I SA/Sz 701/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Jaździński, Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka,, Sędzia WSA Andrzej Kołodziej (spr.), Protokolant Krzysztof Kapelczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi W. S.- PHU "N." w G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia w sprawie interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego oddala skargę Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. postanowieniem z dnia (...) wydał na wniosek W. S. interpretację co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego, zawierające pouczenie o uprawnieniu do złożenia zażalenia na postanowienie w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia. Wskazane postanowienie zostało doręczone ustanowionemu w postępowaniu pełnomocnikowi podatnika w dniu 18 czerwca 2007 r. Pismem z dnia 29 czerwca 2007 r., nadanym w tym samym dniu listem poleconym w placówce pocztowej, pełnomocnik W. S. złożył do Dyrektora Izby Skarbowej w S. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na przedmiotowe postanowienie wraz z zażaleniem. Wniosek został uzasadniony pobytem pełnomocnika na urlopie wypoczynkowym w dniach od 15 do 25 czerwca 2007 r. Dyrektor Izby Skarbowej w S. postanowieniem Nr (...) wydanym na podstawie art. 162 i art. 163 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu wskazał, iż zgodnie z przepisem art. 16 § 1 Ordynacji podatkowej, termin do złożenia odwołania należy przywrócić na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy. Ponadto organ podatkowy przywraca termin, jeżeli wystąpią łącznie trzy przesłanki: - podatnik złoży wniosek w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, - podatnik uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, - wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu dopełni czynności, dla której był określony termin. Organ podał, że bezspornie nastąpiło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia, gdyż ostatnim dniem do wniesienia go w terminie był dzień 25 czerwca 2007 r., wniosek o przywrócenie terminu został złożony z zastosowaniem 7-dniowego terminu od ustania przyczyny uchybienia, a nadto dopełniono czynności złożenia zażalenia. Jednakże w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w S. strona nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Organ wskazał przy tym, że uprawdopodobnienie powinno dotyczyć nie tyle zaistnienia zdarzenia, które ma uzasadnić przywrócenie terminu, ile braku możliwości uniknięcia jego skutków. Osoba zainteresowana ma zatem uprawdopodobnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała cały czas aż do wniesienia podania o przywrócenie terminu. Organ podniósł, że o braku winy można mówić tylko wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, przykładowo z powodu przerwy w komunikacji, nagłej choroby, niepozwalającej na podjęcie czynności lub wyręczenie się inną osobą lub zdarzeń takich jak powódź lub pożar. Wskazał także na dodatkowe kryterium przy ocenie braku winy zainteresowanego w niedotrzymaniu terminu, którym jest obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od zainteresowanego, należycie dbającego o swoje interesy, w tym o zapewnienie sobie właściwej pozycji w toczącym się postępowaniu podatkowym. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w S., sam fakt przebywania pełnomocnika na urlopie nie uprawdopodabnia braku winy w uchybieniu terminu. W skardze na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. pełnomocnik W. S. – pracownik jego firmy – zarzucił mu naruszenie art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez błędną ocenę zebranego materiału dowodowego i przyjęcie, iż podatnik nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy. Mając na względzie tę okoliczność wniósł o jego uchybienie i zasądzenie od organu na rzecz podatnika kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazał, że w dniach od 15 do 25 czerwca 2007 r. przebywał na urlopie wypoczynkowym, co potwierdza karta urlopowa, natomiast postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. z dnia 8 czerwca 2007 r. przesłane na adres pełnomocnika odebrał członek jego rodziny. Po powrocie z urlopu pełnomocnik natychmiast podjął czynności w celu wniesienia zażalenia, co uzasadnia twierdzenie, iż niedotrzymanie terminu procesowego było niezawinione przez podatnika i zasadne jest jego przywrócenie. Pełnomocnik skarżącego podniósł, że został ustanowiony do prowadzenia w jego imieniu wszelkich spraw, jednakże ma prawo korzystać z urlopu wypoczynkowego i nie jest w stanie przewidzieć, co się w trakcie urlopu wydarzy. Natomiast sam podatnik z uwagi na fakt, że korespondencja kierowana była bezpośrednio na adres pełnomocnika, nie mógł przewidzieć, że zostanie w trakcie urlopu pełnomocnika podjęta przez członków jego rodziny. Nie miał zatem żadnej możliwości podjęcia działań celem zapobieżenia uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w S. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko faktyczne oraz prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 169 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w szczególności przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl przepisu art. 162 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Zatem dla przywrócenia terminu konieczne jest kumulatywne spełnienie czterech przesłanek, a mianowicie: 1) uchybienie terminowi, 2) złożenie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu w określonym terminie, 3) uprawdopodobnienie braku winy wnioskującego w uchybieniu terminowi, 4) dokonanie czynności, dla której termin jest przewidziany. W rozpatrywanej sprawie bezsporne jest, że postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. Nr (...) z dnia (...) w przedmiocie interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego, zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi podatnika W. S. – jego pracownikowi – w trybie art. 149 Ordynacji podatkowej, w dniu 18 czerwca 2007 r. Tak więc ostatnim dniem 7-dniowego terminu do wniesienia środka zaskarżenia w postaci zażalenia na powyższe postanowienie był dzień 25 czerwca 2007 r. Tymczasem zażalenie zostało nadane w placówce pocztowej listem poleconym w dniu 29 czerwca 2007 r., a zatem z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Nie budzi ponadto wątpliwości okoliczność złożenia wniosku o przywrócenie terminu z zachowaniem 7-dniowego terminu od ustania przyczyny uchybienia, którą według niego było przebywanie pełnomocnika na urlopie wypoczynkowym w okresie od 15 do 25 czerwca 2007 r. Jednocześnie, jak wskazano już wcześniej, dokonano czynności wniesienia zażalenia. Natomiast kwestią sporną pozostaje ocena zaistnienia przesłanki braku winy wnioskującego w uchybieniu terminowi. Na wstępie należy wskazać, że zarówno w orzecznictwie jak i w doktrynie powszechne jest stanowisko, iż wina w uchybieniu terminu przez pełnomocnika wywołuje negatywne skutki dla reprezentowanego. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 grudnia 1997 r. Sygn. akt. I SA/Gd 1144/97 podkreślił, że "w sytuacji gdy strona prawidłowo jest reprezentowana przez pełnomocnika, a zwłaszcza, gdy nie można stwierdzić, aby pełnomocnik działał na szkodę swojego mocodawcy, to skutki podejmowanych przez pełnomocnika działań i zaniedbań – tak pozytywne, jak i negatywne – obciążają reprezentowanego" (Kodeks postępowania administracyjnego z orzecznictwem, Gdańsk 2000, s. 162). Ponadto w wyroku z dnia 7 lutego 1996 r. Sygn. akt. SA/Rz 771/95 Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że: "stroną, w rozumieniu przepisów o przywróceniu terminu jest także pełnomocnik procesowy strony, który działa za nią w procesie – wobec tego uchybienie wymogom czynności procesowej przez pełnomocnika samo przez się nie może stanowić podstawy przywrócenia terminu, chyba że uchybienie nastąpiło na skutek okoliczności od niego niezależnych" (Kodeks postępowania administracyjnego z orzecznictwem, Gdańsk 2000, s. 156). Warunek braku zawinienia w uchybieniu terminowi, jako konieczną przesłankę do ewentualnego przywrócenia terminu, należy ocenić w kategoriach zachowania przez zainteresowanego reguł starannego zachowania. Osoba zainteresowana ma uprawdopodobnić brak swojej winy, a zatem powinna wykazać stosowną argumentacją swoją staranność, a nadto fakt, że przeszkoda, która spowodowała uchybienie, była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. O braku winy w uchybieniu terminowi można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że jego dochowanie było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia (por. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2000 r., III SA 1716/99, niepubl.). Taką przeszkodą może być w świetle orzecznictwa siła wyższa, np. powódź, pożar, zdarzenie losowe, np. przerwy w komunikacji, poważny wypadek samochodowy związany z hospitalizowaniem w ostatnich dniach upływu terminu itp. Trudno zatem uznać na gruncie niniejszej sprawy, by sam fakt przebywania pełnomocnika skarżącego na urlopie wypoczynkowym mógł być zakwalifikowany jako taka przeszkoda. Pobyt na urlopie nie jest przecież niczym innym jak tylko zwolnieniem ze świadczenia pracy w danym okresie. Może się łączyć z czasowym opuszczeniem miejsca zamieszkania, np. wyjazdem za granicę, lecz w rozpatrywanej sprawie brak jakichkolwiek danych przemawiających za taka sytuacją. Należy jednocześnie zauważyć, że w orzecznictwie sądowym wskazuje się, iż samo zwolnienie od pracy nie może być wyłącznie potwierdzeniem braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu. Również fakt czasowego przebywania zainteresowanego poza miejscem stałego zamieszkania nie może wyłączać zawinienia, jeżeli doszło w tym czasie do skutecznego doręczenia zaskarżonego postanowienia (wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 1999, SA/Ka 1609/97, niepubl.). Jako prawidłowe należało zatem ocenić zaskarżone postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, a skargę jako nieuzasadnioną, oddalić. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w S., na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm,), orzekł jak w sentencji wyroku.