I SA/Sz 728/15

PostanowienieWSA w Szczecinie2015-11-19

Skład orzekający: Iwona Golec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Pomimo deklarowania strat z działalności gospodarczej i niskich dochodów, dysponuje on środkami pieniężnymi na utrzymanie rodziny, mieszkania, spłatę kredytu samochodowego oraz posiada oszczędności, co świadczy o tym, że jego sytuacja finansowa nie jest zła i nie można go zaliczyć do osób ubogich. Ponadto, wnioskodawca nie przedstawił jasno swojej sytuacji majątkowej, nie wyjaśniając tytułu prawnego do posiadanych nieruchomości i nie przedkładając wymaganych decyzji podatkowych.
Stan faktyczny
Skarżący B M złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 13 kwietnia 2015 r. w przedmiocie opłaty targowej. W uzasadnieniu wskazał, że wszelkie posiadane środki przeznacza na rozwój firmy i utrzymanie rodziny. Przedłożył oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania, zeznania podatkowe, wyciągi z rachunków bankowych, harmonogram spłat kredytu oraz dokumenty potwierdzające wydatki. W odpowiedzi na wezwanie przedłożył dodatkowe dokumenty, w tym decyzję Wójta Gminy M dotyczącą opłaty targowej.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B M o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 13 kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie opłaty targowej p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy Skarżący B M (ur. w [...] r.) złożył w sprawie w dniu 11 sierpnia 2015 r. (data nadania) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, sprowadzających się na obecnym etapie postępowania do wpisu od skargi w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, że wszelkie środki jakie aktualnie posiada przeznacza na rozwój firmy i utrzymanie rodziny. Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z [...]. W złożonym w dniu 13 lipca 2015 r. oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania Skarżący wskazał, że źródłem utrzymania jest działalność gospodarcza, z której w 2014 r. poniósł stratę o wartości [...] zł oraz dochód żony Skarżącego z umowy zlecenia w wysokości [...] zł (dochód za 2014 rok). Z kolei na formularzu PPF nie podał źródeł utrzymania, oświadczył, że posiada oszczędności w wysokości [...] zł. Odnośnie do majątku Skarżący oświadczył, że nie posiada żadnego majątku. Oświadczył, że nie posiada informacji o posiadanych nieruchomościach swej żony. Podał, że posiada samochód [...] z 2007 r. o wartości [...] zł. Oświadczył, że stałe miesięczne wydatki stanowią kwotę ok. [...] zł, wskazał, że jest zobowiązany do spłaty kredytu na samochód w wysokości ok. [...] zł (48 rat). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego Skarżący nadesłał: - zaświadczenia organu podatkowego o złożeniu: zeznania podatkowego Skarżącego PIT-36L za 2013 rok z zadeklarowanym dochodem i podatkiem należnym w wysokości 0 zł oraz zeznania podatkowego PIT-37 za 2013 rok z zadeklarowanym dochodem w wysokości [...] zł i podatkiem należnym w wysokości [...] zł, - kopię zeznania podatkowego Skarżącego PIT-36L za 2014 rok z zadeklarowanym przychodem z pozarolniczej działalności gospodarczej w wysokości [...] zł, kosztami uzyskania przychodu: [...] zł i dochodem w wysokości [...] zł wraz z kopią informacji PIT/B, - kopię zeznania podatkowego Skarżącego PIT-37 za 2014 rok z zadeklarowanym przychodem z działalności wykonywanej osobiście, kosztami uzyskania przychodu i dochodem w wysokości odpowiednio: [...] zł, [...] zł, dochód [...] zł, - kopię zeznania podatkowego żony skarżącego PIT-37 za 2014 rok z zadeklarowanym przychodem z działalności wykonywanej osobiście, kosztami uzyskania przychodu i dochodem w wysokości odpowiednio: [...] [...] zł, wraz z informacją PIT/O; - wyciąg z rachunku bankowego Skarżącego związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą pod firmą A prowadzonego przez [...] za okres od 1 sierpnia do 20 października br. (saldo początkowe: [...] zł, saldo końcowe: [...] zł), - wyciąg z rachunku bankowego Skarżącego prowadzonego przez [...] Bank [...] za okres 1 sierpnia do 20 października br. (brak zgromadzonych środków pieniężnych), - wyciąg z rachunku bankowego żony Skarżącego prowadzonego przez [...]bank za okres od 1 sierpnia do 20 października br. (saldo początkowe [...] zł, saldo końcowe [...] zł), - harmonogram spłat kredytu zaciągniętego przez A na zakup środka trwałego w dniu 18 maja 2015 r. na kwotę [...] zł; wysokość raty wynosi [...] zł, - dokumenty potwierdzające wysokość wydatków związanych z opłatą przedszkola córki ([...] zł za listopad 2015 r.), warsztatów tanecznych córki [...] zł, wpłaty na rzecz Administracji Osiedla [...] w W w wysokości ok. [...] zł, opłata za energię elektryczną w wysokości ok. [...] zł, - kopia PKPiR z prowadzonej działalności gospodarczej Skarżącego za okres od stycznia do września br. zadeklarowanym od początku roku do końca września przychodem w wysokości [...] zł i wydatkami w wysokości [...] zł; - rozliczenie okresowe dochodu firmy skarżącego za okres od 1 sierpnia do 31 października 2015 r. z wykazanym przychodem [...] zł, kosztami uzyskania przychodu [...] zł, strata (-) [...] zł; - oświadczenie żony Skarżącego o jej stanie majątkowym z dnia 10 listopada br., w którym wykazała: mieszkanie o powierzchni [...] m2 położonego przy ul. Ż i oświadczyła, że jest zamieszkiwane przez Dziadka; oszczędności w wysokości [...] zł oraz zgromadzoną na rachunku bankowym kwota [...] zł; podała, że źródłem jej utrzymania jest umowa zlecenia na prowadzenie szkoleń i średni miesięczny dochód wynosi [...] zł miesięcznie; - kopię decyzji Wójta Gminy M z dnia 15 października 2015 r. określającej Skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w opłacie targowej za dokonywanie sprzedaży w C przy ul. K – łączna kwota zaległości wynosi [...] zł. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (art. 245 § 3 p.p.s.a.) – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie od tego obowiązku uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest bowiem kryterium finansowe (por. postanowienie NSA z 27 września 2011 r. sygn. akt II GZ 434/11 oraz z 19 stycznia 2010 r., sygn. akt I GZ 1/10, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl). Podnieść też należy, że zgodnie z ugruntowanym poglądem doktryny i orzecznictwa, opłaty sądowe, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienie od ponoszenia tego rodzaju danin stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy powinno wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy również mieć na uwadze, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu (referendarza sądowego) natomiast należy ocena przytoczonych okoliczności. W ocenie referendarza sądowego, Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Koszty sądowe sprowadzają się na obecnym etapie postępowania do wpisu od skargi w wysokości [...] zł. Z przedłożonych wydruków oraz kopii zeznań i deklaracji podatkowych wynika, że Skarżący prowadzi działalność gospodarczą, zadeklarował roczne dochody z tego tytułu za 2014 r. w wysokości [...] zł (przychody: [...] zł, koszty: [...] zł). W rozliczeniu okresowym od 1 sierpnia do 31 października br. wykazał stratę –[...] zł (przychody [...] zł, koszty [...] zł). Z kolei w podsumowaniu PKPiR za 2015 r. za okres od stycznia do września br. przychody stanowią kwotę [...] zł, koszty [...] zł. Złożone wydruki i dokumenty wskazują zatem, że ewidencjonowane i deklarowane dochody są niewielkie, w okresowym rozliczeniu skarżący wykazał stratę [...] zł. Żona Skarżącego otrzymuje dochody w wysokości [...] zł miesięcznie. Należy jednak zwrócić uwagę, że niezależnie od deklarowanej sytuacji finansowej Skarżącego i powoływania się na stratę, dysponuje on środkami pieniężnymi na utrzymanie rodziny, mieszkania (ok. [...] zł) oraz wydatki związane z posiadaniem samochodu (spłata kredytu w wysokości ok. [...] zł miesięcznie, koszty zakupu paliwa). Według oświadczenia Skarżącego miesięczne wydatki na utrzymanie stanowią kwotę [...] zł. Jak wynika z wyciągu bankowego skarżącego, saldo środków na rachunku bankowym wynosiło w dniu 1 sierpnia 2015 r. kwotę [...] zł. Rachunek bankowy jest zasilany wpłatami we wpłatomatach - w miesiącu wrześniu br. wpłynęła kwota [...] zł, w sierpniu [...] zł. W dniu 20 października 2015 r. Skarżący dysponował kwotą [...] zł (saldo środków na rachunku bankowym). Na urzędowym formularzu oświadczył, że posiada oszczędności w wysokości [...] zł. Mając na uwadze powyższe okoliczności należy stwierdzić, że sytuacja finansowa Skarżącego nie jest zła. Bez wątpienia nie można zaliczyć Skarżącego do osób ubogich. Oceniając ww. wniosek, należy jeszcze dodać, że Skarżący nie przedstawił jasno swej sytuacji majątkowej. Na urzędowym formularzu nie wskazał żadnych nieruchomości. Z opisanego wyżej oświadczenia żony Skarżącego wynika, że jest ona właścicielem mieszkania przy ul. Ż o powierzchni [...] m2 o szacunkowej wartości "..." zł, które jest zajmowane przez jej dziadka. Skarżący nie wyjaśnił jaki ewentualnie tytuł prawny przysługuje Skarżącemu i jego żonie do wskazanego w przedłożonych dokumentach lokalu (mieszkalnego ?) w W przy ul. D, czy nieruchomości położonej w W przy ul. B, którą Skarżący podaje jako adres do doręczeń i miejsce wykonywania działalności gospodarczej (dane z CEIDG). Wątpliwości powyższe mogłyby zostać wyjaśnione po przedłożeniu przez Skarżącego wymaganych w wezwaniu decyzji właściwych organów ustalających Skarżącemu oraz żonie Skarżącego zobowiązania podatkowe w podatkach lokalnych na 2014 i 2015 r. (podatek od nieruchomości, rolny, itp.). Takich decyzji skarżący nie nadesłał. W odpowiedzi na wezwanie skarżący przedłożył jedynie decyzję Wójta Gminy M z dnia 15 października 2015 r. określającą Skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w opłacie targowej za dokonywanie sprzedaży w C przy ul. K w wysokości [...] zł. W świetle powyższych uwag, należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie Skarżący nie wykazał, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Mając to na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło