I SA/Sz 763/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Sędzia WSA – Joanna Wojciechowska po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym na posiedzeniu niejawnym wniosku "S" Spółki cywilnej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skarg na postanowienia Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 14 kwietnia 2014 r. o numerach: - [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010 - [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie przyznania płatności ONW na rok 2008 - [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012 - [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na rok 2010 - [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na rok 2009 - [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie przyznania płatności ONW na rok 2010 - [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie przyznania płatności ONW na rok 2012 - [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie przyznania płatności do gruntów rolnych na rok 2008 - [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012 oraz na postanowienia Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 13 czerwca 2014 r. o numerach: - [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie przyznania płatności ONW na rok 2009 - [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie przyznania płatności do gruntów rolnych na rok 2009 z dnia 13 czerwca 2014 r. Nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie przyznania płatności ONW na rok 2009 postanawia: zwolnić skarżącą od opłat sądowych. Pismem z dnia 20 maja 2015 r. "S" Spółka cywilna wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargi na postanowienia Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Wspólnikami Spółki są: "A" Spółka z o.o. z siedzibą w B, "AE" Spółka z o.o. z siedzibą w B oraz R M. Na rozprawie w dniu 21 stycznia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) zarządził połączenie spraw o sygnaturach akt I SA/Sz 763/14, I SA/Sz 764/14, I SA/Sz 765/14, I SA/Sz 766/14, I SA/Sz 767/14, I SA/Sz 768/14, I SA/Sz 769/14, I SA/Sz 770/14, I SA/Sz 771/14, I SA/Sz 941/14, I SA/Sz 942/14 do łącznego rozpoznania oraz wspólnego rozstrzygnięcia i prowadzenia sprawy pod sygnaturą akt I SA/Sz 763/14. W sprawach o sygn. akt I SA/Sz 941/14 i 942/14 skarżąca została zwolniona od kosztów sądowych. Wyrokiem z dnia 21 stycznia 2015 r., sygn. akt I SA/Sz 763/14 oddalił skargi "S" Spółki cywilnej na wyżej opisane postanowienia Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. W dniu 16 marca 2015 r. skarżąca (reprezentowana przez wspólnika "AE" Spółkę z o.o. z siedzibą w B) wniosła skargę kasacyjną na ww. wyrok WSA. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, do którego dołączyła bilans spółki "A E" według stanu na dzień 31 grudnia 2013 r. i 31 grudnia 2014 r., jednostronny rachunek zysków i strat spółki na dzień 31 grudnia 2014 r. oraz za "rok ubiegły" oraz postanowienie Sądu Rejonowego w Radomiu V Wydział Gospodarczy z dnia 28 października 2013 r., sygn. akt VGU 23/13 oddalające wniosek spółki o ogłoszenie upadłości. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że nie posiada środków na uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej. W odpowiedzi na wezwanie Sądu do nadesłania formularza PPPr oraz dokumentów obrazujących jej sytuację majątkową spółka złożyła: 1) bilans i rachunek zysków i strat spółki "A" na dzień 31 grudnia 2014 r. oraz na koniec kwietnia 2015 r., w których wskazała: kapitał własny skarżącej na koniec tego okresu w kwocie ogółem (–) [...] zł, w tym kapitał podstawowy [...] zł, przychody netto ze sprzedaży w kwocie 0 zł, aktywa trwałe o wartości 0 zł, należności długoterminowe w kwocie [...] zł, aktywa obrotowe o wartości [...] zł, należności krótkoterminowe w kwocie [...] zł, środki pieniężne w kasie w kwocie [...] zł, strata na koniec 2014 r. (–)[...] zł, na koniec kwietnia 2015 r. (–[...] zł, - wyciągi z rachunków bankowych spółki w [...] Banku za okres od 1 marca do 31 maja 2015 r. z saldem końcowym – 1[...] zł i z Banku [...] od 1 stycznia do 23 kwietnia 2015 r. z saldem końcowym – [...]zł, 2) dokumenty i oświadczenia dotyczące wspólnika Spółki cywilnej R Mtj.: - kopię deklaracji PIT 37 za 2014 r., w której zadeklarowała przychody z działalności wykonywanej osobiście [...] zł, koszty uzyskania przychodów w kwocie [...] zł, dochód w łącznej kwocie [...] zł, - dodatkowe oświadczenie wspólnika z dnia 8 czerwca 2015 r. o tym, że nie uzyskała żadnych dochodów za ostatnie trzy miesiące ze względu na prowadzenie gospodarstwa, które na chwile obecną nie przynosi jeszcze żadnych zysków, - listę blokad na rachunku w [...]Banku na łączną kwotę [...] zł oraz oświadczenie, iż R M zamknęła rachunek i nie posiada w chwili obecnej innego konta bakowego, - zajęcia komornicze wystawione na R M oraz zawiadomienia o wszczęciu egzekucji. W formularzu PPPr wnioskodawca podał, że prowadzi działalność rolniczą, obecnie ponosi straty, nie ma środków na bieżącą działność a rachunki bankowe zajęte są przez komorników, zajęcia nie uległy zmianie. W oświadczeniu o majątku i dochodach spółka podała wysokość kapitału zakładowego w kwocie [...] zł, wartość środków trwałych w kwocie [...] zł, stratę w kwocie (–)[...] zł. W odniesieniu do pozostałych wspólników skarżącej Sąd uwzględnił znane z urzędu aktualne dane dotyczące sytuacji finansowej "AE" Spółki z o.o. z siedzibą w B, z akt sprawy o sygn. akt I SA/Sz 941/14 i I SA/Sz 942/14. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje : Na wstępie podnieść należy, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Prawo pomocy, jako instytucja o charakterze wyjątkowym, powinno być zatem stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin są odstępstwem od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2005 r., sygn. akt FZ 478/04, niepubl.). Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., osobie prawnej, a także jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z brzmienia powołanych przepisów jednoznacznie wynika, że ciężar dowodu w zakresie przesłanek warunkujących zwolnienie od kosztów sądowych obciąża stronę, która powinna wykazać i wyczerpująco uzasadnić okoliczności stanowiące podstawę żądania. W niniejszej sprawie skarżąca ubiega się o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, to jest wnosi o zwolnienie od opłat sądowych. Należy wyjaśnić przy tym, że w myśl art. 212 § 1 p.p.s.a. opłatami sądowymi są wpis i opłata kancelaryjna. Zgodnie natomiast z art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Wpis sądowy od skargi kasacyjnej w rozpoznawanej sprawie wynosi [...] zł. W ocenie Sądu skarżąca wykazała zasadność złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Z dokonanych, na podstawie złożonych oświadczeń i dokumentów źródłowych ustaleń wynika bowiem, że skarżąca aktualnie nie ma środków finansowych na poniesienie opłat sądowych. Skarżąca wykazała, że nie prowadzi faktycznie działalności gospodarczej, nie ma jakichkolwiek przychodów ani majątku, który mógłby zostać spieniężony. Nie dysponuje też innymi możliwościami pozyskania środków finansowych na pokrycie opłat sądowych. Ze znanych z urzędu dokumentów wynika bowiem, że w złej kondycji finansowej znajdują się spółki kapitałowe będące wspólnikami skarżącej. Bilanse i rachunki zysków i strat tych wspólników za 2014 r. i pierwsze półrocze 2015 r., deklaracje podatkowe, wyciągi z ksiąg rachunkowych oraz wyciągi bankowe, wskazują na ujemny kapitał zakładowy, znaczne zobowiązania, brak przychodów, brak środków w kasie i na rachunkach bankowych. Skarżąca wykazała także, że nie jest możliwe uzyskanie środków pieniężnych od trzeciego wspólnika, będącego osobą fizyczną. Powyższe pozwala uznać, że wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym zawiera usprawiedliwione podstawy i dlatego został uwzględniony w całości. Mając na względzie powyższe, a także realizując postulat zapewnienia dostępu do Sądu, należało, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. orzec, jak w sentencji, co oznacza zwolnienie skarżącej od wszelkich wpisów sądowych i opłat kancelaryjnych w sprawie.