I SA/Sz 735/09

PostanowienieWSA w Szczecinie2010-02-23

Skład orzekający: Alicja Polańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która nie przedłożyła kompletnej dokumentacji finansowej, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego nie wykazała, że nie posiada wystarczających środków na pokrycie kosztów postępowania, ponieważ nie przedłożyła kompletnej dokumentacji finansowej wymaganej przez sąd, mimo wezwań i przedłużenia terminu. Brak pełnego obrazu sytuacji finansowej uniemożliwia ocenę zdolności płatniczych i uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Spółka "L" złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. dotyczącą podatku od nieruchomości i jednocześnie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych). Spółka argumentowała trudną sytuację finansową spowodowaną zajęciem rachunku bankowego. Sąd wezwał spółkę do przedłożenia szeregu dokumentów finansowych, jednak spółka nie dostarczyła wszystkich wymaganych dokumentów, mimo przedłużenia terminu. W konsekwencji, referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, a sąd utrzymał tę decyzję po rozpoznaniu sprzeciwu.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący - sędzia WSA Alicja Polańska po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "L" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2009 r. p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych Spółka "L" wraz ze skargą na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, a w terminie późniejszym - także wniosek na urzędowym formularzu PPPr. Uzasadniając wniosek, Spółka wskazała, że prowadzi działalność gospodarczą w zakresie wynajmu nieruchomości na własny rachunek, lecz nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, gdyż w związku z zaskarżoną skargą decyzją Gmina L. dokonała zajęcia rachunku bankowego, blokując całe przychody Spółki. Wskazała ona także na dochód w kwocie [...], z którego realizowana jest egzekucja. Spółka wykazała wysokość kapitału zakładowego w kwocie [...], wartość środków trwałych na dzień 31 grudnia 2007 r. w kwocie [...], wartość zysku (straty) w kwocie ujemnej [...]. Saldo ujemne na rachunku bankowym na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, według Spółki, wynosiło [...]. Ponadto, Spółka przedstawiła także historię rachunku za okres od 1 grudnia 2008 r. do 27 lutego 2009 r. z saldem dostępnych środków w kwocie ujemnej [...], z którego wynika, że z rachunku bankowego w tym okresie realizowany był dwukrotnie tytuł egzekucyjny w kwocie [...], a także wpłynęły środki pieniężne od innego podmiotu w kwotach po [...]. Rozpoznający wniosek Spółki referendarz sądowy zobowiązał Spółkę do nadesłania wyciągów z rachunków bankowych Spółki z okresu od 1 sierpnia 2009 r. do 4 listopada 2009 r., odpisu deklaracji CIT-2 za miesiące od stycznia 2009 r. do września 2009 r. wraz z potwierdzeniem złożenia w urzędzie skarbowym, odpisu deklaracji CIT-8 za 2008 r. wraz z potwierdzeniem złożenia w urzędzie skarbowym, lub o przedłożenie zaświadczenia z urzędu skarbowego o nieskładaniu tych deklaracji, odpisu sprawozdania finansowego za 2008 r., a także bilansu i rachunku zysków i strat Spółki za okres od 1 stycznia 2009 r. do 31 października 2009 r. lub innych dokumentów księgowych Spółki (np. wyciąg z ewidencji przychodów, obrotów, ewidencji środków trwałych), potwierdzających prowadzenie działalności, uzyskiwanie i wysokość przychodów, kosztów uzyskania oraz dochodów (obrotów), posiadanie majątku w okresie od 1 stycznia 2009 r. do 31 października 2009 r., wykazu wydatków Spółki z okresu od 1 stycznia 2009 r. do 4 listopada 2009 r., a także oświadczenia o źródłach ich finansowania, oświadczenia Spółki o stanie zadłużenia na dzień 4 listopada 2009 r., wraz z dokumentami potwierdzającymi wysokość tego zadłużenia, oświadczenia Spółki w przedmiocie występowania z wnioskiem o ogłoszenie jej upadłości bądź likwidację wraz z dokumentami potwierdzającymi powyższe okoliczności. Pełnomocnik Spółki, wykonując powyższe zobowiązanie, przedłożył: 1. wyciąg z rachunku bankowego za okres od 1 grudnia 2008 r. do 18 listopada 2009 r., z którego wynika saldo końcowe w kwocie ujemnej [...], 2. kserokopię bilansu według stanu na 31 grudnia 2008 r., z którego wynika między innymi wysokość aktywów trwałych w kwocie [...] (na początek okresu było to [...]), aktywa obrotowe w kwocie [...] (na początek okresu -[...]) w tym m.in. należności krótkoterminowe w kwocie [...] (w poprzednim okresie wynosiły [...]), a środki pieniężne w kasie i na rachunkach w kwocie [...] (na koniec 2007 r. w kwocie [...]), kapitał własny w wysokości [...] (poprzedni okres to kwota [...]), zobowiązania (długoterminowe i krótkoterminowe) w kwocie [...] (według poprzedniego bilansu [...]), koszty finansowe Spółki w kwocie [...] (na koniec 2007 r. była to kwota [...]) oraz strata [...] (na koniec 2007 r. było to [...]), 3. oświadczenia Spółki z 17 listopada 2009 r., iż zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób prawnych od stycznia 2007 r. nie składa deklaracji CIT-2, a także, że nie składała wniosku o upadłość ani likwidację, 4. wydruk z systemu POLTAX wykonany w dniu 19 listopada 2009 r. deklaracji podatkowej Spółki, z pominięciem pierwszej strony zawierającej informację, którego roku podatkowego dotyczy, z deklarowanymi przychodami w kwocie [...], kosztami uzyskania przychodów w kwocie [...], stratą w kwocie [...]oraz kopię potwierdzenia nadania przesyłki poleconej przez Spółkę do L.Urzędu Skarbowego w dniu 30 marca 2009 r. Ponadto, pismem z dnia 23 listopada 2009 r. pełnomocnik Spółki zwrócił się o przedłużenie terminu do przedłożenia pozostałych dokumentów, objętych wezwaniem o kolejne 7 dni. W związku z tym, ostateczny termin do złożenia dokumentów wyznaczono do dnia 30 listopada 2009 r. W zakreślonym terminie inne dokumenty nie wpłynęły. Postanowieniem z dnia 25 stycznia 2010 r. referendarz sądowy odmówił Spółce przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 4 lutego 2010 r. Spółka złożyła sprzeciw od tego postanowienia, w którym przyznała, że z żądanych dokumentów złożyła do akt sprawy tylko niektóre. Argumentując natomiast zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy, Spółka podniosła, że już z samego faktu, iż ten sam wierzyciel z którym obecnie co do wysokości podatku pozostaje w sporze i z tego samego tytułu, lecz za minione lata, oraz, że ten sam wierzyciel uniemożliwia Spółce normalne funkcjonowanie na rynku poprzez zajęcie rachunku bankowego, uzasadnia przyznanie prawa pomocy, chociażby w tym celu, aby problem prawny, który zaistniał w niniejszej sprawie mógł zostać rozwiązany i oceniony przez WSA, w szczególności zaś to, czy Spółka, która po kosztach, a zatem charytatywnie, wynajmuje lub wydzierżawia fundacji część powierzchni może zastosować inną stawkę w podatku od tej części nieruchomości, pomimo iż sama nie ma ujętej działalności OPP w KRS oraz fundacja jako taka nie ma tego oznaczenia ujętego w KRS (OPP), ale z charakteru i przedmiotu działalności fundacji jednoznacznie wynika, iż jest ona organizacją pożytku publicznego. Ponadto, Spółka zadała pytania: czy ze zmienionej stawki podatkowej mogą korzystać organizacje pożytku publicznego tylko te które ten symbol mają ujęty w KRS, czy też te które w praktyce są tymi organizacjami i, czy jako posiadacze nieruchomości mają prawo, czy nie składać deklaracje podatku od nieruchomości, czy może je składać tylko właściciel. Według Spółki, jest to o tyle istotny problem, że dla tego rodzaju podmiotu każdy pieniądz wydany na pomoc ludziom niepełnosprawnym jest ważny. Ważne jest to, czy zebrany pieniądz, który się pojawia w fundacji był spożytkowany na cele fundacji, a nie na podatek od użyczonej powierzchnia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 245 § 1 ww. ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 tej ustawy). Na mocy przepisu art. 246 § 2 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, osobie prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Mając powyższe na uwadze, wskazać należy, że postanowienie referendarza wskutek wniesienia sprzeciwu straciło moc, a sprawa podlega rozpoznaniu przez Sąd. Na wstępie należy podkreślić, iż instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od regulacji przewidzianej w art. 199 ww. ustawy, tj. ponoszenia przez strony kosztów postępowania. Z powyższej regulacji wynika, że ciężar dowodu spoczywa na osobie prawnej, albowiem zwrot "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że podmiot składający wniosek o przyznanie prawa pomocy jest zobligowany z mocy ustawy do wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, gdyż nie dysponuje dostatecznymi środkami na poniesienie kosztów postępowania. Wniosek Spółki nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż Spółka nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania. Przedstawione przez Spółkę informacje nie dają pełnego obrazu jej sytuacji finansowej i możliwości płatniczych, co pozwala stwierdzić, że Spółka nie spełnia przesłanek, uzasadniających przyznanie prawa pomocy. Spółka w swoim wniosku PPPr podała dane dotyczące roku 2007, natomiast zobowiązana przez referendarza sądowego do przedłożenia także dokumentów dotyczących roku 2008 i 2009, nie nadesłała wszystkich żądanych dokumentów, świadczących o jej złej sytuacji finansowej i braku środków pieniężnych. Nie przedłożono bowiem żadnej dokumentacji księgowej (bilansu, zysku i strat), obejmującej okres od początku roku 2009, potwierdzających prowadzenie działalności, uzyskiwanie i wysokość przychodów, posiadanie majątku, ponoszenia kosztów działalności i źródeł jej finansowania, a także zadłużenia w roku 2009. Spółka także nie wyjaśniła przyczyn nieprzedłużenia tych dokumentów i nie uzupełniła tego braku, mimo przedłużenie terminu na dokonanie tej czynności. Ponadto, w przedłożonym wydruku deklaracji podatkowej brak jest pierwszej strony deklaracji, co nie daje możliwości ustalenia okresu rozliczeniowego, którego dotyczy, ani podmiotu przez który została złożona. Z pieczęci i podpisu znajdującego się na ostatniej stronie wydruku nie sposób stwierdzić, czy deklaracja dotyczy skarżącej Spółki. Z przedłożonych natomiast przez Spółkę dokumentów wynika, że na dzień 31 grudnia 2007 r. Spółka poniosła stratę w wysokości [...], a na dzień 31 grudnia 2008 r. - [...]. Z porównania bilansów wynika także, że spadła wartość aktywów obrotowych z [...] w roku 2007 r. do [...] w roku 2008. Ponadto, w okresie od 1 grudnia 2008 r. do 18 listopada 2009 r. na jej rachunek bankowy nie wpływały inne środki pieniężne poza kwotą [...] miesięcznie, która przekazywana była na realizację zajęcia egzekucyjnego. Saldo końcowe konta bankowego stanowiła kwota ujemna. Powyższe informacje, tj. ponoszenie straty, spadek wartości aktywów obrotowych oraz okoliczność zajęcia egzekucyjnego nie dowodzą jeszcze złej kondycji finansowej Spółki i braku możliwości sfinansowania udziału w postępowaniu sądowym, w którym wysokość wpisu od skargi została ustalona na kwotę [...]. Strata jest jedynie wynikiem bilansowym kosztów nad przychodami i prowadzi do braku dochodów, jako podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym. Strata podatkowa nie uzasadnia zatem potrzeby kredytowania należnych opłat sądowych. Zajęcie egzekucyjne też nie świadczy o braku środków pieniężnych, nie oznacza bowiem, że Spółka nie uzyskuje środków pieniężnych poza tym rachunkiem. Brak wyżej wymienionych dokumentów, dotyczących działalności prowadzonej od początku 2009 roku, uniemożliwia jednoznaczne stwierdzenie, czy Spółka dysponuje środkami pieniężnymi lub jest w stanie je zdobyć na sfinansowanie swojego udziału w postępowaniu sądowym. Ponadto, wnosząc sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego, Spółka ponownie nie przedłożyła części z żądanych dokumentów, jak też nie wyjaśniła przyczyn ich niezłożenia, zaś argumentacja zawarta w sprzeciwie co do istoty przedmiotu sporu w sprawie nie podlega ocenie na tym etapie postępowania i nie może mieć wpływu ocenę zasadności wniosku o zwolnienie od kosztów postępowania. Według Sądu, dokumenty, które zostały przedłożone przez Spółkę zawierają niepełne informacje i nie dają pełnego obrazu jej sytuacji ekonomicznej, co nie pozwala Sądowi ocenić aktualnej sytuacji finansowej Spółki oraz zdolności płatniczych. Skoro, powołane przez Spółkę okoliczności nie zostały potwierdzone, ani też nie uzupełniono danych w żądanym zakresie, pomimo wezwania, to należało uznać, że Spółka nie wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Mając powyższe okoliczności na uwadze, należało - na podstawie przepisów art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzec jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło