I SA/Sz 711/16
WyrokWSA w Szczecinie2016-10-27
Skład orzekający: Marzena Kowalewska, Anna Sokołowska, Elżbieta Woźniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka, która faktycznie włada budynkami posadowionymi na gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste innemu podmiotowi i poniosła nakłady na ich budowę, może być uznana za samoistnego posiadacza tych budynków w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, co skutkowałoby obowiązkiem zapłaty podatku od nieruchomości?Ratio decidendi
Sąd uznał, że spółka nie może być uznana za samoistnego posiadacza budynków posadowionych na gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste innemu podmiotowi. Własność budynków wzniesionych na gruncie Skarbu Państwa przez wieczystego użytkownika stanowi jego własność i jest prawem związanym z użytkowaniem wieczystym, co uniemożliwia odrębną własność lub posiadanie samoistne budynków przez inny podmiot. Brak jest również podstaw do uznania posiadania za samoistne, gdy spółka uznaje się za posiadacza zależnego i domaga się rozliczenia nakładów, a nie deklaruje władania jak właściciel.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od nieruchomości. Wskazał, że jest użytkownikiem wieczystym gruntu Skarbu Państwa, na którym znajdują się budynki wzniesione przez spółkę. Spółka faktycznie włada tymi budynkami i poniosła nakłady na ich budowę, jednak nie uiszcza opłat za ich użytkowanie, domagając się rozliczenia nakładów. Wnioskodawca twierdził, że spółka jest samoistnym posiadaczem budynków i powinna płacić podatek od nieruchomości od tych obiektów. Organ interpretacyjny uznał stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe, twierdząc, że spółka jest posiadaczem zależnym, a własność budynków jest związana z użytkowaniem wieczystym gruntu przez wnioskodawcę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Sędziowie Sędzia WSA Anna Sokołowska,, Sędzia WSA Elżbieta Woźniak (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Gabriela Porzezińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 października 2016 r. sprawy ze skargi W. na interpretację indywidualną Burmistrza z dnia 8 kwietnia 2016 r. w przedmiocie zastosowania przepisów prawa podatkowego oddala skargę.
[...] w dniu 24 lutego 2014 r. złożył wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od nieruchomości (uzupełniony pismem z dnia 29 lutego 2016 r.). Opisując we wniosku zaistniały stan faktyczny, wnioskodawca wskazał, że nieruchomość gruntowa stanowiąca działki nr [...], obręb ewidencyjny [...], [...],
[...], dla której urządzona jest księga wieczysta [...], jest nieruchomością stanowiącą własność Skarbu Państwa, która znajduje się w użytkowaniu wieczystym [...]
z siedzibą w [...]. Wyżej wymienioną nieruchomość faktycznie zajmuje [...], która regularnie uiszcza na rzecz [...] opłatę za bezumowne korzystanie z gruntu.
Wnioskodawca wskazał, że na ww. nieruchomości posadowione są budynki
i budowle, wzniesione przez Skarb Państwa oraz [...]. Aktualnie budynki i budowle są wykorzystywane oraz utrzymywane przez Spółkę [...]. Spółka ta jest samodzielnym podmiotem, prowadzącym działalność komercyjną, bez związku z działalnością [...], tj. prowadzi ośrodek wypoczynkowy w [...] koło [...].
W 2007 r. pomiędzy Skarbem Państwa - [...] jako wydzierżawiającym a Spółką [...] jako dzierżawcą została zawarta umowa dzierżawy Nr [...], której przedmiotem był grunt położony na terenie [...] w granicach [...], część działki nr [...], objęty trwałym zarządem Wydzierżawiającego. Umowa została zawarta na okres trzech lat.
W związku ze zmianą stanu prawnego od dnia 1 stycznia 2012 r. obiekty, które posiada spółka, położone były na gruncie Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym [...] i stanowiły własność [...]. Wnioskodawca wskazał, że do dnia dzisiejszego Spółka [...] nie wydała [...], zajmowanej na mocy dotychczasowej ww. umowy dzierżawy, nieruchomości gruntowej, budynkowej ani budowli. Wyłączne władztwo nad ww. obiektami było zatem sprawowane wyłącznie przez spółkę, która nie uiszczała na rzecz [...] żadnej opłaty z tytułu bezumownego korzystania z ww. budynków i budowli. W dowodach zapłaty spółka wyraźnie wskazywała, że uiszczane przez nią opłaty dotyczyły wyłącznie gruntu. [...] nie miał dostępu do tych budynków i budowli. Całe ich wyposażenie i działalność prowadzona było przez Spółkę [...]. Sama spółka określa ww. budynki i budowle jako swoje, przy okazji weryfikowania swojego majątku.
Wnioskodawca wskazał, że w związku z faktem, iż spółka nie przekazała [...] żadnych budynków ani budowli, [...] nie posiadał ww. obiektów na stanie środków trwałych, a zatem nie mógł ustalić ich wartości, od której miałby być naliczany podatek od nieruchomości. Nie było przy tym wykluczone, że spółka amortyzowała te nieruchomości, co także miało wpływ na wysokość opłacanego przez nią podatku dochodowego od osób prawnych.
Spółka uiszczała podatek od nieruchomości za tę nieruchomość za lata
2012-2015. Z interpretacji podatkowej dotyczącej ustalenia podmiotu zobowiązanego do opłacania podatku od nieruchomości za lata 2012-2015, o którą spółka się zwróciła w związku ze zmianą stanu prawnego od dnia 1 stycznia 2012 r. i uzyskania przez [...] osobowości prawnej, wynika, że obowiązek uiszczania podatku spoczywa na [...].
Wnioskodawca wskazał, że [...] nie opłacał podatku od nieruchomości
za obszar objęty terenem zajmowanym przez spółkę w latach 2012-2015. Gmina [...] wezwała [...] do złożenia korekt deklaracji na podatek od nieruchomości za lata 2012-2015 w związku z trwającymi czynnościami sprawdzającymi w trybie przepisów Ordynacji podatkowej.
Wnioskodawca dodał, że powierzchnia użytkowa budynków, która jest niezbędna przy ustalaniu wysokości podatku od nieruchomości, nie jest jednoznacznie ustalona. Wskazał przy tym na istniejące rozbieżności w dokumentacji dotyczącej ww. nieruchomości.
Zdaniem wnioskodawcy jeżeli nieruchomość gruntowa oddana jest
w użytkowanie wieczyste, to wzniesione na niej budynki i budowle, stanowią odrębne przedmioty własności - nieruchomości budynkowe. Dlatego też należy odmiennie rozpatrywać kwestię opodatkowania i posiadania gruntu znajdującego się w użytkowaniu wieczystym, a osobno kwestię opodatkowania i posiadania znajdującego się na nim budynku. Wnioskodawca wskazał, że o ile [...] jako użytkownik wieczysty nie kwestionuje swojego obowiązku podatkowego z tytułu nieruchomości gruntowej, o tyle podatnikiem z tytułu nieruchomości budynkowych i budowli jest Spółka
[...] jako posiadacz samoistny.
Według wnioskodawcy spółka jest posiadaczem samoistnym czyli po jej stronie leży obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości od budynków
i budowli. Powołując się na treść art. 3 ust. 1 pkt 1 - 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2014 r. poz. 849 ze zm. – zwanej dalej: "u.p.o.l."), wnioskodawca wskazał, że [...] jest użytkownikiem wieczystym nieruchomości gruntowych, należących do Skarbu Państwa i właścicielem budynków i budowli. Do dnia dzisiejszego Spółka [...] sprawuje władztwo faktyczne nad wskazanymi nieruchomościami gruntowymi, budynkami i budowlami bez tytułu prawnego. Spółka nie wydała [...] zarówno nieruchomości gruntowych jak i budynków oraz budowli, ani nie zapowiedziała, że je wyda. Tym samym, spółka cały czas włada faktycznie nad nimi i ma animus, tj. zamiar dalszego władania, a zatem jest posiadaczem samoistnym ww. obiektów.
Mając powyższe na uwadze, wnioskodawca uznał, że spółka nie jest dzierżycielem budynków i budowli. Sama bowiem uzyskuje z nich dochód i włada nimi we własnym imieniu.
Zdaniem [...] spółka jest posiadaczem zależnym nieruchomości gruntowych działki nr 7 i 9 i posiadaczem samoistnym nieruchomości budynkowych i budowli posadowionych na ww. gruncie. Zatem spółka jest podatnikiem podatku od nieruchomości od budynków i budowli. W związku z powyższym ww. wezwanie o skorygowanie deklaracji poprzez dodanie budynków i budowli, [...] uznał
za bezzasadne.
Wnioskodawca zauważył, że doszło do sytuacji, w której podatek za ten sam grunt, w tym samym czasie był płacony przez dwa różne podmioty z dwóch różnych tytułów, a zatem był płacony podwójnie. [...] płacił bowiem podatek z tytułu podatku leśnego, natomiast Spółka [...] płaciła podatek za ten sam grunt z tytułu podatku od nieruchomości. Z uwagi na to, że grunty kl. typu [...] o powierzchni [...] ha, wypełniały przesłanki z art. 7 ust. 1 pkt 8 u.p.o.l. [...] nie wykazywał
ww. powierzchni w deklaracjach na podatek od nieruchomości.
Burmistrz [...] w dniu 25 kwietnia 2016 r. wydał interpretację indywidualną, w której stwierdził, że stanowisko wnioskodawcy co do kwestii opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntu będącego własnością Skarbu Państwa, a będącego w wieczystym użytkowaniu [...] oraz usytuowanych na tym gruncie budynków jest nieprawidłowe. Uzasadniając swój pogląd, organ powołał się na treść art. 217 Konstytucji RP oraz odpowiednie przepisy ustawy
o podatku dochodowym od osób prawnych i wskazał, że wpisy w księdze wieczystej oraz dane z rejestru gruntów świadczą bezspornie, że właścicielem przedmiotowej nieruchomości jest Skarb Państwa, a użytkownikiem wieczystym jest [...]. Zgodnie ze stanowiskiem przedstawionym we wniosku [...] nie neguje, że jest zobowiązany do zapłaty podatku od gruntu stanowiącego działki nr [...][...]- jako użytkownik wieczysty gruntu. Jednocześnie [...] utrzymuje,
że [...] sp. z o. o. jest samoistnym posiadaczem budynków i budowli posadowionych na ww. gruncie.
Organ wskazał, że w żadnym z powołanych przez wnioskodawcę dokumentów spółka nie neguje faktu, że właścicielem budynków i budowli wzniesionych
na użytkownym przez nią gruncie jest [...]. Spółka odmawia natomiast zapłaty, ponieważ domaga się, aby wcześniej nastąpiło rozliczenie nakładów jakie poniosła na wybudowanie budynków i budowli. W ocenie organu zgłaszane żądania dotyczą rozliczenia kwot poniesionych na inwestycję w cudzą rzecz, a zatem wbrew twierdzeniom [...], spółka nie uważała budynków za swoją własność.
Według organu nie można uznać, że spółka jest posiadaczem samoistnym budynków również ze względu na fakt, że spółka wybudowała budynki jako posiadacz zależny gruntu jeszcze przed 1 stycznia 2012 r. Przed tą datą wszelkie budynki posadowione na nieruchomości gruntowej obejmującej działki nr [...], stanowiły część składową gruntu, a zatem nie mogły stanowić odrębnego przedmiotu posiadania. Nie mogło być więc tak, że przed 1 stycznia 2012 r. spółka posiadała grunt jako posiadacz zależny, zaś budynki jako posiadacz samoistny. W konsekwencji, nie ulega wątpliwości, że do 31 grudnia 2011 r. spółka była posiadaczem zależnym gruntu zabudowanego budynkami i budowlami.
Wnioskodawca nie wskazał jakoby po 1 stycznia 2012 r., a więc w stanie prawnym, w którym budynki stały się odrębnym przedmiotem prawa własności, doszło do jakiejkolwiek zmiany w sposobi e korzystania z budynków przez spółkę. Spółka w dalszym ciągu korzysta z nieruchomości jak posiadacz zależny, co stanowi kontynuację stosunku prawnego stron ukształtowanego umową dzierżawy [...]
Zatem po stronie spółki brak jest niezbędnego elementu posiadania samoistnego, jakim jest animus - tj. zamiar władania rzeczą jak właściciel. Organ wskazał, że władztwo posiadacza nie będzie miało charakteru samoistnego w sytuacji gdy sam posiadacz uznaje się za posiadacza zależnego, który ma obowiązek zapłaty za użytkowanie cudzej rzeczy.
W związku z powyższym oraz mając na uwadze brzmienie powołanego przepisu art. 3 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., organ stwierdził, że w przypadku opisanym w treści pytania, podatnikiem podatku od nieruchomości pozostaje [...] (jako użytkownik wieczysty, który zawarł umowę ze Skarbem Państwa), jak i na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a u.p.o.l. (jako posiadacz zależny nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa).
Wnioskodawca pismem z dnia 25 kwietnia 2016 r. skierował do organu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, następnie zaś po bezskutecznym upływie terminu
do doręczenia odpowiedzi organu na ww. wezwanie, wnioskodawca wniósł
na tę interpretację skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.
W skardze strona skarżąca, kwestionując stanowisko organu, zarzucił wydanie jej z naruszeniem przepisów:
– art. 3 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. w zw. z art. 339 k.c. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że fakt istnienia lub nieistnienia posiadania samoistnego (i w konsekwencji bycia podatnikiem podatku od nieruchomości jako posiadacz samoistny) należy oceniać (domniemywać) na podstawie deklaracji potencjalnego posiadacza na temat tego czy uważa się on w swoim subiektywnym przekonaniu za właściciela przedmiotu opodatkowania,
czy też nie, podczas gdy kwestie te powinny być oceniane na podstawie przesłanek obiektywnych;
– art. 3 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. w zw. z art. 339 k.c, a także art. 336 k.c. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że nie ma możliwości, aby stwierdzić powstanie posiadania samoistnego na samym budynku posadowionym
na gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste, podczas gdy budynek ten stanowi odrębną nieruchomość i taka możliwość w pełni istnieje;
– art. 3 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. w zw. z art. 674 k.c. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że potwierdzone przez strony bezumowne korzystanie
z nieruchomości stanowi bezpośrednią kontynuację stosunku dzierżawy pomimo faktu, że przedłużenie umowy wymagało formy pisemnej pod rygorem nieważności, a wydzierżawiający nie zgadza się na nowe warunki, podczas gdy opisana sytuacja od przesłanek z art. 674 k.c. wyraźnie się odróżnia.
W związku z powyższym strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji prawa podatkowego w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę, [...] nie podzielił zasadności podniesionych w niej zarzutów i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Według zaś art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.", kontrola sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Sprawując kontrolę sądowoadministracyjną interpretacji podatkowych w sprawach wszczętych po 15 sierpnia 2015 r., sąd nie może wykraczać poza zarzuty skargi oraz powołaną w skardze podstawę prawną. Stosownie bowiem do treści art. 57a p.p.s.a. skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co zastosowania przepisu prawa materialnego. Zdanie drugie tego przepisu wprowadza zasadę związania sądu zarzutami skargi i powołaną podstawą prawną.
W pierwszej kolejności wskazać zatem należy, że wniesiona w rozpoznawanej sprawie skarga spełnia wymogi z art. 57a p.p.s.a., jako że zarzuca zaskarżonej interpretacji naruszenie wymienionych w zarzutach przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz przepisów kodeksu cywilnego poprzez niewłaściwą zdaniem skarżącego ocenę posiadania nieruchomości przez Spółkę [...].
Orzekając w niniejszej sprawie sąd oparł swoje rozstrzygnięcie o stan faktyczny wynikający z wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, przyjęty również przez organ podatkowy w zaskarżonej interpretacji przepisów prawa podatkowego. Powyższe wiąże się z tym, że w przypadku wydawania interpretacji organ podatkowy nie przeprowadza postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności i stanowiska prawnego podanych we wniosku. W konsekwencji kontrola interpretacji indywidualnych przez sąd administracyjny zasadniczo sprowadza się do oceny, czy podstawą udzielonej interpretacji podatkowej był stan faktyczny przedstawiony przez podatnika we wniosku o wydanie interpretacji, czy organ prawidłowo zinterpretował przepisy prawa, mające zastosowanie do okoliczności wskazanych we wniosku oraz czy wyczerpująco uzasadnił ocenę stanowiska wnioskodawcy, zwłaszcza negatywną. Realizując powyższe kompetencje, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie ponieważ poddana kontroli interpretacja indywidualna nie narusza przepisów prawa.
Istotą sporu w rozpoznawanej sprawie jest odmienna ocena możliwości uznania Spółki [...] za samoistnego posiadacza budynków położonych na nieruchomości będącej w wieczystym użytkowaniu wnioskodawcy.
Zdaniem skarżącego [...] Spółka [...] włada faktycznie tymi budynkami i ma zamiar dalszego władania, dlatego jest posiadaczem samoistnym tych obiektów i jako posiadacz samoistny to ona powinna uiszczać podatek od nieruchomości.
Natomiast zdaniem organu posiadania tego nie można uznać za samoistne, gdyż spółka nie neguje faktu, że to [...] jest właścicielem budynków i budowli wzniesionych na użytkowanym przez nią gruncie, odmawia zapłaty na rzecz [...], gdyż domaga się rozliczenia poniesionych przez nią nakładów. Ponadto organ wskazuje, że budynki zostały postawione przez spółkę gdy była posiadaczem zależnym, a wnioskodawca nie wykazał, by po zmianie przepisów, jaka nastąpiła po 1 stycznia 2012 r. doszło do jakiejkolwiek zmiany w sposobie korzystania z budynków przez spółkę.
Zakreślając ramy prawne rozpoznawanej sprawy w pierwszej kolejności wskazać należy na treść art. 3 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm., dalej u.p.o.l.), zgodnie z którym podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące:
- posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych (pkt 2);
-użytkownikami wieczystymi gruntów (pkt 3).
Stosownie do treści art. 8a ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2015 r., poz. 1651) park narodowy jest państwową osobą prawną
w rozumieniu art. 9 pkt 14 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 584 ze zm.), zatem [...] jako państwowa osoba prawna jest podatnikiem podatku od nieruchomości.
Poza sporem pozostaje, że skarżący jest wieczystym użytkownikiem nieruchomości gruntowej stanowiącej działki nr [...], obręb ewidencyjny [...], dla której urządzona jest księga wieczysta [...], oraz że właścicielem tej nieruchomości jest Skarb Państwa. Skarżący nie kwestionuje również swego obowiązku z tytułu podatku od nieruchomości wobec gruntu.
Poza sporem także pozostaje okoliczność posadowienia na przedmiotowych działkach budynków, które stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności. Stosownie do treści art. 235 § 1 kodeksu cywilnego budynki i inne urządzenia wzniesione na gruncie Skarbu Państwa, lub gruncie należącym do jednostek samorządu terytorialnego bądź ich związków przez wieczystego użytkownika stanowią jego własność, to samo dotyczy budynków i innych urządzeń, które wieczysty użytkownik nabył zgodnie z właściwymi przepisami przy zawarciu umowy o oddanie gruntu w wieczyste użytkowanie. Przepis ten, jak się wskazuje w literaturze stanowi zerwanie z wyrażoną w art. 48 kodeksu cywilnego zasadą superficies solo cedit, z której wynika, że do części składowych gruntu należą w szczególności budynki i inne urządzenia trwale z grunetm związane. (por. E. Gniewek Komentarz do art. 235 Kodeksu cywilnego LEX), mamy tu bowiem do czynienia z "odrębną od gruntu" własnością budynku.
Jednak własność ta może przysługiwać tylko jednemu podmiotowi – wieczystemu użytkownikowi, bowiem z art. 235 § 2 kodeksu cywilnego, który stanowi, że przysługująca wieczystemu użytkownikowi własność budynków i urządzeń na użytkowanym gruncie jest prawem związanym z użytkowaniem wieczystym, wynika podrzędność i akcesoryjność prawa własności budynków i urządzeń wobec użytkowania wieczystego. Zasada ta oznacza, że prawem głównym jest użytkowanie wieczyste, zaś prawo własności budynku jest prawem przywiązanym do użytkowania wieczystego. Odrębna własność budynku nie może być przedmiotem samodzielnego obrotu, dzieli zawsze los prawny prawa głównego.
W literaturze przedmiotu wskazuje się także, że: "przysługująca wieczystemu użytkownikowi własność budynków i urządzeń na użytkowanym gruncie jest prawem związanym z użytkowaniem wieczystym tzn., iż nie można przenieść własności budynków bez jednoczesnego przeniesienia użytkowania wieczystego i odwrotnie, z chwilą wygaśnięcia prawa użytkowania wieczystego wygasa również odrębna własność budynków i innych urządzeń" (por. System Prawa Prywatnego pod redakcją Edwarda Gniewka, tom 4 Prawo rzeczowe, str.147).
Nie ma zatem takiej możliwości na gruncie przepisów prawa rzeczowego, które są przepisami bezwzględnie obowiązującymi, ażeby inny podmiot był właścicielem budynków stanowiących odrębny od gruntu przedmiot własności, a inny podmiot był użytkownikiem wieczystym.
Zasada powyższa będzie miała odpowiednie przeniesienie także na posiadanie samoistne. Stosownie bowiem do treści art. 336 kodeksu cywilnego posiadaczem rzeczy jest ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Jak wynika z cytowanego powyżej art. 3 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., istotne z punktu widzenia opodatkowania podatkiem od nieruchomości jest posiadanie samoistne. Zatem posiadaczem samoistnym odrębnych od gruntu budynków i urządzeń w świetle cytowanych powyżej przepisów kodeksu cywilnego jest przede wszystkim właściciel tych budynków i urządzeń, który jest jednocześnie użytkownikiem wieczystym.
Rację ma skarżący podnosząc, że prawo cywilne zna takie sytuacje kiedy posiadacz samoistny nieruchomości nie jest jej właścicielem, posiadanie bowiem jest stanem faktycznym. W konsekwencji na upływ odpowiedniego okresu czasu będzie miał taki skutek, że właściciel utraci własność nieruchomości, a posiadacz samoistny ją nabędzie przez zasiedzenie. Stosownie bowiem do treści art. 172 § 1 kodeksu cywilnego posiadacz nieruchomości niebędący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze (zasiedzenie). Jednak w takiej sytuacji posiadacz samoistny nie może się ograniczać do posiadania jak właściciel wyłącznie budynku, posiada on jak właściciel budynek wraz z gruntem na którym jest on posadowiony, nabędzie wówczas prawo własności zbudowanego gruntu. Możliwa jest także i taka sytuacja, choć w praktyce niespotykana, że posiadacz samoistny będzie posiadał grunt tak jak wieczysty użytkownik oraz budynki tak jak ich właściciel, wówczas nabędzie w wyniku zasiedzenia prawo wieczystego użytkowania gruntu i własność budynków, pod warunkiem, że na nieruchomości prawo użytkowania wieczystego było uprzednio ustanowione, jednak nigdy nabycie przez zasiedzenie nie doprowadzi do rozdzielenia wieczystego użytkownika i właściciela posadowionych na będącym w użytkowaniu wieczystym gruncie budynków i urządzeń.
Wobec powyższego za nieuzasadniony należało uznać zarzut naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l.
Przepis art. 339 kodeksu cywilnego wprowadzający domniemanie posiadania samoistnego nie został także przez organ interpretacyjny naruszony, gdyż domniemanie posiadania samoistnego nie może naruszać zasady związania odrębnej własności budynków znajdujących się na gruncie oddanym w wieczyste użytkowanie z prawem użytkowania wieczystego.
Natomiast odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. w zw. z art. 674 kodeksu cywilnego wskazać należy, że organ w swej interpretacji nie przyjął, że strony kontynuują wykonywanie umowy dzierżawy, organ wskazał na bezumowne korzystanie przez spółkę z gruntu oraz posadowionych na tym gruncie budynków i ocenił posiadanie spółki jako posiadanie zależne. Wbrew zatem odmiennym twierdzeniom zawartym w skardze, organ nie wskazywał na domniemane przedłużenie umowy dzierżawy, o czym stanowi art. 674 kodeksu cywilnego.
Ponadto wskazać należy, że jak słusznie zauważył organ interpretacyjny, z lektury załączonej do wniosku korespondencji [...] ze spółką nie wynika aby Spółka [...] uważała się za właściciela przedmiotu zakończonej umowy dzierżawy, a że jednie, że domaga się rozliczenia poniesionych nakładów.
Mając powyżej przedstawione względy na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie działając na postawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako niezasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło