I SA/Sz 71/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska, Sędziowie Sędzia WSA Anna Sokołowska,, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Protokolant Gabriela Porzezińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 marca 2010 r. sprawy ze skargi W. A. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o udzieleniu pomocy de minimis uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] nr [...] [...]pismem z dnia [...]r. poinformował Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...], że w 2007 roku dokonano jednorazowego odpisu amortyzacji środków trwałych, tj. rur stalowych grubościennych bezszwowych w kwocie [...] zł, zakwalifikowanych do grupy [...]. Organ podatkowy pismo to uznał za wniosek o wydanie zaświadczenia o udzieleniu pomocy de minimis z tytułu dokonania jednorazowej amortyzacji środka trwałego. Następnie, podatnik odpowiadając na pismo z dnia [...]r. Naczelnika ww. Urzędu Skarbowego, który wezwał [...]do złożenia informacji o pomocy publicznej, wskazał, że skorzystał z pomocy de minimis, jednocześnie podał sekcję [...]oraz swój REGON. Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...]pismem z dnia [...]r. wezwał [...]do uzupełnienia wniosku z dnia [...]r. poprzez przedłożenie dowodu zakupu środka trwałego, kserokopię dowodu zapłaty, kserokopię ewidencji środków trwałych oraz podanie daty dokonania jednorazowego odpisu amortyzacji środka trwałego. Wykonując powyższe wezwanie, [...]przekazał kopię faktury z dnia [...]r., dokumentującą zakup [...] metrów bieżących rury stalowej grubościennej bezszwowej fi [...] i [...] metrów bieżących rury stalowej grubościennej bezszwowej fi [...] na łączną kwotę netto [...]zł, kserokopię ewidencji środków trwałych na dzień [...]r. wraz z planem amortyzacji. Ponadto, podatnik wyjaśnił, że dotychczas nie korzystał z pomocy de minimis, a w dniu [...]r. przyjęto środek trwały do ewidencji środków trwałych. Postanowieniem z dnia [...] organ I instancji odmówił wydania zaświadczenia o udzieleniu pomocy de minimis, z tytułu dokonania jednorazowej amortyzacji środka trwałego. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, organ wskazał, że rury grubościenne bezszwowe nie spełniają kryteriów środka trwałego stosownie do przepisu art. 22k ust. 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wobec powyższego, organ uznał, iż nie może wydać zaświadczenia o udzielonej pomocy de minimis na podstawie art. 22k ust. 7 ww. ustawy. [...]wniósł zażalenie na ww. postanowienie, zarzucając, że organ nie określił dokładnie i precyzyjnie w jakim zakresie rury stalowe nie spełniają wymogów środka trwałego w rozumieniu art. 22a § 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Według strony, niesłusznie organ stwierdził, że rur tych nie można uznać za maszyny lub urządzenia. Podatnik wniósł o uznanie zakupionych rur stalowych za środki trwałe w rozumieniu art. 22 a § 1 ww. ustawy oraz o wydanie stosownego zaświadczenia o udzieleniu pomocy de minimis. Następnie, powołując się na definicję pojęcia "urządzenie" przedstawioną w internetowym słowniku, strona wskazała, że jej zdaniem, rury stalowe stanowią podstawowe urządzenie do wiercenia studni. Dyrektor Izby Skarbowej w [...]postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu orzeczenia powołując się na art. 22k. ust. 7 i ust. 10, art. 22a ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz Klasyfikację Środków Trwałych, wskazał, że kwestionowana rura nie jest maszyną ani urządzeniem, a wobec tego nie mogła zostać zakwalifikowana pod pozycją 512. Rura stalowa grubościenna bezszwowa stanowi pojedynczy element, będący częścią składową urządzenia bądź maszyny i samodzielnie nie może funkcjonować. Ze względu na powyższe, w ocenie organu odwoławczego, uzasadniona była odmowa wydania zaświadczenia o udzieleniu pomocy de minimis z tytułu jednorazowej amortyzacji rury stalowej grubościennej. Nie zgadzając się z orzeczeniem organu odwoławczego, [...]zaskarżył je do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. W skardze wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz wydanie stosownego zaświadczenia o udzieleniu pomocy de minimis, a także o uznanie kupionych rur stalowych za kompletne i zdatne do użytkowania w rozumieniu art. 22a § 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Skarżący zarzucił, iż organy podatkowe nie zbadały, czy posiada urządzenia lub maszyny, ewentualnie inne przedmioty określone w art. 22a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, które łącznie z zakupionymi rurami stalowymi spełniają wymogi środka trwałego w rozumieniu ww. przepisu. Organ stwierdził jedynie, iż nie spełniają one tego kryterium. W ocenie skarżącego, stanowisko organów podatkowych, iż przedmiotowe rury nie stanowią żadnej maszyny czy urządzenia, jest niezgodne ze stanem faktycznym. Następnie, strona skarżąca wskazała, iż zakupiona rura grubościenna stalowa jest zdatna i kompletna do wierceń ręcznych przy wykorzystaniu narzędzi i urządzeń wiertniczych, użyczonych nieodpłatnie od ojca - [...]na podstawie umowy użyczenia zawartej w dniu [...]r., której kopię przedstawił. Według strony, brak przeprowadzenia oględzin przedmiotowej rury spowodował, iż postępowanie wyjaśniające w niniejszej sprawie przeprowadzono nieprawidłowo, a w konsekwencji rozstrzygnięto na niekorzyść podatnika. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w [...]wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, z w a ż y ł, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z przyczyn innych niż w niej podniesione. Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także ustalenie, że decyzja organu dotknięta jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c ww. ustawy). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 wyżej wymienionej ustawy). Rozpoznając sprawę pod względem legalności zaskarżonego postanowienia, Sąd uznał, że postanowienie to i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...]narusza prawo. Na wstępie wskazać należy, że tryb wydawania zaświadczeń został uregulowany w Dziale VIII a Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 306 b § 1 w przypadkach, o których mowa w art. 306a § 2, organ podatkowy jest obowiązany wydać zaświadczenie, jeżeli chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów lub z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Organ podatkowy, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w niezbędnym zakresie postępowanie wyjaśniające (§ 2). Z przytoczonych przepisów wynika obowiązek organu do wydania zaświadczenia. Jednakże zaświadczenie w tym trybie może potwierdzać tylko taki fakt albo stan prawny, jaki wynika z ewidencji, rejestrów lub innych danych, którymi dysponuje organ. A zatem, organ jedynie stwierdza stan wiedzy wynikający z dokumentów, jakie posiada. Należy wskazać, że wydanie zaświadczenia nie musi być poprzedzone postępowaniem wyjaśniającym. Jednakże w sytuacji, gdy organ nie posiada w swojej dokumentacji wystarczających danych, do wydania żądanego zaświadczenia, wówczas może zwrócić się do strony o przedstawienia stosownych dokumentów, które może badać pod względem formalnym. Należy podkreślić, że postępowanie to służy jedynie ustaleniu stanu faktycznego lub prawnego, na podstawie posiadanych ewidencji, rejestrów i innych danych oraz dokumentów przedłożonych przez stronę, w zakresie niezbędnym do wydania zaświadczenia. Wobec powyższego, wskazać należy, że w postępowaniu wyjaśniającym organ nie ma uprawnień do weryfikowania prawidłowości i rzetelności danych wykazanych w przedłożonych przez stronę dokumentach. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, że zgodnie z art. 22 k ust. 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r., Nr 14 poz. 176 ze zm.) podatnicy, w roku podatkowym, w którym rozpoczęli prowadzenie działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 11, oraz mali podatnicy, mogą dokonywać jednorazowo odpisów amortyzacyjnych od wartości początkowej środków trwałych zaliczonych do grupy 3-8 Klasyfikacji, z wyłączeniem samochodów osobowych, w roku podatkowym, w którym środki te zostały wprowadzone do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym równowartości kwoty 50.000 euro łącznej wartości tych odpisów amortyzacyjnych. Stosownie do art. 22k ust. 10 ww. ustawy pomoc, o której mowa w ust. 7, stanowi pomoc de minimis udzielaną w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis. Tytułem wstępu należy wskazać, że pomoc de minimis jest to forma pomocy publicznej udzielana przedsiębiorcom, stanowi ona odstępstwo od generalnego zakazu udzielania pomocy publicznej przez państwo, obowiązującego w prawie wspólnotowym. Ustawodawca unijny założył, że z uwagi na swoją wielkość pomoc ta ma nieznaczny wpływ na konkurencję oraz wymianę handlową między państwami członkowskimi i wobec tego uznał, że jest ona dopuszczalna oraz że nie wymaga uprzedniej kontroli Komisji Europejskiej w drodze notyfikacji. Zgodnie z rozporządzeniem Komisji Europejskiej (WE) 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ogólna kwoty pomocy de minimis przyznana dowolnemu podmiotowi gospodarczemu nie może przekraczać 200.000 euro w okresie trzech lat budżetowych. Z przepisu art. 22 k ust. 7 i 10 ww. ustawy wynika, że z jednorazowej amortyzacji środków trwałych, będącej pomocą de minimis, mogą skorzystać podatnicy, którzy rozpoczęli działalność gospodarczą oraz tzw. mali podatnicy. Małym podatnikiem jest podatnik, u którego wartość przychodu ze sprzedaży (wraz z kwotą należnego podatku od towarów i usług) nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym wyrażonej w złotych kwoty odpowiadającej równowartości 1.200.000 euro (art. 5a pkt 20 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Jednorazowej amortyzacji podlegają składniki zaliczane do grupy 3 – 8 KŚT z wyłączeniem samochodów osobowych. Odpisów można dokonać w roku podatkowym, w którym środki te zostały wprowadzone do ewidencji środków trwałych. Wysokość tychże odpisów jest ograniczona do kwoty 50 000 euro łącznej wartości tych odpisów. Pomoc de minimis jest przyznawana przedsiębiorcy w ciągu trzech lat poprzedzających dzień złożenia wniosku. Podatnik może skorzystać z kolejnej pomocy de minimis, o ile wartość tej pomocy brutto łącznie z wartością innej pomocy de minimis w okresie bieżącego roku i dwóch poprzednich lat kalendarzowych, nie przekracza kwoty stanowiącej równowartość 200 000 euro. Potwierdzenie zgodności udzielonej pomocy publicznej w formie zaświadczenia o pomocy de minimis przez organ właściwy dla podatnika podatku dochodowego, organ wydaje po uprzednim poinformowaniu przez przedsiębiorcę o dokonaniu odpisu oraz przekazaniu odpowiednich dokumentów, tj. dowodu zakupu środka trwałego (kserokopię faktury VAT, rachunku), dowodu dokonania odpisu amortyzacyjnego (kserokopia podatkowej księgi przychodów i rozchodów, ewidencji środków trwałych, polecenia księgowania, wydruku konta amortyzacja). Brak zaświadczenia uzyskanego od naczelnika urzędu skarbowego o pomocy de minimis nie pozbawia podatnika prawa do skorzystania z jednorazowej amortyzacji. Jednakże brak tego zaświadczenia może uniemożliwić przedsiębiorcy uzyskanie innej pomocy, będącej pomocą de minimis, np. dofinansowania szkoleń pracowników, albowiem warunkiem uzyskania innej pomocy de minimis jest przedstawienie organowi udzielającemu wsparcia zaświadczeń o już otrzymanej pomocy de minimis. A zatem jeśli podatnik nie zamierza korzystać z innej formy pomocy publicznej, nie musi ubiegać się o wydanie stosownego zaświadczenia. W celu uzyskania zaświadczenia o pomocy de minimis podatnik korzystający z jednorazowej amortyzacji powinien wystąpić do naczelnika urzędu skarbowego o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis przed upływem 2 miesięcy od dnia skorzystania z jednorazowej amortyzacji (§4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 marca 2007 r. w sprawie zaświadczeń o pomocy de minimis i pomocy de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie - Dz. U. Nr 53 poz. 354). Przed wydaniem zaświadczenia naczelnik urzędu skarbowego może przeprowadzić u podatnika czynności sprawdzające. Podstawę prawną do wydania ww. zaświadczenia stanowi art. 5 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (tekst jednolity Dz. U. z 2007 r., Nr 59 poz. 404 ze zm.), zgodnie z którym, przy obliczaniu pomocy de minimis nie wlicza się pomocy publicznej udzielonej w ramach programu pomocowego, pomocy indywidualnej oraz pomocy indywidualnej na restrukturyzację, zatwierdzonych przez Komisję zgodnie z art. 88 Traktatu WE, pomocy udzielanej w ramach wyłączeń grupowych, a także pomocy de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie. Podmioty udzielające pomocy wydają beneficjentowi pomocy zaświadczenie stwierdzające, że udzielona pomoc publiczna jest pomocą de minimis albo pomocą de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie. A zatem organ udzielający pomocy, po ustaleniu, czy beneficjent jest podatnikiem, który rozpoczął działalność gospodarczą lub jest tzw. małym podatnikiem, wydaje beneficjentowi zaświadczenie stwierdzające, że udzielona pomoc publiczna jest pomocą de minimis. Jednakże wydanie takiego zaświadczenia przez organ podatkowy możliwe jest jedynie po uzyskaniu przez niego informacji o skorzystaniu przez przedsiębiorcę z tego typu pomocy i po stwierdzeniu, iż spełnia opisane powyżej wymogi pomocy de minimis. W ocenie Sądu, pismo skarżącego z dnia [...]., które zainicjowało postępowanie w niniejszej sprawie, nie dawało organowi podstaw do prowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie wydania zaświadczenia o udzieleniu pomocy de minimis. [...]ww. piśmie jedynie poinformował Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...]o dokonaniu jednorazowej amortyzacji środka trwałego, pomimo ustawowego braku obowiązku o dokonaniu takich odpisów. W piśmie tym nie zgłoszono wniosku o wydanie wyżej wskazanego zaświadczenia. Jeśli organ miał wątpliwości co do przedmiotu i celu złożonego pisma, winien zwrócić się do wnoszącego pismo o złożenie wyjaśnień. Ponadto, należy zaznaczyć, że warunkiem skorzystania z pomocy publicznej w formie pomocy de minimis nie jest uzyskanie od właściwego organu podatkowego zaświadczenia, a zatem podatnik mimo braku takiego zaświadczenia, może skorzystać z pomocy publicznej. O wystąpieniu do organu z wnioskiem o wydanie zaświadczenia o skorzystaniu z pomocy de minimis decyduje podatnik. Zwrócenie się o wydanie zaświadczenia jest konieczne jedynie w sytuacji, gdy podatnik w ciągu trzech lat zamierza ponownie skorzystać z jakiejkolwiek formy pomocy de minimis. Zauważyć należy, że podatnik jest zobowiązany do wystąpienia ze stosownym wnioskiem w ciągu 2 miesięcy od dnia skorzystania z jednorazowej amortyzacji (w sprawie podatnik uczynił to po upływie terminu). Wskazać również należy, że organ wydając na wniosek strony zaświadczenie zobowiązany był do potwierdzenia pewnych faktów na podstawie posiadanej dokumentacji oraz dokumentów przedstawionych przez stronę. Należy jeszcze raz podkreślić, że zaświadczenie jest czynnością materialno-techniczną i urzędowym potwierdzeniem określonych faktów lub stanu prawnego, a zatem organ nie mógł rozstrzygać o żadnych prawach lub obowiązkach. Zaświadczenie nie może rozstrzygać czegokolwiek, zwłaszcza o istnieniu lub nie istnieniu obowiązku. Jest więc wyłącznie przejawem wiedzy, nie zaś woli organu podatkowego. Wobec powyższego uznać należy, że nieuprawnione jest stanowisko organu, który w wydanym postanowieniu o odmowie wydania zaświadczenia kwestionował czy rury stalowe grubościenne bezszwowe stanowią środek trwały, a zatem czy mogły zostać ujęte w ewidencji środków trwałych, a w konsekwencji, czy podatnikowi przysługiwało prawo do skorzystania z jednorazowej amortyzacji. Ocena czy słusznie i w sposób prawidłowy podatnik uznał ten wydatek za koszt uzyskania przychodów w danym okresie podatkowym może być przeprowadzona jedynie w toku postępowania podatkowego, którego przedmiotem będzie kontrola danego roku podatkowego. Na podstawie przepisu art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd wskazuje, że ponownie rozpoznając sprawę, organ podatkowy, uwzględniając powyższe okoliczności, dokona oceny pisma z dnia [...]r. zgodnie z jego treścią. W razie wątpliwości co do intencji strony, powinien zwrócić się do podatnika o złożenie wyjaśnień. Wobec powyższego, należało na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzec jak w sentencji. Wobec braku wniosku strony o zasądzenie kosztów postępowania, takich kosztów nie przyznano.