I SA/Sz 740/09
WyrokWSA w Szczecinie2009-11-18
Skład orzekający: Marian Jaździński, Alicja Polańska, Anna Sokołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy powinien odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeśli żądanie zostało wniesione po oddaleniu skargi na tę decyzję przez sąd administracyjny?Ratio decidendi
Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu. Sąd uznał, że organ niewłaściwie odmówił stwierdzenia nieważności decyzji podatkowej, zamiast wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Właściwym trybem było wszczęcie postępowania o odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, która była już przedmiotem kontroli sądowej i skarga na nią została oddalona. Zastosowanie art. 249 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej nakazywało odmowę wszczęcia postępowania.Stan faktyczny
Spółka Akcyjna wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta określającej jej zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2005 r. oraz stwierdzającej nadpłatę. Jako podstawę wniosku wskazano rażące naruszenie prawa, polegające na objęciu opodatkowaniem budowli dróg wewnętrznych, które były wyłączone z tego opodatkowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności, a następnie utrzymało w mocy swoją decyzję po rozpatrzeniu odwołania. Spółka zaskarżyła decyzję Kolegium do sądu administracyjnego, zarzucając błędną wykładnię przepisów.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Jaździński (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alicja Polańska,, Sędzia WSA Anna Sokołowska, Protokolant Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 listopada 2009 sprawy ze skargi "C." Spółki Akcyjnej w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej podatku od nieruchomości za 2005 r. oraz stwierdzenia nadpłaty w tym podatku I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] [...] II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
Decyzją z dnia [...] r., Nr[...] , wydaną z powoła-niem się na przepisy art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 220 § 1 i art. 248 § 3 oraz art. 247 § 1 ustawy z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S orzekło o utrzymaniu własnej decyzji z dnia [...] r. odmawiającej[...] " Spółce Akcyjnej z siedzibą w W stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta S z dnia[...] . określającej [...] Spółce Akcyjnej z siedzibą w S wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok [...] na kwotę [...] zł oraz stwierdzającej nadpłatę w tymże podatku za [....] r. w wysokości [...] zł.
Z uzasadnienia tej decyzji wynika, iż pismem z dnia [....] r. Spółka Akcyjna [...] z siedzibą w W, będąca następcą prawnym Spółki Akcyjnej[....] , wystąpiła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S z żądaniem stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta S z dnia z dnia[...] ., którą określono[...] " Spółce Akcyjnej z siedzibą w S prawidłową wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok [....] oraz stwierdzono nadpłatę w tymże podatku za [...] tegoż roku podatkowego. Jako podstawę prawną swego żądania Spółka[...] " powołała przepis art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, podnosząc, iż decyzja ta wydana została z rażącym naruszeniem przepisów prawa, polegającym na określeniu wysokości zobowiązania podatkowego bez uwzględnienia, że należące do podatnika i objęte tym opodatkowaniem budowle dróg wewnętrznych oraz obiekty budowlane związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu były wyłączone z tego opo-datkowania na podstawie art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, w brzmieniu tego przepisu obowiązującym w roku 2005.
Rozpatrując powyższe żądanie Spółki Akcyjnej [...] Samo-rządowe Kolegium Odwoławcze w S wydało w dniu [...] r. decyzję, w której odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta S z dnia z dnia [...] r. Wskazując, iż stwierdzenie nieważności dopuszczalne jest w stosunku do decyzji mającej walor ostateczności, Kolegium stwierdziło, iż od decyzji, której dotyczy wniosek o stwierdzenie nieważności, nie zostało przez podatnika wniesione odwołanie, wobec czego stała ona decyzją ostateczną. Uznając zatem postępowanie o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji za dopuszczalne, organ ten odniósł się do wskazanego we wniosku zarzutu rażącego naruszenia prawa, uznając ten zarzut za nieuzasadniony i szczegółowo prezentując swoje stanowisko w tym zakresie.
Wskazano dalej w uzasadnieniu opisanej na wstępie decyzji, że od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sz dnia [...] r., odmawiającej stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta S z dnia z dnia[...] ., Spółka Akcyjna [...] wniosła odwołanie, w którym zarzuciła tej decyzji naruszenie art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej w wyniku błędnej oceny w zakresie istnienia rażącego naruszenia prawa poprzez objęcie opodatkowaniem budowli dróg wewnętrznych z opodatkowania tego wyłączonych z mocy art. 2 ust. 3 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Wynika dalej z omawianego uzasadnienia, że rozpatrując sprawę ponownie na skutek tego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S nie znalazło podstaw do zmiany swego stanowiska w sprawie, podtrzymując tezę, iż brak jest przesłanek do uznania, iż ostateczna decyzja podatkowa, której dotyczy wniosek o stwierdzenie nieważności, wydana została z rażącym naruszeniem prawa przez to, iż opodatkowaniem objęła także należące do podatnika budowle dróg wewnętrznych.
Decyzja ostateczna Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S odmawiająca stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta S z dnia z dnia [...] r., przez Spółkę Akcyjną[...] " z siedzibą w W zaskarżona została do sądu administracyjnego z powodu jej niezgodności z prawem. Domagając się uchylenia tej decyzji w całości, w skardze zarzucono naruszenie przepisu art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej w związku z art. 21 § 1 3 tej Ordynacji i art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy z 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych "poprzez ich błędną wykładnię prowadzącą do odmowy stwierdzenia nieważności Decyzji Określającej, mimo że została ona wydana z rażą-cym naruszeniem prawa".
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S wniosła o jej odwołanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S uznał, co następuje:
Na wstępie zauważyć należy, iż będąc powołanym do kontroli działalności administracji publicznej, sprawowanej pod względem jej zgodności z prawem, sąd administracyjny orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz badając z urzę-du, czy zaskarżony akt lub czynność zgodne są z prawem materialnym oraz przepi-sami postępowania administracyjnego.
Jak wynika z treści samej skargi oraz kwestionowanej przez nią ostatecznej decyzji, przedmiotem poprzedzającego tę decyzję postępowania administracyjnego był, złożony przez następcę prawnego podatnika, wniosek o stwierdzenie nie-ważności ostatecznej decyzji określającej podatnikowi prawidłową wysokość zobo-wiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok [...] oraz stwierdzającej istnienie nadpłaty w tymże podatku, a więc postępowanie, o jakim stanowi przepis art. 248 § 1 Ordynacji podatkowej. W myśl tego przepisu, z urzędu lub na żądanie strony wszczyna się postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej dotkniętej kwalifikowanymi wadami wymienionymi w art. 247 § 1 Ordy-nacji podatkowej, m.in. wadą polegającą na wydaniu takiej decyzji z rażącym naru-szeniem prawa (pkt 3). W myśl przepisów art. 248 § 2 Ordynacji podatkowej organem właściwym w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja ta wydana została przez samorządowe kolegium odwoławcze - tenże organ.
Przewidując nadzwyczajny tryb wzruszania ostatecznych decyzji podatkowych dotkniętych szczególnie ciężkimi wadami, nie pozwalającymi na ich utrzymanie w obrocie prawnym, Ordynacja podatkowa możliwość stwierdzenia nieważności takich decyzji ogranicza m.in. ze względu na upływ określonego czasu lub ze względu na wynik kontroli sądowej, jakiej decyzja ta została poddana. I tak, w myśl art. 249 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy wydaje decyzje o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli w szczególności żądanie zostało wniesione po upływie 5 lat od dnia doręczenia decyzji lub sąd administracyjny oddalił skargę na tę decyzję, chyba że żądanie oparte jest na przepisie art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, tzn. na wadliwości polegającej na tym, że decyzja dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej decyzją ostateczną.
W rozpatrywanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S, jako organ niewątpliwie właściwy w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta S z dnia z dnia [...] r., ustaliło, iż decyzja ta nie została zaskarżona odwołaniem i przez to stała się ostateczną, co wniosek o stwierdzenie jej nieważności czyniło dopuszczalnym. Tymczasem Wojewódzkiemu Sądowi Adminis-tracyjnemu w S znanym z urzędu jest fakt, iż przed tym Sądem toczyło się w przeszłości - pod sygn. akt I SA/Sz 627/06 - postępowanie ze skargi [...] Spółki Akcyjnej z siedzibą w S na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S z dnia [...] r., Nr[...] , utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta S z dnia z dnia [...] r., którą skarżącemu podatnikowi określono wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok [...] na kwotę [....] zł oraz stwierdzono nadpłatę w tymże podatku za [...] r. w wysokości [...] zł. Wyrokiem z dnia [...] r. skarga ta została oddalona, co w świetle przepisu art. 249 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej oznacza, iż złożenie przez Spółkę Akcyjną[...] " z siedzibą w W, tj. przez następcę prawnego Spółki Akcyjnej [...] żądania stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w sprawie będącej przedmiotem kontroli sądu administracyjnego było niedopuszczalne jako nie oparte na przesłance określonej w art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, a to koniecznym czyniło wydanie przez rozpatrujący to żądanie organ decyzji odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, a nie decyzji odmawiającej stwierdzenia tej nieważności, a więc decyzji o merytorycznym charakterze.
Uznając w tych warunkach, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca, wydane zostały z naruszeniem przepisu art. 249 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, nakazującego odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, która była przedmiotem kontroli sądu administracyjnego, stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153. poz. 1270 ze zm.) orzec należało o uchyleniu obu tych decyzji, za bezprzedmiotowe jednocześnie uznając odnoszenie się do zarzutów skargi dotyczących merytorycznej zasadności uchylonych decyzji.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło