I SA/Sz 755/08

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie – - Iwona Golec po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 marca 2009 r. wniosku "L" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2007 rok p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca Spółka, reprezentowana przez radcę prawnego, wraz ze skargą na wyżej opisaną decyzję, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od koszów sądowych, sprowadzających się na obecnym etapie postępowania do wpisu od skargi w kwocie 1.138 zł, to jest wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), wskazując, że z uwagi na niskie dochody oraz trudną sytuacją finansową, Spółka nie jest w stanie ponieść tych kosztów "bez uszczerbku dla swojej działalności gospodarczej". W uzasadnieniu wniosku Spółka wskazała, że przedmiotem działalności jest wynajem nieruchomości na własny rachunek. Podano we wniosku, że kapitał zakładowy Spółki stanowi wartość 50.000,00 zł, wartość środków trwałych to 213.922,92 zł, a, według bilansu za 2007 rok, Spółka wypracowała zysk w kwocie 63.746,26 zł. Stan rachunku bankowego Spółki wynosił na koniec stycznia 2009 r. "-18,00 zł". Wskazano przy tym, że dochód w kwocie 6100 zł brutto został w całości zajęty przez Gminę L. na podstawie tytułu wykonawczego związanego z niniejszą sprawą. W załączeniu wniosku przekazano wydruk z rachunku bankowego J. K. S. (osoby upoważnionej przez Prezesa Spółki do reprezentowania Spółki – k.59). W wyniku analizy wniosku, pismem z dnia 27 lutego 2009 r. referendarz sądowy wezwała pełnomocnika skarżącej Spółki do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych dokumentów, t.j.: - kopii bilansu oraz rachunku zysków i strat Spółki za 2007 rok oraz według stanu na 31 grudnia 2008 r. - wyciągów z rachunków bankowych Spółki opatrzone nazwą posiadacza rachunku - za okres od 1 grudnia 2008 r. do 27 lutego 2009 r. - dokumentów potwierdzających prowadzone wobec Spółki postępowanie egzekucyjne, - dokumentów potwierdzających ciążące na Spółce zaległości pieniężne, - dokumentu potwierdzającego, czy skarżąca Spółka za miesiąc listopad 2008 r. i styczeń 2009 r. dokonała, i w jakiej wysokości, wpłat należnego podatku (zaliczki) dochodowego od osób prawnych (zaświadczenie z właściwego urzędu skarbowego lub dowód wpłaty). W odpowiedzi na powyższe Spółka przedłożyła wyciąg z rachunku bankowego J. K. S. prowadzonego przez (...) BANK, potwierdzenie dokonanego przez Spółkę przelewu kwoty 7.628,81 zł na rzecz Urzędu Skarbowego w G. tytułem realizacji tytułu wykonawczego; decyzje Burmistrza L. określające skarżącej Spółce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2007 i 2008 rok w kwotach odpowiednio 37.922,00 zł i 41.847,00 zł; wydane przez Urząd Miejski w L. upomnienie związane z płatnością podatku od nieruchomości na kwotę 33.769,80 zł; rachunek zysków i strat za 2007 rok oraz za listopad 2008 r.; bilans według stanu na 31 grudnia 2007 r. oraz według stanu na 30 listopada 2008 r.; korespondencję Spółki z Burmistrzem L. prowadzoną w grudniu 2008 r. w związku z postępowaniem egzekucyjnym (m.in. prośba o wstrzymanie egzekucji, rozłożenie zaległości na raty; zarzuty egzekucyjne). Rozpoznając wniosek należało zważyć, co następuje: Stosownie do przepisu art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych może być przyznane, gdy strona będąca osobą prawną wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z kolei zgodnie z przepisem art. 255 p.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Konstrukcja tego przepisu zakłada obowiązek współpracy wnioskodawcy z Sądem. Niedopełnienie tego obowiązku może w konsekwencji skutkować niewykazaniem, iż strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Jest to bowiem rodzaj dodatkowego postępowania dowodowego, w którym sąd ma możliwość uzupełnienia wniosku oraz określenia w sposób pełny i klarowny stanu majątkowego wnioskodawcy (vide: postanowienie NSA z 8 października 2008 r. sygn. akt II FZ 390/08, publ. na stronie internetowej NSA www.nsa.gov.pl). Podkreślić trzeba przy tym, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zapobiegliwości i przezorności w tym zakresie należy szczególnie wymagać od podmiotów toczących spory sądowe w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Skoro dostępność do Sądu wymaga z natury rzeczy posiadania środków finansowych, posiadanie tych środków staje się istotnym składnikiem działalności gospodarczej. Oznacza to, że w procedurze planowania wydatków związanych z działalnością gospodarczą podmioty prowadzące tę działalność, przewidując realizację swoich praw przed sądem, powinny uwzględniać także konieczność posiadania środków na prowadzenie procesu sądowego (postanowienie Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 9 lipca 1992 r. sygn. akt I ACz 393/02 opubl. Wokanda 1993/2/32). Analiza przedstawionej sytuacji skarżącej Spółki prowadzi do wniosku, że strona skarżąca nie wykazała, stosownie do dyspozycji przepisu art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., że nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów sądowych, sprowadzających się na obecnym etapie do wpisu od skargi w wysokości 1.138 zł. Zauważyć należy, że przedłożone przez Spółkę dokumenty odnoszą się głównie do wykazania stanu zobowiązań (zaległości) z tytułu podatku od nieruchomości i związanych z tym czynnościami w zakresie postępowania egzekucyjnego, z pominięciem istotnych dla oceny wniosku stanu dostępnych Spółce środków pieniężnych. Wbrew wezwaniu referendarza, skarżąca Spółka nie nadesłała wyciągów z posiadanych rachunków bankowych; przedłożone wyciągi dotyczą rachunku bankowego innego podmiotu (J. K. S.). Porównanie numeru rachunku bankowego wskazanego na przedłożonych wyciągach (k.81) z numerem rachunku bankowego podanego w formularzu PPPr (k.66), prowadzi też do wniosku, że na urzędowym formularzu, w miejsce wymaganego numeru i stanu środków na rachunku(ach) bankowym skarżącej Spółki, wskazano rachunek bankowy innego podmiotu. Podkreślić też należy, że wbrew wezwaniu, skarżąca Spółka nie przedłożyła dowodów wskazujących na wielkość uzyskiwanych aktualnie dochodów – w/w wezwaniem zobowiązano bowiem Spółkę do przedłożenia stosownego zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego lub dowodu wpłaty należnego podatku (zaliczki) dochodowego od osób prawnych za miesiąc listopad 2008 r. i styczeń 2009 r. Spółka nie przedstawiła wymaganych dokumentów, nie złożyła również w tym zakresie żadnych oświadczeń. Skarżąca Spółka nie uczyniła zadość wezwaniu referendarza, przez co naruszyła wywiedziony z art. 255 p.p.s.a. obowiązek współdziałania strony z sądem (referendarzem sądowym) w zakresie gromadzenia materiału dowodowego potrzebnego do ustalenia stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony. Jak bowiem podkreśla się w doktrynie (S. Babiarz. B. Dauter, M. Niezgódka - Medek - Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych Lexis Nexis Warszawa 2007r.) brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć niewątpliwie wpływ na dokonaną przez sąd (referendarza sądowego) ocenę wniosku o prawo pomocy. Z kolei analiza danych zawartych w przedłożonych dokumentach księgowych (bilans, rachunek zysków i strat) prowadzi do wniosku, że Spółka wprawdzie wykazała na koniec listopada 2008 r. stratę w wysokości 12.779,01 zł, zobowiązania długoterminowe (jedynie wobec jednostek powiązanych) w kwocie 222.842,53 zł oraz krótkoterminowe na kwotę 47.201,70 zł (głównie wobec pozostałych jednostek w kategorii "inne"), jednak prowadzi działalność gospodarczą bez wspierania się kredytami i pożyczkami (stan zobowiązań z tego tytułu "0,00" zł), co oznacza, że Spółka funkcjonuje dzięki gospodarowaniu własnymi środkami finansowymi. Nadto podkreślenia wymaga, że, jak wynika z w/w dokumentów, spółka na bieżąco otrzymuje należności od swych wierzycieli, posiadając na koniec listopada 2008 r. należności krótkoterminowe na kwotę 10.638,62 zł; gdyż w przedłożonym bilansie nie wykazano należności długoterminowych, czy też dochodzonych na drodze sądowej (w obu przypadkach wskazano "0,00" zł). Mając na uwadze powyższe, uznając, że skarżąca Spółka nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, stosownie do przepisu art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.