I SA/Sz 71/16

WyrokWSA w Szczecinie2016-04-28

Skład orzekający: Kazimierz Maczewski, Anna Sokołowska, Patrycja Joanna Suwaj

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy współwłaściciele nieruchomości, którzy zawarli umowę barterową z firmą zewnętrzną na odbiór odpadów komunalnych, są nadal zobowiązani do ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na rzecz gminy, mimo że firma ta faktycznie ponosi te koszty?
Ratio decidendi
Współwłaściciele nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy, są zobowiązani do ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na rzecz gminy, niezależnie od zawartych umów cywilnoprawnych z podmiotami zewnętrznymi, takich jak umowy barterowe. Obowiązek ten wynika wprost z przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach i nie jest uzależniony od faktu zamieszkiwania współwłaściciela na nieruchomości. Umowy cywilnoprawne nie przenoszą odpowiedzialności za zobowiązanie publicznoprawne.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od lipca 2013 r. do grudnia 2014 r. dla nieruchomości, której współwłaścicielami byli m.in. skarżący. Organy administracji uznały, że skarżący, jako współwłaściciele, są zobowiązani do ponoszenia opłaty, mimo że zawarli umowę barterową z fundacją, która miała zajmować się odbiorem odpadów. Skarżący kwestionowali swoją odpowiedzialność, wskazując, że stroną postępowania powinna być fundacja, a opłaty są zawyżone. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza, a także zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego solidarnie na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Maczewski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Anna Sokołowska,, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Furtak-Biernat, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi E. M., D. J. i I. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okresy od lipca do grudnia 2013 r. oraz od stycznia do grudnia 2014 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza z dnia 19 sierpnia 2015 r. nr [...] 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego solidarnie na rzecz skarżących E. M., D. J. i I. J. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1, art. 13 § 1 pkt 3, art. 234 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749) – dalej: "O.p." – oraz art. 2 ust. 1 pkt 4, art. 6i pkt 1, art. 6m ust. 1, art. 6o ust. 1 i art. 6n ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2013 r. poz.1399 ze zm.) – dalej: "u.c.p.g.", a także § 1 i § 2 ust. 1 uchwały nr XXXVI/363/12 Rady Miejskiej w W. z 18 grudnia 2012 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ustalenia stawki takiej opłaty oraz stawki za pojemnik o określonej pojemności - po rozpatrzeniu sprawy na skutek odwołania wniesionego przez D. J., E. M. i I. J. od decyzji nr [...] z dnia 19 sierpnia 2015 r. wydanej przez Burmistrza W., określającej wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości [...] w kwotach [...] zł za miesiące od lipca 2013 r. do grudnia 2014 r. - utrzymało decyzję organu podatkowego pierwszej instancji w mocy. Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego i z akt sprawy wynika, że pismem z 7 listopada 2013 r. organ I instancji wezwał I. J. i D. J. do przedłożenia deklaracji ustalającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za ww. nieruchomość. Osoby wezwane poinformowały, że wezwania zostały skierowane do niewłaściwych osób, bowiem gospodarowaniem odpadami komunalnymi na terenie nieruchomości nr [...] w całości zajmuje się osoba prawna o nazwie F. – F. P. S. O. Z. K. oraz O.K. z T. W. z siedzibą w [....] (dalej w skrócie: "F."). Z wydruku z rejestru gruntów wynika natomiast, że właścicielami działki nr [...] i [..] w W. są: D. J., E. M., C. M. i I. J. Na wymienionej nieruchomości posadowione są dwa budynki, tj. budynek mieszkalny i budynek produkcyjny, usługowy i gospodarczy dla rolnictwa. Postanowieniem z 29 stycznia 2015 r. organ I instancji wszczął postępowanie wobec ww. czterech współwłaścicieli, w sprawie określenia w drodze decyzji wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okresy od lipca 2013 r. do grudnia 2014 r., dotyczącej nieruchomości [...] . Organ wezwał współwłaścicieli nieruchomości do przedłożenia wyjaśnień co do ilości osób zamieszkujących nieruchomość. Pismem z 27 lutego 2015 r. G. M. powiadomiła organ, że jej mąż C. M. przebywa za granicą i nie może złożyć deklaracji, co uczyni niezwłocznie po powrocie do kraju. Jednocześnie wskazała, że mąż jest współwłaścicielem budynku w [...] , jednak w nim nie mieszka i nie przebywa. I. J., E. M. i D. J. poinformowali organ, że na mocy bilateralnej umowy barterowej gospodarowaniem odpadami komunalnymi zajmuje się ww. F. i do tej osoby prawnej należy kierować wszelką korespondencję. Pismem z 5 marca 2015 r. R. S. sp. z o.o. poinformowała organ o ilości i rodzaju odebranych odpadów komunalnych z terenu ww. nieruchomości w okresie lipiec 2013 r. - grudzień 2014 r. Organ ustalił też, że z wydruku z KRS wynika m.in., iż wskazana Fundacja ma siedzibę w [...] , a prezesem zarządu jest D. J. Organ poinformował strony postępowania, że to właściciele nieruchomości są zobowiązani złożyć deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi - uznając, że ww. Fundacja nie włada nieruchomością. Pismem z 30 marca 2015 r. organ wezwał współwłaścicieli nieruchomości do przedłożenia wyjaśnień co do ilości osób zamieszkujących nieruchomość. Na podstawie zaświadczenia z 1 kwietnia 2015 r. organ ustalił, że pod adresem [....] zameldowano 10 osób (wymienionych w uzasadnieniu decyzji). W oświadczeniu z 22 kwietnia 2015 r. C. M. wskazał osoby zamieszkujące nieruchomość od lipca 2013 do grudnia 2014 r. oraz stwierdził, że sam nie zamieszkuje w nieruchomości, gdyż piętro budynku jest zdewastowane a on czeka na zakończenie sprawy w sądzie. Z protokołu oględzin nieruchomości z dnia 21 kwietnia 2015 r. wynika, że na nieruchomości znajduje się pojemnik 240 I na odpady zbierane w sposób zmieszany. Na wezwanie organu do przedłożenia dokumentów potwierdzających fakt zamieszkiwania, bądź niezamieszkiwania na terenie nieruchomości w okresie: lipiec 2013 - grudzień 2014 r. wskazanych w piśmie osób, I. J., E. M. i D. J. poinformowali, że po szczegółową wiedzę w tej kwestii należy zwrócić się do ww. F. D. J. prezes tej F. odpowiadając na wezwanie organu potwierdziła fakt zamieszkiwania na nieruchomości osób wymienionych w piśmie organu z 25 maja 2015 r., oprócz L. C., który wyprowadził się przez lipcem 2013 r. Wskazała również, że na nieruchomości tej zamieszkuje także A. K. W dniu 2 lipca 2015 r. C. M. przekazał organowi I instancji postanowienie Sądu Rejonowego w K. P. z 9 maja 2011 r., dotyczące sposobu korzystania przez C. M., Z. M., E. M., D. J. z rzeczy wspólnej – ww. nieruchomości położonej na działkach nr [...] zabudowanej budynkiem mieszkalnym i dwoma budynkami gospodarczymi. W wydanej w dniu 19 sierpnia 2015 r. ww. decyzji Burmistrz W. określił D. J., E. M. i I. J. wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiące od lipca 2013 r. do grudnia 2014 r. Równocześnie organ I instancji umorzył postępowanie w sprawie ustalenia takiej opłaty wobec C. M., uznając je za bezprzedmiotowe, w związku z ustaleniem, że nie zamieszkuje on na terenie przedmiotowej nieruchomości. W odwołaniu od tej decyzji D. J., E. M. oraz I. J. wnieśli o jej uchylenie i umorzenie postępowania wobec nich jako współwłaścicieli nieruchomości i nakazanie prowadzenia postępowania wobec F. Wskazali, że z F. została zawarta umowa i oni jako współwłaściciele nieruchomości ponoszą za F. opłaty za energię, zakupują opał i ponoszą inne koszty, natomiast F. ponosi opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zdaniem odwołujących się, w sprawie powinien być zastosowany § 4 ww. uchwały nr XXXVI/363/12 Rady Miejskiej w W. z uwagi na to, iż niektóre osoby formalnie zameldowane na nieruchomości tam nie przebywają, w związku z czym opłaty są zawyżone co najmniej dwukrotnie, gdyż pojemnik 240 I jest odbierany co dwa tygodnie. Uzasadniając podjęte w sprawie rozstrzygnięcie Samorządowe Kolegium Odwoławcze przytoczyło brzmienie art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. i stwierdziło, że mając na uwadze fakt, iż D. J., E. M. oraz I. J. są współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości oraz tam zamieszkują, to zgodnie z przytoczonym przepisem są uznawani przez ustawę za osoby podlegające regulacjom tej ustawy. Zawarcie bilateralnej umowy barterowej pomiędzy współwłaścicielami nieruchomości oraz F. nie ma znaczenia dla sprawy i nie przenosi odpowiedzialności za zobowiązanie w zakresie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z tej nieruchomości. Umowa barterowa bowiem to tzw. umowa nienazwana, polega ona na wzajemnej wymianie towarów lub usług, bez konieczności sięgania po pieniądze. Umowa ta nie przenosi własności nieruchomości, a rozliczenia pomiędzy właścicielami nieruchomości a F. należą do sfery prawa cywilnego i nie mogą być stosowane przed przepisami ustawowymi rozstrzygającymi o odpowiedzialności za ponoszenie konkretnej opłaty. Organ odwoławczy przytoczył następnie brzmienie art. 6c ust. 1, art. 6h i art. 6i u.c.p.g. i wyjaśnił, że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi to rodzaj daniny publicznej. Brak jest zatem podstaw do odstąpienia od pobierania przez gminy opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w stosunku do współwłaścicieli nieruchomości związku z zawarciem przez nich umowy cywilnoprawnej. Zobowiązanie w postaci opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstaje z mocy przepisów omawianej ustawy. Stosownie do art. 6m ust. 1 u.c.p.g., właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do wójta (burmistrza lub prezydenta miasta) deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych. W myśl art. 6o ust. 1 u.c.p.g., w razie niezłożenia takiej deklaracji albo uzasadnionych wątpliwości co do danych w niej zawartych wójt (burmistrz lub prezydent miasta) określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Organ odwoławczy stwierdził, że właściciele przedmiotowej nieruchomości nie wywiązali się z obowiązku złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, zatem organ I instancji był uprawniony do wszczęcia postępowania w sprawie określenia wysokości tej opłaty i wydania w tym zakresie decyzji. Wzór ww. deklaracji - w myśl art. 6n ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. - określa rada gminy. Ponadto - wydaną na podstawie art. 6k u.c.p.g. - uchwałą nr XXXVI/363/12 z 18 grudnia 2012 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ustalenia stawki takiej opłaty oraz stawki za pojemnik o określonej pojemność (Dz. Urz. Woj. Z. z 2013 r. poz. 452.), Rada Miejska w W. (w § 1 uchwały) dokonała wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, zgodnie z którą, opłata miesięczna za gospodarowanie odpadami komunalnymi ponoszona będzie w przypadku nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy w wysokości iloczynu liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość oraz stawki opłaty określonej w § 2 ust. 1 lub 2. W § 2 ust. 1 tej uchwały ustalono stawkę tej opłaty w wysokości [...] zł miesięcznie od mieszkańca. W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo określił wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości [...] zł za każdy miesiąc, po ustaleniu, że na terenie przedmiotowej nieruchomości zamieszkuje 10 osób, a odpady zbierane są w sposób nieselektywny. Również prawidłowo wskazano, że opłata w wysokości [...] zł za każdy miesiąc obowiązuje od lipca 2013 r. Zgodnie bowiem z § 7 ww. uchwały, weszła ona w życie po upływie 14 dni od dnia jej ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Z. z mocą obowiązującą od 1 lipca 2013 r. Dziennik Urzędowy Woj. Z. (z 2013 r. poz. 450), w którym opublikowano tę uchwałę, ukazał się w dniu 29 stycznia 2013 r. Zgodnie natomiast z § 1 ust. 1 uchwały nr XXXVI/366/12 Rady Miejskiej w W. z 18 grudnia 2012 r. w sprawie ustalenia terminu, częstotliwości i trybu uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ustalono obowiązek zapłaty przez właścicieli nieruchomości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi "raz na miesiąc bez wezwania w terminie do dnia 15 - go każdego miesiąca". Regulacja ta obowiązuje z mocą od 1 lipca 2013 r. (§ 3 uchwały). Odnosząc się do zarzutu odwołania, że w sprawie powinien być zastosowany § 4 ww. uchwały nr XXXVI/363/12 z uwagi na to, iż niektóre osoby formalnie zameldowane na nieruchomości tam nie przebywają, w związku z czym opłaty są zawyżone co najmniej dwukrotnie, gdyż pojemnik jest odbierany co dwa tygodnie, organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji dokonując ustaleń w zakresie ilości mieszkańców przedmiotowej nieruchomości oparł się nie tylko na danych meldunkowych. Dokonał też ich weryfikacji na podstawie oświadczenia złożonego przez Cz. M. oraz F. Nadto podejmował dodatkowe czynności mogące uprawdopodobnić ilość osób zamieszkałych na nieruchomości, w postaci oględzin nieruchomości. Osoba uczestnicząca w oględzinach odmawiała jednak podania ilości osób zamieszkałych na nieruchomości. Wobec tego nie można organowi zarzucić dokonania nieprawidłowych ustaleń. Za niewystarczające organ odwoławczy uznał więc twierdzenie zobowiązanych, iż opłaty zostały zawyżone w związku z nieprzebywaniem na nieruchomości niektórych osób - bez poparcia tych treści dowodami, czy też wskazaniem, które osoby nie przebywały na nieruchomości i w jakim okresie. Organ odwoławczy wyjaśnił przy tym, że § 4 uchwały nr XXXVI/363/12 stanowi, iż w przypadku nieruchomości o charakterze mieszanym, tj. w części nieruchomości zamieszkałych i w części nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne, miesięczna opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowić będzie sumę opłat obliczonych zgodnie z § 2 ust. 1 lub 2 i § 3 ust. 1 lub 2. Opłaty określone przez organ I instancji w decyzji obejmowały jedynie opłatę określoną w § 2 tej uchwały. Organ pominął więc opłatę określoną w § 3, dotyczącą części niezabudowanej [powinno być: niezamieszkałej] nieruchomości. Zgodnie z art. 234 O.p. organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub interes publiczny. Mając więc na uwadze fakt, że opłata określona w § 4 uchwały obejmuje sumę opłat z § 2 i § 3, które przekraczają opłatę określoną w zaskarżonej decyzji organu I instancji, Kolegium stwierdziło, że w tym zakresie nie mogło podjąć decyzji na niekorzyść Strony. Z analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika bowiem, że organowi I instancji nie można postawić ani zarzutu naruszenia prawa materialnego, ani też naruszenia reguł rządzących postępowaniem podatkowym. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. D. J., E. M. i I. J. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji organu odwoławczego i nakazanie ponownego rozpoznania sprawy. Uzasadniając takie żądanie Skarżący podnieśli, iż organy obu instancji rozpoznające sprawę naruszyły ich interes prawny, gdyż utrzymanie zaskarżonej decyzji w obiegu prawnym sankcjonowałoby krzywdę części współwłaścicieli, którzy na podstawie dwustronnej umowy barterowej ponosili koszty funkcjonowania ww. F., która - w zamian - ponosiła koszty wykonania usługi w zakresie wywozu odpadów komunalnych stałych wytwarzanych na posesji [...] . F. ta ze swojego obowiązku wywiązywała się i nawet i dokonała nadpłaty. Skarżący nie kwestionują konieczności uiszczania opłat za wywóz odpadów komunalnych stałych wytwarzanych na przedmiotowej posesji, uważają jednak, że stroną postępowania powinna być F. – na co wskazywali w piśmie z 15 listopada 2013 r. Również F. gotowa jest wywiązać się ze swoich obowiązków, ale powinna zostać uznana stroną w niniejszym postępowaniu, ze względu na przepisy dotyczące księgowania jej wydatków. F., jako osoba prawna, prowadzi bowiem pełną księgowość, a to oznacza, ze każdy jej wydatek musi być merytorycznie i prawnie uzasadniony. Organy obu instancji zgodnie jednak odrzuciły taką możliwość, aby uznać F. za stronę postępowania, domagając się tylko i wyłącznie opłat od współwłaścicieli. W ocenie Skarżących, przyjmując takie rozumowanie, powinno się obciążyć tym obowiązkiem wszystkich współwłaścicieli, a nie wybiórczo tylko niektórych. Skoro organy obu instancji uznały, że można pominąć z przyczyn obiektywnych jednego ze współwłaścicieli, to powinny również uwzględnić interes pozostałych współwłaścicieli i prowadzić postępowanie z udziałem F. Skarżący informacyjnie wskazali też, że barterowa umowa z F. została rozwiązana z dniem 31 sierpnia 2015 r. i z dniem 1 stycznia 2016 r. opłaty uiszczać będzie współwłaścicielka I. J. Do skargi dołączono m.in. kopię umowy na wywóz odpadów komunalnych zawartą 18 lutego 2013 r. pomiędzy F. i S. J. Sp. z o.o. oraz pismo tej spółki z 19 listopada 2013 r. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie u z n a ł, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 250 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a." - sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, bądź ustalenie, że decyzja organu dotknięta jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Ponadto, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Po dokonanej kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skargę należy uwzględnić, bowiem zaskarżona decyzja ostateczna i decyzja organu I instancji nie odpowiadają przepisom prawa. Przedmiotem rozpatrywanej sprawy podatkowej jest określenie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi orzeczone na podstawie przepisów ww. ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (u.c.p.g.). Wskazać więc należy, że zgodnie z art. 2 pkt 4 tej ustawy (w brzmieniu obowiązującym w okresie objętym zaskarżoną decyzją), przez "właścicieli nieruchomości" rozumie się także "współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością". W myśl art. 6c tej ustawy: "1. Gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. 2. Rada gminy może, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, postanowić o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne.". Zgodnie natomiast z art. 6f ust. 1 u.c.p.g.: "Wójt, burmistrz lub prezydent miasta zawiera z przedsiębiorcą odbierającym odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, wybranym w drodze przetargu, o którym mowa w art. 6d ust. 1, umowę na odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości.". Stosownie do art. 6h: "Właściciele nieruchomości, o których mowa w art. 6c, są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi.". W myśl art. 6i pkt 1 omawianej ustawy: "Obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstaje: 1) w przypadku nieruchomości, o których mowa w art. 6c ust. 1 - za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości zamieszkuje mieszkaniec;". Ponadto, zgodnie z art. 6j ust. 1: "W przypadku nieruchomości, o której mowa w art. 6c ust. 1, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn: 1) liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość, lub 2) ilości zużytej wody z danej nieruchomości, lub 3) powierzchni lokalu mieszkalnego - oraz stawki opłaty ustalonej na podstawie art. 6k ust. 1. 3. W przypadku nieruchomości, o której mowa w art. 6c ust. 2, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn liczby pojemników z odpadami komunalnymi powstałymi na danej nieruchomości oraz stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6k ust. 1 pkt 2. 4. W przypadku nieruchomości, która w części stanowi nieruchomość, o której mowa w art. 6c ust. 1, a w części nieruchomość, o której mowa w art. 6c ust. 2, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi sumę opłat obliczonych zgodnie z ust. 1-3.". [pominięto niemające znaczenia w sprawie ust. 2 i 5]. W myśl art. 6k ust. 1 i 3 u.c.p.g.: "Rada gminy, w drodze uchwały: 1) dokona wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi spośród metod określonych w art. 6j ust. 1 i 2 oraz ustali stawkę takiej opłaty; dopuszcza się stosowanie więcej niż jednej metody ustalenia opłat na obszarze gminy; 2) ustali stawkę opłaty za pojemnik o określonej pojemności. [pominięto ust. 2]. 3. Rada gminy określi niższe stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jeżeli odpady komunalne są zbierane i odbierane w sposób selektywny.". Stosownie do art. 6l ust. 1 omawianej ustawy, rada gminy określa też, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, termin, częstotliwość i tryb uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę warunki miejscowe. Zgodnie z art. 6m ust. 1 i 2: "Właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych. 2. W przypadku zmiany danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi lub określonej w deklaracji ilości odpadów komunalnych powstających na danej nieruchomości właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć nową deklarację w terminie 14 dni od dnia nastąpienia zmiany. Opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w zmienionej wysokości uiszcza się za miesiąc, w którym nastąpiła zmiana.". W myśl art. 6n ust. 1 pkt 1 u.c.p.g., rada gminy określa ponadto, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości, obejmujący objaśnienia dotyczące sposobu jej wypełnienia oraz pouczenie, że deklaracja stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego; uchwała zawiera także informację o terminach i miejscu składania deklaracji. Zgodnie natomiast z art. 6o tej ustawy: "W razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę uzasadnione szacunki, w tym średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze.". Ponadto, w myśl art. 6q u.c.p.g., w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta. Zdaniem Sądu, stan faktyczny sprawy został przez organy obu instancji prawidłowo ustalony. Prawidłowo więc ustalono, że stroną postępowania w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstającymi na przedmiotowej nieruchomości są jej współwłaściciele, a nie F. - wskazywana przez Skarżących. Zasadnie wskazano bowiem w zaskarżonej decyzji, że F. ta nie mogła być uznana za "podmiot władający" nieruchomością (o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g.), gdyż żaden dowód zebrany przez organ I instancji albo przedstawiony przez współwłaścicieli nie potwierdzał takiej okoliczności. Również załączone do skargi dokumenty nie tylko nie potwierdziły tej okoliczności lecz przeciwnie, przeczą stanowisku Skarżących. Uwzględniając brzmienie przytoczonych wyżej przepisów u.c.p.g. nie może bowiem budzić wątpliwości, że z dniem 1 lipca 2013 r. wprowadzony został nowy sposób gospodarowania odpadami w gminach, a więc także i nowy sposób pobierania opłat za odbiór odpadów - co w szczególności wynika z art. 6c ust. 1, art. 6f ust. 1, art. 6h i art. 6i omawianej ustawy. Załączona do skargi umowa na odbiór odpadów zawarta 18 lutego 2013 r. przez F. ze spółką S. J. nie odpowiada zatem nowym wymogom prawnym i nie może stanowić podstawy do uznawania F. za podmiot "władający nieruchomością". Ponadto umowa ta była zawarta jedynie na okres od 25 lutego do 30 czerwca 2013 r. – co dodatkowo potwierdza powyższe stwierdzenie - a więc w żaden sposób nie mogła stanowić dowodu dla ustalenia podmiotu obowiązanego do ponoszenia przedmiotowych opłat na rzecz gminy po 1 lipca 2013 r. Również powoływana przez Skarżących (nie przedłożona do akt sprawy) tzw. umowa barterowa zawarta przez nich z F. nie mogła mieć żadnego wpływu na ustalenie podmiotu odpowiedzialnego za obowiązki nałożone przepisami u.c.p.g. – co prawidłowo wyjaśniono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Z niespornych ustaleń faktycznych sprawy wynika zatem, że przedmiotowa nieruchomość jest zamieszkała, a więc odnoszą się do niej ww. przepisy u.c.p.g. oraz postanowienia ww. uchwał Rady Miejskiej w W. dotyczące nieruchomości "zamieszkałych". Niesporne jest też, że współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości są: D. J., I. J., E. M. i C. M. Z przytoczonych przepisów u.c.p.g. wynika zatem, że wszelkie obowiązki związane z odpadami komunalnymi powstającymi na tej nieruchomości obciążają jej współwłaścicieli. Co istotne w sprawie, obowiązki takie nie są uzależnione od faktu, czy współwłaściciel zamieszkuje na nieruchomości – co wynika np. z art. 6i pkt 1 i art. 6m ust. 1 u.c.p.g. Zatem, nawet w sytuacji, gdy na nieruchomości zamieszkałej nie mieszka żaden z jej współwłaścicieli, powyższe obowiązki będą ich obciążać. Odnosząc te stwierdzenia do okoliczności faktycznych sprawy zauważyć należy, że organ I instancji umorzył postępowanie wobec C. M. po ustaleniu, że nie zamieszkuje on na terenie przedmiotowej nieruchomości. Organ ten ani organ odwoławczy, akceptujący takie rozstrzygnięcie, nie wyjaśniły w decyzjach podstaw prawnych tego rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu, przedłożone przez Cz. M. postanowienie Sądu Rejonowego w K. P. z 9 maja 2011 r. o ustaleniu sposobu korzystania przez współwłaścicieli z "rzeczy wspólnej", w tym m.in. z przedmiotowego (zamieszkałego) budynku mieszkalnego, również nie zmienia powyższego stwierdzenia. Uzasadnienia decyzji organów obu instancji także nie powołują się bowiem na treść tego sądowego postanowienia i na jego wpływ na podjęte rozstrzygnięcie. Uznać więc należy, że w zakresie umorzenia postępowania wobec ww. współwłaściciela decyzje organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem cytowanych wyżej przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 2 pkt 4 i art. 6h u.c.p.g., mającym wpływ na wynik sprawy. Sam fakt jego niezamieszkiwania na terenie przedmiotowej nieruchomości – w świetle tych przepisów – nie zwalnia bowiem takiego współwłaściciela z obowiązków nałożonych omawianą ustawą. Zarazem – we wskazanym zakresie - decyzje te naruszają również w sposób istotny art. 210 § 4 O.p., zgodnie z którym: "Uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.". W uzasadnieniach tych decyzji nie wyjaśniono bowiem podstawy prawnej takiego rozstrzygnięcia (z ewentualnym wskazaniem czy także inne/inna okoliczności faktyczne miały wpływ na to rozstrzygnięcie). W pozostałym zakresie – w istocie niekwestionowanym w skardze - Sąd uznał, że w zaskarżonej decyzji prawidłowo zastosowano przepisy prawa materialnego co do sposobu ustalenia wysokości opłaty, stosując przy tym prawidłowo postanowienia § 1 i § 2 ust. 1 ww. uchwały nr XXXVI/363/12 Rady Miejskiej w W., ustalające wysokość tej opłaty w zależności od liczby mieszkańców zamieszkujących nieruchomość i stawki miesięcznej opłaty ([...] zł od mieszkańca – za odpady zbierane nieselektywnie). Mając wszystko powyższe na względzie, uznając, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z opisanym wyżej naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. uchylił decyzje organów obu instancji. O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. W ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni ww. ocenę prawną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło