I SA/Sz 749/17

Dnia 7 września 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka po rozpatrzeniu w dniu 7 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Gminy W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Gminy W. na decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu środków otrzymanych w ramach umowy o dofinansowanie na realizację projektu wraz z odsetkami p o s t a n a w i a wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Gmina W. (dalej: "Skarżąca", "Gmina"), pismem z dnia 26 lipca 2017 r., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...] r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...] r. nr [...], którą orzeczono zwrot od beneficjenta - Gminy W. - środków otrzymanych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013 na podstawie umowy o dofinansowanie nr [...] z dnia [...] r. na realizację projektu pn. "Budowa sieci kanalizacji grawitacyjnej i tłocznej dla miejscowości Ż. i W. oraz przebudowa stacji uzdatniania wody dla miejscowości W. w gminie W." w łącznej kwocie [...] zł wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia 30 grudnia 2015 r. do dnia dokonania całkowitej zapłaty należności głównej. W skardze Skarżąca zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania w całości zaskarżonej decyzji, podnosząc, że wykonanie tego aktu skutkowałoby trudnymi do odwrócenia konsekwencjami w postaci pozbawienia płynności finansowej działalności prowadzonej przez Skarżącą. Skutki takie odnieśliby przede wszystkim mieszkańcy Gminy, tworzący wspólnotę. Ponadto zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Ewentualne wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie kłóci się z interesem publicznym. Skarżąca podkreśliła, że stoi na stanowisku, iż wszystkie wymagane należności uiściła, a nawet nadpłaciła i to organ powinien zwrócić jeszcze kwotę nadpłaconej części dofinansowania. W dniu 5 września 2017 r. Gmina uzupełniła powyższy wniosek, przedkładając Sądowi pismo z dnia 5 września 2017 r. oraz dokumenty na potwierdzenie zasadności złożonego wniosku w postaci wyciągu z rachunku bankowego Gminy za okres 18.08.2017-18.08.2017, z którego wynika saldo końcowe w kwocie [...] zł, oraz kopii z dokumentów podpisanych elektronicznie, wygenerowanych dnia 21 sierpnia 2017 r., tj.: 1) "Rb-Z kwartalne sprawozdanie o stanie zobowiązań według tytułów dłużnych oraz poręczeń i gwarancji" za II kwartał 2017 r., z którego wynika ogólna kwota zadłużeń Gminy w wysokości [...] zł (z tytułu kredytów i pożyczek); 2) "Rb-NDS sprawozdanie o nadwyżce/deficycie jednostki samorządu terytorialnego" za okres od początku roku do dnia 30 czerwca 2017 r., 3) bilans z wykonania budżetu sporządzony na dzień 31 grudnia 2016 r., w którym w pozycji II.1.2.Deficyt budżetu wykazano – [...] zł a w pozycji II.5.Skumulowany wynik budżetu – [...] zł; 4) skonsolidowany bilans sporządzony na dzień 31 grudnia 2016 r., gdzie w pozycji A.IV.1.2 Strata netto wykazano – [...] zł. W piśmie z dnia 5 września 2017 r. Gmina zwróciła uwagę na zobowiązania i wydatki, które musi ponieść w 2017 r. Podkreśliła, że realizuje szereg zadań inwestycyjnych, których wykonanie koncentruje znaczne środki w budżecie na rok 2017, tj. wydatki na inwestycje: 1) "Przebudowa sieci kanalizacji sanitarnej po linii istniejącej sieci na terenie działek nr [...] obręb W., Gmina W." – [...] zł, 2) "Budowa przydomowych oczyszczalni ścieków" – [...] zł, 3) "Budowa boiska wielofunkcyjnego wraz z ogrodzeniem w miejscowości Ś." – [...] zł. Ponadto Skarżąca jest obowiązana do pokrywania wydatków na oświatę ze środków własnych. Wydatki te wynoszą [...] zł (stan na 31 lipca 2017 r.) przy planowanej subwencji oświatowej [...] zł i dotacji na wychowanie przedszkolne [...] zł (Gmina więc ze środków własnych pokrywa wydatki w kwocie [...] zł). Podobna sytuacja przedstawia się w przypadku wydatków na utrzymanie Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej [...] zł (stan na 31 lipca 2017 r.), gdzie planowana dotacja na utrzymanie OPS wynosi [...] zł (Gmina ze środków własnych pokrywa wydatki w kwocie [...] zł). W ocenie Skarżącej, z uwagi na tak duże wydatki, które muszą zostać pokryte w 2017 r., dokonanie zapłaty należności objętych niniejszym postępowaniem skutkowałoby trudnymi do odwrócenia konsekwencjami w postaci pozbawienia płynności finansowej działalności prowadzonej przez Gminę i niemożności pokrycia powyższych wydatków, a tym samym wystąpiłby szereg negatywnych konsekwencji dla Gminy i jej mieszkańców. Powyższe potwierdzają zaś przedstawione przez Gminę bilanse z 2016 r., które obrazują sytuację finansową Gminy na koniec roku (po uiszczeniu wszystkich zobowiązań i wydatków). Gmina wskazała przy tym, że, biorąc pod uwagę ciążące na niej w 2017 r. zobowiązania, sytuacja Skarżącej na koniec 2017 r. z dużą dozą prawdopodobieństwa będzie analogiczna do roku 2016. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - zwanej dalej "p.p.s.a.", wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, jak stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu w całości lub części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. W myśl zaś art. 61 § 5 p.p.s.a., postanowienie w przedmiocie wstrzymania wykonania aktu, sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym. Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy. Podstawową przesłanką wstrzymania jest wykazanie – uprawdopodobnienie niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku powinno więc odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności), świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Konieczna jest spójna argumentacja, poparta faktami oraz odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. W postanowieniu z dnia 29 maja 2009 r. oznaczonym sygn. akt I FZ 148/09 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w interesie strony skarżącej leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie – sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciążają stronę (to orzeczenie i następne opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.). Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem, przesłankę wyrządzenia znacznej szkody należy interpretować jako szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 1841/09). Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że okoliczności wskazane we wniosku Skarżącej, a także analiza akt prowadzi do konkluzji, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest zasadne i konieczne. Co prawda, nałożony na Skarżącą obowiązek ma charakter świadczenia pieniężnego i z natury rzeczy skutki wykonania takiego świadczenia są odwracalne, niemniej jednak skutków zapłaty należności pieniężnej, nie można rozpatrywać w oderwaniu od jej wysokości, zwłaszcza gdy wysokość należności pieniężnej jest znaczna. W rozpoznawanej sprawie ustalona w decyzji kwota do zwrotu wraz z odsetkami zobowiązuje skarżącą Gminę do spłaty znacznych sum, które, w ocenie Sądu, uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu rozpoznania skargi, a argumentacja wniosku Skarżącej, poparta stosowną dokumentacją, zasługuje na aprobatę. Zważyć również należy, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Zarządu Województwa [...] jest środkiem ochrony tymczasowej i nie przesądza o ostatecznych przesunięciach majątkowych. Należy przez to rozumieć, że nie ma tu mowy o umorzeniu zobowiązania i wierzyciel ma realną szansę na efektywne wygaśnięcie zobowiązania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 sierpnia 2013 r., sygn. akt II FSK 1473/13). Ponadto należy mieć na uwadze, że obecnie, w wyniku nowelizacji ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wstrzymanie wykonania aktu traci moc z dniem: 1) wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę, 2) uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę (art. 61 § 6 p.p.s.a.). Z powyższych przyczyn, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.