I SA/Sz 710/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K C o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia 14 kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia niezabudowanej działki gruntu w 2009 r. p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy. Skarżący K C, w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie w wysokości [...] zł, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z uzasadnienia wniosku wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną, na utrzymaniu małżonków pozostaje syn w wieku [...] lat. Źródłem utrzymania rodziny jest wynagrodzenie za pracę skarżącego w wysokości [...] zł brutto. Odnośnie do majątku skarżący podał, że posiada dwa mieszkania - o pow. [...] m2 i [...] m2, obciążone kredytami w wysokości odpowiednio [...]CHF oraz [...] CHF oraz oszczędności na rachunku bankowym w wysokości [...] zł. Raty kredytowe wynoszą łącznie [...] zł miesięcznie. Skarżący opisał w uzasadnieniu wniosku stan zdrowia swojej żony, oświadczył, że wymaga intensywnych ćwiczeń oraz zapewnienia stałej, całodobowej opieki. Oświadczył, że miesięczne koszty leczenia opieki i rehabilitacji kształtują się na poziomie [...] zł. Wyjaśnił, że uzyskiwane dochody z tytułu umowy o pracę są niewystarczające w sytuacji, w której oprócz bieżących obciążeń ponoszonych w związku ze spłata kredytów hipotecznych oraz wychowaniem dziecka muszą być przeznaczone na kosztowną i czasochłonną rehabilitację. Oświadczył, że opłaca alimenty w wysokości [...] zł. Przedstawione wyżej oświadczenie skarżącego, w zestawieniu z obowiązkiem uiszczenia kwoty [...] zł, okazało się niewystarczające do oceny jego możliwości płatniczych, dlatego wezwaniem referendarza sądowego z dnia 9 lipca 2015 r. skarżący został zobowiązany do nadesłania dodatkowych dokumentów oraz do złożenia dodatkowych oświadczeń. Powyższe zobowiązanie obejmowało: wyciągi z wszystkich rachunków bankowych skarżącego, żony skarżącego za okres od 1 kwietnia 2015 r. do 30 czerwca 2015 r.; zaświadczenie pracodawcy skarżącego o zatrudnieniu i wysokości wynagrodzenia brutto i netto z okresu ostatnich trzech miesięcy; zeznania podatkowego skarżącego oraz żony skarżącego o wysokości dochodów uzyskanych w 2014 roku; dokumenty potwierdzające wysokość ponoszonych wydatków związanych z utrzymaniem skarżącego i jego rodziny z okresu ostatnich trzech miesięcy (w tym wydatki na spłatę kredytów; leczenie, rehabilitację i opiekę żony inne wydatki związane z utrzymaniem członków rodziny, utrzymaniem mieszkań); dodatkowe oświadczenie o stanie majątkowym skarżącego i osób prowadzących ze skarżącym wspólne gospodarstwo domowe (rodzaj nieruchomości, powierzchnia, miejsce położenia), czy składniki majątku stanowią źródło przychodu, w jakiej wysokości; decyzje ustalające skarżącemu i żonie skarżącego zobowiązanie w zakresie podatków lokalnych, w tym podatku od nieruchomości na 2015 rok; dodatkowe oświadczenie o aktualnych źródłach utrzymania żony skarżącego wraz z dokumentami potwierdzającymi wysokość ewentualnych świadczeń za okres ostatnich trzech miesięcy. W ww. wezwaniu wyznaczono dziesięciodniowy termin, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy. Wezwanie to zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego na wskazany adres w dniu 13 lipca 2015 r. Wyznaczony tym wezwaniem termin upłynął bezskutecznie 23 lipca 2015 r. We wskazanym terminie, ani dotychczas, skarżący nie nadesłał żadnej korespondencji i nie przedłożył wymaganych dokumentów. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (art. 245 § 3 p.p.s.a.) – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie od tego obowiązku uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest bowiem kryterium finansowe (por. postanowienie NSA z 27 września 2011 r. sygn. akt II GZ 434/11 oraz z 19 stycznia 2010 r., sygn. akt I GZ 1/10, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl). Podnieść też należy, że zgodnie z ugruntowanym poglądem doktryny i orzecznictwa, opłaty sądowe, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienie od ponoszenia tego rodzaju danin stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy powinno wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy również mieć na uwadze, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu (referendarza sądowego) natomiast należy ocena przytoczonych okoliczności. W ocenie referendarza sądowego, skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W formularzu skarżący wskazał, że źródłem utrzymania rodziny jest wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę w wysokości [...]zł brutto miesięcznie, skarżący posiada dwa mieszkania (o pow. [...] m2), zaoszczędził kwotę [...] zł (środki na rachunku bieżącym). Przedstawione dane wskazują bez wątpienia, że skarżący nie należy do osób ubogich. Jednak wobec złożonego oświadczenia o konieczności ponoszenia wydatków na leczenie i rehabilitację żony (kwota [...] zł miesięcznie), referendarz sądowy uznał, że udokumentowanie sytuacji finansowej i majątkowej małżonków jest konieczne do oceny możliwości płatniczych skarżącego w sprawie. Dlatego K C został wezwany w piśmie z dnia 9 lipca br. do nadesłania ww. dokumentów i oświadczeń, które miały uzupełnić i potwierdzić dotychczasowe dane. Stosownie bowiem do art. 255 p.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W ocenie referendarza sądowego, niezależnie od trudnej sytuacji życiowej skarżącego (choroba żony), koniecznym było ustalenie okoliczności pozwalających na dokonanie oceny czy i w jakim zakresie skarżący może skorzystać z prawa pomocy w zakresie ciążącego na nim obowiązku poniesienia kosztów sądowych w sprawie. Oceniając wniosek skarżącego, należy stwierdzić, że jak dotychczas nie potwierdził on wymaganych informacji, istotnych dla oceny jego możliwości płatniczych w niniejszej sprawie, w szczególności dotyczy to stanu oszczędności, sposobu korzystania z posiadanego majątku i wysokości otrzymywanych ewentualnych pożytków z posiadanego majątku. Skarżący nie potwierdził też wysokości uzyskiwanych aktualnie dochodów, wysokości ponoszonych kosztów związanych z utrzymaniem siebie i rodziny; nie wskazał jakie ponosi bieżące koszty związane z utrzymaniem dwóch mieszkań. W świetle powyższych uwag, należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie skarżący nie wykazał, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Mając to na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono, jak w sentencji.