spółkę. Dodatkowo organ zwrócił się do kontrahentów Spółki o nadesłanie informacji dotyczących transakcji zawartych w badanym okresie pomiędzy nimi. Organ I instancji wskazał, że przekazane ostatecznie przez Spółkę dokumenty są niekompletnie i niewystarczające do weryfikacji rozliczenia Strony. Nadto nieprawidłowości (braki danych na listach przewozowych m.in. brak daty i miejsca przyjęcia towaru do przewozu oraz nazwiska/nazwy przewoźnika) na dokumentach związanych z sprzedażą i nabyciem usług transportowych wzbudziły uzasadnione wątpliwości co do przebiegu tych transakcji. Wskazał także, iż postępowanie kontrolne nie zostało zakończone, bowiem brak jest odpowiedzi właściwych miejscowo organów podatkowych na skierowane wnioski o przeprowadzenie kontroli podatkowej (czynności sprawdzających) dotyczących transakcji zawartych przez Spółkę ze wskazanymi podmiotami. Pismem z dnia 26 kwietnia 2017 r. Spółka złożyła, zażalenie na ww. postanowienie organu I instancji z dnia 12 kwietnia 2017 r., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i umorzenie postępowania w sprawie, zarzucając wydanie zaskarżonego postanowienia z naruszeniem: 1) art. 274b w związku z art. 292 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201 ze zm.; dalej: "O.p.") , w związku art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2016 r., poz. 710 ze zm.; dalej: "u.p.t.u."), poprzez przedłużenie terminu zwrotu podatku pomimo braku ku temu przesłanek; 2) art. 121 O.p., poprzez działanie w sposób podważający zaufanie do organów Państwa; 3) art. 210 § 1 i § 4 O.p. w związku z art. 219 O.p., poprzez niewskazanie w uzasadnieniu postanowienia wątpliwości dotyczących zasadności wykazanego zwrotu podatku. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. po zapoznaniu się z materiałem dowodowym i rozpoznaniu sprawy utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji uznając, że skoro organ I instancji nie zakończył weryfikacji zwrotu podatku, to nie jest możliwe stwierdzenie zasadności tego zwrotu, a w związku z tym występuje konieczność przedłużenia terminu zadeklarowanego zwrotu. W skardze do tutejszego Sądu z dnia 10.07.2017 r., Skarżąca wniosła o uchylenie w całości ww. postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. wraz poprzedzającym go postanowieniem organu I instancji oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm prawem przewidzianych. Zaskarżonemu postanowieniu Skarżąca, analogicznie jak w zażaleniu, zarzuciła naruszenie: 1) art. 121 § 1 Op. w związku z art. 87 ust. 2 u.p.t.u. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu podatkowego I instancji w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu za październik 2016 r. sytuacji, gdy postanowienie to zostało wydane przez organ podatkowy I instancji mimo braku istnienia jakichkolwiek przesłanek uzasadniających zastosowanie takiego przedłużenia; 2) art. 120 i art. 121 § 1 w związku z art. 217 § 2 O.p. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu podatkowego I instancji, mimo, że uzasadnienie faktyczne i prawne tego postanowienia nie wskazuje na istnienie jakichkolwiek istotnych wątpliwości mogących stanowić podstawę do jego wydania i zarazem do dalszej weryfikacji zasadności przedmiotowego zwrotu, co jednocześnie oznacza, że zostało ono wydanie na zasadzie dowolności. W uzasadnieniu zarzutów skargi Skarżąca przywołała wyroki dotyczące m.in. zwrotu nadwyżki podatku VAT w rozsądnym terminie i nieutrudniania zwrotu oraz nadużycia instytucji przedłużania terminu zwrotu, które jej zdaniem potwierdzają w jej przypadku naruszenie przez organ podatkowy zasad postępowania oraz niewystąpienie okoliczności uzasadniających wydanie przedmiotowego postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu. W ocenie Strony zaskarżone postanowienie nie zawiera uzasadnienia faktycznego i prawnego. Ponadto, zdaniem Skarżącej, organ podatkowy I instancji był w posiadaniu wszystkich dokumentów niezbędnych do weryfikacji prawidłowości jej rozliczenia. Skarżąca wskazała także, że nie mają znaczenia braki informacji w listach przewozowych CMR (np. w zakresie daty załadunku towarów, miejsca załadunku towarów, czy też nazwy przewoźnika). Te drobne braki, zdaniem Strony, nie mogły zrodzić u organu podatkowego wątpliwości uzasadniających przedłużenie terminu zwrotu. Zwróciła także uwagę, iż Spółka starała się jak najszybciej odpowiadać na wezwania organu, jednak ten wyznaczał bardzo krótki czas na realizację żądań. Wskazała, że przygotowanie dokumentacji w sposób wymagany przez organ podatkowy, tj. aby do każdej faktury zakupu dołączyć zlecenie transportowe, CMR, kartę drogową i inne, wymagało nakładu pracy i czasu zaś prace biurowe w spółce wykonywały tylko dwie osoby – E. P. i M. P. zaś Spółka dodatkowo prowadziła bieżącą działalność. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej "P.p.s.a."), Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto, w myśl art. 119 pkt 3 P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 P.p.s.a.). Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w S. we wskazanym wyżej zakresie, należy stwierdzić, że zarzuty Spółki podniesione w skardze okazały się niezasadne, zaś wydane w sprawie rozstrzygnięcia organów obydwu instancji odpowiadają prawu. W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia było wydane, w związku z prowadzoną kontrolą podatkową, postanowienie organu w sprawie przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za miesiąc październik 2016 r. Zgodnie z art. 87 ust. 1 u.p.t.u., w przypadku gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy. Natomiast w myśl art. 87 ust. 2 u.p.t.u., zwrot różnicy podatku, z zastrzeżeniem ust. 6, następuje w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika na rachunek bankowy podatnika w banku mającym siedzibę na terytorium kraju lub na rachunek podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której jest członkiem, wskazane w zgłoszeniu identyfikacyjnym, o którym mowa w odrębnych przepisach. Jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanego w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej lub postępowania podatkowego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej lub postępowania kontrolnego na podstawie przepisów o kontroli skarbowej (art. 247b O.p.). Jeżeli przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu, o którym mowa w zdaniu poprzednim, urząd skarbowy wypłaca podatnikowi należną kwotę wraz z odsetkami w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty. Z przytoczonego przepisu wynika, że termin na dokonanie zwrotu podatku co do zasady wynosi 60 dni, jeśli we wniosku o zwrot podatnik nie wskaże innego terminu przewidzianego w obowiązujących przepisach ustawy. Termin ten liczy się od dnia złożenia przez podatnika rozliczenia podatkowego, za okres z którego wynika wskazany zwrot podatku. Zgodnie zaś z przepisem art. 274b § 1 O.p. jeżeli przeprowadzenie czynności sprawdzających zasadność zwrotu podatku wymaga przedłużenia terminu zwrotu podatku wynikającego z odrębnych przepisów, organ podatkowy może postanowić o przedłużeniu tego terminu do czasu zakończenia czynności sprawdzających. Przepisy art. 274-276 O.p. stosuje się odpowiednio w przypadku złożenia deklaracji lub wniosku w sprawie zwrotu podatku (art. 277 O.p.). Zdaniem Sądu, znaczenie dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia ma uchwała NSA z dnia 24 października 2016 r., sygn. akt I FPS 2/16 (dostępna na stronie www.nsa.orzeczenia.gov.pl) oraz stanowisko zajęte w jej uzasadnieniu, którym Sąd jest związany, na podstawie art. 269 § 1 P.p.s.a. Nie bez znaczenia będzie przypomnienie na wstępie, że zasadniczym przyczynkiem podjęcia ww. uchwały były problemy w orzecznictwie, jakie rodziły się na tle wątpliwości dotyczących zarówno zidentyfikowania procedury, w jakiej następuje przedłużenie terminu zwrotu podatku, jak i formy prawnej działania organu. Na tym tle w uchwale przyjęto stanowisko, że rozstrzygnięcie organu przybiera formę zaskarżalnego postanowienia, wyrażając jednocześnie pogląd, iż przyjętą formę prawną przedłużania terminu zwrotu w związku z prowadzeniem weryfikacji w ramach czynności sprawdzających, należy odnosić również do wszystkich pozostałych możliwych trybów weryfikacyjnych, uznanych w danej sprawie za właściwe dla dodatkowego zweryfikowania zasadności zwrotu, które czasowo mogą stać się powodem przesunięcia terminu realizacji owego zwrotu. W ten sposób, jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny, następuje rozszerzenie stosowania art. 274b O.p. na inne sprawy dotyczące zwrotu podatku niż wprost w nim wskazane. W przypadku podatku od towarów i usług, rozszerzenie trybu orzekania wskazanego dla czynności sprawdzających następuje na pozostałe tryby weryfikacji wymienione w art. 87 ust. 2 u.p.t.u., tj. w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, kontroli celno -skarbowej i postępowania podatkowego, jako mogących towarzyszyć badaniu zasadności zwrotu. W rozpoznawanej sprawie postanowienie organu podatkowego w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu podatku – jak wyżej wskazano - nastąpiło w związku z prowadzoną kontrola podatkową. W omawianej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na unijny wymóg dokonywania zwrotu w tzw. rozsądnym terminie podkreślił również, że akceptowane w pewnej grupie orzeczeń przez sądy administracyjne było przedłużanie terminu zwrotu "do zakończenia procedury weryfikacyjnej" (analogicznie: do zakończenia kontroli), a nie - jak powinno być prawidłowo - do określonej, konkretnej daty. W efekcie powodowało to, że tak sformułowane rozstrzygnięcie w praktyce organów było postrzegane jako stale aktualne. Nie zgadzając się z takim podejściem, krytycznie oceniono pogląd zakładający możliwość poprzestania na wydaniu jednego, zawsze aktualnego postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu, jak i wydawania kolejnych postanowień bez wskazania konkretnej daty, do której następuje przedłużenie. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego tylko przedłużenie terminu zwrotu "według dat" daje możliwość zachowania i respektowania unijnego wymogu dokonywania zwrotu w tzw. rozsądnym terminie oraz reguły, że przedłużyć można tylko taki termin, który jeszcze nie upłynął. Pewność stosowania prawa wymaga zatem formułowania rozstrzygnięcia o przedłużeniu w sposób konkretny, niewymagający doszukiwania się tego, jaką datę przesunięcia zwrotu organ miał na uwadze w przyjętych przez siebie okolicznościach. Biorąc pod uwagę, że zwrot powinien nastąpić w konkretnym terminie ustawowo przewidzianym (określonym dniami), to jego odsuwanie w czasie (przedłużenie) też musi być konkretne, czyli wprost wskazywać na jaki dzień organ wydłuża termin zwrotu w stosunku do terminu ustawowego (lub tego, który już był postanowieniem wcześniej wydłużony). Zdaniem Sądu, zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji spełniają kryteria wskazane w ww. uchwale. W niniejszej sprawie deklaracja [...] za październik 2016 r. wpłynęła do Urzędu Skarbowego w dniu 28 listopada 2016 r. Termin 60 dni upływał zatem w dniu 27 stycznia 2017 r., zaś przedłużenie nastąpiło w dniu 18 stycznia 2017 r. i w dniu 12 kwietnia 2017 r. Przedłużenie nastąpiło na mocy postanowień, tj. postanowienia z dnia 18 stycznia 2017 r. przedłużającego termin zwrotu w sposób konkretny, tj. do dnia 30.04.2017 r. oraz postanowienia z dnia 12 kwietnia 2017 r., w którego treści termin zakończenia weryfikacji rozliczenia Spółki został wskazany w sposób konkretny, tj. do dnia 31 lipca 2017 r. Zdaniem Sądu prawidłowe jest stanowisko organu odwoławczego, że z treści art. 274b § 1 O.p. i art. 87 ust. 2 zd.2 u.p.t.u. nie wynika, że do wydania postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu podatku od towarów i usług konieczne jest udowodnienie, iż zwrot podatku od towarów i usług jest bezzasadny. Przesłanką do przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku w podatku od towarów i usług jest potrzeba dodatkowego zweryfikowania zasadności zwrotu. Wystarczy zatem powzięta przez naczelnika urzędu skarbowego wątpliwość co do zasadności zwrotu różnicy podatku, by przedłużenia terminu tego zwrotu dokonać. Na straży interesów podatnika stoi bowiem zdanie trzecie wyżej cytowanego przepisu art. 87 ust. 2 u.p.t.u., które brzmi: "Jeżeli przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu, o którym mowa w zdaniu poprzednim, urząd skarbowy wypłaca należną kwotę wraz z odsetkami w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty." Ponadto na tym etapie postępowania organ decyduje wyłącznie o konieczności dalszego badania zasadności zwrotu, a nie o samej zasadności zwrotu bądź jej braku. Nie można zatem wymagać od organu podatkowego, który wydał takie postanowienie, by już w tym momencie wykazał się konkretnymi ustaleniami co do faktów podważających zasadność zwrotu, wystarczy, że zachodzi uprawdopodobniona konieczność weryfikacji zwrotu różnicy podatku. Sąd zauważa, iż jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 17.05.2017 r., sygn. akt I SAB/Łd 4/17 "...ustawodawca - przyznając organowi znaczne uprawnienia w zakresie kontroli zwrotu podatku, w tzw. otwartym terminie weryfikacji, stwarza jednocześnie podatnikowi gwarancję zabezpieczenia jego sytuacji finansowej, stanowiąc w art. 87 ust. 2 VAT, że jeżeli przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu podatku, urząd skarbowy wypłaca podatnikowi należną kwotę wraz z odsetkami. Gwarancją ochrony interesów podatnika jest też art. 87 ust. 2a u.p.t.u., w którym przewidziano możliwość odstąpienia (na wniosek podatnika) od przedłużenia terminu zwrotu, jeżeli podatnik wraz z wnioskiem złoży w urzędzie skarbowym zabezpieczenie majątkowe w kwocie odpowiadającej kwocie wnioskowanego zwrotu..." Jak zatem wynika z powyższego, na co słusznie i zasadnie wskazuje również organ, organ podatkowy posiada ustawowe uprawnienie przedłużenia terminu zwrotu podatku do czasu dodatkowego zbadania zasadności zwrotu podatku. Organ powinien swoje postanowienie odpowiednio uzasadnić, wskazując w szczególności, jakie okoliczności skłoniły go do zastosowania instytucji przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku. Uzasadnienie takie powinno co najmniej nawiązywać do przesłanki wątpliwości organu co do zasadności zwrotu, wyrażającej się w sformułowaniu "jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania". Organ powinien zatem wyjaśnić dlaczego powziął wątpliwości co do zasadności zwrotu. W nawiązaniu do powyższego w rozpoznawanej sprawie organy podatkowe, w ocenie Sądu, prawidłowo wskazały okoliczności uzasadniające wymóg dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku, co zostało przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia jak i postanowienia organu I instancji. W rozpoznawanej sprawie podstawą do wydania postanowienia w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług była konieczność zweryfikowania prawidłowości dotyczących sprzedaży i nabyć usług transportowych w październiku 2016 r., co do których Skarżąca pierwotnie – pomimo powtarzanych wezwań organu - nie przedłożyła wnioskowanej przez organ dokumentacji aby następnie przedłożyć niepełną a następnie także niewypełnioną we wszystkich pozycjach dokumentację źródłową. Jak stwierdził bowiem organ podatkowy, przedłożone ostatecznie przez Spółkę do faktur VAT Międzynarodowe Listy przewozowe (CMR) i listy przewozowe w zakresie dostaw krajowych, nie były prawidłowo wypełnione, gdyż nie zawierały istotnych dla weryfikacji rozliczenia Skarżącej za październik 2016 r. informacji w zakresie daty i miejsca oraz nazwiska /nazwy przewoźnika. Dokumenty takie organ I instancji szczegółowo wymienił w wydanym postanowieniu z dnia 12 kwietnia 2017 r. W celu wyjaśnienia ww. wątpliwości organ zwrócił się o przeprowadzenie czynności sprawdzających w zakresie sprawdzenia transakcji ze Stroną u wskazanych kontrahentów (pismo z 31.01.2017 r. do Naczelnika [...] M. urzędu Skarbowego w W. i z dnia 8.02.2017 r. do Naczelnika P. Urzędu Skarbowego) oraz zwrócił się bezpośrednio do kontrahentów Skarżącej o sporządzenie w formie pisemnej i przesłanie do organu informacji dotyczących transakcji zawartych ze Stroną w październiku 2016 r. (pisma z dnia 20.03.2017 r. skierowane do 8 kontrahentów Strony wskazane w treści postanowienia organu I instancji z dnia 12.04.2017 r.). Ponadto organ wezwaniami z dnia 20.01.2017 r., 13.02.2017 r. wzywał Skarżącą do przedłożenia szczegółowo wskazanych w wezwaniach, koniecznych do ustalenia stanu faktycznego dokumentów m.in. listów CMR, potwierdzeń zapłaty, umów, zleceń, dokumentów transportowych, kart drogowych/listów załadunkowych do wskazanych faktur VAT wystawionych przez kontrahentów Skarżącej oraz wskazania związku zakupu usług transportowych ze wskazanymi fakturami VAT. W odpowiedzi na ww. wezwania Skarżąca dnia 6.03.2017 r. przesłała do organu wyjaśnienia i niekompletne dokumenty (brak zleceń transportowych, kart drogowych/listów załadunkowych oraz potwierdzeń zapłaty do faktur VAT zakupu), co spowodowało konieczność dodatkowych ustaleń organów w zakresie stanu faktycznego niezbędnego do wyjaśnienia zasadności wnioskowanego zwrotu na rzecz Skarżącej. Sąd zauważa również, na co zasadnie wskazał organ, że pomiędzy doręczeniem E. P. – Prezesowi Zarządu Strony – pierwszego wezwania do przedłożenia dokumentów umożliwiających organowi weryfikację rozliczenia Strony za październik 2016 r., które nastąpiło dnia 5.12.2016 r. a przedłożeniem ww. dokumentów, co nastąpiło dnia 30.01.2017 r. – minął okres 56 dni. Tym samym przedłużenie na mocy postanowienia z dnia 18.01.2017 r. terminu ww. zwrotu okazało się w pełni usprawiedliwione. Sąd podkreśla również, że jak wynika z powyższych okoliczności, również w terminie wydania postanowienia z dnia 12 kwietnia 2017 r. organ zasadnie – wobec braku uzyskania od Skarżącej kompletnej i należycie wypełnionej dokumentacji odzwierciedlającej dokonywane przez Skarżącą czynności – uznał, że wyjaśnienie stanu faktycznego umożliwiającego weryfikację zasadności ww. zwrotu wymaga zakończenia zainicjowanych wcześniej czynności. Sam fakt przeświadczenia Skarżącej o prawidłowości i kompletności przedłożonej na wezwanie organu dokumentacji bądź o braku istotności jej braków nie przesądza o braku podstawy do powzięcia przez organ wątpliwości w zakresie prawidłowości rozliczeń podatkowych dokonanych przez Skarżącą na jej podstawie. W ocenie Sądu w sprawie zatem, wbrew twierdzeniom Skarżącej, co wynika z akt sprawy, wystąpiły okoliczności, które uzasadniały potrzebę dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu, a tym samym przedłużenie terminu na jego dokonanie. Okoliczności te to pierwotnie brak a następnie brak pełnej i kompletnej dokumentacji źródłowej, w oparciu o którą możliwe jest rozstrzygnięcie kwestii zasadności zwrotu na rzecz Skarżącej podatku od towarów i usług za październik 2016 r. (brak przedłożenia przez Skarżącą pomimo wezwań organu dowodów zapłaty faktur VAT dotyczących nabyć przez Stronę usług transportowych, brak zleceń transportowych, kart drogowych/listów załadunkowych; brak istotnych danych na przedłożonych listach przewozowych CMR). Zdaniem Sądu, wskazane przez organy okoliczności pozwalają na podjęcie wątpliwości, co do rzeczywistego przebiegu, charakteru i celu dokonywanych transakcji. Gramatyczna wykładnia art. 87 ust. 2 u.p.t.u. wskazuje, że do wydania postanowienia w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu podatku VAT wystarczą wątpliwości organu. W zaskarżonym postanowieniu przekonująco wskazano na te wątpliwości i konieczność podjęcia dalszych działań zmierzających do wyjaśnienia rzeczywistego celu przeprowadzonych przez Skarżącą transakcji i ustalenia, czy z tymi transakcjami nie są związane nieprawidłowości – tym samym czy zasadny jej zwrot na rzecz Skarżącej podatku VAT wskazanego w deklaracji podatkowej za październik 2016 r. Ponadto jak słusznie wskazał organ podatkowy, a co istotne w rozpoznawanej sprawie, na tym etapie nie chodzi o wykazanie, że zwrot podatku w kwocie [...]zł jest nienależny, ale o wykazanie, że istnieją okoliczności, które przemawiają za potrzebą weryfikacji zasadności tego zwrotu. W niniejszej sprawie wystarczające było ograniczenie się jedynie do sprawdzenia kompletności i formalnej poprawności przedłożonej przez Stronę dokumentacji dotyczącej jej rozliczeń podatkowych. W sytuacji stwierdzenia wadliwego wypełnienia listów przewozowych i braku części dokumentacji, w tym dowodów zapłaty za zakup usług transportowych, organ podatkowy zasadnie uznał, że koniecznym okazało się sprawdzenie, czy dokumentacja ta odzwierciedla faktyczny przebieg zdarzeń gospodarczych. Postępowanie w sprawie przedłużenia terminu zwrotu podatku VAT nie wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego mającego na celu wykazać zasadność tego zwrotu. Organ ma jedynie dysponować okolicznościami przemawiającymi za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku, co zostało w przedmiotowej sprawie spełnione. W przedmiotowej sprawie, wbrew twierdzeniom Skarżącej, nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 87 ust. 2 u.p.t.u. Za niezasadną Sąd też uznał argumentację skargi, odwołującą się do orzecznictwa krajowego oraz Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w kontekście wspólnotowej zasady neutralności podatku VAT. Możliwość kontroli przestrzegania prawidłowych zasad rozliczania tego podatku i instytucja przedłużania terminu zwrotu, znajdują pełne uzasadnienie w ustawodawstwie krajowym i unijnym. Sąd nie dopatrzył się w działaniach organów podatkowych naruszania tych zasad i utrudniania dokonania zwrotu, czy też nadużywania prawa w tym zakresie. Nie można kwestionować prawa organu do weryfikacji zwrotu u podatnika. Jest to prawo organu wynikające m.in. z ww. przepisów i w sytuacji, gdy dotyczy to wysokich kwot zwrotu lub podatku wynikającego z transakcji obarczonych znacznym ryzykiem, organ ma nie tylko prawo, ale przede wszystkim obowiązek zweryfikować zasadność zwrotu. Na uwzględnienie nie zasługują zatem również zarzuty dotyczące naruszenia art. 120 i 121 § 1 O.p., gdyż postanowienie w sprawie przedłużenia terminu zwrotu podatku od towarów i usług zostało wydane zgodnie z normami prawnymi. Sąd nie stwierdza również naruszenia art. 217 § 2 O.p., bowiem zaskarżone postanowienie zawiera należyte uzasadnienie, zarówno faktyczne jak i prawne. Przedmiotowe postanowienie nie narusza zatem przepisów wskazanych w skardze. Zarówno bowiem zaskarżone postanowienie jak i postanowienie organu I instancji zawierają uzasadnienie faktyczne wskazujące, jakie okoliczności stanowiły podstawę do zastosowania instytucji przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku. Wskazano jakie wątpliwości powziął organ co do zasadności zwrotu. Organ wyjaśnił, jakie okoliczności wpłynęły na konieczność przeprowadzenia dodatkowej weryfikacji rozliczenia podatnika. Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło